Zeist, 29 oktober 2026
De bron levert dit stuk in meerdere versies. Dit is een andere versie van de hoofdversie; alleen die telt mee en staat in de lijsten.
GEMEENTE ZEIST | TECHNISCHE VRAGEN
VVD
Onderwerp: 1 [e] ronde technische vragen begroting 2027
BEGROTING
Vraag 1
In november 2025 heeft de raad in meerderheid besloten tot een verhoging van de OZB in 2027 en 2028. Middels een financieel (technische) maatregel (post 19 bijlage 5) stelt het college voor om de OZB wederom structureel te verhogen met 6,1% vanaf 2027. Kunt u schematisch weergeven met welk percentage de OZB per 2027 e.v. in totaal (dus mét de verhoging uit 2025 en de voorgestelde verhoging bij de begroting 2027) zal stijgen ten opzichte van 2026? Graag daarbij een kolom in- en exclusief het indexatiepercentage.
Antwoord
Onderstaand is het effect per onderdeel weergegeven:
17.166.935,
Begroting 2026: 00
Primitieve Begroting 17.596.108, 2027: 00 2,5%
+ Besluit BG '26
+ Voorstel BG' 27
Vraag 2
17.963.058, 00 4,6%
19.057.737, 91 11,0%
Waarom is ervoor gekozen om de OZB-verhoging via een financieel (technische) maatregel aan de raad voor te leggen en niet via een beleidskeuze?
Antwoord
De oorsprong van de melding zit in de financiële techniek vanuit de methodiek van het gemeentefonds van het Rijk. Om deze reden is de melding als financieel technisch gepresenteerd.
Vraag 3
Weerbaarheid en veerkracht: Melding 20 "Weerbaarheid & Veerkracht" (bijlage 4, p. 21)
a. Hoe is het bedrag van € 150.000 per jaar opgebouwd?
b. Voor 2030 is geen budget opgenomen. Waarom is voor de looptijd 2027-2029 gekozen, en hoe wordt de uitvoering vanaf 2030 gefinancierd?
c. Dezelfde melding stelt dat Zeist "regionaal achterloopt op de uitvoering van de maatregelen binnen de VNG-handreiking" en "vastgestelde afspraken binnen de kring van gemeentesecretarissen niet nakomt". Op welke maatregelen loopt Zeist achter? Om welke afspraken gaat het, en wanneer zijn die vastgesteld?
Antwoord
a. Er is gekozen voor een incidenteel projectbudget van 450.000 euro voor een periode van 3 jaar. De omvang van dit projectbudget is bepaald aan de hand van een vergelijking met beschikbare budgetten bij vergelijkbare gemeenten in combinatie met de beoogde looptijd en de projectorganisatie zoals die binnen de gemeente wordt ingericht. Van het totale budget is € 360.000 gereserveerd voor personele inzet en € 90.000 voor de uitvoering van de voorgestelde maatregelen.
Veel van de maatregelen uit de VNG-handreiking vragen om personele inzet, waarbij er weinig middelen voor nodig zijn. Gesprekken met inwonersinitiatieven en voorlichtingsbijeenkomsten kosten weinig middelen. Het inrichten van noodsteunpunten en realiseren van noodstroomvoorziening vragen daarentegen wel om middelen.
Het weerbaarheidsvraagstuk is bij uitstek een maatschappelijke opgave, waarbij zowel elke gemeenteafdeling als iedereen in de samenleving ermee te maken krijgt. Verschillende maatregelen wijzen op een samenspel tussen overheid en inwoners.
b. Er is gekozen voor een looptijd van drie jaar, omdat deze periode voldoende ruimte biedt om de uitvoering van de maatregelen vorm te geven en de resultaten daarvan te volgen. Gedurende deze periode worden zowel de maatschappelijke ontwikkelingen als de voortgang en effecten van de maatregelen gemonitord. Na afloop van de driejarige periode vindt een evaluatie plaats, waarbij wordt beoordeeld in hoeverre de gestelde doelen zijn bereikt en welke inzet, prioriteiten en aanpak in de daaropvolgende periode noodzakelijk zijn. Op basis van deze evaluatie kan de koers waar nodig worden bijgesteld.
c.
i. Op 30 oktober 2025 is binnen het GS-plenair van de VRU afgesproken dat iedere gemeente verantwoordelijkheid neemt voor minimaal twee van de 41 maatregelen uit de VNG-handreiking. De verdere verdeling van deze maatregelen heeft in de daaropvolgende maanden plaatsgevonden. Zeist heeft zich gecommitteerd aan de volgende maatregelen: i. De gemeente brengt lokale maatschappelijke en (in)formele netwerken in kaart en versterkt de netwerken/sociale infrastructuur in de wijken met extra aandacht voor verminderd zelfredzame doelgroepen zoals alleenstaande ouders, mindervaliden, ouderen, statushouders, vluchtelingen, etc. ii. Gemeenten en veiligheidsregio's bevorderen zelf- en samenredzaamheid door voorlichting (risicocommunicatie) en bieden inwoners en bedrijven handelingsperspectief over hoe zij zich kunnen voorbereiden op en wat ze kunnen doen bij langdurige verstoringen. Gemeenten sluiten hierbij aan op landelijke campagnes, zoals Denk vooruit.
De verdeling van de maatregelen over de gemeenten is tot stand gekomen om kennis, formats en werkwijzen regionaal te ontwikkelen en te delen. Hiermee wordt dubbel werk voorkomen, kan efficiënter worden samengewerkt en wordt de uitvoeringslast voor individuele gemeenten beperkt. Voor de eerste maatregel wordt aansluiting gezocht bij het project Buurt- en Wijkgericht werken, waarbij er een dergelijke inventarisatie plaatsvindt waarop maatregelen getroffen kunnen worden. Voor de tweede maatregel is in de afgelopen maanden al gekeken naar de informatievoorziening die aan inwoners wordt aangeboden. Onze website dient hiervoor als belangrijkste informatiepunt. Daarnaast dragen we onze boodschap uit in verschillende communicatiekanalen en haken we daarbij aan bij de campagne van Denk Vooruit. Ook ondersteunen en faciliteren wij bewonersgroepen en verschillende organisaties op het gebied van weerbaarheid.
Vraag 4
Begrotingsboek (p. 74-75): "De gemeentelijke crisisorganisatie is ingericht op kortstondige crises." Ook wordt een netwerk van noodsteunpunten genoemd.
a. Welke kosten verwacht het college om de crisisorganisatie ook op langdurige crises in te richten, en voor een lokaal netwerk van noodsteunpunten?
b. Waar staan die kosten in de begroting?
Antwoord
a. Er zijn nog geen kosten bekend voor het inrichten van de crisisorganisatie voor een langdurige crisis. De financiële consequenties kunnen pas inzichtelijk worden gemaakt nadat de benodigde maatregelen en de daarvoor benodigde capaciteit nader zijn uitgewerkt.
In 2027 worden, op basis van de landelijke en regionale pilots, kaders duidelijk voor de inrichting van de noodsteunpunten. Deze kaders bieden meer inzicht in de kosten van de inrichting van de noodsteunpunten. Afhankelijk van de hoeveelheid noodsteunpunten in de gemeente, kan er gericht budget worden aangevraagd. Daarnaast is de verdeling van de bijdrage vanuit het Rijk voor de inrichting van de noodsteunpunten nog niet bekend.
b. Deze kosten zijn niet meegenomen in de begroting, doordat de totale kosten niet bekend zijn. Wanneer de kosten duidelijk zijn, wordt er bij een volgende begrotingsperiode het benodigde budget aangevraagd.
Vraag 5
Begrotingsboek (p. 79): het budget voor product 120 Openbare orde en veiligheid daalt van € 3,522 mln (2026) naar € 2,876 mln (2027), zonder toelichting. Waardoor wordt deze daling van € 646.000 veroorzaakt?
Antwoord
In 2026 zijn incidentele budgetten verwerkt welke overgeheveld zijn uit 2025 of beschikbaar zijn gesteld in 2026. Daardoor is het totale budget voor collegeproduct 120 hoger dan in 2027. Voorbeelden van budgetoverheveling uit 2025 naar 2026 zijn middelen zoals de inzet van extra Boa’s Den Dolder en de opzet van het Integraal afwegingskader buurten en wijken (IAK). De door de raad beschikbare gestelde middelen zijn Dierenwelzijn (UVP) en horecastewards.
Vraag 6
Bijlage 1: product 710 Volksgezondheid valt onder deelprogramma 3.3 Veiligheid. Wat is hiervan de reden?
Antwoord
In Zeist hebben we de gewoonte om de programma-indeling gelijk te trekken aan de opbouw van het op dat moment lopende hoofdlijnen- of coalitieakkoord. Omdat de collegeproducten hier niet in alle gevallen naadloos op aansluiten wordt er soms voor de 'best passende' optie gekozen. Bij het maken van de nieuwe verdeling is gekozen om het collegeproduct Volksgezondheid onder veiligheid te plaatsen.
Vraag 7
Masterplan Buitensport en verhuur binnensport (bijlage 5, maatregelen 2 en 7).
a. Welke fasen van het Masterplan Buitensportaccommodaties moeten nog worden uitgevoerd? Hoe worden de uitvoering en coördinatie gefinancierd nu het structurele werkbudget van € 18.000 vervalt?
b. Hoe is de fout van € 205.000 bij de reserves van het Masterplan Buitensport ontstaan, en welke maatregelen zijn genomen om herhaling te voorkomen?
c. De raming van de verhuurinkomsten binnensport wordt met € 25.000 verhoogd. Komt deze verhoging voort uit meer verhuurde uren of uit hogere tarieven? Wat betekent dit voor de tarieven voor sportverenigingen?
Antwoord
a. Het Masterplan zit in de afrondende fase. Op de diverse sportparken zullen de laatste projecten, naar verwachting, in 2027 worden afgerond. De genoemde middelen van € 18.000 per jaar zijn niet meer nodig omdat de benodigde middelen voor de uitvoering en de coördinatie opgenomen zijn in de reeds door de raad beschikbaar gestelde middelen.
b. Doordat we een paar jaar terug van dekkingsmethodiek zijn veranderd hebben er diverse mutaties rondom de reserves plaatsgevonden. Hierbij is per abuis een van de mutaties verkeerd opgenomen. Inmiddels hebben we alle komende kosten in beeld en geanalyseerd en de omvang van de reserve hierop aangesloten. Hiermee komt dit weer overeen met de vastgestelde plannen en kunnen er geen verschillen meer ontstaan.
c. De raming wordt verhoogd op basis van de historische cijfers. De laatste jaren wordt er meer gebruik gemaakt van de binnensportlocaties, waardoor wij meer inkomsten binnen hebben gehaald dan begroot en daardoor jaarlijks een toelichting hierop moesten geven. Deze verhoging is tot stand gekomen om dekking te vinden voor de begroting van 2027 (1e bezuinigingsronde). De tarieven voor de sportverenigingen gaan niet extra omhoog, op de jaarlijks kostenstijging na.
Vraag 8
Zwembad Dijnselburg (begrotingsboek, p. 155-156).
a. Wat is het verwachte exploitatieresultaat van SRO Zeist BV voor 2026 en 2027?
b. Het eigen vermogen van de BV bedroeg eind 2025 € 51.000 negatief, en er moet nog € 372.205 aan SPUK-MEOZ-subsidie worden terugbetaald. Wie draagt deze terugbetaling? Welk financieel risico loopt de gemeente als 50%-aandeelhouder?
c. Wat is het effect van de maatregelen voor 2026 (hogere tarieven, sluiting op niet-rendabele uren) op het aantal bezoekers, en in het bijzonder op zwemles en de maatschappelijke tarieven?
d. Wanneer wordt definitief besloten over het voortzetten van de samenwerking per 1 januari 2027? Welke rol heeft de raad bij dit besluit?
Antwoord
a. Het verwachte exploitatieresultaat voor 2026 van SRO Zeist BV is € 214.554 negatief. Zoals bij de beantwoording van de vragen van de raad bij de jaarrekening 2025 al vermeld heeft SRO Zeist B.V. sinds 2024 al geen winstgevende exploitatie. De oorzaak hiervan ligt voor een groot deel in structureel stijgende kosten voor personeel, onderhoud en energie. Hierdoor staat het bedrijfsresultaat van SRO Zeist B.V. onder druk. Voor 2027 loopt het begrotingsproces bij SRO Zeist B.V. nog. Vooralsnog hebben wij in onze begroting rekening gehouden met de geïndexeerde bestaande exploitatiebijdrage. In het najaar van 2026 verwachten we meer duidelijkheid te kunnen geven over de hoogte van het toekomstige exploitatiebedrag, het oplossen van de tekorten en het bijbehorende programma voor het zwembad. Als blijkt dat de toekomstige exploitatiebijdrage verhoogd moet worden, dan zullen we dit melden in de eerstvolgende bestuursrapportage.
b. De SPUK-MEOZ wordt voor het hele bedrag verhaald bij SRO Zeist B.V. Deze vordering van gemeente Zeist staat als schuld op de balans bij SRO Zeist B.V. en zal naar verwachting in het najaar 2026 worden afgewikkeld. Omdat we 50% van de aandelen hebben in de SRO Zeist BV betekent dit dat we ook 50% van het eventuele financieel nadeel dragen.
c. De maatregelen die in 2026 zijn genomen met betrekking tot het verhogen van tarieven en sluiting op nietrendabele uren hebben geen negatieve impact op de exploitatie en bezoekersaantallen van het zwembad. Ook zijn er zijn geen klachten binnengekomen over de genomen maatregelen en de wachtlijst voor zwemles blijft voor een goede instroom zorgen. De trend dat maatschappelijke en doelgroep activiteiten in deelnemersaantallen teruglopen is al een aantal jaar merkbaar en niet herleidbaar naar het verhogen van maatschappelijke tarieven.
d. In het vierde kwartaal van 2026 is besluitvorming voorzien over het voortzetten van de samenwerking met SRO. De samenwerking met SRO is een privaatrechtelijke samenwerking wat betekent dat het college bevoegd is om besluiten te nemen over de voortzetting van de samenwerking. We zijn echter voornemens de raad hierbij te betrekken via een wensen en bedenkingenprocedure. Ook zouden we graag de raad via een werkbijeenkomst bij willen praten over het dossier SRO.