Weert, 27 mei 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
GEMEENTE
Fractie PvdA Weert Weert, 31 maart 2026 Onderwerp: Participatiewet in Balans Op 11 maart 2026 hebben wij van u een aantal vragen ontvangen over de Participatiewet in Balans. U geeft aan dat de realisatie hiervan vraagt om een cultuurverandering en u signalen hebben bereikt dat deze cultuurverandering zich nog niet vertaald heeft in een meer menselijke uitvoeringspraktijk. U geeft verder aan dat wat GroenLinks-PvdA betreft de gemeente naast de burger en niet tegenover de burger dient te staan. Vanuit redelijkheid en billijkheid mensen te helpen in een weg naar boven in plaats van snoeihard af te rekenen en verder in de ellende te storten. Wanneer bij elke onduidelijkheid in de verantwoording, hoe klein deze ook is, mensen snoeihard worden gekort op hun uitkering is dat niet in lijn met de vernieuwde Participatiewet. Het verbaast ons dat een gemeentebestuur dat zelf wel clementie verwacht wanneer ze fouten maakt, haar inwoners met zoveel wantrouwen en hardheid tegemoet treedt. U heeft daarom de volgende vragen: e Herkent het college vanuit de dagelijkse praktijk zich in de constatering van de wetgever dat de toepassing van de Participatiewet vaker een kennelijke hardvochtigheid met zich meebrengt? Het uitgangspunt bij de uitvoering van wetgeving binnen het sociaal domein zoals de Participatiewet is dat er altijd een uiterste inspanning wordt gedaan door de afdeling en uitvoering om inwoners zo zorgvuldig en gelijkwaardig mogelijk te behandelen. We betreuren het dan ook dat de fractie signalen heeft ontvangen die anders doen vermoeden. U vraagt of het college zich herkent in de kennelijke hardvochtigheid in de toepassing van de Participatiewet. Wij onderschrijven de noodzaak tot aanpassing van de wetgeving op sommige onderdelen. Voor 1 januari 2026 bood de wet in de praktijk niet altijd ruimte voor maatwerk. Dit maakte het lastig om op een passende manier rekening te houden met de individuele situatie van mensen. Daarnaast heeft de wetgever ook geconstateerd dat de wet teveel is gericht op controle en de uitvoering van regels, en te weinig op vertrouwen in de mensen die zijn aangewezen op een uitkering. Vanaf 1 januari 2026 is daarom de Participatiewet in Balans geïntroduceerd. Met deze vernieuwde wetgeving wordt gestreefd naar meer balans in wet en uitvoering. Het doel van de wijziging is om wet en regels te vereenvoudigen, meer uit te gaan van vertrouwen en het toepassen van de menselijke maat. Hierdoor ontstaat een betere en voorspelbaardere dienstverlening aan mensen met een bijstandsuitkering maar ook meer handelingsruimte om dit mogelijk te maken. Zoals u ook aangeeft; dit vraagt ook om een cultuuromslag. Er is een belangrijke rol voor de professional/uitvoering weggelegd. Correspondentieadres: Postbus 950, 6000 AZ Weert Telefoon: (0495) 575 000 - Telefax: (0495) 541 554 - E-mail: gemeente@weert.nl Website: www.weert.nl www.berekenuwrecht.nl (geanonimiseerd)(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)(geanonimiseerd) De Participatiewet in Balans bestaat uit drie sporen: Spoor 1: Wijzigingen die op korte termijn de regels en ondersteuning van de Participatiewet beter laten aansluiten op de mogelijkheden en omstandigheden van de mensen voor wie ze bedoeld zijn. Deze wijzigingen staan in de Participatiewet in balans; Spoor 2: de fundamentele herziening van het stelsel op de lange termijn; Spoor 3: Het versterken van de vakdeskundigheid in de uitvoering van de herziene Participatiewet. Momenteel wordt gewerkt aan een gefaseerde invoering van de sporen. In onderstaand schema ziet u de verschillende fasen in tijd: - - - Op welke manier wordt de afdeling Werk, Inkomen en Zorg geschoold/geïnstrueerd om een andere meer menselijke werkwijze toe te passen? Er worden naar aanleiding van de Participatiewet in Balans beleidsregels en verordeningen opgesteld en aangepast. Werkinstructies worden bijgewerkt en ons softwarepakket is/wordt aangepast. Daarnaast vergt de invoering van de Participatiewet in Balans een andere manier van werken. Hiervoor zijn en worden collega’s geschoold en wordt er gebruik gemaakt van intervisiegroepen. Een cultuuromslag waarbij een overheid niet uitgaat van wantrouwen maar van vertrouwen, is niet een kwestie van simpel een knop omdraaien. Is het college zich bewust van zijn grote verantwoordelijkheid bij het doorvoeren van deze wetswijzing? Op welke manier wordt er sturing gegeven om dit ingrijpende proces in goede banen te leiden. Hoe komt de betrokkenheid van de verantwoordelijke wethouder tot uiting? Zoals hierboven beschreven bestaat de Participatiewet in Balans uit drie sporen. Het eerste spoor richt zich op verschillende wijzigingen in de wet. Spoor 2 is een fundamentele herziening van de Participatiewet. In Spoor 3 wordt er gewerkt aan, zoals u ook beschrijft, een cultuuromslag die nodig is om bij de uitvoering van de Participatiewet meer uit te gaan van vertrouwen en de menselijke maat. Het gaat om organisatieverandering. Medewerkers moeten daarbij de tijd en ruimte krijgen om te leren en worden bewogen tot verandering. Deze transformatie in de organisatie vraagt een gezamenlijke aanpak met en tussen alle lagen in de organisatie waaronder ook de verantwoordelijk wethouder. Correspondentieadres: Postbus 950, 6000 AZ Weert Telefoon: (0495) 575 000 - Telefax: (0495) 541 554 - E-mail: gemeente @weert.nl Website: www. weert. nl www. berekenuwrecht. nl De nauwe betrokkenheid van de verantwoordelijk wethouder bij het doorvoeren van deze wetswijziging komt ook tot uiting in zijn deelname aan de commissie Participatie, Schuldhulpverlening en Integratie (PSI) van de Vereniging voor Nederlandse Gemeenten. De wethouder is daarbinnen voorzitter van de werkgroep armoede en schulddienstverlening. Ook zijn we ambtelijk vertegenwoordigd in de landelijke en regionale overleggen over de Participatiewet in Balans. De afdeling WIZ is al langere tijd bezig met deze transformatie waarbij medewerkers ook trainingen hebben gevolgd om meer te kijken en te denken vanuit de inwoner en het bieden van maatwerk. Momenteel zijn wij bezig met het verdere vervolg op deze aanpak en hoe deze op een juiste manier kan landen binnen de organisatie en alle betrokken medewerkers. Wat zijn de eerste ervaringen met het werken overeenkomstig de PW in balans? Ziet u een verschil en hoe uit zich dit? Er wordt zeker een verschil gezien. Een goed voorbeeld hiervan is de vrijlating van giften. Door de beleidsregel giften die vooruitlopend op de invoering van de Participatiewet in Balans al was ingevoerd hebben giften (zoals geld, een fiets of vakantie) tot € 1. 200 per jaar geen invloed op de uitkering. Daarnaast bieden de wetswijzigingen meer ruimte om inkomsten en vrijwilligersvergoedingen te ontvangen zonder dat dit direct gevolgen heeft voor de uitkering. Ook zijn de regels over vermogen, samenwonen en mantelzorg eenvoudiger en duidelijker. In de bijlage vindt u een brief die eind 2025 is verstuurd naar alle bijstandsgerechtigden. Hierin worden een aantal wijzigingen per 1 januari 2026 in de Participatiewet in Balans kort omschreven. Wilt u periodiek aan de betreffende commissie verslag doen over de veranderde werkwijze zoals door de wetgever opgelegd? Wij zullen met regelmaat terugkijken op de belangrijkste ontwikkelingen en de implementatie van de wetswijzigingen in het kader van de uitvoering van de Participatiewet in Balans en waar nodig nieuwe plannen en bijstellingen doen. Het college en de gemeenteraad ontvangen eens per vier jaar, voorafgaand aan of gelijktijdig met het beleidsplan sociaal domein, een brede beleidsevaluatie over het sociaal domein. Het huidige beleidsplan loopt tot en met 2027. Daarnaast vindt informatievoorziening naar college en raad plaats via voornamelijk de reguliere planning & controlcyclus en de themasessies sociaal domein die twee keer per jaar plaatsvinden. De Participatieraad Sociaal Domein Weert is geïnformeerd en meegenomen in de ontwikkelingen en wijzigingen Participatiewet in Balans. Om wijzigingen in wet en beleid op een goede en juiste manier te implementeren en verankeren is tijd nodig. Wij doen ons uiterste best om goede ondersteuning te bieden aan onze inwoners en bijstandsgerechtigden. Graag gaan wij in gesprek met de inwoners van wie u signalen heeft ontvangen. Wij kunnen dan samen met hen bekijken hoe passende ondersteuning geboden kan worden. Wij hopen u voldoende te hebben geïnformeerd, Met vriendelijke groet, Namens het college van Burgemeester en wethouders, A. M. A. Vrijenhoek Gemeentesecretaris mr. R. J. H. Vlecken burgemeester Correspondentieadres: Postbus 950, 6000 AZ Weert Telefoon: (0495) 575 000 - Telefax: (0495) 541 554 - E-mail: gemeente @weert.nl Website: www. weert. nl www. berekenuwrecht. nl