Assen, 18 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Leden van de raad
Contactpersoon I. van den Berg
Telefoon 14 0592 Bezoekadres Noordersingel 33 Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk 103030-2026
Bijlagen Datum 18 november 2026 Verzenddatum 18/11
Onderwerp: Beantwoording schriftelijke raadsvragen ‘Naleving contractuele- en uitvoeringsvoorwaarden door Jeugdbescherming Noord’
Geachte leden van de raad,
In deze brief beantwoorden we de schriftelijke raadsvragen over “Naleving contractuele- en uitvoeringsvoorwaarden door Jeugdbescherming Noord”. Ingediend door Lijst van Brakel op 22 september 2026.
Contractuele naleving en toezicht
1. Is sinds de beantwoording van mijn technische vragen van 12 november 2025 een inhoudelijke toets of audit uitgevoerd naar de naleving door JBN van de contractuele kwaliteits- en uitvoeringsvoorwaarden, mede in het licht van de in artikel 3.6 van de raamovereenkomst genoemde opzeggingsgronden betreffende bekwaamheid, geschiktheid en het niet (meer) voldoen van de geleverde jeugdbescherming aan de kwaliteitseisen? Zo ja, wanneer, door wie en met welke conclusies? Zo nee, waarom niet?
U vraagt ons hiermee of wij het reguliere contractmanagement toepassen op JBN. Als JBN een reguliere marktpartij zou zijn, dan zou dat een logisch gevolg zijn. We hebben echter te maken met een uitzonderlijke situatie. We hebben u uitgebreid geïnformeerd over de complexiteit van het stelstel en de onmogelijkheden om géén gebruik te maken van deze gecertificeerde instelling. Het is op dit moment een Gecertificeerde Instelling (GI) in herstel, die hard werkt aan de verbetering van haar dienstverlening, maar op dit moment ook nog onvoldoende functioneert. Zowel de inspecties, de KMI (KeurMerk Instituut) als gemeenten volgen de dienstverlening van JBN nauw en hier is intensief overleg over. JBN geeft zelf ook aan dat de dienstverlening nog niet voldoende is en nog niet aan de maatstaven voldoet.
2. Heeft het college getoetst of de inzet van een jeugdbeschermer zonder kennis van de inhoud van haar eerdere tuchtrechtelijke berisping verenigbaar is met de contractuele kwaliteitseisen en de verantwoordelijkheid van een GI om zich met proportionele checks van de geschiktheid van professionals te vergewissen? Zo ja, wat was de uitkomst? Zo nee, waarom niet?
Het college vindt de inzet van een jeugdbeschermer met een tuchtrechtelijke berisping zorgelijk. JBN heeft hier melding van gemaakt en maatregelen op genomen, er vindt op dit moment onderzoek naar plaats. We wachten de uitkomsten van dit onderzoek af.
3. Beschikt het college inmiddels, anders dan op 12 november 2025, over een overzicht van contractuele tekortkomingen, waarschuwingen, sancties en/of terugvorderingen ten aanzien van JBN? Zo ja, kan de raad dit ontvangen?
Wij beschikking over actuele informatie over de stand van zaken bij JBN op basis van de ontvangen kwartaalrapportages. Andere gevraagde overzichten zijn er niet.
4. Indien JBN niet aan één of meer contractuele kwaliteits- of uitvoeringsvoorwaarden voldoet, welke contractuele maatregelen kan het college treffen en wanneer acht het toepassing van artikel 3.6 van de raamovereenkomst aan de orde?
Op basis van de contractuele basis zijn er meerdere stappen denkbaar. Echter is de vraag of dit leidt tot de gewenste verbeteringen. Wij kunnen in het huidige stelsel op dit moment niet zomaar zonder deze GI. Daarover bent u uitgebreid geïnformeerd in raadsbijeenkomsten en met het rapport ‘de puzzel van de jeugdbescherming in Drenthe 2025’. Dat betekent geenszins dat we ons neerleggen bij de huidige stand van zaken. Wij werken in gezamenlijkheid, met de twaalf Drentse gemeenten, hard aan een andere werkwijze in Drenthe.
5. Heeft JBN vanaf 2025 ieder kwartaal volledig en binnen de in paragraaf 3.5.1 voorgeschreven termijn van veertien dagen de daar genoemde gegevens aangeleverd, waaronder gegevens over wachtlijsten en -tijden, doorlooptijden, uitvoerende fte en caseload, calamiteiten, klachten, tijdigheid van trajecten en een inhoudelijke analyse van cijfers, trends en ontwikkelingen? Zo nee, in welke kwartalen is hiervan afgeweken en welke consequenties heeft het college daaraan verbonden?
JBN, de Jeugdhulpregio en de gemeenten zijn met elkaar in overleg over de stand van zaken. De in de vraag genoemde elementen maken onderdeel uit van dit overleg en worden daarin gedeeld en besproken. De frequentie hiervan wordt onderling afgestemd en sluit aan bij wat de situatie vraagt.
6. Hebben vanaf 2025 jaarlijks de in paragraaf 3.17 voorgeschreven vier contractgesprekken én de twee bestuurlijke overleggen daadwerkelijk plaatsgevonden? Zijn tijdens de contractgesprekken de voorgeschreven onderwerpen, waaronder actuele cijfers, wachtlijsten en -tijden, caseload, doorlooptijden, bedrijfsvoering en weerbaarheid van de organisatie, besproken? Kan het college de raad informeren over de belangrijkste bevindingen, gemaakte afspraken en eventuele verbetermaatregelen die hieruit vanaf 2025 zijn voortgekomen?
Ja, deze gesprekken hebben plaatsgevonden en de benoemde onderwerpen zijn uitgebreid onderwerp
van gesprek. Op basis van de laatste informatie kunnen wij u informeren dat uit de periodieke
gesprekken en voortgangsrapportages blijkt dat JBN sinds 2025 verbeteringen heeft gerealiseerd in de
kwaliteit van de uitvoering, de personele bezetting en het terugdringen van het aantal dossiers zonder
vaste jeugdbeschermer.
Tegelijkertijd blijft sprake van uitdagingen op het gebied van ziekteverzuim, personeelsverloop, inzet van
ZZP’ers en tijdige uitvoering van maatregelen. Om de organisatie verder te versterken zijn aanvullende
verbetermaatregelen ingezet en hebben de betrokken gemeenten extra middelen beschikbaar gesteld
voor het hersteltraject in 2026, hierover bent u als raad geïnformeerd.
7. Is het college bekend met het verschil tussen de openbare verklaring van JBN over de aanleiding van het externe onderzoek en de informatie die IGJ-woordvoerder Frank Wassenaar tegenover journalisten Erik Bloem en Bas van Sluis van Dagblad van het Noorden heeft verstrekt, namelijk dat de IGJ JBN heeft opgedragen onderzoek te laten uitvoeren naar alle dossiers waarin deze jeugdbeschermer actief is geweest? Heeft het college bij de IGJ zelf geverifieerd wat de exacte aanleiding, opdracht en vereiste reikwijdte van dit onderzoek zijn? Zo ja, wat heeft de IGJ hierover meegedeeld? Zo nee, waarom heeft het college dit niet zelfstandig bij de toezichthouder geverifieerd?
Het college heeft bij de IGJ navraag gedaan over dit onderzoek. De IGJ doet echter nooit mededelingen over individuele zaken, ook niet aan gemeenten. De IGJ heeft een eigenstandige opdracht en geeft daar invulling aan.
8. Indien de opdracht van de IGJ inderdaad betrekking heeft op alle dossiers waarin deze jeugdbeschermer actief is geweest, hoe beoordeelt het college dan dat het door JBN aan Move Professionals opgedragen onderzoek vijf dossiers omvat en dat de volledige onderzoeksresultaten uitsluitend aan JBN worden verstrekt? Acht het college deze onderzoeksopzet, mede gelet op de eerdere bevindingen over sturing, intern toezicht en informatievoorziening binnen JBN, voldoende onafhankelijk, transparant en controleerbaar om als opdrachtgever vast te kunnen stellen of de bevindingen gevolgen hebben voor de naleving van de contractuele kwaliteitseisen? Zo ja, waarop baseert het college dit? Zo nee, welke aanvullende informatie of maatregelen acht het college noodzakelijk?
JBN geeft aan dat de IGJ opdracht heeft gegeven onderzoek te doen. Dit onderzoek beperkt zich niet tot vijf dossiers. Het onderzoek richt zich op vijf dossiers waarin zorgen en klachten zijn geuit en kijkt daarnaast naar mogelijke patronen, achterliggende oorzaken en bredere professionele en organisatorische factoren. Wij zien geen aanleiding om te twijfelen aan de opzet en invulling van het onderzoek. We wachten de uitkomsten van dit onderzoek af en zullen dan overwegen of, en welke vervolgstappen genomen worden.
9. Voldoet JBN volgens het college aantoonbaar aan de contractuele kwaliteits- en uitvoeringsvoorwaarden, gelet op de hiervoor beschreven bevindingen over tijdelijke externe inzet, wisselingen van jeugdbeschermers, periodes zonder vaste jeugdbeschermer en plannen van aanpak die niet tijdig en/of niet samen met ouders tot stand komen? Zo ja, op basis van welke concrete gegevens stelt het college dit vast? Had de inzet van de berispte jeugdbeschermer binnen de reguliere contractmonitoring aan het licht moeten komen? Zo nee, hoe houdt het college dan zicht op de geschiktheid en kwaliteit van de door JBN ingezette professionals?
Nee, JBN voldoet op dit moment niet aan de gestelde kwaliteitseisen, zoals reeds toegelicht.
De controle op de kwaliteit van de dienstverlening ligt primair bij de organisatie zelf, de inspecties en het KMI. De organisatie is zelf transparant in haar tekortkomingen en daarmee wordt het kenbaar in de contractmonitoring. Dit is ook onderwerp van gesprek in de stuurgroep.
De inzet van de berispte medewerker was binnen regulier contractmanagement niet aan de orde gekomen, omdat we bij regulier contractmanagement niet toezien op individueel personeel. Dat is de verantwoordelijkheid van de aanbieder.
10. In hoeverre maakt de daadwerkelijke naleving van de contractuele kwaliteits- en uitvoeringsvoorwaarden door JBN onderdeel uit van de rechtmatigheidscontrole op betalingen aan JBN? Indien deze naleving niet inhoudelijk wordt getoetst, op basis waarvan wordt dan vastgesteld dat deze betalingen rechtmatig zijn?
Hiervoor verwijzen we naar de eerdere beantwoording van juni 2026.
11. Uit het inspectierapport uit 2025 blijkt dat gemeenten JBN in eerdere jaren boven op de reguliere bekostiging hebben gefinancierd om de continuïteit van de taakuitvoering te waarborgen, terwijl diezelfde gemeenten tegenover de inspecties verklaarden dat dit tot dat moment niet tot de benodigde verbeteringen had geleid. Heeft het college geëvalueerd of de aanvullende financiering daadwerkelijk heeft geleid tot de daarmee beoogde resultaten, waaronder voldoende personele bezetting, vermindering van wachtlijsten en caseload, continuïteit van jeugdbeschermers, tijdige plannen van aanpak en verbetering van de kwaliteit van de uitvoering? Zo ja, kan het college deze evaluatie en de onderliggende gegevens aan de raad verstrekken? Zo nee, hoe stelt het college dan vast dat de aanvullende financiering doelmatig is besteed?
Het college onderkent dat de aanvullende financiering in de jaren voorafgaand aan 2025 niet heeft
geleid tot alle beoogde structurele verbeteringen. Dat blijkt ook uit de bevindingen van de inspecties.
Tegelijkertijd betekent dit niet dat de ingezette middelen geen effect hebben gehad of ondoelmatig zijn
besteed.
De aanvullende financiering was er in belangrijke mate op gericht de continuïteit van de wettelijke taken
van JBN te waarborgen in een periode van grote druk op de organisatie en een zeer krappe
arbeidsmarkt. Zonder deze extra middelen zou de organisatie naar verwachting niet in staat zijn de
noodzakelijke verbetermaatregelen in gang te zetten en toe te werken naar een situatie waarin zij haar
wettelijke taken uit kan voeren.
Het college beoordeelt de doelmatigheid daarom niet uitsluitend op basis van het al dan niet volledig
behalen van de beoogde eindresultaten, maar ook op basis van de vraag of de middelen hebben
bijgedragen aan het in stand houden van de dienstverlening, het aantrekken van personeel, het
beperken van verdere achteruitgang en het mogelijk maken van herstelmaatregelen. Vanuit dat
perspectief is sprake geweest van een verdedigbare en noodzakelijke inzet van publieke middelen.
Tegelijkertijd heeft het uitblijven van voldoende structurele verbetering voor gemeenten aanleiding
gevormd om aanvullende afspraken te maken over monitoring, verantwoording en herstelmaatregelen,
zodat scherper kan worden gestuurd op resultaten en de effectiviteit van de inzet.
13. JBN dient op grond van paragraaf 3.6.2 van het aanbestedingsdocument jaarlijks een productieverantwoording en, indien van toepassing, een controleverklaring overeenkomstig het geldende accountantsprotocol aan te leveren. Wordt daarbij inhoudelijk vastgesteld of JBN heeft voldaan aan de contractuele kwaliteits- en uitvoeringsvoorwaarden? Zo nee, door wie en op welke wijze wordt die naleving dan gecontroleerd en betrokken bij de rechtmatigheidsverantwoording van de gemeente?
Nee. Uit paragraaf 3.6.2 volgt uitsluitend dat de GI jaarlijks een productieverantwoording en, indien van toepassing, een accountantsverklaring conform het geldende IZA-accountantsprotocol moet aanleveren. Het aanbestedingsdocument beschrijft daarbij niet dat de accountant inhoudelijk vaststelt of de GI volledig heeft voldaan aan alle contractuele kwaliteits- en uitvoeringsvoorwaarden. De rechtmatigheidscontrole, vanuit de onafhankelijk toezichthouder NMD-samenwerking, ziet volgens deze bepaling op de productieverantwoording en financiële verantwoording overeenkomstig het landelijk accountantsprotocol.
14. Worden de naleving van contractvoorwaarden, kwartaalrapportages, uitkomsten van contractgesprekken en resultaten van aanvullende financiering daadwerkelijk betrokken bij de rechtmatigheidsverantwoording en accountantscontrole? Zo ja, op welke wijze? Zo nee, op welke informatie en controles worden de rechtmatigheidsverantwoording en accountantscontrole van de uitgaven aan JBN dan gebaseerd?
Op basis van de aanbestedingsstukken kan niet worden vastgesteld dat kwartaalrapportages, contractgesprekken, kwaliteitsmonitoring en resultaten van aanvullende financiering rechtstreeks worden meegenomen in de accountantscontrole of de rechtmatigheidsverantwoording van de gemeente. De stukken regelen wel dat deze informatie wordt gebruikt voor toezicht, contractmanagement, monitoring en materiële controles. De stukken wijzen er juist op dat de financiële rechtmatigheid primair wordt onderbouwd door:
- toewijzingen/beschikkingen;
- berichtenverkeer volgens de iJw-standaarden;
- declaraties;
- productieverantwoordingen;
- accountantsverklaringen;
- materiële controles en audits op productie- en financiële administraties.
15. Zijn betalingen aan JBN sinds 2022 door de gemeente en/of accountant ooit als onzeker, onrechtmatig of onvoldoende onderbouwd aangemerkt? Zo ja, om welke bedragen en redenen ging het? Zo nee, op basis van welke concrete controles is vastgesteld dat daarvan geen sprake was? In de periode 2022 t/m 2025 zijn betalingen aan JB Noord niet als onzeker, onrechtmatig of onvoldoende onderbouwd aangemerkt. Voor de geleverde diensten die onder de Jeugdwet vallen is door JB Noord jaarlijks een productieverantwoording aangeleverd met een door hun accountant goedkeurende verklaring. Voor deze verklaring heeft de accountant het Algemeen accountantsprotocol financiële productieverantwoording Wmo en Jeugdwet 2025 gevolgd. Ook bij de jaarrekeningen van JB Noord is door de accountant een goedkeurende verklaring afgegeven over de betreffende jaren.
Vanuit de samenwerkingsorganisatie Jeugdhulpregio Drenthe is geconstateerd dat zij de extra middelen doelmatig hebben besteed. Vanuit deze organisatie is nauw contact met JB Noord. Daarmee zijn ook deze bedragen niet als onzeker, onrechtmatig of onvoldoende onderbouwd aangemerkt.
16. Indien achteraf blijkt dat JBN in één of meer jaren niet heeft voldaan aan contractuele voorwaarden die relevant zijn voor de rechtmatigheid van betalingen, welke gevolgen kan dit hebben voor reeds verrichte betalingen, de rechtmatigheidsverantwoording en de accountantscontrole over die jaren? Kan dit tevens aanleiding geven tot terugvordering, verrekening of andere contractuele maatregelen? Zo nee, waarom niet?
Op basis van de aanbestedingsstukken kan worden geconcludeerd dat een achteraf vastgestelde nietnaleving van contractuele voorwaarden door JBN kan leiden tot onderzoeken, audits, aanvullende verplichtingen, verscherpt toezicht en uiteindelijk beëindiging van de overeenkomst. De stukken bieden echter geen expliciete grondslag om te concluderen dat reeds verrichte betalingen automatisch onrechtmatig worden, automatisch moeten worden teruggevorderd of verplicht moeten worden verrekend. Evenmin beschrijven zij expliciet hoe dergelijke bevindingen moeten worden verwerkt in de gemeentelijke rechtmatigheidsverantwoording of accountantscontrole over afgesloten jaren.
Met vriendelijke groet,
burgemeester en wethouders,
burgemeester gemeentesecretaris M.L.J. Out T. Dijkstra