Diemen, 28 oktober 2026
diemen DIEMEN
Zaaknummer: 2026-092152 Documentnummer: [Documentnummer] Kenmerk: Bijlagen: Beh. ambtenaar: Belinda Bantje / Floor Wiegman Telefoonnummer: (020) 31 44 888 E-mailadres: info@diemen.nl
t.a.v. Volkspartij voor Vrijheid en Democratie fractie Diemen
Onderwerp Antwoorden op schriftelijke vragen arbeidsparticipatie
Datum 27-10-2026
Geachte fractie van de VVD,
Uw fractie heeft aan het college een aantal schriftelijke vragen gesteld over arbeidsparticipatie in Diemen bij inburgeraars adhv de uitkomsten van het SER-rapport op datum 24-9-2026. Onderstaand treft u de beantwoording van deze vragen aan conform het Reglement van Orde van de gemeenteraad van Diemen, artikel 48.
1. Deelt het college, met de VVD de analyse van de SER dat arbeidsparticipatie vanaf het begin een leidend uitgangspunt zou moeten zijn bij de ondersteuning en inburgering van statushouders en andere nieuwkomers die mogen werken? Het college onderschrijft de inzet van de SER op vroege en duurzame arbeidsparticipatie. Ons uitgangspunt is dat inwoners meedoen aan de samenleving en erbij horen. Betaald werk is daarvoor een belangrijke mogelijkheid, maar niet de enige. We kijken naar wat iemand kan en nodig heeft om mee te doen en streven naar passend en duurzaam werk waar dat mogelijk is.
2. De SER stelt dat inburgering en taalonderwijs nu soms een belemmering vormen om te gaan werken en pleit ervoor werk of opleiding, taal en inburgering zoveel mogelijk gelijktijdig te organiseren. De SER constateert bijvoorbeeld dat de combinatie van werk en inburgering in de praktijk vaak niet haalbaar is. Herkent het college dit knelpunt in Diemen? Zo ja, welke mogelijkheden ziet het college om taalonderwijs en inburgering flexibeler rondom werk te organiseren? Het college herkent dat de combinatie van werk en inburgering intensief kan zijn, mede doordat verplichte onderdelen vaak overdag plaatsvinden. We zoeken waar mogelijk naar goede combinaties van taal, opleiding, participatie en werk. Meer flexibiliteit vraagt ook inzet van aanbieders en werkgevers. In de evaluatie van het inburgeringsbeleid onderzoeken we hoe inwoners deze combinatie ervaren en waar verbetering mogelijk is.
info@diemen.nl - Postbus 191 - 1110 AD Diemen - (020) 31 44 888 - www.diemen.nl
KvK 34374815 - IBAN NL18BNGH0285001841
3. In het Koersdocument wordt ingezet op snelle deelname aan de samenleving genoemd, onder meer via taal, onderwijs, werk en participatie. Is betaald werk op dit moment een prioriteit binnen de begeleiding van Diemense statushouders en inburgeraars? Kan het college toelichten hoe arbeidsparticipatie binnen deze integrale aanpak wordt gewogen en wat dit concreet betekent voor de Diemense aanpak? Het uitgangspunt van Samen Leven, Samen Verder 2026 is dat inwoners mee kunnen doen aan de samenleving en erbij horen. Betaald werk is daarvoor een belangrijke mogelijkheid, maar niet de enige. Ook taal, onderwijs, vrijwilligerswerk en andere vormen van participatie dragen daaraan bij. We kijken daarom naar de mogelijkheden, talenten en omstandigheden van de inwoner en ondersteunen waar mogelijk de stap naar passend en duurzaam werk.
4. Is het college bereid om, aansluitend bij het SER-advies, als uitgangspunt te hanteren dat voor inburgeraars die kunnen werken betaald werk zoveel mogelijk voorrang krijgt en dat taal, opleiding en overige onderdelen van de inburgering waar mogelijk daaromheen worden georganiseerd? Zo nee, waarom niet? Nee, het college kiest niet voor een algemene voorrang van betaald werk boven taal, opleiding en inburgering. Ook de SER pleit voor een samenhangende aanpak, gericht op passend en duurzaam werk. We organiseren deze onderdelen daarom zoveel mogelijk in samenhang, afgestemd op de mogelijkheden en situatie van de inwoner.
5. De SER waarschuwt ook voor een lock-in: nieuwkomers vinden wel werk, maar blijven langdurig hangen in eenvoudig of tijdelijk werk dat niet aansluit bij hun opleiding en ervaring. Hoe wordt in Diemen bij de begeleiding naar werk rekening gehouden met eerder verworven opleiding, beroepservaring en talenten? Wordt na plaatsing in een eerste baan ook gevolgd of doorgroei naar duurzamer en beter passend werk mogelijk is? Bij de begeleiding naar werk kijken we naar opleiding, werkervaring, talenten en mogelijkheden van inwoners. Daarbij kunnen onder meer scholing, werkervaring en begeleiding worden ingezet. Een eerste baan betekent niet automatisch dat iemand duurzaam en passend werk heeft gevonden. In het onderzoek naar participatie betrekken we daarom ook de ervaringen van statushouders en gezinsmigranten met ontwikkeling en doorgroeimogelijkheden, om te bepalen waar verbetering nodig is.
6. Welke afspraken maakt de gemeente momenteel met werkgevers en organisaties in de arbeidsmarktregio over het beschikbaar stellen van werk, leerwerkplekken en trajecten voor statushouders en andere nieuwkomers? Is het college bereid naar aanleiding van het SER-advies mogelijkheden om deze samenwerking te intensiveren, in het bijzonder in sectoren met personeelstekorten? Diemen werkt binnen de arbeidsmarktregio samen met werkgevers en partners via het Werkcentrum Groot-Amsterdam. Daarbij zijn mogelijkheden voor arbeidsbemiddeling, leerstages, scholing en begeleiding naar werk. Ook nemen we deel aan de regionale aanpak Slim met taal, gericht op taalontwikkeling op de werkvloer. We bekijken hoe we deze bestaande samenwerking beter kunnen benutten voor statushouders en waar aanvullende inzet, bijvoorbeeld in sectoren met personeelstekorten, meerwaarde heeft.
7. Welke resultaten behaalt Diemen momenteel bij het begeleiden van statushouders naar betaald werk? Kan het college aangeven welk aandeel van de statushouders/inburgeraars dat de afgelopen jaren in Diemen is gehuisvest inmiddels betaald werk heeft en, voor zover bekend, hoeveel daarvan duurzaam uitkeringsonafhankelijk zijn? De gemeente beschikt momenteel niet over één totaalbeeld van de arbeidsparticipatie en duurzame uitkeringsonafhankelijkheid van statushouders. Dat betrekken we bij het toegezegde onderzoek naar participatie, dat we combineren met de evaluatie van het inburgeringsbeleid. Daarbij kijken we ook naar opleiding, ontwikkeling en andere vormen van participatie.
2
8. De SER beschrijft participatie nadrukkelijk niet alleen als een recht op ondersteuning, maar ook vanuit wederkerigheid: de samenleving biedt perspectief en randvoorwaarden en van de nieuwkomer wordt verwacht dat deze naar vermogen bijdraagt. Welke verwachting stelt de gemeente concreet aan statushouders en inburgeraars die kunnen werken? En welke concrete stappen worden gezet wanneer iemand zonder geldige reden onvoldoende meewerkt aan de begeleiding naar werk? We verwachten dat inburgeringsplichtigen actief meewerken aan hun inburgering en participatie en de gemaakte afspraken nakomen. Voor inwoners met een bijstandsuitkering gelden daarnaast de verplichtingen uit de Participatiewet. Bij verwijtbaar onvoldoende meewerken kan de gemeente binnen de wettelijke kaders maatregelen nemen, rekening houdend met individuele omstandigheden. Wederkerigheid betekent ook dat we inwoners ondersteunen om daadwerkelijk mee te kunnen doen.
9. Is het college bereid om de aanbevelingen uit het SER-advies te betrekken bij de verdere uitwerking en uitvoering van het koersdocument en de raad te informeren welke aanbevelingen in Diemen kunnen worden overgenomen? Ja.
10. Het koersdocument bevat diverse ambities op het gebied van participatie, zelfredzaamheid en werk, maar bevat geen concrete streefwaarden voor arbeidsdeelname van statushouders. Is het college bereid bij de verdere uitwerking van het beleid meetbare doelstellingen op te nemen voor onder andere arbeidsparticipatie? Het college wil beter inzicht krijgen in de resultaten van onze inzet. Voor eventuele meetbare doelstellingen is eerst een betrouwbare uitgangssituatie nodig, met duidelijkheid over de doelgroep, beschikbare gegevens en wat de gemeente kan beïnvloeden. Op basis van het onderzoek en de evaluatie bepalen we welke indicatoren en eventuele doelstellingen passend zijn.
Hoogachtend,
Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Diemen,
de gemeentesecretaris, de burgemeester,
G. T. Wildeman E. Boog
3