Sint-Michielsgestel, 14 oktober 2026
Fractie D66 Sint-Michielsgestel
Zaaknummer 1426793 Uw kenmerk: Datum 13 oktober 2026
Onderwerp: Beantwoording schriftelijke vragen (art. 39) inzake wachtlijsten Veilig Thuis Brabant
Beste heer, mevrouw,
Meanderplein 1, Sint-Michielsgestel Tel: (073) 5531111 gemeente@sint-michielsgestel.nl Postbus 10.000, 5270 GA Sint-Michielsgestel KvK: 17237737 www.sint-michielsgestel.nl IBAN: NL12BNGH0285007769
Wij ontvingen op 1 oktober 2026 uw vragen ex artikel 39 RvO over “Wachtlijsten Veilig Thuis Oost- Brabant: samen werken aan een oplossing”. Hieronder beantwoorden wij uw vragen.
Vraag 1. Heeft het college de brief van de IGJ ontvangen, en bent u bereid deze met de raad te delen? Is bekend hoeveel inwoners van Sint-Michielsgestel met de wachttijden te maken hebben?
Ja. Het college is bekend met de afsluitbrief van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en heeft de raad hierover geïnformeerd via de raadsinformatiebrief van 13 oktober 2026. De brief van IGJ is gepubliceerd en te raadplegen op de website van het IGJ: https://toezichtdocumenten.igj.nl/link/publicatie?publ=9f66d889-f374-47c3-a8cb-57bf78ab45bf. Uit de voortgangsrapportage over het tweede kwartaal van Veilig Thuis is op te maken dat er in juni 20 inwoners/gezinnen uit gemeente Sint-Michielsgestel op de wachtlijst stonden. Inmiddels is bekend dat er begin oktober voor onze regio bijna 700 inwoners op de wachtlijst staan. Voor de regio Zuidoost-Brabant is sprake van een vergelijkbaar aantal.
Vraag 2. Deelt het college onze zorg dat het niet halen van de wettelijke termijnen het risico vergroot dat kinderen en gezinnen langer in onveilige situaties blijven, en dat dit om een structurele oplossing vraagt in plaats van incidentele extra inzet? Zo ja, waarom, zo nee, waarom niet?
Ja. Het college deelt de zorgen over het niet tijdig kunnen beoordelen van veiligheidsmeldingen. De wettelijke termijnen zijn juist bedoeld om snel zicht te krijgen op de veiligheid van betrokken kinderen en gezinnen. Ook de IGJ benadrukt dat de huidige situatie zorgelijk is. Tegelijkertijd constateert de inspectie dat de oorzaken breder zijn dan alleen de organisatie van Veilig Thuis en samenhangen met de druk op de hele veiligheidsketen. Daarom vraagt dit vraagstuk om een gezamenlijke aanpak van gemeenten en ketenpartners. Dit is dan ook uitgangspunt bij de oplossingsrichtingen die momenteel worden uitgewerkt.
Vraag 3. Als opdrachtgever zijn gemeenten er wettelijk voor verantwoordelijk dat Veilig Thuis zijn taken kan uitvoeren. Welke stappen heeft het college, samen met de regiogemeenten, sinds het inspectieonderzoek van 2025 gezet? En wat gaat het college nu regionaal doen?
Sinds het inspectieonderzoek in 2025 heeft Veilig Thuis Oost-Brabant (VTOB) een verbeterplan opgesteld en uitgevoerd. Op basis van een voortgangsrapportage uit mei 2026 concludeert de IGJ dat binnen de organisatie voldoende verbeteringen zijn doorgevoerd op het gebied van onder meer de
kwaliteit van dossiervorming, werkprocessen en sturing. Op basis hiervan heeft de inspectie besloten het toezicht af te sluiten. Daarnaast werkt Veilig Thuis actief samen met ketenpartners om de wachtlijsten terug te dringen en de doorstroom binnen de veiligheidsketen te verbeteren. Regionaal zijn gemeenten en Veilig Thuis momenteel in gesprek over de toekomstige inrichting en financiering van Veilig Thuis voor 2027-2028. Daarbij worden verschillende scenario's uitgewerkt. Het college neemt hierover, samen met de andere gemeenten in Noordoost-Brabant, in november een standpunt in en zal de raad hierover informeren.
Vraag 4. De inspectie waarschuwt dat een situatie tijdens de wachttijd kan escaleren zonder dat Veilig Thuis daar zicht op heeft. Hoe wordt bewaakt of een wachtende melding alsnog acuut of onveiliger wordt, en welke rol kunnen onze lokale teams daarin spelen?
Veilig Thuis werkt actief samen met ketenpartners om de veiligheid van gezinnen zo goed mogelijk te borgen. Het college acht die samenwerking van groot belang. Lokale teams hebben een belangrijke rol in het signaleren van veranderingen in de situatie van gezinnen en het waar nodig organiseren van passende ondersteuning. Er is op casusniveau een korte lijn tussen het lokaal team en Veilig Thuis.
Vraag 5. Zolang niet alle meldingen op tijd kunnen worden opgepakt, worden er in de praktijk al keuzes gemaakt. Ziet het college, net als D66, kansen om samen met de regiogemeenten en Veilig Thuis de werkwijze opnieuw in te richten met effectiviteit als uitgangspunt: de inzet daar waar die de meeste veiligheid oplevert, gebaseerd op kennis over wat aantoonbaar werkt (bijvoorbeeld uit publicaties van het Verwey-Jonker Instituut) en met rapportage op uitkomsten: stopt het geweld? Zo ja, waarom, zo nee, waarom niet?
Het college onderschrijft het belang van een effectieve inzet van beschikbare capaciteit en middelen. De huidige situatie maakt duidelijk dat de problematiek niet uitsluitend terug te voeren is op de organisatie van Veilig Thuis, maar dit verband houdt met de problematiek in de totale veiligheidsketen. Daarom wordt momenteel, samen met regiogemeenten en Veilig Thuis, gekeken naar verschillende scenario's voor de inrichting van de organisatie én de samenwerking met partners in de veiligheidsketen. Uit onderzoeken, onder meer van het Verwey-Jonker Instituut blijkt dat het terugdringen van huiselijk geweld en kindermishandeling een langdurig proces is en dat het uiteindelijk gaat om het realiseren van duurzame veiligheid. Daarom moet niet alleen gekeken worden naar de ingezette hulp, maar ook naar de bereikte resultaten, zoals de afname of het stoppen van geweld en een verbeterde veiligheidsbeleving van betrokkenen.
Vraag 6. Sint-Michielsgestel heeft sterke wijkteams. Welke rol ziet het college voor deze lokale teams, bijvoorbeeld door meldingen vaker en sneller door te zetten met een gezinsgerichte aanpak en Veilig Thuis als expertise en achtervang? Wat zou daarvoor nodig zijn?
Het college onderschrijft het belang van sterke lokale teams bij het bieden van passende ondersteuning aan gezinnen. Eén van de oplossingsrichtingen die momenteel verkend worden, zet in op de versterking van de lokale teams op het gebied van zorg en veiligheid. Sinds vorig jaar oktober is er binnen Wegwijs een team aan de slag specifiek gericht op zorg, overlast en veiligheid, het zogeheten ZOV-team. Hierbij wordt nadrukkelijk gekeken naar de wijze waarop de verschillende schakels in de keten elkaar kunnen versterken, zodat risico's eerder worden gesignaleerd en passende ondersteuning tijdig kan worden ingezet.
Vraag 7. De gemeente zet via het programma Thuis in de Wijk al in op ervaringsdeskundigheid. Ziet het college mogelijkheden om die ervaring en aanpak ook te benutten voor de ondersteuning en nazorg van gezinnen die met huiselijk geweld te maken hebben, bijvoorbeeld door de inzet van (vrijwillige) ervaringsdeskundigen? Graag een motivatie van uw antwoord.
Het college ziet in algemene zin dat ervaringskennis een waardevolle bijdrage kan leveren aan herstel, ondersteuning en het versterken van de positie van inwoners. Hierbij moet wel een zorgvuldige afweging plaatsvinden van wat binnen het veiligheidsdomein verantwoord en passend is.
Vraag 8. In de Begroting 2024 staat het doel om binnen vijf jaar bij 70% van de meldingen geweld duurzaam te stoppen. Hoe staat het daarmee, en hoe kan de raad het college steunen om dit doel dichterbij te brengen?
Gelet op het stijgend aantal meldingen en de complexiteit van de meldingen is dit geen reële verwachting. De gemeenten en daarmee de raad zullen bereid moeten zijn om te investeren in de aanpak van wachttijden bij VTOB en het zorgen voor randvoorwaarden zodat er gewerkt kan worden aan een structurele oplossing. Dit betekent wellicht niet meer van hetzelfde, maar open staan voor een nieuwe aanpak in de veiligheidsketen.
Kortom, Uit de bevindingen van de IGJ blijkt dat VTOB aantoonbare organisatorische verbeteringen heeft doorgevoerd en dat het toezicht daarom is afgesloten. Tegelijkertijd blijven de wachtlijsten en de overschrijding van wettelijke termijnen een grote zorg. De IGJ legt de verantwoordelijkheid voor een structurele oplossing nadrukkelijk neer bij gemeenten, die momenteel gezamenlijk werken aan scenario's voor de toekomstige inrichting en financiering van Veilig Thuis.
Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Sint-Michielsgestel,
P.W.M. Geurts E. Smid gemeentesecretaris burgemeester