BIJLAGE 1 - RIB Netcongestie en beleidsregels Eerder Aanvragen transportcapaciteit

Een elektriciteitsaanslui�ng en transportcapaciteit zijn niet hetzelfde. De aanslui�ng is de fysieke verbinding met het elektriciteitsnet. Transportcapaciteit is de ruimte op het achterliggende net om de gevraagde hoeveelheid elektriciteit daadwerkelijk te vervoeren. Een fysieke aanslui�ng kan daarom mogelijk zijn terwijl onvoldoende transportcapaciteit beschikbaar is. Netconges�e tre� vooral nieuwe aanslui�ngen en verzwaringen van bestaande aanslui�ngen. Bestaande huishoudens komen hierdoor niet plotseling zonder elektriciteit te zi�en.

De Autoriteit Consument en Markt hee� voor conges�egebieden een landelijk prioriteringskader vastgesteld. Dit kader onderscheidt achtereenvolgens netconges�everzachters, veiligheidsfunc�es en basisbehoe�en. Onder basisbehoe�en vallen onder voorwaarden onder meer woonbehoe�e en bepaalde onderwijsfunc�es. Maatschappelijke prioriteit bepaalt de behandelvolgorde, maar creëert geen extra fysieke netcapaciteit en biedt dus geen garan�e dat een project op de gewenste datum kan worden aangesloten.

Vanaf 1 oktober 2026 kunnen gemeenten via de werkwijze Eerder Aanvragen in het planproces voor daarvoor in aanmerking komende onderwijs- en woningbouwprojecten eerder een prioriteringsverzoek en transportverzoek indienen. Dit kan per projec�ase en tot maximaal �en jaar vooruit. Hierdoor kunnen projecten eerder op de wachtlijst komen en krijgt de netbeheerder eerder inzicht in de toekoms�ge elektriciteitsvraag. De gemeente treedt daarbij op als formele aanvrager en krijgt juridische, procedurele en financiële verantwoordelijkheden.

Omdat binnen dezelfde landelijke prioriteitscategorie het moment van een volledig verzoek van belang blij�, kan de volgorde waarin de gemeente projecten indient gevolgen hebben voor ini�a�efnemers. Het college handelt daarbij privaatrechtelijk, maar moet de algemene beginselen van behoorlijk bestuur in acht nemen. Daarom zijn vooraf kenbare, objec�eve, toetsbare en nietdiscriminatoire criteria nodig. De beleidsregels bieden hiervoor het lokale kader en behandelen gemeentelijke en private projecten op gelijke wijze.

Kernboodschap

Netconges�e hee� structurele gevolgen voor de manier waarop de gemeenten Blaricum, Eemnes en Laren ontwikkelingen programmeren, prioriteren en uitvoeren. Beschikbaarheid en doelma�g gebruik van elektriciteitstransportcapaciteit moeten daarom vanaf het begin onderdeel zijn van ruimtelijke, financiële en bestuurlijke afwegingen.

Met de Beleidsregels gemeentelijke prioritering transportcapaciteit Blaricum-Eemnes-Laren 2026 legt het college een transparante en controleerbare basis voor het eerder aanvragen van transportcapaciteit voor kwalificerende onderwijs- en woningbouwprojecten. De regeling biedt een inspanningsverplich�ng en geen garan�e op maatschappelijke prioriteit, transportcapaciteit of �jdige aanslui�ng.

Consequen�es

De beleidsregels gelden voor projecten van derden en voor projecten die de gemeente zelf ini�eert of realiseert. Gemeentelijke projecten krijgen geen automa�sche voorkeursposi�e. De posi�e van ieder project wordt transparant en schri�elijk gemo�veerd.

Onderwijsprojecten voor primair, speciaal of voortgezet onderwijs worden hoger gerangschikt dan woningbouwprojecten als zij voldoen aan de voorwaarden uit de beleidsregels. Daarvoor moet het project onder meer zijn opgenomen in het geldende Integraal Huisves�ngsplan Onderwijs of planologisch in de onderwijsfunc�e zijn voorzien en moet de gevraagde capaciteit aantoonbaar noodzakelijk zijn voor ingebruikname, uitbreiding of voortze�ng.

De rangschikking van woningbouwprojecten vindt stapsgewijs plaats. Eerst wordt gekeken naar de voldoende onderbouwde datum van start bouw. Vervolgens gelden projectrijpheid, maatschappelijk belang en verwachte opleverdatum als achtereenvolgende criteria. Bij maatschappelijk belang wordt gekeken naar het aandeel sociale huur, sociale koop of middenhuur in rela�e tot de woonvisie en naar aantoonbare technische maatregelen die piekbelas�ng verminderen; dit heet ook wel ‘netbewust bouwen’. Als projecten daarna gelijk eindigen, volgt een openbare lo�ng.

Ini�a�efnemers kunnen vanaf de publica�e van de beleidsregels tot en met vrijdag 11 september 2026 een volledig projectdossier indienen via het beschikbaar gestelde formulier. Onvolledige verzoeken worden niet in behandeling genomen. De gemeente beves�gt de ontvangst binnen twee werkdagen. Opname op de volgordelijst is project- en loca�egebonden.

Het college stelt de volgordelijst vast en maakt deze uiterlijk twee weken voor de voorgenomen indieningsdatum bekend. Een projectontwikkelaar kan binnen �en kalenderdagen schri�elijk bezwaar maken volgens de in de beleidsregels opgenomen privaatrechtelijke rechtsbeschermingsprocedure. Na deze procedure worden de verzoeken overeenkoms�g de defini�eve volgorde ingediend.

Met het indienen van een transportverzoek kunnen financiële verplich�ngen ontstaan. Het college dient uitsluitend verzoeken in waarvoor financiële dekking bestaat. Bij projecten van derden moet de projectontwikkelaar zich verbinden tot het dragen van de verplich�ngen en daarvoor materiële zekerheid bieden. Voor gemeentelijke projecten moet dekking aanwezig zijn in de door de raad vastgestelde begro�ng. Het budgetrecht van de raad blij� daarmee geborgd.

De gemeentelijke volgorde staat los van de uiteindelijke beoordeling door de netbeheerder. De netbeheerder bepaalt of een project voldoet aan de landelijke prioriteitsvoorwaarden en wanneer transportcapaciteit beschikbaar komt. Ook een hoge posi�e op de gemeentelijke lijst kan dus leiden tot een wachtperiode.

Communica�e De beleidsregels, aanvraagtermijn, het aanvraagformulier en de procedure worden via de gemeentelijke publica�ekanalen bekendgemaakt. Bekende ini�a�efnemers van relevante onderwijsen woningbouwprojecten worden waar mogelijk ac�ef gewezen op de aanvraagmogelijkheid.

De volgordelijst wordt overeenkoms�g de beleidsregels openbaar gemaakt via de gemeentelijke website. Per project worden de projectnaam, globale loca�e, projectcategorie en posi�e vermeld. Voor woningbouwprojecten wordt tevens het aantal woningen vermeld en voor onderwijsprojecten de omvang van de voorziening, voor zover dit nodig is voor een transparante mo�vering.

In de communica�e wordt nadrukkelijk vermeld dat eerder aanvragen, plaatsing op de gemeentelijke volgordelijst en maatschappelijke prioriteit geen garan�e bieden op beschikbare transportcapaciteit of �jdige realisa�e van een aanslui�ng.

Er is een webformulier gebouwd dat toegankelijk is met eHerkenning en DigiD. Daarnaast is er een centraal mailadres beschikbaar voor vragen: netconges�e@belcombina�e.nl

Vervolg

De gemeenten voeren de eerste aanvraagronde uit, beoordelen de �jdig ingediende projectdossiers en stellen de gemeentelijke volgordelijsten vast. Indien nodig vindt een openbare lo�ng plaats. Na afronding van de rechtsbeschermingsprocedure worden de prioriterings- en transportverzoeken in de vastgestelde volgorde ingediend.

Het indienen wordt afgestemd met andere gemeentebesturen binnen het betreffende conges�egebied. Deze afstemming is nodig omdat de elektriciteitsinfrastructuur gemeentegrenzen overschrijdt en de netbeheerder binnen een prioriteitscategorie mede kijkt naar de volgorde van binnenkomst.

Daarnaast wordt netconges�e structureel betrokken bij de gemeentelijke project- en gebiedsprogrammering. Daarbij worden per relevante ontwikkeling in ieder geval de loca�e, projec�ase, realisa�edatum, datum waarop transportcapaciteit nodig is, het benodigde vermogen, de aanvraagstatus en mogelijkheden voor fasering, flexibiliteit of collec�eve oplossingen in beeld gebracht.

Bij nieuwe ontwikkelingen wordt ingezet op netbewust ontwikkelen. Dit betekent onder meer het beperken van gelijk�jdige piekvraag, het kiezen van een doelma�g warmteconcept, slimme aansturing van warmtepompen en laadvoorzieningen, lokale opslag, afstemming tussen opwek en gebruik, gefaseerde ingebruikname en waar mogelijk collec�eve energiesystemen.

De raad wordt geïnformeerd wanneer de uitvoering van de beleidsregels of de bredere netconges�eopgave leidt tot relevante bestuurlijke keuzes, wijzigingen in de programmering of een afzonderlijk budgetbesluit.

Bijlagen

Bijlage 1 - Beleidsregels gemeentelijke prioritering transportcapaciteit Blaricum-Eemnes-Laren 2026