Maastricht, 4 november 2025
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
MOTIE Col2 Indiener: Jack van Gelooven (SP) Raadsvergadering: 4 november 2025 Agendapunt: Programmabegroting 2026 Onderwerp: Herijking van de grens voor ‘betaalbare koopwoningen’ naar € 230.000,- _*Besluit:_ *de griffier, *de voorzitter, {{esl:Signer1:Signature:size(200,50)}} {{esl:Signer2:Signature:size(200,50)}} * _In te vullen door de griffier/voorzitter._
De gemeenteraad van Maastricht, in vergadering bijeen op 4 november 2025, behandelende het raadsvoorstel 82-2025 (Programmabegroting 2026),
Constaterende dat
- de definitie van 'betaalbare koop' in het Maastrichtse beleid steeds verder is opgerekt en losgezongen is geraakt van de financiële realiteit van de doelgroep;
- de _Verordening betaalbare woningbouw Maastricht 2021_ de grens aan de toenmalige NHG-grens van [€325.000,- koppelde, wat in beleidsnotities uit 2022 al was opgelopen tot €](https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR665354/1) [355.000,-, terwijl de meest](https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR679653/1#:~:text=Minimumeis%3A%2060%25%20betaalbare%20woningbouw%20in,%E2%82%AC%20355.000%20(prijspeil%202022).) [recente betaalbaarheidsgrens voor 2025 vastgesteld werd op € 402.000,-;](https://www.gemeentemaastricht.nl/wonen-en-verhuizen/opkoopbescherming-voor-woningen#:~:text=Het%20gaat%20hierbij%20om%20het,402.000%20euro%20(prijspeil%202025).)
- het modaal inkomen, dat als ijkpunt dient voor een grote groep werkenden zoals onderwijzers, verpleegkundigen en beginnende professionals, voor 2025 door het Centraal Planbureau (CPB) wordt [geraamd op circa € 46.500,- bruto per jaar, inclusief vakantiegeld;](https://www.intermedissalaris.nl/nieuws/476/Modaal%20inkomen)
- de maximale leencapaciteit voor een alleenstaande starter met een dergelijk modaal inkomen – [rekening houdend met de door het Nibud vastgestelde woonquote](https://www.hypotheker.nl/begrippenlijst/huis-kopen/woonquote/) van 22,5% en de voor 2025 [verhoogde extra leenruimte voor alleenstaanden van € 17.000,- – voor peilmaand november 2025](https://nbg.nl/nieuws/nieuwe-hypotheeknormen-voor-2025-wat-betekent-dit-voor-jou/) wordt beraamd op circa € 230.000 (zonder studieschuld);
- er hierdoor een onoverbrugbare ‘betaalbaarheidskloof’ is ontstaan: de gemeentelijke beleidsgrens van € 402.000 ligt maar liefst 75% hoger dan wat de beoogde doelgroep daadwerkelijk kan financieren, waardoor het beleid zijn doel voorbijschiet;
Overwegende dat
- de huidige, aan de markt gekoppelde definitie van 'betaalbaar' een fundamentele beleidsparadox creëert: de instrumenten die zijn ontworpen om starters en middeninkomens te helpen, beschermen en [stimuleren nu een woningsegment dat voor hen volstrekt onbereikbaar](https://propertynl.com/Nieuws/Eigen-huis-historisch-slecht-betaalbaar-voor-starters/5bac3df7-a914-486d-88f9-ec365e02cf35) is;
- sturingsinstrumenten, zoals de in de _[Notitie gebiedsgerichte uitwerking](https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR679653/1)_ vastgelegde eis dat 60% van de woningen in nieuwbouwprojecten betaalbaar moet zijn, verworden is tot een 'papieren tijger': ontwikkelaars kunnen aan de letter van de notitie voldoen door woningen van € 402.000,- te bouwen, terwijl de geest van de beleid – het creëren van toegankelijke woningen voor modale inkomens – niet gediend wordt;
- effectief en rechtvaardig bestuur vereist dat beleidsdefinities worden verankerd in de economische realiteit van de inwoners die men beoogt te ondersteunen, in plaats van passief mee te bewegen met [een oververhitte woningmarkt die de ongelijkheid](https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/rapporten/2025/04/10/kernpublicatie-woon-24/Tussen+wensen+en+wonen+Resultaten+van+het+WoonONderzoek+Nederland+2024.pdf) juist vergroot;
- het behoud van cruciale beroepsgroepen en jonge talenten voor de stad essentieel is voor de sociale en economische vitaliteit van Maastricht; het ontbreken van betaalbare koopmogelijkheden voor deze groepen leidt tot een ongewenste _brain drain_ en verschraling van de sociale cohesie.
- het creëren van een bereikbare eerste trede op de koopmarkt de doorstroming op de gehele ['woonladder' bevordert; hierdoor komen sociale huurwoningen vrij voor de huishoudens met lagere](https://www.eib.nl/wp-content/uploads/2025/04/Rapport-Betaalbaar-wonen-in-Nederland-versie-april-2025.pdf) inkomens die daar het meest op aangewezen zijn, hetgeen de druk op de gehele woningmarkt verlicht;
- lokaal maatwerk een legitiem en noodzakelijk instrument is om de specifieke woningmarktdruk in een stad als Maastricht aan te pakken; andere steden zoals Nijmegen (met een 'goedkope koop'-grens van € [313.000,-) en de Metropoolregio Eindhoven (met een 'sociale koop'-grens van €](https://nijmegen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/View/a9e1c5df-076f-42b5-a0ca-e95cc702d5ed#:~:text=Door%20in%20de%20woonagenda%20een,%2C%20%E2%82%AC%20313.000%20in%202025).) [240.000,-) tonen aan](https://static.metropoolregioeindhoven.nl/downloads/Themas/Wonen/2025-Regionale-Begrippenlijst-Wonen.pdf) dat een actieve, lokaal gedefinieerde aanpak zowel mogelijk als effectief is;
BESLUIT Het college op te dragen om:
1. De definitie van 'betaalbare koopwoning' in alle relevante gemeentelijke huisvestingsplannen en verordeningen aan te passen naar een maximale verkoopprijs van € 230.000 V.O.N. (prijspeil november 2025); 2. Een jaarlijkse indexering van deze grens te introduceren op basis van de door het CPB geraamde ontwikkeling van de contractlonen, om de koppeling met de leencapaciteit van modale inkomens te borgen; 3. Te onderzoeken hoe deze nieuwe, realistische betaalbaarheidsgrens kan worden geïntegreerd in alle relevante beleidskaders, inclusief de Woonprogrammering, het grondbeleid en de criteria voor de opkoopbescherming, om zo tot een consistent en effectief woonbeleid te komen,
en gaat over tot de orde van de dag.
Jack van Gelooven Martin van Rooij _SP M:OED_