Leiden, 26 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Pagina 1 van 13 RAADSVOORSTEL Rv. nr.: RV 26.0046 B en W-besluit d.d.: 15-09-2026 B en W-besluit nr.: WAJ-1866-2026 Naam Programma: 01. Bestuur en dienstverlening Onderwerp: Participatie- en inspraakverordening 2026 Aanleiding: De participatie- en inspraakverordening uit 2019 wordt geactualiseerd. Aanleiding hiervoor is allereerst de nieuwe Wet versterking participatie op decentraal niveau. Volgens deze wet moeten gemeenten voor 1 januari 2027 een door de raad vastgestelde participatie- en inspraakverordening hebben die aan deze nieuwe wet voldoet. Aanleiding voor de actualisatie van de verordening is ook het verwerken in de verordening van de Handreiking samenwerken in de stad, de beleidsregels participatie en de moties die over participatie zijn ingediend. De Wet versterking participatie op decentraal niveau beoogt dat belanghebbenden een stevige rol krijgen bij het ontwikkelen, uitvoeren en de evaluatie van beleid. De huidige inspraak -en participatieverordening Leiden 2019, beleidsregels participatie ten behoeve van de Omgevingswet (B&W nummer 23.0172) 2023) en de Handreiking samenwerken in de stad (RV 24.0014) bieden al een goed kader voor de invulling van participatieprocessen bij beleidsontwikkeling en uitvoering. Daarnaast is ook nieuw dat bij evaluatie van beleid ook belanghebbenden worden geraadpleegd. En het uitdaagrecht (right to challenge) en de uitvoering daarvan is duidelijker in de verordening opgenomen. De participatie- en inspraakverordening 2026 voldoet niet alleen aan de Wet versterking participatie op decentraal niveau. Maar sluit ook aan op de Omgevingswet en op de in 2024 door de raad vastgestelde Handreiking samenwerken in de stad. En op de door het college vastgestelde beleidsregels participatie. Voor de actualisatie van de verordening is ook gebruik gemaakt van de model participatie- en inspraakverordening van de VNG. Een basisverordening die gemeenten als uitgangspunt kunnen gebruiken. De geactualiseerde verordening ziet toe op een nog betere positie voor de stad om inbreng te leveren op plannen van de gemeente en derde partijen. Daarnaast wordt het uitdaagrecht duidelijker opgenomen in de lokale participatie- en inspraakverordening, waarmee landelijke wetgeving en lokale regels met elkaar in lijn worden gebracht. Doel: Actualiseren van de participatie- en inspraakverordening uit 2019 is nodig vanwege deWet versterking participatie op decentraal niveau.Volgens deze wet moeten gemeenten voor 1 januari 2027 een door de raad vastgestelde participatie- en inspraakverordening hebben die aan deze nieuwe wet voldoet. Deze actualisatieslag is beleidsarm omdat de eerder door de raad vastgestelde Handreiking samenwerken in de stad er slechts in verwerkt is. Indien deze participatie- en inspraakverordening door de raad is vastgesteld is het altijd mogelijk om deze weer te wijzigen. De concept participatie- en inspraakverordening lag acht weken ter inzage.
Pagina 2 van 13 Kader: • Handreiking samenwerken in de stad (RV 24.0014 door de raad vastgestelde participatiebeleid) • Participatierapportage Handreiking samenwerken in de stad (bijlage bij RV 24.0014) • Beleidsregels participatie (B&W nummer 23.0172) • Huidige participatie- en inspraakverordening uit 2019 • Wet versterking participatie op decentraal niveau • Omgevingswet • Evaluatie Handreiking Samenwerken in de stad (kenmerk: Z/26/3934316) Overwegingen: De concept participatieverordening 2026 heeft van 10 juli tot en met 4 september 2026 voor acht weken ter inzage gelegen. Er zijn zeven inspraakreacties ontvangen die hebben geleid tot voornamelijk technische/juridische aanpassing in de verordening. Deze aanpassingen staan nader toegelicht in bijlage 4, de nota van beantwoording. Hieronder een korte opsomming van de wijzigingen. Het vierde en vijfde lid van artikel 3 zijn uit de verordening gehaald. Dit zijn: Artikel 3 4. Het bevoegd gezag past de Beleidsregels participatie (Gemeenteblad 2023, 332984) zoveel mogelijk overeenkomstig toe op de uitvoering van onderhavige verordening. 5. Indien het bevoegd gezag de beleidsregels wijzigt, aanvult of vervangt, houdt het bevoegd gezag zich aan de op dat moment geldende beleidsregels. Bovenstaand hoort niet thuis in de verordening maar in de beleidsregels participatie zelf. Parallel aan de geactualiseerde participatieverordening wijzigt het college de beleidsregels participatie, zodat deze weer goed aansluiten op de verordening. Artikel 2 lid 2 is vervangen door: ‘Het bestuursorgaan past in ieder geval bij het vaststellen of wijzigen van de omgevingsvisie als bedoeld in artikel 3.1 van de Omgevingswet, het omgevingsplan als bedoeld in artikel 2.4 van de Omgevingswet of een programma als bedoeld in artikel 3.4 van de Omgevingswet, deze verordening toe. Daarbij neemt het bestuursorgaan de motiveringsplicht als bedoeld in de artikelen 10.7, 10.2 en 10.8 van het Omgevingsbesluit in acht. Het rijtje van belanghebbenden in artikel 1 lid c en artikel 7 lid is inconsequent en is gelijk getrokken. In de toelichting op de verordening wordt bij artikel 1, onder d toegevoegd dat: non-profit energiegemeenschappen, coöperaties en verenigingen zonder winstoogmerk met een aantoonbaar maatschappelijk doel als maatschappelijke organisaties kunnen deelnemen aan overheidsparticipatie en het uitdaagrecht, ook wanneer zij economische activiteiten verrichten. Aan artikel 10, eerste lid, wordt toegevoegd dat ook maatschappelijke organisaties expliciet worden genoemd als mogelijke indiener van een verzoek om overheidsparticipatie. En naar aanleiding van een inspraakreactie wordt op de gemeentelijk website wordt straks duidelijk aangegeven waar inwoners terecht kunnen met hun plannen. De inspraakreacties zelf zijn te vinden in de
Pagina 3 van 13 bijlage: gebundelde inspraakreacties. De reactie van het college op de inspraakreacties zijn te vinden in de bijlage: nota beantwoording inspraakreacties. De participatie- en inspraakverordening gemeente Leiden 2026 is een update en beleidsarme actualisatie van de huidige participatie- en inspraakverordening uit 2019. De Wet versterking participatie op decentraal niveau beoogt dat belanghebbenden een stevige rol krijgen bij het meedenken over ontwikkelen, uitvoeren en de evaluatie van beleid. De huidige inspraak -en participatieverordening (2019) beleidsregels participatie Omgevingswet (2023) en de Handreiking samenwerken in de stad (2024) bieden al een goed kader voor de invulling van participatieprocessen bij beleidsontwikkeling en uitvoering. De belangrijkste nieuwe delen in de geactualiseerde verordening zijn dat de door de raad vastgestelde Handreiking in de verordening is verwerkt. En het uitdaagrecht (right to challenge) en de uitvoering hiervan is nu duidelijker opgenomen in de participatie- en inspraakverordening. De geactualiseerde participatie- en inspraakverordening gemeente Leiden 2026 voldoet straks niet alleen aan de Wet versterking participatie op decentraal niveau wet maar sluit ook aan op de Omgevingswet en op de in 2024 door de raad vastgestelde Handreiking samenwerken in de stad en de door het college vastgestelde beleidsregels participatie. Met deze beleidsarme actualisatie worden landelijke wetgeving en lokale regels met elkaar in lijn worden gebracht. Volgens de Wet versterking participatie op decentraal niveau moeten gemeenten voor 1 januari 2027 een door de raad vastgestelde participatie- en inspraakverordening hebben. Indien deze participatie- en inspraakverordening door de raad is vastgesteld is het altijd mogelijk om deze weer te wijzigen. Voor de update van de verordening is ook gebruik gemaakt van de model participatie- en inspraakverordening van de VNG. Een basisverordening die gemeenten als uitgangspunt kunnen gebruiken. Moties Bij het aanpassen van de participatie- en inspraakverordening zijn onderstaande moties verwerkt. Het college beschouwt deze vier moties daarmee als uitgevoerd. 1. MotieM.21.00093.19 Aan de slag met Right to challenge – De motie vraagt om een nadere uitwerking van right to challenge/uitdaagrecht. Deze uitwerking is verwoord in het nieuwe artikel 11 uit de verordening zoals toegezegd in een wethoudersbrief (Z/25/3881407) van 12 september 2025 aan de raadscommissie Leefbaarheid en Bereikbaarheid. In artikel 11 staat nader uitgewerkt dat een burgerinitiatief en gemeente met elkaar afspraken maken bijvoorbeeld over proces, rolverdeling, resultaat, looptijd, budget, evaluatie en de wijze van samenwerken met elkaar. Dit wordt al in de praktijk gebracht bijvoorbeeld in het project Samen aan de slag. De motie Aan de slag met Right to challenge vraagt ook om de raad te betrekken bij een nadere uitwerking van het uitdaagrecht. Het college is uitvoerig met de raad in gesprek gegaan bij de totstandkoming van de Handreiking samenwerken in de stad. Er leeft volop initiatief en maatschappelijke energie in de stad. De handreiking roept op om deze energie de ruimte te geven en te faciliteren. Kijk naar wat wel mogelijk is in plaats van wat niet mogelijk is. Met een grondhouding waar de wil tot samenwerking, gelijkwaardigheid, openheid, reflectie, inlevings -en aanpassingsvermogen centraal staan. Zoek inwoners met plannen op en sluit aan bij wat zij doen in plaats van andersom. 2. MotieM 24.0064.01 Informeer de raad eerder – gaan we uitvoeren door de gemeentelijke participatieplannen aan de raad te sturen. Dit is opgenomen in de nieuwe verordening in het 3e lid van artikel 3.
Pagina 4 van 13 3. AmendementA.24.0014.03 Meer keuze meer participatie - stelt dat de gelijkluidende motieM.21.0098.04 vraagt om in participatietrajecten vaker met scenario’s te werken. Waar mogelijk doen we dat zoveel mogelijk. Het werken met scenario’s is opgenomen in de geactualiseerde verordening in artikel 3 lid 1b. Hier staat dat, indien mogelijk, zoveel mogelijk gewerkt wordt met scenario’s waarbij verschillende varianten van oplossingen voorgelegd worden aan participanten. Een vergelijkbare zin is opgenomen in het format participatieplan dat dient als richtlijn voor het schrijven van een participatieplan voor ambtenaren maar ook voor externen zoals bijvoorbeeld een projectontwikkelaar die een participatietraject opzet. 4. MotieM 24.0014.05 Betrek toekomstige inwoners – vraagt om toekomstige inwoners mee te nemen in participatietrajecten. Het belang van woningzoekenden op zich is al goed geborgd met de grote woningbouwopgave van Leiden. In de uitvoering en opzet van participatieprocessen wordt dit als volgt geborgd: a. Via het Leiden Panel, ons eigen netwerk en het Doe mee Platform kan de gemeente actief woningzoekenden benaderen om deel te nemen aan participatietrajecten over de woningbouwopgave van Leiden. Per keer wordt ingeschat in hoeverre dit relevant is. b. We nemen de werving van woningzoekenden op in het format participatieplan en de participatie-adviseurs nemen dit mee in hun adviseren. Amendementen uit 2019 Tijdens de raadsbehandeling in 2019 van de participatie- en inspraakverordening 2019 zijn drie amendementen aangenomen die in participatie- en inspraakverordening 202 zijn verwerkt en ook in de update van de verordening zijn overgenomen. Deze amendementen zijn: Register publieksinitiatieven Strekking hiervan is: dat er een openbaar register moet zijn waarop alle burgerinitiatieven staan. Dit amendement is verwerkt in de huidige verordening en overgenomen. In de toelichting op de verordening is toegevoegd dat grotere ingediende burgerinitiatieven die onder de bevoegdheid van college vallen en waaraan het college medewerking verleent op het online participatieplatform Doe mee staan. Uitzonderingen hierop zijn de groeninitiatieven die op de website groene stad 071 staan en de initiatieven binnen het project Samen aan de slag. Term burgeriniatieven blijven hanteren Strekking hiervan is: om de term burgerinitiatief te blijven hanteren. Deze term is ook in de aangepaste verordening opgenomen. Geen weigering publieksinitiatieven op subjectieve gronden Strekking hiervan is: De raad heeft bepaald dat elke weigering van medewerking aan een burgerinitiatief doorgestuurd wordt met advies van het college voor behandeling door de raad, tenzij 1 van de objectieve weigeringsgronden zich voordoet uit artikel 10 lid 6. Het advies van het college omvat een inhoudelijk advies. De raad kan dan besluiten om buiten haar eigen kaders te treden en het college opdracht te geven om wél te participeren en medewerking te verlenen aan het burgerinitiatief. Financiën:
Pagina 5 van 13 Indien er extra kosten gemaakt worden voor het realiseren van burgerinitiatieven moet het binnen bestaande begroting passen. Is dat niet het geval dan moet er geprioriteerd worden. Het kost tijd om burgerinitiatieven te ondersteunen en om een goede integrale afweging voor te leggen aan het bestuur. In de Handreiking samenwerken in de stad staat dat we de energie uit de stad graag willen benutten. In de praktijk is dat een uitdaging omdat het ten koste kan gaan van andere onderwerpen. Inspraak/Participatie: De Handreiking samenwerken in de stad is tot stand gekomen na een uitgebreid participatietraject (zie participatierapportage Handreiking samenwerken in de stad). Een adviesgroep van inwoners schreef mee met de handreiking. Via focusgroepen, stadsgesprekken en het Doe mee-platform is input opgehaald. De voorliggende verordening kan gezien worden als een beleidsarme, actualisatie van de huidige inspraak -en participatieverordening uit 2019. Beleidsarm omdat de aangepaste participatie- en inspraakverordening in lijn is gebracht met de door de raad vastgestelde Handreiking samenwerken in de stad. Vanwege het hierboven genoemde uitgebreide participatietraject en de beleidsarme wijzigingen, heeft geen nieuw participatietraject plaatsgevonden maar heeft de aangepaste verordening wel ter inzage gelegen. Hierover is gecommuniceerd via de gemeenteberichten in de stadskrant, de website en het digitale gemeenteblad. Betrokken inwoners bij participatie, wijkverenigingen, het participatienetwerk en inwoners die eerder op het Doe mee-platform reageerde op de Handreiking hebben ook een mail ontvangen over de ter inzage legging. In de aangepaste participatie- en inspraakverordening is uitdaagrecht duidelijker opgenomen. Hierover gaan we ook duidelijker communiceren door op de gemeentelijke website een toelichting op te nemen over uitdaagrecht is en hoe inwoners hiervan gebruik kunnen maken. Evaluatie: De Handreiking samenwerken in de stad die in de aangepaste participatie- en inspraakverordening is verwerkt is in september 2025 uitgebreid geëvalueerd door een extern bureau. Deze evaluatie is naar de raad gestuurd in januari 2026. De punten uit de evaluatie die betrekking hebben op de uitvoering van participatie worden actief opgepakt. Bijgevoegde informatie: Bijlage 1: T oelichting op de participatie- en inspraakverordening. Bijlage 2: Was-wordt lijst Bijlage 3: Memo met toelichting op wijzigingen Bijlage 4: Nota van beantwoording inspraakreacties Bijlage 5: Gebundelde inspraakreacties
Pagina 6 van 13 RAADSBESLUIT: De raad van de gemeente Leiden: Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders (Raadsvoorstel RV 26.0046 van 15 september 2026), mede gezien het advies van de commissie Bestuur, Veiligheid en Middelen, Gelet op artikel 150 Gemeentewet; artikelen 10.2. 10.7 en 10.8 van het Omgevingsbesluit; BESLUIT 1. De participatie- en inspraakverordening 2026 vast te stellen luidende; Participatie- en inspraakverordening gemeente Leiden 2026 Hoofdstuk 1 Inleidende bepalingen Artikel 1 Begripsomschrijvingen 1. Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder: a. Bestuursorgaan: het college van burgemeester en wethouders of de burgemeester. b. Inspraak: de mogelijkheid die een bestuursorgaan belanghebbenden en belangstellenden, zoals inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen, biedt om hun mening over beleid te geven als bedoeld in artikel 150, tweede lid, van de Gemeentewet; c. Publieksparticipatie: het op initiatief van een bestuursorgaan betrekken van belanghebbenden en belangstellenden, zoals inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties of bestuursorganen van andere overheden, bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van gemeentelijk beleid door de gemeente, zoals bedoeld in artikel 150, eerste lid, van de Gemeentewet en de artikelen 10.2, 10.7 en 10.8 van het Omgevingsbesluit. d. Overheidsparticipatie: dit begrip is de tegenhanger van het begrip publieksparticipatie en omvat alle vormen van samenwerking tussen een bestuursorgaan enerzijds en inwoners of maatschappelijke organisaties (exclusief organisaties met een commercieel oogmerk) anderzijds waarbij de inwoners of maatschappelijke organisaties (exclusief organisaties met een commercieel oogmerk) het initiatief nemen tot participatie. Onder overheidsparticipatie valt het uitdaagrecht en meewerken aan een burgerinitiatief. e. Participatie: de aanduiding van publieksparticipatie en overheidsparticipatie gezamenlijk. f. Participatieladder: de participatieladder wordt al jaren gebruikt om structuur aan te brengen in de verschillende manieren waarop samenwerking met de omgeving kan worden vorm gegeven. Verschillende niveaus van participatie kunnen tegelijk binnen een project bestaan. Deze niveaus zijn: Informeren: het gelegenheid geven aan belangstellenden om meer te weten te komen over een bepaald onderwerp. Dit is geen participatie.
Pagina 7 van 13 Raadplegen: het gelegenheid geven aan ingezetenen en belanghebbenden om ideeën, wensen en meningen naar voren te brengen of voorkeuren aan te geven die bij de beleidsvorming of de uitvoering worden betrokken. Adviseren: antwoord geven door belanghebbenden en ingezetenen op een door een bestuursorgaan geformuleerde vraag, of uit eigen beweging. Coproduceren: het door gemeente en daartoe uitgenodigde deelnemers in gezamenlijk overleg ontwikkelen van een plan met inachtneming van vooraf meegegeven kaders. Meebeslissen: de gemeente en participant komen het onderwerp overeen, zoeken samen naar oplossingen en nemen gezamenlijk besluiten. g. Uitdaagrecht (right to challenge): de gemeente biedt inwoners en maatschappelijke organisaties de mogelijkheid een voorstel te doen om de uitvoering van een gemeentelijke taak over te nemen of samen te werken met de gemeente, indien zij denken deze taak beter, met meer maatschappelijk draagvlak, op een vernieuwende wijze of goedkoper te kunnen uitvoeren, zoals bedoeld in artikel 150, derde lid, van de Gemeentewet. Artikel 2 Reikwijdte 1. Deze verordening is niet van toepassing op publieksparticipatie of andere initiatieven van inwoners en bedrijven die in andere al dan niet gemeentelijke verordeningen, regelgeving of procedures zijn geregeld. 2. Het bestuursorgaan past in ieder geval bij het vaststellen of wijzigen van de omgevingsvisie als bedoeld in artikel 3.1 van de Omgevingswet, het omgevingsplan als bedoeld in artikel 2.4 van de Omgevingswet of een programma als bedoeld in artikel 3.4 van de Omgevingswet, deze verordening toe. Daarbij neemt het bestuursorgaan de motiveringsplicht als bedoeld in de artikelen 10.7, 10.2 en 10.8 van het Omgevingsbesluit in acht. Hoofdstuk 2 Publieksparticipatie Artikel 3 Participatietraject 1. Het bestuursorgaan stelt bij de start van elk participatietraject een participatieplan vast waarin in ieder geval de volgende onderwerpen worden vastgelegd: a. het doel en de intentie van de participatie; b. het niveau van de participatie, waarbij een keuze wordt gemaakt uit: raadplegen, adviseren, coproduceren of meebeslissen. Hierbij wordt, indien mogelijk, ook zoveel mogelijk gewerkt met scenario’s waarbij verschillende varianten van oplossingen voorgelegd worden aan participanten. c. de inhoudelijke, procedurele en overige kaders voor de participatie en de wijze waarop deze kaders vooraf met de deelnemers worden gecommuniceerd; d. de omgevingsanalyse van de mogelijk belanghebbenden en belangstellenden voor het het participatietraject;
Pagina 8 van 13 e. wie de deelnemers zijn van het participatietrajectproces, indien vooraf vaststaat dat dit in ieder geval met een specifieke groep van belanghebbenden of belangstellenden zal plaatsvinden; f. de wijze en het tijdstip waarop de deelnemers hun inbreng kunnen leveren; g. de wijze waarop deelnemers over de voortgang op de hoogte worden gehouden; h. de verdeling van verantwoordelijkheden voor de verschillende stappen in het participatieproces tussen initiatiefnemers of deelnemers enerzijds en de gemeente anderzijds; i. de wijze en het tijdstip waarop het bestuursorgaan reageert op de uitkomsten van het participatietraject. 2. Het bestuursorgaan maakt voorafgaand aan de start van het publieksparticipatietraject het participatieplan bekend op de voor dat traject geschikte wijze of indien van toepassing de wettelijk voorgeschreven wijze. 3. Het bestuursorgaan stuurt het participatieplan zo spoedig mogelijk ter kennis aan de raad. Artikel 4 Eindverslag participatietraject 1. T er afronding van het participatietraject, zoals bedoeld in het voorgaande artikel maakt het bestuursorgaan een participatierapportage als eindverslag op. De participatierapportage bevat in elk geval: a. een overzicht van het gevolgde participatietraject; b. een weergave van de inbreng van degenen die hebben deelgenomen aan de participatie; c. een overzicht van de afspraken die op basis van het participatieproces zijn gemaakt. d. een reactie van het bestuursorgaan op de inbreng als bedoeld onder b., met een toelichting of de inbreng van invloed zal zijn op het beleidsvoornemen. En wanneer de inbreng van invloed zal zijn, op welke manier de inbreng van invloed zal zijn op het beleidsvoornemen. 2. Het bestuursorgaan maakt de participatierapportage openbaar. 3. Het bestuursorgaan brengt de participatierapportage ter kennis aan de raad indien het participatie bij een raadsvoorstel betreft. Artikel 5 Verantwoording van participatie 1. Bij het besluit ten behoeve waarvan de participatie plaatsvindt verantwoordt het bestuursorgaan hoe de participatie procedureel is verlopen, welke reacties zijn gegeven en hoe het bestuursorgaan omgaat met de reacties bij het besluit ten behoeve waarvan de participatie heeft plaatsgevonden. 2. Degenen die aan de participatie hebben deelgenomen worden zo spoedig mogelijk na afloop van de participatie geïnformeerd over het verdere besluitvormingsproces en het uiteindelijke besluit. Hoofdstuk 3 Publieksparticipatie en Inspraak Artikel 6 Publieksparticipatie en inspraak
Pagina 9 van 13 1. Het bestuursorgaan bepaalt ten aanzien van de uitoefening van zijn eigen bevoegdheden of het publieksparticipatie verleent en of het inspraak verleent. 2. Indien het publieksparticipatie of inspraak verleent, bepaalt het bestuursorgaan op welke wijze gebruik wordt gemaakt van publieksparticipatie of inspraak. 3. Publieksparticipatie of inspraak kan worden verleend wanneer het redelijkerwijze is te verwachten dat er belanghebbenden of belangstellenden zijn bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van een beleidsvoornemen. 4. Geen publieksparticipatie of inspraak wordt verleend: a. bij de voorbereiding van een beschikking, bedoeld in artikel 1:3, tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht, als uitvoering van gemeentelijk beleid; b. indien sprake is van uitvoering van wet- of regelgeving van hogere overheden waarbij van enige beleidsvrijheid geen sprake is; c. ten aanzien van ondergeschikte herzieningen van een eerder vastgesteld beleid of ten aanzien van herzieningen om uitsluitend of hoofdzakelijk juridisch-technische of redactionele redenen; d. ten aanzien van een beleidsvoornemen dat rechtstreeks voortvloeit uit een beleidsvoornemen waarover al participatie of inspraak heeft plaatsgehad en dat tijdens die participatie of inspraak redelijkerwijs te voorzien was; e. ten aanzien van een beleidsvoornemen dat uitsluitend of hoofdzakelijk betrekking heeft op interne of organisatorische aangelegenheden van de gemeente. f. als dit bij of krachtens wettelijk voorschrift is uitgesloten; g. als dit betrekking heeft op de begroting, de rekening, de tarieven voor gemeentelijke dienstverlening en belastingen als bedoeld in hoofdstuk XV van de Gemeentewet. 5. Naast het bepaalde in het vierde lid, kan het bestuursorgaan gemotiveerd afzien van participatie of inspraak wanneer het beleidsvoornemen dusdanig urgent of van algemeen belang is dat de uitkomst van participatie of inspraak niet kan worden afgewacht. 6. Het bestuursorgaan kan van inspraak afzien als: a. het belang van de inspraak niet opweegt tegen het belang van de verantwoordelijkheid van het bestuursorgaan voor kwetsbare groepen in de samenleving; b. als bij of krachtens wettelijk voorschrift in een openbare voorbereidingsprocedure is voorzien; Hoofdstuk 4 Inspraak Artikel 7 Inspraakgerechtigden 1. Inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties of bestuursorganen van andere overheden en belanghebbenden en belangstellenden kunnen individueel of gezamenlijk aan de inspraak deelnemen.
Pagina 10 van 13 2. Deelnemers aan inspraakactiviteiten kunnen zich op een door hen te bepalen wijze laten begeleiden. Zij kunnen zich doen vertegenwoordigen, waartoe een machtiging is vereist. 3. Indien inspraak wordt verleend over een beleidsvoornemen waarvan redelijkerwijs te verwachten valt dat veel niet-Nederlandstaligen zich daarbij in het bijzonder betrokken voelen, wordt daarmee bij het verlenen van inspraak rekening gehouden. Artikel 8 Inspraakprocedure 1. Inspraak vindt plaats overeenkomstig afdeling 3.4. van de Algemene wet bestuursrecht. 2. In afwijking van het eerste lid kan het bestuursorgaan een andere inspraakprocedure vaststellen. 3. Nadat het bestuursorgaan het beleidsvoornemen vrijgeeft voor inspraak, kan de raad hier kennis van nemen via de openbare lijst collegebesluiten. Artikel 9 Verantwoording van de inspraak 1. Bij het besluit ten behoeve waarvan de inspraak plaatsvindt verantwoord het bestuursorgaan hoe de inspraak procedureel is verlopen, welke reacties zijn gegeven en hoe het bestuursorgaan omgaat met de reacties bij het besluit ten behoeve waarvan de inspraak heeft plaatsgevonden. 2. Degenen die aan de inspraak hebben deelgenomen worden zo spoedig mogelijk na afloop van inspraaktermijn geïnformeerd over de verdere besluitvorming en het uiteindelijke besluit. Hoofdstuk 5 Overheidsparticipatie Artikel 10 Verlenen Overheidsparticipatie 1. Inwoners en maatschappelijke organisaties kunnen bij het college een verzoek indienen om toepassing van overheidsparticipatie. 2. Overheidsparticipatie kan worden verleend indien naar het oordeel van burgemeester en wethouders het burgerinitiatief past binnen de kaders van het gemeentelijk beleid of bijdraagt aan de doelstellingen van het gemeentelijk beleid. 3. Indien overheidsparticipatie verleend wordt, bepalen burgemeester en wethouders, in welke vorm van overheidsparticipatie wordt verleend. 4. Burgemeester en wethouders kunnen aan de overheidsparticipatie vooraf de voorwaarde verbinden dat belanghebbenden en belangstellenden zoals inwoners, bedrijven en direct belanghebbenden in voldoende mate bij het burgerinitiatief worden betrokken. 5. Burgemeester en wethouders kunnen overheidsparticipatie aan burgerinitiatieven weigeren, als er gegronde redenen zijn om aan te nemen dat: a. het initiatief doelstellingen beoogt die in strijd zijn met het algemeen belang; b. het initiatief discriminatie oplevert wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, burgerlijke staat, seksuele gerichtheid, leeftijd of op welke andere grond dan ook.
Pagina 11 van 13 c. er sprake is van onvoldoende aantoonbaar draagvlak voor het initiatief bij omwonenden, belanghebbenden of de betrokken inwoners. d. het initiatief naar het oordeel van burgemeester en wethouders op financiële, juridische of praktische gronden niet haalbaar is. 6. Burgemeester en wethouders weigeren medewerking aan een burgerinitiatief indien dat zich richt op: a. de uitvoering van besluiten van hogere bestuursorganen waaromtrent de gemeente geen beleidsvrijheid heeft; b. gemeentelijke belastingen en tarieven; c. vaststelling en wijziging van de gemeentelijke begroting, de jaarrekening en de goedkeuring van de begroting; d. een onderwerp dat niet behoort tot de bevoegdheid van de gemeente; e. benoeming en functioneren van personen; f. handelingen en gedragingen van collegeleden, raadsleden of ambtenaren waartegen een klacht in de zin van hoofdstuk 9 van de Algemene wet bestuursrecht kan of kon worden ingediend of een door de gemeenteraad of college vastgestelde klachtenregeling; g. onderwerpen waartegen een bezwaar- of beroepsprocedure in de zin van hoofdstuk 7 van de Algemene wet bestuursrecht openstaat of heeft opengestaan of onderwerpen waarover de burgerlijke rechter is gevraagd een oordeel uit te spreken of heeft uitgesproken; h. een onderwerp waarover de gemeente korter dan 2 jaren voor indiening van het initiatief een besluit heeft genomen; i. een onderwerp dat overwegend het privébelang van de indiener dient; j. doelstellingen die in strijd zijn met de wet- of regelgeving. 7. Als burgemeester en wethouders op grond van het tweede lid geen grond zien om mee te werken aan een burgerinitiatief en het zesde lid is niet van toepassing, draagt het college het burgerinitiatief, met advies, ter beoordeling over aan de gemeenteraad. 8. Het college houdt een openbaar register bij met informatie over de ingediende burgerinitiatieven die onder de bevoegdheid van college vallen en waaraan het college medewerking verleent. Artikel 11 Uitvoering taak Als het bestuursorgaan meewerkt aan een burgerinitiatief dan maakt het met de indiener in ieder geval afspraken over: 1. Het proces, het resultaat, de rolverdeling en de looptijd van de uitvoering van de taak. 2. Het budget dat niet meer mag zijn dan het budget wat de gemeente kwijt is aan de uitvoering aan de taak en de financieringswijze van de uitvoering van de taak.
Pagina 12 van 13 3. Het contact met en de ondersteuning door het bestuursorgaan gedurende de uitvoering van de taak. 4. De stappen bij het niet nakomen van de gemaakte afspraken en het tussentijds beëindigen van de uitvoering van de taak. 5. De evaluatie van de uitvoering van de taak. Hoofdstuk 6 De gemeenteraad Artikel 12 Ontvangen burgerinitiatieven De gemeenteraad neemt uitsluitend burgerinitiatieven in behandeling die van burgemeester en wethouders zijn ontvangen op basis van artikel 10, zevende lid en zijn ingediend door degenen die kiesgerechtigd zijn voor de verkiezing van de leden van de gemeenteraad. En van ingezetenen van de gemeente van zestien jaar en ouder die met uitzondering van hun leeftijd voldoen aan de vereisten voor het kiesrecht voor de leden van de gemeenteraad. Artikel 13 Behandeling in de raad 1. De raad oordeelt in de eerstvolgende vergadering na het advies van burgemeester en wethouders over het burgerinitiatief, met dien verstande dat ten minste twee weken is gelegen tussen de dag waarop het advies is ontvangen en de dag van de raadsvergadering waar op het verzoek wordt beslist. 2. De raad beoordeelt het verzoek om participatie aan het burgerinitiatief op grond van de beoordelingsregels in artikel 10. Artikel 14 Beraadslaging en besluitvorming 1. De voorzitter van de raad zal de initiatiefnemers schriftelijk uitnodigen voor de vergadering waarvoor het burgerinitiatiefvoorstel is geagendeerd. De initiatiefnemers hebben tijdens deze vergadering de gelegenheid om het initiatief mondeling toe te lichten en eventuele vragen uit de raad te beantwoorden. 2. De voorzitter van de raad kan een of meer initiatiefnemers of de vertegenwoordiger toestemming geven om deel te nemen aan de beraadslaging in de raad over het initiatief. 3. Het eerste en tweede lid van dit artikel zijn van overeenkomstige toepassing op de behandeling van het initiatief in een raadscommissie. 4. Indien de raad oordeelt dat het wenselijk is dat geheel of gedeeltelijk overeenkomstig het burgerinitiatief beslist wordt. Dan draagt de raad het college op om de om artikel 11 bedoelde afspraken te maken, met inachtneming van de eventueel door de raad gestelde kaders. En om vervolgens overeenkomstig de wensen van de raad, de beslissing tot participatie aan het burgerinitiatief te nemen waar de afspraken en indien gewenst voorwaarden bedoeld in lid 3 en lid 4 van artikel 10, deel van uitmaken. Indien de raad oordeelt dat medewerking aan het burgerinitiatief niet wenselijk is, dan bepaalt de raad zelf om geen medewerking te verlenen. 5. De raad stelt de initiatiefnemers binnen twee weken na de datum van de raadsvergadering waarin de raad het college heeft opgedragen overeenkomstig lid 4 te handelen of zelf besloten heeft geen medewerking te verlenen aan het burgerinitiatief, schriftelijk in kennis van zijn opdracht of oordeel. Indien de
Pagina 13 van 13 raad geheel of gedeeltelijk afwijkt van het burgerinitiatief geeft hij de redenen daarvoor. Indien de raad van oordeel is dat geen medewerking verleend moet worden, dan wijst de raad het verzoek af en brengt hij de indieners hiervan zo spoedig mogelijk op de hoogte. 6. Zo spoedig mogelijk nadat het college heeft beslist zoals bedoeld in lid 4, wordt dit bekendgemaakt op een geschikte wijze en in ieder geval door toezending ervan aan de indieners van het verzoek. Hoofdstuk 7 Overgangs- en slotbepalingen Artikel 15 Inwerkingtreding Deze verordening treedt in werking op de eerste dag na de bekendmaking daarvan. Op die datum vervalt de Participatie- en inspraakverordening 2019. Artikel 16 Overgangsregeling Op participatie- en inspraakprocedures die voortvloeien uit besluiten genomen voor de inwerkingtreding van deze verordening, blijven de bepalingen van toepassing van de Participatie- en inspraakverordening 2019 zoals die luidden ten tijde van dat besluit. Artikel 17 Citeertitel Deze verordening wordt aangehaald als Participatie- en inspraakverordening gemeente Leiden 2026. 2. De raad voor te stellen de volgende moties als afgedaan te beschouwen: a. RV21.0098 ‘Meer keuze, meer participatie’ M.21.0098.04 Krol (CU), 9 november 2021 b. RV21.0093 ‘Aan de slag met Right to challenge’ M.21.00093.19, Kersten (PS), Storm (CDA) d.d. 11 november 2021 c. RV24.0014 ‘Betrek toekomstige inwoners’ M24.0014.05 Wijnands (SVL), Jansen (D66), 16 mei 2024 d. RV24.0064 ‘Informeer de raad eerder’ M 24.0064.01, Van Schaik (PvdD), Vos (PS), 10 oktober 2024 Gedaan in de openbare raadsvergadering van.........-2026, de griffier, {{esl:Signer1:Capture:size(200,50)}} dhr. G.F.C. van Leiden de voorzitter, {{esl:Signer2:Capture:size(200,50)}} dhr. P.J. Heijkoop