Woerden, 16 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Beantwoording schriftelijke vragen
Van college van burgemeester en wethouders
Vergadering van Kenmerk Z/26/108149 / D/26/246808
Portefeuillehouder Monique Bonsen-Lemmers
Portefeuille Handhaving
Opsteller Wignand, Leendert
Onderwerp Beantwoording Schriftelijke vragen art. 73 RvO van Woerden&Democratie inzake Terrassenbeleid en handhaving
Beantwoording van de vragen Het Terrassenbeleid gemeente Woerden uit 2019 beschrijft, in aanvulling op de APV, de rechten en plichten van ondernemers met een terras. De fractie van Woerden & Democratie begrijpt dat het terrassenbeleid er niet voor niets is. Duidelijke kaders bieden ondernemers vooraf zekerheid en kunnen onduidelijkheid en conflicten achteraf voorkomen. Recent is bij onze fractie, via een persbericht, bekend geworden dat handhavend is opgetreden tegen een horecaondernemer met een terras in de binnenstad. Daarbij is onder meer artikel 5.1.1 van het Terrassenbeleid aan de orde, waarin is bepaald dat een terras na sluitingstijd “zichtbaar gesloten” moet zijn. Deze casus roept bij de fractie van Woerden & Democratie vragen op over de duidelijkheid van deze norm, de wijze waarop het beleid wordt gehandhaafd, de proportionaliteit van handhavingsmaatregelen en de actualiteit van het Terrassenbeleid uit 2019. De fractie van Woerden & Democratie heeft daarom de volgende vragen aan het college: Beantwoording van de vragen: Handhaving en toezicht 1 Hoeveel waarschuwingen, handhavingsbesluiten, dwangsommen en boetes zijn sinds 2019 opgelegd vanwege overtredingen van bepalingen uit het Terrassenbeleid? Kan het college dit per jaar en per overtreden bepaling uitsplitsen en daarbij aangeven of de controle plaatsvond naar aanleiding van een melding of klacht dan wel op eigen initiatief van de gemeente? Gelet op de geldende bewaartermijnen beschikt het college uitsluitend over gegevens vanaf 2021. Gegevens van vóór deze periode zijn niet meer beschikbaar. In de periode 2021 tot en met 2026 zijn in totaal vier handhavingszaken met betrekking tot het Terrassenbeleid geregistreerd. De verdeling per jaar is als volgt: 2021: geen zaken; 2022: geen zaken; 2023: 2 zaken; 2024: geen zaken; 2025: 1 zaak;
2026: 1 zaak. Van de twee zaken in 2023 is één zaak ambtshalve, op eigen initiatief van de gemeente, opgepakt. De overige zaken zijn naar aanleiding van meldingen of verzoeken om handhaving in behandeling genomen. Het college beschikt niet over een registratie waarin deze zaken afzonderlijk zijn uitgesplitst naar waarschuwingen, handhavingsbesluiten, dwangsommen, boetes en de specifiek overtreden bepalingen uit het Terrassenbeleid. Een dergelijke uitsplitsing kan daarom niet worden verstrekt. 2 Hoe verloopt de besluitvorming wanneer een overtreding van het Terrassenbeleid wordt geconstateerd? In hoeverre bestaat er ruimte om, voordat formeel handhavend wordt opgetreden, eerst met de ondernemer in gesprek te gaan en gelegenheid te bieden de situatie te herstellen? Handhaving kan plaatsvinden via twee sporen, namelijk naar aanleiding van een verzoek om handhaving of door middel van ambtshalve handhaving. Bij een verzoek om handhaving is sprake van een aanvraag van een derde partij. In dat geval dient het verzoek formeel in behandeling te worden genomen en kan een handhavingstraject niet zonder meer achterwege blijven. Zowel bij een verzoek om handhaving als bij ambtshalve handhaving zal in beginsel eerst een toezichthouder een controle uitvoeren en de situatie met de ondernemer bespreken. Daarbij wordt de ondernemer gewezen op de vermeende overtreding en de mogelijkheid geboden om deze te beëindigen. Indien een formeel handhavingstraject noodzakelijk is, wordt bij niet-spoedeisende trajecten een voornemen tot handhavend optreden verzonden, zodat de ondernemer in de gelegenheid wordt gesteld hierop een zienswijze in te dienen en de overtredingen uit eigen beweging te beëindigen. Wanneer de overtreding inmiddels is beëindigd, bestaat er veelal geen aanleiding meer om een herstelsanctie op te leggen. Bij ambtshalve geconstateerde overtredingen wordt in eerste instantie ingezet op overleg en vrijwillig herstel. In veel gevallen is dit voldoende om de overtreding te beëindigen. Indien de overtreding echter voortduurt, kan het alsnog noodzakelijk zijn een formeel handhavingstraject te starten. 3 Welke afweging wordt gemaakt tussen de aard en ernst van een overtreding en de gekozen handhavingsmaatregel? Wordt in beginsel eerst gewaarschuwd of kan direct worden overgegaan tot een financiële of bestuursrechtelijke maatregel? Welk handhavingsprotocol of welke sanctiestrategie wordt hierbij gehanteerd? De route die een handhavingstraject doorloopt start altijd bij een voornemen tot handhavend optreden. Hierbij wordt de overtreder op de hoogte gebracht van het feit dat er een overtreding is geconstateerd. Indien er mogelijkheden zijn tot legalisatie van de overtreding, wordt de overtreder hiervan op de hoogte gesteld en in de gelegenheid gesteld om een omgevingsvergunning aan te vragen. Indien dit niet het geval is, zal de overtreder gewezen worden op hoe deze overtreding beëindigd kan worden. Hiervoor wordt altijd een redelijke termijn gesteld en pas hierna zal worden overgegaan tot het opleggen van bijvoorbeeld een last onder dwangsom. Bij de keuze voor een handhavingsmaatregel wordt steeds gekeken naar de aard, ernst en omvang van de overtreding, evenals naar de gevolgen voor de openbare ruimte, de omgeving en eventuele derden. Daarbij wordt ook betrokken of sprake is van een incidentele overtreding of van een situatie die ondanks eerdere gesprekken of waarschuwingen voortduurt. Ook wordt het dwangsommenbeleid van de gemeente Woerden toegepast. In dit beleid staan richtlijnen voor de hoogte van dwangsommen en de lengte van de begunstigingstermijnen. Dit zijn richtlijnen en hierbij wordt ook steeds gekeken naar de aard, ernst en omvang van een overtreding. Uitgangspunt is dat proportioneel wordt gehandeld. Indien de omstandigheden daartoe aanleiding geven, kan een overtreder eerst op de overtreding worden gewezen en in de gelegenheid worden gesteld de situatie vrijwillig te herstellen. Dit geldt met name wanneer de overtreding relatief beperkt van aard is en direct herstel mogelijk is. Een waarschuwing is echter niet in alle gevallen vereist. Afhankelijk van de aard en ernst van de overtreding kan ook direct een formeel handhavingstraject worden gestart. 4 Worden tijdens handhavingsrondes alle terrassen binnen hetzelfde gebied op vergelijkbare wijze gecontroleerd, of vinden controles steekproefsgewijs dan wel naar aanleiding van meldingen of klachten plaats? Hoe waarborgt het college dat vergelijkbare situaties gelijk worden behandeld? Binnen de gemeente Woerden werken verschillende toezichthouders die regelmatig hun eigen gebieden controleren. Dit gebeurt steekproefsgewijs, maar ook naar aanleiding van meldingen, klachten en handhavingsverzoeken. Dit gebeurt volgens het VTH-beleidsplan 2023-2027. Deze controles vinden altijd op dezelfde manier plaats.
Artikel 5.1.1 – “zichtbaar gesloten” 5 Kan het college aangeven aan de hand van welke objectieve criteria toezichthouders beoordelen of een terras na sluitingstijd “zichtbaar gesloten” is in de zin van artikel 5.1.1 van het Terrassenbeleid gemeente Woerden 2019? Dit staat beschreven in het terrassenbeleid. “Dit kan bijvoorbeeld door het meubilair op te stapelen, aan de kant te zetten en te verankeren met een ketting binnen een half uur na sluitingstijd van het terras.”. 6 In artikel 5.1.1 staat dat een terras zichtbaar gesloten moet zijn en dat dit “o.a.” kan door het meubilair op te stapelen, aan de kant te zetten en met een ketting te verankeren. Klopt het dat deze opsomming voorbeelden bevat en dat een ondernemer ook op een andere wijze aan de verplichting kan voldoen? Zo nee, waarop baseert het college dat stapelen, verplaatsen en/of vastketenen verplicht is? Ja. De opsomming in artikel 5.1.1 betreft voorbeelden van manieren waarop zichtbaar kan worden gemaakt dat een terras gesloten is. Het gebruik van de term "o.a." brengt met zich mee dat ook andere maatregelen mogelijk zijn, mits daarmee hetzelfde doel wordt bereikt. Het doel van deze bepaling is dat terrasmeubilair buiten openingstijden zodanig wordt opgeborgen of gezekerd dat duidelijk zichtbaar is dat het terras gesloten is en dat risico's voor de openbare orde en veiligheid worden beperkt. Hierbij kan worden gedacht aan het voorkomen van oneigenlijk gebruik van het meubilair, bijvoorbeeld door het te verplaatsen of ermee te gooien. Het stapelen, verplaatsen of met een ketting vastzetten van meubilair waarover het beleid spreekt, betreft geen uitputtende lijst. Indien de ondernemer op een andere wijze zijn terras wil afsluiten, dan moet de ondernemer kunnen aantonen dat de gekozen wijze van afsluiten voldoende zichtbaar maakt dat het terras gesloten is en dat het meubilair op een veilige wijze is opgeborgen of gezekerd. 7 Hoe kan een ondernemer met vast, verankerd of zwaar terrasmeubilair, dat redelijkerwijs niet iedere avond kan worden verplaatst of opgestapeld, volgens het college aan de verplichting voldoen om het terras zichtbaar te sluiten? Het college erkent dat bepaalde vormen van terrasmeubilair, zoals vast, verankerd of zeer zwaar meubilair, zich niet lenen voor het dagelijks verplaatsen of opstapelen. De verplichting uit artikel 5.1.1 dient daarom niet uitsluitend te worden bezien vanuit de genoemde voorbeelden, maar vanuit het doel van de bepaling. De ondernemer dient op een voor het betreffende terras passende wijze zichtbaar kenbaar te maken dat het terras is gesloten en ervoor te zorgen dat het meubilair geen risico oplevert voor de openbare orde en veiligheid. Afhankelijk van de situatie kan hieraan bijvoorbeeld worden voldaan door het afzetten van het terras, het gebruik van afsluitbare voorzieningen of andere maatregelen die hetzelfde resultaat bereiken. Het college beoordeelt daarbij per situatie of met de gekozen oplossing voldoende invulling wordt gegeven aan de doelstelling van het terrasbeleid. De voorbeelden in artikel 5.1.1 zijn daarom niet bedoeld als een limitatieve opsomming van toegestane maatregelen. 8 Houdt de gemeente bij de toepassing en handhaving van artikel 5.1.1 rekening met veiligheidsredenen waarom ondernemers kunnen kiezen voor zwaar of verankerd terrasmeubilair, bijvoorbeeld om te voorkomen dat meubilair eenvoudig kan worden verplaatst of bij ongeregeldheden als voorwerp kan worden gebruikt? Ja, hier wordt rekening mee gehouden. 9 Hoeveel verschillende horecaondernemers zijn sinds 2019 aangesproken, gewaarschuwd of geconfronteerd met een handhavingsmaatregel vanwege het niet “zichtbaar gesloten” zijn van hun terras? Kan het college dit per jaar uitsplitsen? Gelet op de geldende bewaartermijnen beschikt het college uitsluitend over gegevens vanaf 2021. Gegevens van vóór deze periode zijn niet meer beschikbaar. In de periode 2021 tot en met 2026 zijn in totaal vier handhavingszaken met betrekking tot het Terrassenbeleid geregistreerd. De verdeling per jaar is als volgt: 2021: geen zaken; 2022: geen zaken; 2023: 2 zaken; 2024: geen zaken;
2025: 1 zaak; 2026: 1 zaak. 10 Recent is bij een Woerdense horecaondernemer naar aanleiding van een vermeende overtreding van artikel 5.1.1 een last onder dwangsom opgelegd. Kan het college, voor zover dit met het oog op de bescherming van een individueel dossier mogelijk is, toelichten op grond van welk beleid en welke sanctiestrategie in een dergelijke situatie wordt gekozen voor een last onder dwangsom? Welke afweging wordt daarbij gemaakt ten aanzien van proportionaliteit en hoe wordt de hoogte van de dwangsom bepaald? In algemene zin geldt dat bij geconstateerde overtredingen van het Terrassenbeleid wordt beoordeeld welke handhavingsmaatregel het meest geschikt is om de overtreding te beëindigen en herhaling te voorkomen. Daarbij wordt gekeken naar de aard, ernst en duur van de overtreding, de mate waarin sprake is van vrijwillige medewerking aan herstel en de vraag of met een minder ingrijpende maatregel kan worden volstaan. Het uitgangspunt is steeds dat de gekozen maatregel proportioneel en evenredig is ten opzichte van de overtreding. Zoals reeds benoemd kan niet altijd van de formele route worden afgezien, nu in sommige gevallen een verzoek om handhaving aan de procedure ten grondslag ligt. Hetgeen het geval was bij de recente aanschrijving van een Woerdense horecaondernemer. Indien een formele handhavingsmaatregel noodzakelijk wordt geacht, kan worden gekozen voor een last onder dwangsom. Een last onder dwangsom is een herstelsanctie die erop is gericht de overtreding te beëindigen en beëindigd te houden, zonder dat de gemeente zelf feitelijk hoeft in te grijpen. Deze maatregel wordt veelal passend geacht wanneer de overtreder zelf in staat is de overtreding ongedaan te maken of verdere overtredingen te voorkomen. De hoogte van de dwangsom wordt per geval bepaald aan de hand van de Beleidsregel leidraad hoogte van dwangsommen en lengte van begunstigingstermijn gemeente Woerden. Daarbij wordt rekening gehouden met de aard en ernst van de overtreding, het belang dat met naleving wordt beschermd, de beoogde prikkel om de overtreding te beëindigen en de omstandigheden van het geval. De dwangsom dient voldoende hoog te zijn om naleving af te dwingen, maar mag niet onevenredig zijn in verhouding tot het daarmee te dienen doel. Indien in de matrix opgenomen in de beleidsregels niet is voorzien in een specifieke overtreding, dan zal aan de hand van het bovenstaande de hoogte van de dwangsom worden bepaald. Actualiteit Terrassenbeleid 11. 11 Het Terrassenbeleid 2019 verwijst in artikel 3.3 nog naar de Drank- en Horecawet, die inmiddels is vervangen door de Alcoholwet. Conform de Alcoholwet is er geen sprake meer van een drank- en horecavergunning, maar van een alcoholwetvergunning. Is het college van mening dat het Terrassenbeleid inmiddels aan actualisatie toe is? Zo nee, waarom niet? Het Terrassenbeleid is inderdaad aan actualisatie toe. Om deze reden hebben in de afgelopen jaren regelmatig gesprekken plaatsgevonden over het beleid. Gebleken is dat het beleid op punten verouderd is en dat het wenselijk is om onderdelen te herzien. Het gaat hierbij inderdaad om gewijzigde landelijke wetgeving, maar ook over meer inhoudelijke zaken. Denk hierbij aan de inrichting van terrassen, terrasschermen en maatregelen voor duurzaamheid. 12 In artikel 7.5 van het Terrassenbeleid gemeente Woerden 2019 staat dat het beleid jaarlijks wordt geëvalueerd en indien nodig wordt bijgesteld. Kan het college aangeven in welke jaren sinds 2019 deze evaluatie daadwerkelijk heeft plaatsgevonden en de uitkomsten daarvan met de raad delen? Indien deze jaarlijkse evaluaties niet hebben plaatsgevonden, waarom is niet conform het eigen beleid gehandeld en wanneer is het college voornemens het beleid alsnog te evalueren? Ja, er zijn inmiddels meerdere gesprekken geweest met ondernemers en bewoners over een actualisatie. Het college is voornemens de participatie over de evaluatie in 2027 verder vorm te geven. 13 Het Terrassenbeleid 2019 is inmiddels zeven jaar oud en in het officiële regelingenregister zijn sinds de inwerkingtreding geen wijzigingen gepubliceerd. Acht het college het huidige beleid inhoudelijk nog volledig actueel? Zo ja, waarop baseert het college deze conclusie? De vraag sluit aan bij vraag 11. Hierbij moet opgemerkt worden dat het beleid niet zodanig is verouderd dat het niet meer van toepassing kan worden verklaard. De uitgangspunten en voorwaarden blijven van toepassing. Indien een ondernemer een terras wil realiseren in afwijking van het beleid dan is er de mogelijkheid om hiervoor een aanvraag in te dienen. 14 Het Terrassenbeleid bepaalt dat nieuwe terrasverwarming alleen in een “energiezuinige variant” is toegestaan en dat bestaande terrasverwarming bij natuurlijke vervanging eveneens energiezuinig moet worden. Welke
objectieve criteria hanteert de gemeente om te bepalen wanneer sprake is van een “energiezuinige variant”? Hoe wordt hierop gecontroleerd en hoe vaak is sinds 2019 op deze bepaling gehandhaafd? Er heeft geen handhaving plaatsgevonden ten aanzien van terrasverwarming. Dit onderdeel van het beleid ligt voor om geactualiseerd te worden. Er wordt gedacht om een meer concrete maatregel te benoemen in het beleid. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een systeem dat alleen in werking is wanneer een bezoeker gebruik maakt van een terras. 15 Hoeveel aanvragen voor een terras dan wel wijzigingen van een bestaand terras zijn in de afgelopen vijf jaar ingediend, hoeveel daarvan zijn verleend en hoeveel geheel of gedeeltelijk afgewezen? Wat waren de meest voorkomende redenen voor afwijzing? Er zijn enkel aantallen bekend van de afgelopen 3 jaar. In de afgelopen 3 jaar zijn er 19 terrasvergunningen verleend. In sommige gevallen wordt er een groter terras aangevraagd waarna er na advies kleiner wordt vergund. Hiervan zijn geen cijfers doordat er dan alsnog een vergunning verleend wordt. In de afgelopen drie jaar zijn zes aanvragen voor een terrasvergunning afgewezen. 16 Is het college bereid het Terrassenbeleid uit 2019 op korte termijn integraal te evalueren en daarbij horecaondernemers en Koninklijke Horeca Nederland actief te betrekken? Is het college daarbij tevens bereid expliciet te inventariseren welke gemeentelijke regels door ondernemers als onduidelijk, verouderd, onnodig of disproportioneel worden ervaren en waar vereenvoudiging mogelijk is? Het beleid is met enige regelmaat aan de orde geweest bij de gesprekken die gevoerd worden met de lokale afdeling van Koninklijke Horeca Nederland. Daarbij zijn ook suggesties voor aanpassingen ontvangen van de horecaondernemers. Deze suggesties maken onderdeel uit van de actualisatie waarbij bij vraag 11 en 12 naar verwezen wordt.
Bijlagen Vragen reglement van orde: D/26/246806