Zoeterwoude, 26 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 20 november 2026.
Integraal Veiligheidsbeleid 2027-2030 Zoeterwoude
2
Inhoud 1. Inleiding................................................................................................................................................................... 3 1.1. Achtergrond en aanleiding............................................................................................................................. 3 1.2. Doel/Functie................................................................................................................................................... 3 1.3. Totstandkoming............................................................................................................................................. 3 1.4. Huidige veiligheidsbeeld Zoeterwoude.......................................................................................................... 3 2. Strategisch kader..................................................................................................................................................... 4 2.1. Doel en Visie................................................................................................................................................... 4 2.2. Strategische uitgangspunten.......................................................................................................................... 4 2.2.1. Collectieve inzet................................................................................................................................. 4 2.2.2. Preventie waar mogelijk, handhaving waar nodig............................................................................. 4 2.2.3. Vroegsignalering en maatwerk.......................................................................................................... 4 2.2.4. Weerbaarheid en zelfredzaamheid versterken................................................................................. 4 2.3. Bovenlokale en lokale beleidskaders............................................................................................................. 5 2.3.1. Lokale beleidskader........................................................................................................................... 5 2.3.2. Regionaal beleid................................................................................................................................. 5 2.3.3. Landelijk beleid.................................................................................................................................. 5 2.4. Strategische partners..................................................................................................................................... 6 3. Geprioriteerde veiligheidsthema’s.......................................................................................................................... 7 3.1. Ondermijnende criminaliteit.......................................................................................................................... 7 3.2. Veilige bedrijventerreinen en buitengebieden.............................................................................................. 7 3.3. Digitale veiligheid en cybercrime................................................................................................................... 8 3.4. Zorg en Veiligheid........................................................................................................................................... 8 3.5. Maatschappelijke weerbaarheid.................................................................................................................... 8 4. Overige veiligheidsthema’s..................................................................................................................................... 9 4.1. Jeugd en veiligheid......................................................................................................................................... 9 4.2. Veilig publieke taak........................................................................................................................................ 9 4.3. Evenementveiligheid...................................................................................................................................... 9 4.4. Leefbaarheid en parkeeroverlast................................................................................................................. 10 4.4.1. Leefbaarheid.................................................................................................................................... 10 4.4.2. Parkeeroverlast................................................................................................................................ 10 4.5. Vermogenscriminaliteit................................................................................................................................ 10 4.5.1. Woninginbraken.............................................................................................................................. 10 4.5.2 Diefstal van en uit voertuigen.......................................................................................................... 11
3
1. Inleiding In dit hoofdstuk wordt de achtergrond en aanleiding van het integraal veiligheidsbeleid (IVB), het doel en de totstandkoming ervan besproken. Ook wordt het huidige veiligheidsbeeld beschreven en de belangrijkste aandachtspunten die daaruit naar voren komen.
1.1. ACHTERGROND EN AANLEIDING Gemeenten hebben de regie over de lokale aanpak van veiligheid. Conform de Politiewet 2012 (artikel 38b) dienen gemeenten eens in de vier jaar doelen vast te stellen die de gemeente nastreeft op het gebied van veiligheid, handhaving van de openbare orde en de hulpverlening van de politie. Dit gebeurt met het integraal veiligheidsbeleid (IVB).
1.2. DOEL/FUNCTIE In het IVB 2027-2030 zijn op hoofdlijnen het beleid en de ambities voor de komende vier jaar binnen de gemeente Zoeterwoude vastgelegd. Het IVB bevat geen uitgewerkte en concrete maatregelen voor de uitvoering van het beleid. Het college van burgemeester en wethouders stelt daarom tweejaarlijks een uitvoeringsplan vast, waarin per thema de concrete acties worden uitgewerkt en de voortgang en doelen worden geëvalueerd. Het uitvoeringsplan is een dynamisch document. Wanneer ontwikkelingen of de actualiteit daarom vragen, kan het tussentijds worden bijgesteld en kan de inzet waar nodig worden aangepast. Het IVB biedt daarmee de beleidsmatige kaders en richting voor de uitvoeringsplannen gedurende de periode 2027-2030.
1.3. TOTSTANDKOMING Om tot een goede inhoudelijke basis voor het IVB te komen is een veiligheidsanalyse uitgevoerd. Er is onder andere gebruik gemaakt van de gegevens uit de veiligheidsmonitor 2025, Politiegegevens, gegevens van Stichting Halt en gemeentelijke informatie. Deze bronnen geven een duidelijk beeld over de (jeugd)criminaliteit en overlastervaringen van de inwoners van Zoeterwoude. Daarnaast is er afstemming geweest met relevante interne- en externe partners, zoals het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) en het Platform Veilig Ondernemen (PVO). En zijn er verschillende lokale, regionale- en landelijke beleidsstukken doorgenomen om het IVB in hoofdlijnen hierop aan te laten sluiten. Tot slot is bij het opstellen van het IVB en het prioriteren van de thema’s gekeken naar de noodzaak en de vraag waar de gemeente invloed op heeft en/of een bijdrage aan kan leveren.
1.4. HUIDIGE VEILIGHEIDSBEELD ZOETERWOUDE
Om het veiligheidsbeeld van Zoeterwoude te schetsen is gebruik gemaakt van gegevens uit de Veiligheidsmonitor 2025. De Veiligheidsmonitor is een bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap van veelvoorkomende criminaliteit. De Veiligheidsmonitor wordt uitgevoerd in de oneven jaren in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
Uit de veiligheidsmonitor 2025 blijkt dat Zoeterwoude een relatief veilige gemeente is. Op vrijwel alle onderdelen van de Veiligheidsmonitor scoort Zoeterwoude positief ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Zo waarderen inwoners de veiligheidsbeleving in Zoeterwoude met een 7,8, tegenover een landelijk gemiddelde van 7,4. Ook de leefbaarheid wordt hoger beoordeeld: een 7,9 in Zoeterwoude tegenover een landelijke gemiddelde van 7,6.
De gemeente Zoeterwoude is vanzelfsprekend blij en trots op deze resultaten. Tegelijkertijd blijft de gemeente investeren in veiligheid, met als doel de positieve cijfers verder te verhogen en de minder goed beoordeelde onderdelen te verbeteren.
4
2. Strategisch kader In dit hoofdstuk worden de gemeentelijke doelen en visie geformuleerd. Ook is beschreven wat de belangrijkste strategische uitgangspunten zijn die richting geven aan het werk en wordt ingegaan op het lokale-, regionale- en landelijke beleid waar we mee te maken hebben. Tot slot worden de strategische samenwerkingspartners besproken.
2.1. DOEL EN VISIE De portefeuillehouder Openbare Orde en Veiligheid beoogt voor de komende beleidsperiode onderstaand doel en visie:
Doel ‘’ Ons doel is dat Zoeterwoude in 2030 een veilige en weerbare gemeente is, waar inwoners, ondernemers en recreanten zich veilig voelen en vertrouwen hebben in het vermogen van de gemeente en haar partners om risico’s en incidenten het hoofd te bieden’’.
Visie ‘’ Veiligheid is iets dat we niet alleen kunnen realiseren. Het vraagt om samenwerking tussen inwoners, ondernemers en (semi)overheidsinstellingen. Onze visie is dat een veilige omgeving ontstaat wanneer iedereen verantwoordelijkheid neemt, informatie deelt en naar elkaar om kijkt. Alleen door samen te werken kunnen we risico’s verminderen en een leefomgeving creëren waarin mensen zich veilig en gehoord voelen.’’
2.2. STRATEGISCHE UITGANGSPUNTEN Onderstaande strategische uitgangspunten vormen de basis voor het IVB en de uitvoering hiervan.
2.2.1. Collectieve inzet De gemeente vervult een regierol bij het waarborgen van een veilige leefomgeving. Burgemeester, politie en hulpdiensten hebben wettelijk vastgelegde taken op het gebied van openbare orde, veiligheid en hulpverlening. Tegelijkertijd kan de samenleving een belangrijke bijdrage leveren: inwoners en ondernemers kunnen risico’s signaleren, onveilige situaties voorkomen en actief bijdragen aan een veilige leefomgeving. Het effectief realiseren van veiligheid is daarom een gemeenschappelijke opgave, waarin overheid en samenleving elk een duidelijke, gedeelde rol vervullen. De gemeente neemt hierin de regie: zij weegt belangen integraal af, stelt prioriteiten, biedt lokaal maatwerk en coördineert de samenwerking met alle partners om op alle beleidsterreinen samenhangende en effectieve veiligheid te waarborgen.
2.2.2. Preventie waar mogelijk, handhaving waar nodig De gemeente hanteert preventie als leidend principe binnen het veiligheidsbeleid. Door in te zetten op voorlichting, toezicht, vroegtijdige interventies en sociale preventie wordt onveiligheid zoveel mogelijk voorkomen. Indien preventieve maatregelen onvoldoende effect hebben of sprake is van norm overschrijdend gedrag, zet de gemeente samen met haar partners handhavingsinstrumenten proportioneel en subsidiair in om de openbare orde en veiligheid binnen de gemeente Zoeterwoude te waarborgen.
2.2.3. Vroegsignalering en maatwerk De gemeente zet in op het tijdig herkennen van risico’s en signalen die kunnen leiden tot onveiligheid. Door samenwerking op het gebied van zorg- en veiligheid worden signalen vroegtijdig opgepakt en vertaald naar passende interventies. Deze aanpak tracht escalatie zo veel als mogelijk te voorkomen en draagt bij aan duurzame oplossingen voor complexe veiligheidsvraagstukken.
2.2.4. Weerbaarheid en zelfredzaamheid versterken
De gemeente bevordert de weerbaarheid en zelfredzaamheid van inwoners, ondernemers en organisaties tegen (ondermijnende) criminaliteit en rampen- en crisissituaties. Dit gebeurt door het vergroten van bewustwording, het delen van kennis en het stimuleren van preventieve maatregelen, zodat eenieder beter in staat is om risico’s te herkennen, te voorkomen en adequaat te handelen. Met als doel dat inwoners en organisaties weten wat zij zelf kunnen doen en waarvoor zij bij de gemeente terecht kunnen bij crises. 5
2.3. BOVENLOKALE EN LOKALE BELEIDSKADERS Zoeterwoude voert eigen veiligheidsbeleid dat is toegesneden op lokale vraagstukken en behoeften. Tegelijkertijd is de gemeente afhankelijk van regionale- en landelijke kaders en regelgeving, van bijvoorbeeld de politie en de Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM). Effectieve veiligheid wordt daardoor gerealiseerd door een combinatie van lokaal maatwerk en afstemming met regionale- en landelijke partners op het gebied van fysieke en sociale veiligheid.
2.3.1. Lokale beleidskader In het coalitieakkoord 2026-2030 ‘Samen bouwen aan een toekomstbestendig Zoeterwoude’ staat beschreven dat Zoeterwoude over het algemeen een veilige gemeente is, waar inwoners prettig wonen. De gemeente zal zich in blijven zetten voor de zichtbaarheid van de Buitengewoon Opsporingsambtenaren (BOA’s) en wijkagenten in de gemeente om zo de veiligheidsbeleving te verhogen. Op ambtelijk en bestuurlijk niveau zal nauw worden samengewerkt in de uitvoering van het IVB 2027-2030 en zal wekelijksvers het huidige veiligheidsbeeld met elkaar worden besproken. Op het gebied van belangrijke landelijke onderwerpen, zoals ondermijning en cybercrime werkt de gemeente samen met externe partners, zoals de Politie, het RIEC en het PVO om deze onderwerpen zowel preventief als repressief aan te pakken.
2.3.2. Regionaal beleid Belangrijke bovenlokale beleidskaders zijn het Regionaal Beleidsplan Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) 2024-2027, Regionaal Risicoprofiel VRHM 2027-2030 en het ontwerp regionaal Beleidsplan 2027-2030 van de Eenheid Den Haag. De gemeente is partij in deze kaders.
Regionaal Beleidsplan Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) In het regionaal beleidsplan 2024-2027 van de VRHM met als titel ‘Focus op veiligheid, vandaag én morgen’ staan twaalf opgaven op hoofdlijnen beschreven waarop de komende jaren actie is vereist. De twaalf benoemde opgaven worden jaarlijks uitgewerkt in een jaarplan. Voor de komende jaren zijn onderwerpen als maatschappelijke weerbaarheid en de daarbij
1 Veiligheidsagenda 2027-2030, Ministerie van Justitie en Veiligheid. komende zelfredzaamheid van inwoners één van de speerpunten.
Regionaal Risicoprofiel VRHM 2027-2030 Het Regionaal Risicoprofiel 2027–2030 is een strategisch document waarin de VRHM de belangrijkste fysieke risico’s binnen haar regiogrenzen in kaart brengt. Het biedt een actueel en integraal beeld van potentiële dreigingen in het verzorgingsgebied, inclusief een onderbouwde analyse van de kans dat deze zich voordoen en de mogelijke gevolgen voor de samenleving.
Regionaal Beleidsplan, Eenheid Den haag Het Regionaal Beleidsplan ‘Coalitie voor veiligheid 2027-2030’ is het gezamenlijk kader van de 27 gemeenten, het Openbaar Ministerie en de Politie Eenheid Den Haag voor de aanpak van veiligheidsproblemen. Het concentreert zich op thema’s die nagenoeg overal (in alle basisteams/gemeenten binnen de eenheid) spelen en waar regionale interventies noodzakelijk zijn. Prioriteiten in het ontwerp Regionaal Beleidsplan 2027-2030 zijn: ▪ Online criminaliteit ▪ Ondermijnende criminaliteit en mensenhandel ▪ Maatschappelijke onrust, extremisme en radicalisering. ▪ Zorg en Veiligheid ▪ Jeugd en veiligheid
2.3.3. Landelijk beleid In de Veiligheidsagenda van het Ministerie van Justitie en Veiligheid staan de landelijke beleidsdoelstellingen voor de taakuitvoering van de politie. De landelijke beleidsdoelstellingen richten zich op vraagstukken die landelijk en internationaal spelen, die eenheids - overstijgend zijn en/of waar afstemming in de aanpak of specifieke expertise op landelijk niveau voor nodig zijn. De landelijke Veiligheidsagenda laat ruimte voor de lokale gezagen om de politiecapaciteit en politie-inzet te richten op de loka le en regionale vraagstukken. Het is uiteindelijk aan het gezag om lokaal de prioriteiten te stellen. In de Veiligheidsagenda 2027 -20301 zijn de volgende thema’s opgenomen: ▪ Ondermijnende en georganiseerde criminaliteit, ▪ Relationeel geweld en geweld in afhankelijkheidsrelaties 6
▪ Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit, online seksueel kindermisbruik ▪ Mensenhandel
2.4. STRATEGISCHE PARTNERS De gemeente geeft uitvoering aan het IVB in nauwe en structurele samenwerking met strategische partners die ieder vanuit hun wettelijke taken en maatschappelijke rol bijdragen aan een integrale veiligheidsaanpak. Het gezamenlijke doel is dat alle partners hun rol kennen, gezamenlijk oefenen en elkaar ook buiten crisissituaties snel weten te vinden. Hieronder worden de belangrijkste strategische partners toegelicht.
Politie De politie vervult een essentiële rol in het bevorderen van de veiligheid, door de handhaving van de openbare orde, in de opspring van strafbare feiten en hulpverlening aan hen die deze behoeven. Niet altijd is het terecht dat enkel aan de politie wordt gedacht. Er zijn meer partners die een belangrijke rol spelen in het veiligheidsdomein, met name in de preventiefase, zoals bijvoorbeeld stichting Halt. De politie is voor inwoners wel een brug naar andere veiligheidspartners en vervult een rol in het sluitstuk van de veiligheidsketen, daar waar repressief optreden noodzakelijk is.
Openbaar Ministerie Het Openbaar Ministerie (OM) is verantwoordelijk voor de strafrechtelijke rechtshandhaving. Daarnaast heeft het OM gezag over de opsporingstaken van de politie, waarmee een belangrijk deel van de politiecapaciteit is gemoeid. Voor de gemeente is het OM een belangrijke samenwerkingspartner, zeker waar het gaat om de aanpak van bijvoorbeeld veelplegers en georganiseerde criminaliteit.
Zorg- en Veiligheidshuis Het Zorg- en Veiligheidshuis Hollands Midden (ZVHM), waar Zoeterwoude bij is aangesloten, is een regionaal samenwerkingsverband van justitiële organisaties, zorgorganisaties en gemeenten. Het faciliteert de integrale persoonsgerichte aanpak van overlastgevers en veroorzakers van criminaliteit. Veelplegers, jongeren en ex-gedetineerden zijn hier voorbeelden van. Op één fysieke plek werken de deelnemende partners aan het voorkomen van recidive, verbeteren van leefomstandigheden en structureel aanpakken van achterliggende problemen bij verdachten. Veiligheidsregio De Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) is een netwerkorganisatie belast met de voorbereiding op rampen en crises en het inventariseren van- en adviseren over risico’s. De VRHM geeft invulling aan brandweertaken, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, bevolkingszorg en de meldkamerfunctie.
Woningcorporaties en (grote) particuliere verhuurders Woningcorporaties en (grote) particuliere verhuurders zijn verantwoordelijk voor een goede staat van hun vastgoed. Zij hebben ook een belangrijke rol ten aanzien van leefbaarheid en veiligheid. Hierbij moet vooral worden gedacht aan het signaleren en aanpakken van overlastgevende huurders, maar bijvoorbeeld ook het signaleren van brandgevaarlijke situaties in woningen en huurders met zorgproblematiek.
Maatschappelijke instellingen en organisaties Ook maatschappelijke instellingen en organisaties vervullen een belangrijke rol in het veilig houden van de gemeente. Onderwijs, Stichting Halt, maatschappelijk werk, verslavingszorg, schuldhulpverlening, (jeugd) hulpverlening etc. maken onderdeel uit van de veiligheidsketen. Zonder deze partijen lukt het niet om overlast en criminaliteit te voorkomen of patronen van overlast en criminaliteit te doorbreken.
Samenwerkingsverbanden Naast lokaal werkzame partners zijn er ook regionaal gezien strategische samenwerkingsverbanden. Zo wordt er bijvoorbeeld op het gebied van ondermijnende criminaliteit nauw samengewerkt met het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC). Het RIEC Den Haag faciliteert, ondersteunt en verbindt overheidsinstanties in de regio Den Haag bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Met als doel een sterke overheid en een weerbare maatschappij. Andere partners waar nauw mee samen wordt gewerkt zijn het Haags Economisch Interventieteam (HEIT), het Platform Veilig Ondernemen (PVO) en de Omgevingsdienst West-Holland (ODWH).
7
3. Geprioriteerde veiligheidsthema’s Dit hoofdstuk geeft inzicht in de geprioriteerde veiligheidsthema’s voor de komende vier jaar. De prioriteiten zijn tot stand gekomen door met onze strategische partners te kijken naar welke veiligheidsvraagstukken landelijk en regionaal spelen en belangrijk zijn voor Zoeterwoude. De geprioriteerde thema’s zijn de thema’s waarop de grootste veiligheidsopgave ligt en waarvoor extra aandacht en inzet noodzakelijk zijn. Bij de prioritering is gekeken naar onder andere de omvang en ernst van de problematiek, de maatschappelijke impact en de mogelijkheden om met gerichte maatregelen daadwerkelijk verschil te maken. Daarmee betekent prioriteren niet dat andere veiligheidsthema’s onbelangrijk zijn. De overige thema’s blijven onderdeel van de reguliere veiligheidsaanpak en worden gemonitord.
3.1. ONDERMIJNENDE CRIMINALITEIT De aanpak van ondermijning heeft de afgelopen jaren steeds meer urgentie gekregen zowel landelijk, regionaal als op lokaal niveau. Bij georganiseerde ondermijnende criminaliteit is er sprake van verwevenheid tussen de onderwereld en bovenwereld: legale structuren worden gebruikt voor illegale activiteiten. Ondermijnende criminaliteit is juist niet altijd zichtbaar, maar heeft wel zichtbare gevolgen voor onze bewoners. Denk daarbij aan verloedering op straat en verwaarlozing van panden. Mensenhandel, drugshandel, fraude en afpersing zijn vaak minder zichtbaar, maar wel voelbaar in de maatschappij. Gemeenten hebben de afgelopen jaren steeds meer mogelijkheden gekregen om op lokaal niveau bestuursrechtelijk handhavend op te treden, onder andere door uitvoering te geven aan de Wet Bibob. Gezien de geografische ligging van Zoeterwoude in combinatie met een uitgestrekt buitengebied en de bedrijventerreinen maakt dat er risico’s en kwetsbare locaties zijn voor ondermijnende activiteiten.
De komende vier jaar staat in het teken van meer zicht krijgen op mogelijke praktijken van georganiseerde criminaliteit en een passende integrale aanpak hierop. Daarnaast zal worden ingezet op bewustwording, zowel intern via trainingen aan ambtenaren en bestuurders, als extern. Denk hierbij aan informatiebijeenkomsten, campagnes en handelingsperspectieven voor ondernemers en inwoners over het herkennen en melden van signalen van ondermijnende criminaliteit.
Onze ambitie voor de komende jaren: • Het vergroten van de bewustwording en weerbaarheid op het gebied van ondermijning; • Verhogen van de meldingsbereidheid onder inwoners en ondernemers; • Het vergroten van de informatiepositie van de gemeente, zodat signalen over ondermijning sneller kunnen worden herkend, geagendeerd en aangepakt; • Het op orde brengen van- en het toepassen van het bestuurlijk instrumentarium van de gemeente om (vermoedens van) ondermijning aan te pakken.
3.2. VEILIGE BEDRIJVENTERREINEN EN BUITENGEBIEDEN Zoeterwoude kent veel bedrijventerreinen: Barrepolder (Heineken), Grote Polder, Keer-weer, Rijneke Boulevard en Oosthoek. Onveiligheid op bedrijventerreinen kent zowel sociale als fysieke aspecten: ondermijnende criminaliteit, bedrijfsinbraken, diefstallen, illegale bewoning, overvallen en vernieling aan de ene kant en aan de andere kant inrichting en onderhoud van de terreinen, de verkeersveiligheid en brandveiligheid. De gemeente wil dan ook bijdragen aan een goed en veilig ondernemersklimaat, door bij te dragen aan veilige, hele en schone bedrijventerreinen.
Ook kent Zoeterwoude een uitgestrekt buitengebied. Boeren- en tuindersbedrijven zijn vanwege de ligging, het reguliere transport en de bedrijvigheid aantrekkelijk voor drugscriminelen. Boeren en tuinders lopen daardoor het risico benaderd te worden door criminelen om hun loods, stal, kas of schuur tegen betaling te verhuren. De gemeente werkt samen met partners zoals Politie, het RIEC, M. (Meld Misdaad Anoniem) en het PVO om bewustwording te creëren en de ondernemers in het buitengebied weerbaarder te maken tegen deze criminaliteitsvormen.
8
3.3. DIGITALE VEILIGHEID EN CYBERCRIME De digitalisering van de samenleving biedt grote voordelen voor inwoners, ondernemers en organisaties. Tegelijkertijd brengt deze ontwikkeling nieuwe veiligheidsrisico’s met zich mee. Online criminaliteit groeit snel en raakt steeds vaker burgers, bedrijven, maatschappelijke instellingen en overheden.
Ook uit de cijfers van de veiligheidsmonitor 2025 van Zoeterwoude over slachtofferschap van online criminaliteit blijkt dat 16,5% in de afgelopen 12 maanden slachtoffer is geworden van een vorm van online criminaliteit. Digitale veiligheid is daarom een onmisbaar onderdeel van het integraal veiligheidsbeleid.
Onze ambitie voor de komende jaren is om de inwoners en ondernemers bewust en weerbaarder te maken tegen de verschillende online criminaliteitsvormen, zoals phising, ransomware, extortion, malware, fake sites en ID-fraude.
Hierin werkt de gemeente onder andere nauw samen met de politie en het Platform Veilig Ondernemen (PVO).
3.4. ZORG EN VEILIGHEID Veiligheid en zorg zijn nauw met elkaar verweven. Voor veel veiligheidsvraagstukken is alleen een repressieve aanpak vaak niet voldoende. Met de samenwerking tussen de veiligheidsaanpak, de strafrechtelijke aanpak en de (gedwongen) zorg, kan complexe problematiek met maatwerk worden aangepakt.
Veel maatschappelijke vraagstukken spelen zich af op het snijvlak van zorg en openbare orde. Denk aan personen met verward en/of onbegrepen gedrag, huiselijk geweld, verslavingsproblematiek, jeugdproblematiek en multiproblematiek binnen gezinnen. Deze situaties kunnen leiden tot onveiligheid voor betrokkenen, hun omgeving en professionals.
De afgelopen jaren is de samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners sterk ontwikkeld. De gemeente Zoeterwoude wil hier zowel intern als extern op doorbouwen. Waar organisaties voorheen vaak vanuit hun eigen verantwoordelijkheden werkten, is er steeds meer sprake van een gezamenlijke en integrale aanpak. Gemeenten, politie, woningcorporaties, onderwijsinstellingen en Zorg- en veiligheidshuizen zoeken elkaar vaker op om signalen te delen, risico’s vroegtijdig te herkennen en passende ondersteuning te organiseren.
Deze ontwikkeling heeft geleid tot betere samenwerkingsstructuren, zoals multidisciplinaire overleggen en gezamenlijke casusaanpakken. Hierdoor ontstaat een completer beeld van complexe problematiek en kunnen interventies sneller en effectiever worden ingezet. De focus verschuift daarbij steeds meer van reageren op incidenten naar het voorkomen van escalatie.
Door de verbinding en samenwerking tussen zorg en veiligheid verder te versterken, kunnen problemen eerder worden gesignaleerd en aangepakt. Dit draagt bij aan het verminderen van overlast, het vergroten van de veiligheid en het versterken van de leefbaarheid in wijken. Een duurzame samenwerking, zowel intern als extern, tussen alle betrokken partners blijft daarom essentieel voor een effectieve aanpak van complexe maatschappelijke vraagstukken op het gebied van zorg- en veiligheid.
3.5. MAATSCHAPPELIJKE WEERBAARHEID
De verantwoordelijkheid voor rampenbestrijding en crisisbeheersing is in Nederland bij de veiligheidsregio’s belegd en de gemeente heeft een algemene zorgplicht voor haar inwoners. De gemeente Zoeterwoude werkt op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing nauw samen met de Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM) en buurgemeenten Leiden, Voorschoten, Leiderdorp en Oegstgeest. In gezamenlijkheid wordt gezorgd voor een goedgetrainde regionale crisisorganisatie die inzetbaar is bij rampen en crises. Hierbij wordt nauw samengewerkt met externe partners, zoals het Rode Kruis en Stichting Salvage.
Door onder andere de groeiende risico’s van geopolitieke spanningen, klimaatverandering en de bijbehorende gevolgen, zoals extreem weer en mogelijke verstoringen van de stroom- en drinkwatervoorziening, is maatschappelijke weerbaarheid landelijk een belangrijk onderwerp geworden.
9
De komende jaren zal de gemeente zich actief inzetten om de samenleving weerbaarder te maken. Landelijke campagnes zullen lokaal worden ingebed. Ook zal de gemeente in samenwerking met de veiligheidsregio starten met het inrichten van noodsteunpunten. Dit zijn vooraf aangewezen plekken waar inwoners terechtkunnen als de reguliere voorzieningen en communicatiemiddelen tijdelijk niet beschikbaar zijn door bijvoorbeeld een grote stroomstoring, cyberaanval, overstroming of andere langdurige crisis. Daarnaast zal een domeinoverstijgend gemeentelijk kernteam de samenwerking met lokale partners versterken. Hierdoor wordt duidelijk welke rol en verantwoordelijkheid iedere partner heeft en wat zij zelf kunnen doen bij een ramp of crisis. Ook weten partners elkaar beter te vinden en kunnen zij elkaar waar nodig ondersteunen.
4. Overige veiligheidsthema’s 4.1. JEUGD EN VEILIGHEID Een veilige leefomgeving is essentieel voor de ontwikkeling van jongeren. Daarom zetten wij in op een integrale aanpak van jeugd en veiligheid, waarbij preventie en handhaving hand in hand gaan. Vroegtijdige signalering van risico’s, nauwe samenwerking met ketenpartners zoals de wijkagent en jeugdhulp zijn hierin een belangrijke stap. Jongeren krijgen kansen om zich positief te ontwikkelen via onderwijs, sport en participatie. Tegelijkertijd treden we daadkrachtig op tegen overlast, criminaliteit en ander ongewenst gedrag. Door maatwerk te bieden en problemen vroeg aan te pakken, vergroten we de veiligheid en toekomstkansen van jongeren en de leefbaarheid in wijken.
Aangezien jeugdoverlast zich niet tot de gemeentegrenzen beperkt is er een nauwe samenwerking met de buurgemeenten. Door gezamenlijk op te treden wordt problematiek vroegtijdig gesignaleerd wordt effectieve maatregelen getroffen en wordt zoveel als mogelijk voorkomen dat de overlast zich verplaatst. 4.2. VEILIG PUBLIEKE TAAK Werknemers en ambtsdragers met een publieke taak kunnen te maken krijgen met agressie, intimidatie, bedreigingen en soms zelfs fysiek geweld. De toenemende verharding in de maatschappij en de manier waarop mensen met gezagsdragers en publieke functionarissen omgaan, zorgen ervoor dat grensoverschrijdend gedrag regelmatig voorkomt. Dat raakt niet alleen medewerkers zoals boa's, politieagenten, verpleegkundigen, leraren en baliemedewerkers, maar ook politieke ambtsdragers zoals raadsleden, wethouders en burgemeesters.
Gemeente Zoeterwoude accepteert dit niet. Iedereen die zich inzet voor de publieke zaak moet zijn of haar werk veilig, professioneel en zonder angst kunnen uitvoeren. Agressie, geweld, intimidatie en bedreigingen zijn nooit onderdeel van het werk en mogen ook nooit als zodanig worden beschouwd.
De gemeente kiest daarom voor een duidelijke koers: grensoverschrijdend gedrag wordt benoemd, aangepakt en heeft consequenties. Medewerkers en ambtsdragers kunnen rekenen op de steun van de gemeentelijke organisatie wanneer zij tijdens de uitoefening van hun functie met agressie of geweld worden geconfronteerd. Waar nodig wordt aangifte gedaan, worden incidenten geregistreerd en wordt passende opvolging gegeven. Daarnaast investeert de gemeente in het versterken van de weerbaarheid en handelingsbekwaamheid van medewerkers, zodat zij weten hoe zij professioneel kunnen optreden, grenzen kunnen stellen en veilig kunnen handelen in lastige situaties.
De gemeente Zoeterwoude laat zien dat respect voor mensen met een publieke taak geen vrijblijvend uitgangspunt is, maar een duidelijke norm. Wie die norm overschrijdt, kan erop rekenen dat de gemeente daar zichtbaar en consequent tegen optreedt.
4.3. EVENEMENTVEILIGHEID Evenementen dragen bij aan de sociale cohesie, leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de gemeente. Tegelijkertijd brengen evenementen risico’s met zich mee op het gebied van openbare orde, veiligheid, gezondheid en mobiliteit. Het is daarom van belang dat evenementen op een veilige en verantwoorde wijze worden georganiseerd, waarbij risico’s tijdig worden onderkend en passende maatregelen worden getroffen. 10
De gemeente streeft naar een integrale aanpak van evenementenveiligheid. Hierbij werken organisatoren, gemeente, politie, brandweer, geneeskundige hulpdiensten en andere betrokken partners nauw samen. De verantwoordelijkheden van alle betrokken partijen worden duidelijk vastgelegd en afgestemd, zodat risico’s effectief kunnen worden beheerst.
Bij de beoordeling van evenementen wordt risicogericht gewerkt. Factoren zoals bezoekersaantallen, doelgroep, locatie, bereikbaarheid, weersomstandigheden en mogelijke veiligheidsdreigingen worden meegenomen in de vergunningverlening en voorbereiding. Op basis van deze risicoanalyse kunnen aanvullende voorschriften of veiligheidsmaatregelen worden opgelegd. De gemeente zet in op het voorkomen van incidenten door vroegtijdige signalering, goede communicatie en adequate voorbereiding. Organisatoren van risicovolle evenementen worden gestimuleerd om veiligheidsplannen, calamiteitenplannen en verkeersplannen op te stellen die aansluiten bij de aard en omvang van het evenement. Daarnaast wordt aandacht besteed aan thema’s zoals crowd management, alcohol- en drugsgebruik en sociale veiligheid. Binnen de looptijd van dit Integraal Veiligheidsbeleid blijft de gemeente ontwikkelingen op het gebied van evenementenveiligheid volgen en inspelen op nieuwe risico’s en maatschappelijke ontwikkelingen.
4.4. LEEFBAARHEID EN PARKEEROVERLAST 4.4.1. Leefbaarheid Hoewel de leefbaarheid in Zoeterwoude hoger scoort dan het landelijk gemiddelde, blijft het relevant om dit thema expliciet op te nemen in het integraal veiligheidsbeleid. Een positieve score sluit lokale aandachtspunten namelijk niet uit. Door leefbaarheid mee te nemen in het veiligheidsbeleid kan de gemeente vroegtijdig signaleren waar ontwikkelingen zoals overlast, verloedering en gevoelens van onveiligheid ontstaan.
4.4.2. Parkeeroverlast Parkeeroverlast is een van de zaken die de leefbaarheid in de gemeente Zoeterwoude negatief beïnvloed. Dit is niet alleen terug te zien in de (overlast)meldingen, maar ook in de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor 2025, waar de gemeente slechter scoort dan het landelijk gemiddelde. Naast dat het vervelend is dat inwoners of bezoekers hun voertuigen foutief parkeren, levert dit ook gevaarlijke situaties op. Zo kunnen bijvoorbeeld wegen (gedeeltelijk) geblokkeerd worden, waardoor hulpdiensten niet of vertraagd de weg kunnen passeren.
Om deze problematiek aan te pakken wordt er intern nauw samen gewerkt tussen de verschillende beleidsterreinen en wordt er structureel samengewerkt met onder andere de hulpdiensten, verenigingen, ondernemers en aanspreekpunten van bedrijventerreinen. De gemeente Zoeterwoude waarschuwt waar mogelijk en treedt indien nodig handhavend op.
4.5. VERMOGENSCRIMINALITEIT Vermogenscriminaliteit is een verzamelnaam voor strafbare feiten waarbij iemand zich ten koste van en ten nadele van een ander wil verrijken. Het hoofddoel is het illegaal verkrijgen van geld, goederen of economisch voordeel. Woninginbraken en diefstalen van- en uit voertuigen vallen hier onder en verdienen, gezien de ernst en/of veelvoud waarin het voorkomt extra aandacht.
4.5.1. Woninginbraken Woninginbraken zijn een belangrijk veiligheidsthema, omdat het een grote impact heeft op slachtoffers. Naast de financiële schade leidt een inbraak vaak tot gevoelens van onveiligheid en een aantasting van het veiligheidsgevoel in de eigen woning. Voor veel mensen is hun woning een plek waar zij zich veilig en beschermd voelen. Wanneer er wordt ingebroken kan dit vertrouwen ernstig worden geschaad. Slachtoffers ervaren regelmatig nog lange tijd na een inbraak gevoelens van angst, onzekerheid en wantrouwen.
Daarnaast heeft woninginbraak niet alleen gevolgen voor individuele bewoners, maar ook voor de leefbaarheid en veiligheidsgevoelens in buurten. Een toename van woninginbraken kan leiden tot een afname van het veiligheidsgevoel onder omwonenden en het vertrouwen in de veiligheid van de woonomgeving verminderen. Bewoners kunnen zich hierdoor minder betrokken voelen bij hun buurt of terughoudender worden in hun dagelijkse activiteiten.
Om woninginbraken te voorkomen, blijft een combinatie van bewustwording, preventie en samenwerking van groot belang. Inwoners kunnen zelf 11
preventieve maatregelen nemen, zoals het goed afsluiten van deuren en ramen, het gebruik van gecertificeerd hang- en sluitwerk en het melden van verdachte situaties. De gemeente werkt in het voorkomen van woninginbraken nauw samen met de politie om inwoners te informeren en het nemen van preventieve maatregelen te stimuleren. Door gezamenlijk alert te zijn en informatie te delen, kan het risico op woninginbraken worden verkleind en wordt gewerkt aan een veilige en leefbare woonomgeving voor iedereen.
4.5.2 Diefstal van en uit voertuigen Diefstal van en uit voertuigen is een van de meest voorkomende criminele vormen in Nederland. Ook in Zoeterwoude ligt dit percentage strafbare feiten hoog. Bekend is dat veel van dit soort strafbare feiten gepleegd worden door rondtrekkende bendes (mobiel banditisme). Gezien de geografische ligging van Zoeterwoude, is Zoeterwoude kwetsbaar voor deze criminaliteitsvorm. Samenwerking met de politie in de aanpak van deze criminaliteitsvorm is daarbij essentieel. Maar de inwoners, ondernemers en boa’s vormen samen de ogen en oren van de gemeente op straat en kunnen bijdragen aan succesvolle opsporing door de politie. Door informatie te delen, alert te zijn op verdachte situaties, deze verdachte situaties te melden en gezamenlijk op te treden, vergroten we de pakkans van daders en verkleinen we de kans op nieuwe diefstallen en inbraken. 12
Datum 22 september 2026
Cluster / afdeling Bedrijfsvoering / Team Openbare Orde en Veiligheid
Portefeuillehouder: Burgemeester C.G.J. Breuer