260053 Bijlage 1 Tweede Voortgangsrapportage 20260923 collegebesluit

Programma Dienstverlening Continu meten en verbeteren De interne bewustwordingscampagne 'De Leidenaar Centraal' is geëvalueerd. De campagne is goed zichtbaar, maar leidt nog beperkt tot reflectie en gesprek. Het klanttevredenheidsonderzoek (KTO) is verder uitgebreid naar Werk & Inkomen. De voorbereidingen voor metingen van de processen ‘Vergunningen’ en ‘Stadsbank’ zijn opgestart. Het telefonisch bereikbaarheidsonderzoek is uitgevoerd en we zijn in afwachting van de resultaten. Samen met Handhaving en Leidenaren is de klantreis met de meldkamer in kaart gebracht en zijn verbeterpunten geïdentificeerd. Denk hierbij aan openingstijden en onduidelijke informatie op de website. Kanalenaanpak De omnichannelstrategie krijgt steeds meer vorm. Met deze aanpak willen we alle online en offline kanalen volledig op elkaar afstemmen, zodat de Leidenaar een naadloze, logische en herkenbare dienstverlening ervaart. De kaders hiervoor zijn vastgesteld, het kanaalmodel voor meer samenhang tussen fysiek contact, telefonie en online dienstverlening is uitgewerkt. Parallel ontwikkelen we servicenormen voor de belangrijkste kanalen: duidelijke afspraken over onze dienstverlening, zodat inwoners weten wat zij mogen verwachten en wij gerichter op kwaliteit sturen. Dit staat nog in de beginfase. Proactief en overheidsbreed We maken onze dienstverlening stap voor stap proactiever en overheidsbreed. Samen met de Belastingdienst is een fysiek steunpunt geopend. Er is samen met de onafhankelijke adviesorganisatie FORSETI, gespecialiseerd in doelgroepenvervoer, een pilot gestart voor het meerjarig beschikken van Leerlingenvervoer. Ook is er een proeftuin met Voor Elkaar Leiden gestart. Deze heeft als doel om het bereik van de professional telefoonlijnen te vergroten. Dit zijn directe telefonische contactlijnen waarmee frontofficemedewerkers van gemeenten direct 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 | 9 kunnen schakelen met professionals bij landelijke uitvoeringsorganisaties. Naast de huidige beschikbaarheid voor medewerkers van de gemeente Leiden wordt het beschikbaar stellen aan vrijwilligers onderzocht. ICT-vernieuwing ICT-vernieuwing heeft verder vorm gekregen. We hebben de eerste online formulieren via ‘Open formulieren’ in gebruik genomen. Daarnaast zijn we in overleg met VNG over de aanpak voor het opstarten van een persoonlijk digitaal portaal: MijnLeiden. Doelenbomen Beleidsterrein 1A Bestuur Doel Prestatie 1A1 Volksvertegenwoordiging, kaderstelling en control 1A1.1 De gemeenteraad en raadscommissies vergaderen volgens de vastgestelde vergadercyclus 1A1.2 Burgers actief informeren over rol en werkzaamheden van de gemeenteraad 1A1.3 Ondersteuning van de gemeenteraad door de griffie, onderzoek door de rekenkamer en controle door de accountant 1A2 Dagelijks besturen van de gemeente 1A2.1 Dagelijks besturen van de gemeente door het college 1A2.2 Informeren en betrekken van burgers, bedrijven en instellingen over besluiten en bij uit te voeren beleid 1A2.3 Organiseren van verkiezingen voor gemeente, provincie, waterschap, Rijk en Europa 1A2.4 Strategische beleidsadvisering en onderzoek 1A2.5 Adviseren van bestuur over communicatie 1A3 Bijdragen aan en sturen op samenwerkingsverbanden 1A3.1 Sturing en toezicht houden op samenwerkingsverbanden 1A3.2 Bevorderen van intergemeentelijke samenwerking Toelichting doelenboom Beleidsterrein 1A Bestuur Er zijn geen afwijkingen ten opzichte van de begroting. Beleidsterrein 1B Dienstverlening Doel Prestatie 1B1 Burgers, bedrijven en instellingen zijn tevreden over de publieke dienstverlening 1B1.1 Leveren van alle producten en diensten op het gebied van Burgerzaken (o.a. reisdocumenten, rijbewijzen, huwelijken etc..) 1B1.2 Zorgen voor persoonlijke, betrouwbare, toegankelijke en efficiënte dienstverlening via minimaal de belangrijkste 5 kanalen die de burger van ons verwacht en die voldoen aan de moderne standaarden 1B1.3 Op orde houden basisregistraties (BRP, BAG, BGT) 1B1.4 Beantwoorden van eerstelijns vragen, verstrekken van informatie en leveren van eerstelijns producten Toelichting doelenboom Beleidsterrein 1B Dienstverlening De Leidenaren zijn over het algemeen tevreden over de dienstverlening van de gemeente. We krijgen al meerdere jaren achtereen een mooi cijfer in het klanttevredenheidsonderzoek. Toch houden we enkele stoplichten op oranje omdat de organisatie intern nog steeds last heeft van ICT-storingen. Zowel aan de balies als bij de telefonie. In 2025 is het aantal storingen ten opzichte van 2024 licht afgenomen. In het afgelopen half jaar is er nog geen zichtbaar verschil. Het aantal storingen dat direct of indirect invloed had op de dienstverlening, is nagenoeg gelijk gebleven. We concluderen daarmee dat we nog niet zijn waar we willen zijn. Dit jaar proberen we dit aantal verder te verlagen, zodat de impact op de dienstverlening richting de Leidenaar minimaal is.

10 | 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 Financiële afwijkingen begroting 2026 Programma 1 Bestuur en dienstverlening (- = voordeel) Type aanmelding Nr Onderwerp L/B I/S Betreft reserve? Zo ja, welke reserve 2026 2027 2028 2029 Mee/ Tegenvaller 01.01 Taxatiekosten brandverzekering gemeentelijke panden L S 105 01.02 Regio Holland Rijnland Afrekening Jaarrekening 2025 L I -60 Budgetneutraal 01.03 Leges burgerzaken L S 730 B S -730 Resultaat programma 45 Bedragen * € 1.000 Toelichtingen afwijking begroting 2026 Mee- en tegenvallers: 01.01 Taxatiekosten brandverzekering gemeentelijke panden De gemeentelijke panden moeten periodiek worden getaxeerd voor de brandverzekering. De laatste taxatie vond in 2021 plaats. In 2026 staat er een nieuwe taxatie gepland. De kosten worden geschat op € 105.000. 01.02 Regio Holland Rijnland (afrekening jaarrekening 2025) In de Jaarrekening 2025 heeft Regio Holland Rijnland een positief resultaat behaald van € 824.000. Een deel van dit positief bestemt Regio Holland Rijnland voor de uitvoering van activiteiten 2026. Een bedrag van € 273.000 wordt uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten en gemeente Leiden ontvangt hiervan € 60.000. Budgetneutrale wijzigingen:

01.03 Leges burgerzaken De aanvragen bij burgerzaken zijn hoger dan begroot waardoor de geraamde inkomsten ook zijn gestegen (een bedrag van € 730.000). Daartegenover staat een stijging in rijksafdrachten (€ 295.000), personele kosten (€ 318.000) en overige kosten (o.a. druk-en kopieerkosten, groeibijdrage) om de aanvragen te kunnen verwerken. De bijbehorende budgetten worden budgetneutraal verhoogd.

3 Beleidsrealisatie begroting 2026 | 11 2 Veiligheid 12 | 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 Veiligheid Programmanummer 2 Commissie Bestuur en Dienstverlening + Regionale zaken Portefeuille(s) Bestuur, Veiligheid en Handhaving Gezondheid, Jeugdzorg & Welzijn De missie van het programma Veiligheid luidt: De gemeente Leiden staat voor een stad die veilig is èn voelt op het gebied van wonen, werken en leven in samenwerking met bewoners en partners. Stand van zaken bij Voortgangsrapportage Beleidsontwikkelingen Voor een aantal prioriteiten in het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 zijn in deze voortgangsrapportage ontwikkelingen te melden. Aanpak ondermijning en Bibob De afgelopen periode is wederom stevig ingezet op het verkleinen van de ruimte voor criminelen in de stad. Er zijn dit jaar inmiddels 114 signalen van ondermijning ontvangen. Ook ontving het team 77 signalen voor Bibob. Signalen werden zorgvuldig beoordeeld en gewogen. Er zijn bij integrale controles 6 locaties gecontroleerd. Ook het HEIT voerde in Leiden controles uit, zowel op het gebied van malafide bedrijvigheid als illegale prostitutie. Daarnaast is extra ingezet op bewustwording onder studenten en woningcorporaties over de risico’s van illegale prostitutie bij onderverhuur tijdens de zomerperiode. Bestuurlijke inzet: Woning- en pandsluitingen De burgemeester kan op grond van de Opiumwet en de Gemeentewet woningen of panden tijdelijk sluiten. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij drugshandel of -overlast, illegale prostitutie of bij een ernstige verstoring van de openbare ruimte, zoals na een explosie. Met een sluiting wordt beoogd de openbare orde en veiligheid in en rondom de panden te herstellen en de overlast te beëindigen. Het aantal sluitingen in 2026 ligt tot en met 15 augustus 2026 in lijn met voorgaande jaren. Indicatoren 2024 2025 2026 Gesloten woningen/ bedrijfspanden op grond van Opiumwet 4 5 2 Gesloten panden op grond van Gemeentewet 3 5 3 Veilige publieke taak In 2025 waren er in totaal 81 agressiemeldingen (t.o.v. 64 in 2024). De extra aandacht voor het belang van een hogere meldings- en registratiebereidheid, lijkt dit jaar zijn vruchten af te werpen. Tot op heden zijn er 92 incidenten in GIR geregistreerd. Tegelijkertijd willen we natuurlijk dat de ervaren agressie tegen medewerkers afneemt. In het licht van het aantal agressie-incidenten, blijft Veilige Publieke Taak onverminderd onder de aandacht. 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 | 13 Online criminaliteit De Cybercrime Challenge e-learning is nog toegankelijker geworden en de website is geheel vernieuwd. Er is gewerkt aan een reeks informatieve communicatiefilmpjes over de verschillende thema’s die aan bod komen in de e-learning. De korte filmpjes en interactieve ‘story’s’ worden met regelmaat gedeeld via de sociale mediakanalen van de gemeente. Daarnaast is de gemeente aangehaakt bij de Echt Niet Vandaag campagne die zich richt op online criminaliteit. Samen met de digitaal wijkagent organiseren we een bijeenkomst over online veiligheid voor ouderen en een informatieve sessie met een cybersecurityspecialist over online veiligheid voor inwoners. Ook heeft BplusC speciaal voor deze campagne een thema tafel ingericht en heeft Incluzio ook diverse bijeenkomsten georganiseerd voor ouderen met specifiek aandacht voor dit onderwerp. Jaarwisseling De afgelopen periode is meer duidelijkheid gekomen over de landelijke Wet veilige jaarwisseling. De wet regelt een landelijk vuurwerkverbod voor consumenten en biedt de burgemeester daarbij ruimte om ontheffingen te verlenen aan verenigingen. De burgemeester heeft besloten om dit jaar geen ontheffingen te verlenen in verband met de beperkte uitvoerbaarheid van de ontheffingsregeling, de beschikbare handhavingscapaciteit en de koers die Leiden al langer volgt richting een vuurwerkvrije jaarwisseling. Om inwoners een alternatief te bieden en de cultuurverandering naar een vuurwerkvrije jaarwisseling te ondersteunen, organiseert de gemeente dit jaar een gratis toegankelijk evenement met een avondvullend programma, met een onderdeel voor gezinnen en een vuurwerkshow. Daarnaast wordt een publiekscampagne ontwikkeld om bewoners op een positieve manier te betrekken bij de cultuurverandering naar een vuurwerkvrije jaarwisseling. De ideeën uit het participatietraject ‘toekomstige jaarwisseling’ zijn op 16 juli teruggekoppeld aan de raad via een collegebrief. Stedelijke Jeugdaanpak De Stedelijke Jeugdaanpak (hierna: SJA) heeft zich de afgelopen periode weer actief ingezet voor jeugdigen over wie signalen werden ontvangen. Jeugdregisseurs hebben de samenwerking tussen politie, handhaving en (gespecialiseerd)jongerenwerk bevorderd, waardoor signalen vroegtijdig zijn opgepakt en passende preventie en repressieve interventies konden worden ingezet. In het kader van preventie is het voorbeeld te noemen van de trend van het zogenoemde 'jumpen/belagen'. Dit fenomeen is onder de aandacht gebracht bij ouders en professionals en hen werd ook een handelingsperspectief geboden. In samenwerking met politie en handhaving zijn jongeren waar mogelijk uit de anonimiteit gehaald, waardoor gericht handhavend optreden mogelijk werd. Daarnaast is een integrale groepsaanpak gestart, waarbij de betrokken partners, overlastgevende jeugdgroepen gezamenlijk in kaart brengen en een gezamenlijke aanpak uitvoeren. Deze aanpak richt zich zowel op de groep als op individuele jongeren, met als doel overlast en criminaliteit terug te dringen. Dealbrekers Met de aanpak Dealbreakers wordt ingezet op het voorkomen van afglijden van jongeren naar de georganiseerde criminaliteit. Om dat te bereiken werden de afgelopen periode in totaal op 17 VO en MBO scholen weer de zogenaamde ‘signaaloverleggen’ gehouden. Onderwijspersoneel en partners zijn in die overleggen toegerust met kennis over fenomenen, signalen en passende handelingsmogelijkheden. Daarnaast werd in deze periode op 12 PO scholen gestart met het lesprogramma Kapot Sterk. Kapot Sterk is een preventieprogramma voor leerlingen van groep 8, gericht op het vergroten van hun weerbaarheid tegen de verleidingen van (drugs)criminaliteit. Tot slot werd op een MBO een bewustwordingstraining voor het schoolpersoneel verzorgd. Deze training helpt schoolpersoneel signalen te herkennen die kunnen wijzen op (risico op) criminele betrokkenheid bij jongeren. Weerbaarheid Er wordt toegewerkt naar een programmaplan Maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht, dat in 2026 aan de raad wordt aangeboden. Parallel hieraan heeft de gemeente Leiden ervaring opgedaan met een noodsteunpunt in het kader van de regionale pilot Noodsteunpunten. Met deze pilot, waarbij het scenario van 72 uur stroomuitval centraal staat, wordt invulling gegeven aan de landelijke opdracht om te onderzoeken wat nodig is om lokale noodsteunpunten en regionale coördinatiepunten effectief in te richten. In de oefening is samengewerkt met verschillende samenwerkingspartners van de gemeente. De opbrengsten van deze oefening worden in kaart gebracht en worden verwerkt in het programmaplan Maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht. Inzet bij demonstraties en betogingen Het aantal demonstraties en betogingen ligt in dit eerste halfjaar hoger dan in voorgaande jaren. In totaal zijn tot 1 juli 74 demonstraties geweest, in dezelfde periode waren in 2025: 60 demonstaties en in 2024: 55. De gemeente heeft de aanvragen zorgvuldig beoordeeld en gefaciliteerd. Daarbij staat de balans tussen het recht om te demonstreren en het bewaken van de openbare orde en veiligheid centraal. 14 | 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 Landelijk programma Veilige Steden De gemeente neemt deel aan het landelijke programma Veilige Steden, gericht op het verbeteren van de veiligheid van vrouwen en meisjes in de openbare ruimte, en zet met de aanpak Wensen en Grenzen in op het voorkomen van seksueel grensoverschrijdend gedrag (zie collegebrief ‘Wensen en grenzen’, d.d. 11-03-26). Afgelopen periode is de Veilig dansen-bakfiets weer ingezet bij evenementen in de stad. Dit keer bij Werfpop en Festival de Fusie. Tijdens Leidens Ontzet staat de bakfiets ook in de stad en gaan medewerkers van Bo Diversity in gesprek met bezoekers over wensen en grenzen tijdens het uitgaan. De campagne ‘waar kan ik terecht’ heeft het Sociaal wijkteam, het centrum seksueel geweld, het discriminatiemeldpunt bij Incluzio, SOL en Veilig thuis onder de aandacht gebracht. Daarnaast is samen met Ruimtelijke Ontwikkeling uitvoering gegeven aan de motie ‘Schouwen met Vrouwen’ (M.25.0073). Professionals en vrouwelijke bewoners zijn met elkaar in gesprek gegaan over de veiligheid(sbeleving) op de volgende locaties: Beestenmarkt-Stationsstraat, Biosciencepark, Broekweg e.o. (Merenwijk). De terugkoppeling over de uitkomsten wordt naar verwachting in Q3 2026 aan de raad aangeboden. Horeca en coffeeshops controles In het kader van reguliere horeca- en bedrijfscontroles zijn de afgelopen periode meerdere coffeeshops gecontroleerd. Deze bestuurlijke controles richten zich op naleving van de aan de coffeeshophouder opgelegde regels en voorwaarden. Bij genoemde controles zijn meerdere overtredingen geconstateerd en is bestuursrechtelijk opgetreden op grond van de Opiumwet en het Sanctiebeleid Coffeeshops 2025. Gelet op de geconstateerde overtredingen is momenteel één coffeeshop tijdelijk gesloten. Daarnaast is een eerder opgelegde dwangsom die was opgelegd in verband met een eerdere overtreding, verbeurd en ingevorderd. Na het zomerreces zal de raad aan de hand van een startnotitie worden meegenomen in de verschillende uit te werken scenario’s om te komen tot (nieuw) coffeeshopbeleid. Evenementen Afgelopen zomer is in korte tijd bij Lugdunum een evenement georganiseerd, waar 1.000 Leidenaren met Marokkaanse roots de wedstrijd Marokko- Frankrijk gezamenlijk hebben beleefd. Tijdens een eerdere wedstijd was het helaas onrustig in de stad. De Marokkaanse gemeenschap is vervolgens het initiatief gestart om een evenement te organiseren waar gezamenlijk naar de wedstrijd kon worden gekeken en daarna ook een oogje in het zeil werd gehouden in verschillende wijken. Hoewel de wedstrijd tegen Frankijk verloren ging, bleef de sfeer gedurende de wedstrijd positief en zijn ongeregeldheden uitgebleven. De organisatie van een dergelijk evenement vraagt om inzet van capaciteit en financiële middelen en is daarom geen standaardmaatregel. Per situatie wordt, op basis van signalen en inschatting van de risico’s, bepaald welke inzet passend is. De opgedane ervaring biedt daarbij wel een basis om, wanneer de omstandigheden daarom vragen, samen met verschillende gemeenschappen en betrokken partners snel maatwerk toe te passen. 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 | 15 Doelenbomen Beleidsterrein 2A Veiligheid Doel Prestatie 2A1 Beperken criminaliteit, bewaken democratische rechtsstaat 2A1.1 Aanpak ondermijning 2A1.2 Voorkomen of aanpakken radicalisering en polarisatie 2A1.3 Inzet Wet Bibob 2A1.4 Inzet Veilige Publieke taak 2A2 Beperken criminaliteit en overlast in de woonomgeving 2A2.1 Beperken van overlast van personen die onbegrepen gedrag vertonen 2A2.2 Beperken van woonoverlast 2A2.3 Inzet preventie en weerbaarheid gedigitaliseerde criminaliteit 2A2.4 Regievoering samenwerking jaarwisseling / vuurwerk 2A2.5 Inzet buurt- en wijkveiligheid en integrale wijkaanpak 2A2.6 Aanpak fietsendiefstal 2A2.7 Bestuurlijke inzet overtredingen Opiumwet en tegengaan van drugshandel 2A3 Beperken jeugdoverlast en criminaliteit 2A3.1 Inzet stedelijke jeugdaanpak 2A3.2 Inzet Dealbreakers 2A4 Optimale preventie en aanpak branden, rampen en crises 2A4.1 Realiseren en bestendigen van BRL-vakbekwame gemeentelijke crisisorganisatie 2A4.2 Planvorming rondom grootschalige risicovolle evenementen 2A4.3 Inzet bij rampen en (cyber)crises 2A4.4 Optimale preventie brandveiligheid 2A4.5 Inzet bij demonstraties en betogingen 2A5 Veilig ondernemen en veilig uitgaan 2A5.1 Risicoscan, coördinatie vergunningverlening evenementen 2A5.2 Inzet landelijk programma Veilige Steden 2A5.3 Bijdrage aan (digitaal) veilig ondernemen 2A5.4 Handhaven coffeeshopsanctiebeleid 2A5.5 Coördinatie vergunningverlening horeca 2A5.6 Handhaven horecasanctiebeleid 2A5.7 Handhaven prostitutiebeleid Toelichting doelenboom beleidsterrein 2A veiligheid

2A2.1 Beperken van overlast van personen met onbegrepen gedrag vertonen en 2A2.2 Beperken van woonoverlast Politiecijfers bevestigen het beeld van een omvangrijke en complexe situatie omtrent personen met onbegrepen gedrag en woonproblematiek. Deze trend kan niet los worden gezien van bredere maatschappelijke ontwikkelingen. De toename van heftige verslavingsproblematiek, de lange wachttijden in de zorg en het gebrek aan passende woonruimte en passende zorg spelen een belangrijke rol. Mensen met complexe (multi)problemen blijven hierdoor vaker zelfstandig thuis in de wijk wonen, waardoor overlast duidelijker zichtbaar is voor de omgeving. De evaluatie van de APV-wijziging laat zien dat deze problematiek zich ook afspeelt in de openbare ruimte. Daarbij speelt de vraag hoe de balans kan worden gevonden tussen enerzijds de bescherming en ondersteuning van kwetsbare inwoners en anderzijds het waarborgen van leefbaarheid en veiligheid in de openbare ruimte. In de aankomende periode gaan betrokken partijen met de raad in gesprek waarin zij de verschillende perspectieven uit de APV-wijziging nader toelichten. 16 | 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 Daarnaast blijven we ons onverminderd inzetten voor de persoonsgerichte aanpak en treffen we -waar nodig- bestuurlijke maatregelen om overlast zoveel mogelijk te beperken. Financiële afwijkingen begroting 2026 Programma 2 Veiligheid (- = voordeel) Type aanmelding Nr Onderwerp L/B I/S Betreft reserve? Zo ja, welke reserve 2026 2027 2028 2029 Mee/ Tegenvaller 02.01 Evenementen L S 135 Resultaat programma 135 Bedragen * € 1.000 Toelichtingen afwijking begroting 2026 Mee- en tegenvallers: 02.01 Kosten evenementen 2026 Op basis van een reëel signaal zijn op Koningsdag op het laatste moment inrijbeperkende maatregelen getroffen voor de Breestraat. Gezien recente incidenten in andere (buitenlandse) steden worden dezelfde maatregelen ook rondom het 3 oktoberfeest genomen wat extra kosten met zich mee gaat brengen (een bedrag van € 40.000 in programma 8). De verwachte kosten voor het crowdmanagement zijn als gevolg van prijsstijgingen en extra inzet (materiaal en inzet van mensen) hoger dan geraamd (een bedrag van € 80.000 in programma 2). De inzet van crowdmanagement blijft noodzakelijk om de veiligheid en beheersbaarheid van de drukke bezoekersstromen in de stad te waarborgen. Omdat het onderhoudscontract voor de stroomkasten afliep is er in 2025 een nieuwe aanbesteding geweest. De kosten van het nieuwe contract (looptijd tot eind 2026) inclusief storingsmeldingen zijn hoger dan het oude contract (een bedrag van € 55.000 in programma 3). Op dit moment loopt er een nieuwe Europese aanbesteding. In totaal leiden bovenstaande oorzaken tot een tegenvaller van € 135.000 voor het organiseren van evenementen. Budgetneutrale wijzigingen: Niet van toepassing. 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 | 17 3 Economie 18 | 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 Economie Programmanummer 3 Commissie Bestuur en Dienstverlening + Regionale zaken Portefeuille(s) Economie, Kennis, Sport & Gezondheid Energie, Werk, Inkomen & Cultuur De missie van het programma Economie luidt: De gemeente Leiden staat voor een vitale en duurzame economische structuur in samenwerking met haar stadspartners en de regio. Stand van zaken bij Voortgangsrapportage Beleidsterrein Ruimte om te ondernemen

Ontwikkelagenda Ruimte voor Werk Voor de zomer is gestart met de Pilot Bedrijventerrein Roosevelt met als doel om in co-creatie met ondernemers op een efficiënte manier tot een concreet, integraal toekomstperspectief te komen als vervolg op het vastgestelde profiel van dit bedrijventerrein.  De kracht van deze pilot zit in de integrale aanpak: thema's als ruimte voor werk, energietransitie, netcongestie, mobiliteit en circulaire economie worden in samenhang bekeken. Door ondernemers en verschillende gemeentelijke disciplines vanaf de start aan één tafel te brengen, werken we gezamenlijk aan een uitvoerbaar toekomstperspectief voor bedrijventerrein Roosevelt. In de zomerperiode is gestart met het opstellen van de Ontwikkelagenda Ruimte voor Werk 2.0 waarin de opgaven voor ruimte om te ondernemen voor de periode 2027-2029 worden geformuleerd. ROM-B De gemeenten Katwijk, Leiden, Voorschoten en Zoeterwoude hebben een Samenwerkingsovereenkomst opgesteld om vooruitlopend op besluitvorming over het instellen van een Ruimtelijke Ontwikkelingsmaatschappij Bedrijventerreinen (ROM-B) een aantal business cases uit te laten werken. Deze uitwerking moet een beter inzicht geven in de opbouw van business cases, de investeringen, kansen en risico’s als wordt besloten tot een ROM-B over te gaan om de herontwikkeling op bedrijventerreinen in de Leidse regio op gang te krijgen. Voor het uitwerken van de business cases en de daarbij benodigde verkenningen en gesprekken met ondernemers, eigenaren en gemeenten is een tijdelijke vacature voor een senior en medior gebiedsontwikkelaar uitgezet. Beide personen vormen met de kwartiermaker ROM-B het team dat de nadere uitwerking van de business cases gaat opstellen, zodat deze bij de besluitvorming over een mogelijke ROM-B betrokken kunnen worden. De second opinion op de ROM-B juridische structuur is opgeleverd. Deze kan betrokken worden bij de Leidse besluitvorming over een mogelijke ROM-B voor de Leidse regio. 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 | 19 Key Region Leiden Er is een programmamanager Toekomstbestendig Ondernemen aangetrokken die ook trekker is van het project Laat digitalisering voor je werken. Op dit moment staat de vacature uit voor de programmamanager Ruimte en Randvoorwaarden. Alle programmamanagers hebben tijdelijke contracten, omdat de meerjarenfinanciering van Key Region Leiden vanaf 2027 voor het nieuwe convenant Key Region Leiden 2027-2032 nog vastgesteld moet worden door de deelnemende gemeenten. Het RIA Holland Rijnland project Versterken Kennis en Innovatie as is gestart. Dit leidt eind 2026 tot een rapport over de economische impact van Unmanned Valley Katwijk en het Leiden Bio Science Park. Met de eerdere impactstudie voor de NL Space Campus Noordwijk is op Key Region Leiden niveau inzicht op de economische impact van de drie kennisclusters in onze regio. De bijeenkomst Zaken doen met defensie van 18 juni, georganiseerd in samenwerking tussen Key Region Leiden en VNO/NCW West, was een groot succes. Tijdens de drukbezochte bijeenkomst stond centraal hoe ondernemers kansen kunnen benutten binnen de defensiesector en hoe de samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven kan worden versterkt. Integrale evaluatie In 2026 wordt de integrale evaluatie van de Horecavisie, het retail- en warenmarktbeleid en de Visie bezoekerseconomie afgerond. Daarmee is teruggekeken op de werking van de bestaande beleidskaders en zijn actuele ontwikkelingen, uitvoeringsvraagstukken en signalen uit de stad in samenhang bekeken. In het traject zijn onder meer ondernemers, stadspartners en betrokken gemeentelijke afdelingen meegenomen. De evaluatie laat zien dat horeca, retail, warenmarkt, bezoekerseconomie en nachtcultuur in de praktijk sterk met elkaar samenhangen. Ook blijkt dat op onderdelen vervolgkeuzes nodig zijn, onder meer rond functiemenging, leefbaarheid, terrassen, bezoekersstromen, wijkwinkelcentra en uitvoerbaarheid/ handhaafbaarheid. De komende periode werken we uit welke aanbevelingen worden opgepakt, welke bestuurlijke keuzes daarvoor nodig zijn en hoe dit wordt vertaald naar beleid, uitvoering en eventuele aanpassing van regels. Accounthouder Markten De accounthouder markten is gestart. Daarmee is structurele inzet georganiseerd op de verdere ontwikkeling van de warenmarkt, het contact met marktkooplieden en de verbinding met andere ondernemers en partners in de binnenstad. De accounthouder werkt onder meer aan samenwerking, ruimtegebruik, branchering, promotie en de voorbereiding van vervolgacties uit de evaluatie van het warenmarkt- en retailbeleid. Leiden Internationale Stad In juni vond in het Stadhuis een bijzonder moment plaats in het kader van de stedenband tussen Leiden en Torun (Polen). Zeven vrijwilligers, die zich al jaren inzetten voor de stedenband, ontvingen een onderscheiding van het Poolse Ministerie van cultuur voor hun inspanningen. Daarnaast kreeg een aantal vrijwilligers een oorkonde uitgereikt. Hiermee wil het ministerie haar waardering uitdrukken voor alle activiteiten die de afgelopen jaren, sinds de oprichting van de stedenband in 1988, zijn ontplooid om de banden tussen Leiden en Torun te verstevigen. Investeringsagenda Leiden Bio Science Park In 2026 hebben de stichting LBSP en de stakeholders gewerkt aan een investeringsagenda om scherp te krijgen welke ingrediënten er nodig zijn om onze sterke positie wereldwijd te continueren. Een directe aanleiding is het rapport Wennink, waarin BioScience als een van de vier belangrijkste groeimotoren voor de Nederlandse concurrentiekracht gezien wordt. Het succes van het LBSP is gebouwd op een rijk palet aan randvoorwaarden. Dat zijn bijvoorbeeld ruimtelijke ontwikkeling, Human Capital en de mogelijkheden tot het aantrekken van financiering van start- & scale-ups. Het is noodzakelijk om op deze onderwerpen te blijven investeren, door herontwikkeling en energiegrids, maar ook in opleidingen die ondernemerschap stimuleren. In de investeringsagenda wordt de intentie gedaan door alle stakeholders in de stichting om een stap bij te zetten, met de bedoeling dat ook de Provincie Zuid-Holland en het Rijk dit doen. Beleidsterrein Faciliteren en stimuleren van ondernemen

Human Capital De verkenning naar Human Capital op het Leiden Bio Science Park (LBSP) is in juli afgerond. De verkenning heeft goede aanknopingspunten gegeven waarmee de gemeente met partners in de stad en op het LBSP verder kan. Er is gekeken naar aansluiting van basis- en voortgezet onderwijs, vaktalent (mbo), aansluiting met de Arbeidsmarktregio Holland Rijnland en de brede samenwerking met betrekking tot Human Capital op het LBSP. Het komende jaar zal de gemeente met partners dit verder uitwerken en in gang zetten. 20 | 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 Sinds 2025 zijn mboRijnland, LiS, Hogeschool Leiden en gemeente Leiden aan het samenwerken voor Gelijke Stagekansen. Vanuit de stadsgesprekken die zijn gevoerd door Programma Leiden Inclusief kwam naar voren dat het voor inwoners erg van belang is dat discriminatie in het onderwijs, stage en werk wordt tegengegaan. In het afgelopen half jaar zijn we met de partners in de kerngroep een aantal pilots gestart die zich richten op ‘stage ready’, maar ook op de werkplaats van de Toekomst. De ervaringen uit deze pilots leiden ertoe dat het komende half jaar de focus meer ligt op bewustwording van de gevolgen van stagediscriminatie in alle betrokken organisaties. Vanuit de Arbeidsmarktregio Holland Rijnland wordt een onderzoek naar arbeidsmarktdiscriminatie en stagediscriminatie gedaan in samenwerking met twee andere arbeidsmarktregio’s in Zuid-Holland. Vanuit de Leidse aanpak Gelijke Stagekansen zijn we hierbij betrokken. Mogelijk leveren de uitkomsten van het onderzoek aanknopingspunten voor nieuwe acties binnen de aanpak Beleidsterrein Marketing en promotie

Monitor bezoekerseconomie De monitor bezoekerseconomie is verder gebracht. Samen met de Handelshuispartners wordt gewerkt aan een beter leesbare rapportage, zodat bezoekersstromen, overnachtingen, congressen en andere relevante ontwikkelingen beter kunnen worden benut bij beleidsontwikkeling en verantwoording. Beleidsterrein Circulaire economie

Fysieke ruimte voor circulaire economie De transitie van een lineaire naar een circulaire economie vraagt fysieke ruimte voor (meer) opslag, retourlogistiek, demontage en bewerking van materialen. Een groot deel daarvan zal een plek (moeten) krijgen op bedrijventerreinen. Het is mede daarom zo waardevol dat we met een integrale aanpak op het gebied van economie, energietransitie, netcongestie en mobiliteit en samen met ondernemers werken aan de pilot Rooseveltstraat, waarmee we komen tot een uitvoerbaar toekomstperspectief voor dit bedrijventerrein. Samenwerking met partners Op het thema Circulaire Bouw is de samenwerking en kennisuitwisseling met partners verder versterkt. Samen met de Universiteit Leiden is een interactieve bijeenkomst georganiseerd waarin ervaringen met circulaire (sloop)projecten zijn gedeeld. De bijeenkomst werd positief ontvangen en de wens is uitgesproken om deze vorm van kennisdeling structureel voort te zetten. Verduurzaming woningbouw De aanbesteding van de Boomhof was een succes, waardoor dit een van de meest circulaire en duurzame woongebouwen van Leiden wordt. Om meer duurzame projecten te kunnen realiseren, werken we samen met gemeenten en de VNG. Daarbij wordt opgeroepen om meer ruimte te creëren voor biobased industriële woningbouw. Deze oproep wordt onderschreven door meer dan zeventig gemeenten en regio’s. Leiden zet daarnaast in op het Beter Benutten van de Bestaande Bouw (BBBB). Door de bestaande woningvoorraad beter te benutten kunnen extra woningen gerealiseerd worden. Deze aanpak draagt niet alleen bij aan de circulaire economie, maar ook aan de woningbouwopgave, de energietransitie, de economie en sociale doelstellingen. In de Merenwijk start een pilot waarin de mogelijkheden voor het splitsen en delen van woningen wordt onderzocht. Congres Circulaire Openbare Ruimte Leiden verzorgde twee goed bezochte sessies: één over de Leidse Ladder en één over het belang van preventie van materiaalgebruik als meest impactvolle principe om circulaire doelen te halen. Met de Leidse Ladder zien we concrete circulaire keuzes terug in projecten, zoals hergebruik van klinkers in projecten in de openbare ruimte, biobased en hergebruikte materialen in vastgoed of milieuvriendelijkere materiaalkeuzes bij renovatie van een monument. Subsidieregeling Circulair herwaarderen De subsidieregeling is vastgesteld door het college en sinds 1 juni opengesteld. Inwoners en ondernemers kunnen weer subsidie aanvragen voor initiatieven die bijdragen aan hergebruik en circulariteit. Activiteiten In de Hoge Mors was weer een succesvolle ontspuldag, waar inwoners werden gestimuleerd om bruikbare spullen een tweede leven te geven. Ook werd voor de vijfde keer de netwerkbijeenkomst Leiden Meets Circulair georganiseerd, die opnieuw goed werd bezocht en positief is gewaardeerd. In juni was ook het Duurzaamheidsfestival. Het festival bood een breed aanbod aan duurzame activiteiten, zoals het repareren van kleding en elektronica en het maken van circulaire sieraden. Later dit jaar vestigen we de aandacht op textiel, met een Free Fashion pop-up winkel. 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 | 21 Educatie We brengen duurzaamheid en circulariteit onder de aandacht bij kinderen en jongeren, door onze samenwerking met We Are Nature en een app, ontwikkeld door studenten van de Hogescholen Leiden en Rotterdam. Met het mbo-bouwonderwijs begint bovendien een pilot voor een onderwijsmodule circulair bouwen. Realisatie Duurzaamheidsplein Een eerste verkenning is uitgevoerd naar de mogelijkheden aan de Kenauweg. Hieruit blijkt dat deze locatie geschikt kan zijn voor een combinatie van functies, waaronder hergebruik, reparatie, demontage, recycling, educatie en een tweede milieustraat. Daarmee is een belangrijke eerste stap gezet richting de verdere uitwerking van dit project. Afvalpreventie Bij de gemeentelijke aanbesteding voor hardware en audiovisuele middelen is circulaire economie als gunningscriterium opgenomen. Dit heeft geleid tot een aanbesteding met een sterke nadruk op afvalpreventie en het zo lang mogelijk behouden van producten en materialen. Ook is een nieuw Afvalpreventieplan opgesteld.  Met dit plan wordt de inzet op het voorkomen van afval verder versterkt en wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan de circulaire doelstellingen van de gemeente. Beleidsterrein Vitale binnenstad & Kennisstad

Impulssubsidie Vitale Binnenstad De maartronde van de impulssubsidie Vitale Binnenstad is afgerond. Hierbij hebben 11 initiatieven subsidie ontvangen. Voorbeelden zijn de Gouden Pet, Pasar Leiden, Routeboekje Leiden op Rolletjes en Heritage Remix. Doelenbomen Beleidsterrein 3A Ruimte om te ondernemen Doel Prestatie 3A1 Betere ruimtelijke mogelijkheden voor bedrijven en instellingen 3A1.1 Regionale en lokale beleidsontwikkeling, beleidsuitvoering en advisering 3A1.2 Doorontwikkeling Leiden Bio Science Park (LBSP) Toelichting doelenboom Beleidsterrein 3A Ruimte om te ondernemen Er zijn geen afwijkingen ten opzichte van de begroting. Beleidsterrein 3B Faciliteren en stimuleren van ondernemen Doel Prestatie 3B1 Sterker ondernemersklimaat 3B1.1 Faciliteren van bedrijvigheid, starters en ondernemerschap in Leiden 3B1.2 Verbeteren aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt en stimuleren ondernemerschap 3B2  Meer kennisintensieve bedrijvigheid 3B2.1 Stimuleren en acquisitie van kennisintensieve bedrijvigheid en netwerken Toelichting doelenboom Beleidsterrein 3B Faciliteren en stimuleren van ondernemen Er zijn geen afwijkingen ten opzichte van de begroting. Beleidsterrein 3C Marketing en promotie Doel Prestatie 3C1 Meer zakelijk en recreatief bezoek aan Leiden 3C1.1 Citymarketing en stimuleren toeristische aantrekkelijkheid 3C1.2 Faciliteren Centrummanagement Leiden en marketing- en activiteitencampagne binnenstad Toelichting doelenboom Beleidsterrein 3C Marketing en promotie Er zijn geen afwijkingen ten opzichte van de begroting. 22 | 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 Beleidsterrein 3D Circulaire economie Doel Prestatie 3D1 Circulaire Economie 3D1.1 Circulaire bouw 3D1.2 Circulair Herwaarderen Toelichting doelenboom beleidsterrein 3D Circulaire economie

3D1.1 Circulaire Bouw Circulair bouwen vraagt een andere manier van werken. De economie en de bouwsector zijn nog steeds grotendeels lineair georganiseerd, waardoor niet vanzelf wordt gekozen voor levensduurverlengende opties, hergebruik of de keuze om te renoveren in plaats van voor sloop-nieuwbouw te kiezen. De transitie naar een circulaire bouwpraktijk heeft gevolgen voor materiaalgebruik, planningen, en bouw- en beheerprocessen, en dat maakt dat de transitie langzaam verloopt. In Leiden gaan sommige zaken al heel goed, en die maken dat Leiden zich koploper op het gebied van circulaire bouw mag noemen. Denk aan het werken met de Leidse Ladder en het hergebruik van gebakken klinkers, en de samenwerking met team Vastgoed, dat heeft geresulteerd in o.a. de Duurzame Routekaart. Het opzetten van een materiaalwisselplaats, om hergebruik van materiaal te bevorderen, is echter vertraagd. Hier is nog geen geschikte locatie voor gevonden. Ook in het enthousiasmeren van ontwikkelaars en corporaties om meer secundaire of biobased materialen toe te passen en zich meer te laten leiden door de Milieu Kosten Indicator (MKI) is winst te behalen. Alhoewel hiervoor in de loop van 2026 al veel meer dan voorheen om aandacht is gevraagd vanaf de start van projecten, blijven veel partijen terughoudend of hooguit mondjesmaat bereid tot verandering. Bij de aanbesteding van gemeentelijke grondposities is er veel meer ruimte om te sturen op circulariteit, en doen we dat ook, maar zonder meer bewustzijn van de mogelijkheden blijven partijen bij hun eigen initiatieven te vaak kiezen voor traditionele, niet-duurzame manieren van ontwerpen, bouwen, beheren en gebruiken. Dit blijkt onder andere uit toename van het sloopafval in 2025, waardoor de tussendoelstelling voor 2027 (een afname van 35%) onhaalbaar lijkt.

Beleidsterrein 3E Vitale binnenstad en Kennisstad Doel Prestatie 3E1 Vitale binnenstad 3E1.1 Vitale binnenstad 3E2 Kennisstad 3E2.1 Leiden Kennisstad Toelichting doelenboom beleidsterrein 3E Vitale binnenstad en Kennisstad Er zijn geen afwijkingen ten opzichte van de begroting. Financiële afwijkingen begroting 2026 Programma 3 Economie (- = voordeel) Type aanmelding Nr Onderwerp L/B I/S Betreft reserve? Zo ja, welke reserve 2026 2027 2028 2029 Mee/ Tegenvaller 03.02 Inkomsten marktgelden 2026 B S 129 03.03 Verlagen baten toeristenbelasting en afdracht Leiden en Partners L S -185 B S 310 03.04 Ruimtelijke ontwikkelmaatschappij bedrijventerreinen (ROM-B) L I 200 03.05 Afdracht ondernemersfonds L S 175 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 | 23 Type aanmelding Nr Onderwerp L/B I/S Betreft reserve? Zo ja, welke reserve 2026 2027 2028 2029 Budgetneutraal 03.01 Leids StimuleringsFonds L S 120 B S -120 Resultaat programma 629 Bedragen * € 1.000 Toelichtingen afwijking begroting 2026 Mee- en tegenvallers: 03.04 Ruimtelijke ontwikkelmaatschappij bedrijventerreinen (ROM-B) In de Kaderbrief 2025-2029 is voor de verkenning en ontwikkeling van ROM-B een werkbudget van € 100.000 per jaar opgenomen voor de periode 2026-2028. Voorgesteld wordt om het volledige budget van € 300.000 al in 2026 beschikbaar te stellen. Dit is nodig om de organisatiekosten voor de tussenfase en de opstart van ROM-B in één keer te kunnen financieren. Voor 2026 leidt dit tot een tegenvaller van € 200.000. Over de periode 2026-2030 is deze wijziging budgetneutraal. 03.03 Verlagen baten toeristenbelasting en afdracht Leiden en Partners De begroting voor de toeristenbelasting en de bijbehorende bijdrage aan Leiden&Partners wordt geactualiseerd op basis van de meest recente realisatiecijfers en het nieuwe tarief vanaf 2026. Met deze wijziging wordt de begroting in lijn gebracht met de actuele opbrengsten, het nieuwe tarief en de door de raad vastgestelde verdeling van de middelen. Conform het amendement ‘Leiden, stad van Makers en Cultuur’ wordt de opbrengst van de tariefsverhoging (een bedrag van € 324.000) ingezet voor cultuur en maakt geen onderdeel uit van de bestaande verdeling van de toeristenbelasting tussen de gemeente en Leiden&Partners. Per saldo leidt dit voor de Leidse begroting tot een tegenvaller van afgerond € 125.000. 03.05 Afdracht Ondernemersfonds Het Ondernemersfonds Leiden wordt gevoed door een extra heffing van 5,3% op de OZB niet-woningen. De gemeente Leiden draagt deze extra heffing af aan het Ondernemersfonds Leiden. Door de eerdere stijging van de OZB-opbrengst niet-woningen, stijgt ook de afdracht ook naar het Ondernemersfonds. Vanaf 2026 een tegenvaller van € 175.000. 03.02 Inkomsten marktgelden 2026 De inkomsten uit marktgelden zijn € 129.000 lager. In afwachting van de herinrichting van de zaterdagmarkt is terughoudend omgegaan met de uitgifte van (vaste) standplaatsen. In 2025 is het aantal uitgegeven standplaatsen licht gestegen ten opzichte van 2024, maar het niveau van vóór de herinrichting is nog niet bereikt. Een belangrijke verklaring hiervoor is dat de Nieuwe Rijn als marktlocatie minder aantrekkelijk wordt gevonden door marktkooplieden. De Lakenmarkt is al een aantal jaren geleden komen te vervallen door teruglopende belangstelling. Daarnaast is er sinds corona minder belangstelling om op de feestelijke warenmarkt in het kader van de 3 oktoberviering te staan. Bij de eerstvolgende Kaderbrief wordt voorgesteld de inkomstenramingen structureel te herijken en in overeenstemming te brengen met een realistisch opbrengstenniveau (rekening houdend met ontwikkelingen zoals teruglopende belangstelling, bedrijfsbeëindiging, vergrijzing, opvolging en branchering). Budgetneutrale wijzigingen: 03.01 Leids StimuleringsFonds Tijdens de coronaperiode heeft de gemeente samen met ondernemers het Leids Stimuleringsfonds (LSF) opgericht. Het fonds met als looptijd t/m 2023 had als doel om ondernemers financieel te stimuleren op veranderingen in te spelen en zo de weerbaarheid en de veerkracht van de Leidse economie te vergroten. Beide partijen hebben middelen in het fonds gestort. Het fonds is vervolgens ondergebracht bij het Ondernemersfonds. Uit de verantwoording blijkt dat er in totaal 21 subsidies verstrekt aan ondernemers voor innovatieve ideeën en één subsidie voor ter ondersteuning van mentaal welzijn voor ondernemers. In het LSF is er nog een resterend budget van afgerond € 120.000. Voorgesteld wordt om dit bedrag op onderstaande wijze te besteden: - een bedrag van € 93.000 te bestemmen voor projecten in de geest van het LSF, zoals gezamenlijke projecten van ondernemers en gemeente met betrekking tot energietransitie en netcongestie. De ondernemers hebben aangegeven dat zij hun restant (€ 71.000) hiervoor willen reserveren als de gemeente een bedrag van € 93.000 bijdraagt - het resterend budget van afgerond € 27.000 binnen programma 3 te besteden aan het verbeteren van wijkwinkelcentra. 24 | 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 4 Mobiliteit 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 | 25 Mobiliteit Programmanummer 4 Commissie Leefbaarheid en Bereikbaarheid Portefeuille(s) Klimaat, Mobiliteit & Financiën Wonen, Bouwen & Welzijn De missie van het programma Mobiliteit luidt: De gemeente Leiden wil duurzaam bereikbaar zijn. Daarom wordt ingezet op duurzame mobiliteit, waarbij voetgangers, fietsers, openbaar vervoer en gedeeld vervoer voorrang krijgen. De wegen en het mobiliteitsnetwerk zijn zo ingericht dat deze vervoersvormen ruim baan krijgen in de stad. De gemeente Leiden zet in op het gebruik van nieuwe schone en innovatieve vormen van vervoer, het optimaal gebruiken van parkeervoorzieningen en het autoluw maken van de binnenstad. Dit alles draagt bij aan het verbeteren van de verkeersveiligheid, leefbaarheid, duurzaamheid en bereikbaarheid. Stand van zaken bij Voortgangsrapportage Algemeen In de Voortgangsrapportage rapporteren we over de projecten en beleidsinspanningen die op oranje of rood staan. In de praktijk blijken projecten vaak vertraging op te lopen door onvoorziene omstandigheden. Zolang die vertraging geen effect heeft op het behalen van de programmadoelstelling rapporteren we deze vertraging niet afzonderlijk. Alleen als de vertraging gevolgen heeft op het halen van een doel of effect heeft op een ander (raakvlak)project wordt er melding van gemaakt. Beleidsterrein Duurzame Mobiliteit

Verduurzaming Zero-emissie zone stadslogistiek loopt voortvarend. Verschoning van zakelijk verkeer zet zich door. Nauwelijks beroep op ontheffingen in kader van economische omstandigheden/hardheidsclausule. Aantal boetes is zeer laag. Laadinfrastructuur In de publieke en semi publieke ruimte zijn al 1000 laadpalen gerealiseerd. Verlengde private aansluitingen zijn nu ook toegestaan. De eerste 2 snellaadpunten worden binnen de stadsgrenzen gerealiseerd. Er zullen nog 4 snellaadpunten volgen dankzij een regionale aanbesteding. Toekomstige aanvragen voor laadpaalaansluitingen zijn voor komende jaren met Liander afgestemd. Deelmobiliteit Het aantal ritten dat met een deelfiets wordt gemaakt stijgt iedere zomer sinds de start van deelfietsen in Leiden in mei 2024. Deze zomer is er een piek in het aantal nieuwe gebruikers dat de deelfiets weet te vinden. Onlangs is een hub voor deelfietsen van Donkey Republic geopend op station Lammenschans en het aantal deelfietsen op Leiden Centraal Station is een beetje uitgebreid. 26 | 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 Herinrichting Kaasmarkt Voor de toevoeging van groen en uitvoering van groeiplaatsverbetering is het wenselijk om deze in het najaar uit te voeren. Daarom vindt de start van de uitvoering niet in Q1, maar vanaf medio september-oktober 2028 plaats. Voordien zal worden bepaald of de parkeerdruk het opheffen van de parkeerplaatsen toestaat. Beleidsterrein Bereikbaarheid

Openbaar vervoer Begin 2026 is het gezamenlijk voorkeursalternatief Verhoogd Stadszijde vastgesteld in het Bestuurlijk Overleg MIRT. In dit BO MIRT zijn ook de bijbehorende financiële afspraken gemaakt tussen Rijk en regio over €674 miljoen voor de verbouwing van het trein- en busstation en een eerste fietsenstalling onder het nieuwe busstation. In het najaar 2026 volgt de formele afronding van de MIRT verkenning en het tekenen van een samenwerkingsovereenkomst met MIRT partners (Min IenW, PZH, gemeente Leiden, Prorail en NS). Om Verhoogd Stadszijde te kunnen bouwen is een tijdelijk busstation (circa 10 jaar) aan LBSP zijde nodig. Hiervoor zijn aanvullende afspraken met het LUMC nodig. Gemeente en LUMC hebben daarom begin 2026 een intentieverklaring getekend voor het tijdelijk gebruik. Vervolgstappen zijn: 1. Opstarten volgende fase MIRT Planning en Studies, inclusief opstellen schetsontwerp en voorlopig ontwerp. 2. Uitwerking van het tijdelijk busstation, inclusief aan- en afrijroutes, tijdelijke fietsenstallingen en andere tijdelijke situaties en verbindingen. Beiden gebeurt binnen het nieuwe gebiedsprogramma Spoorzone (werktitel) en in nauwe afstemming met het stapsgewijs opstellen van de gebiedsvisie LUMC kwartier 2050. Bij al deze initiatieven zijn ook andere stakeholders betrokken en wordt een actief participatieproces doorlopen. Fietsparkeren Op de Beestenmarkt zijn communicatieacties uitgevoerd (labelen van fietsen en green graffiti op de grond). De looproute die veel mensen op de Beestenmarkt nemen (‘catwalk’) blijft steeds beter vrij van fietsen. Haarlemmerstraatgarage In juni 2025 zijn diverse schades aan de parkeergarage geconstateerd, waardoor deze tijdelijk is gesloten. De herstelwerkzaamheden zijn in uitvoering. Tijdens de werkzaamheden is een nieuw technisch probleem geconstateerd, dat momenteel wordt onderzocht. Hierdoor is nog niet bekend wanneer de parkeergarage weer (gedeeltelijk) open kan. Ondertussen worden de voorbereidingen voor de renovatie voortgezet. Herinrichting Koepoortsbrug / Jan van Houtkade Herinrichting Jan van Houtkade (Ondergronds en bovengronds) en herinrichting Koepoortsbrug worden volgens planning gerealiseerd. Realisatie van de specials aan de walkant en over het water (Oeverpad, Pergola, Muurpad) loopt vertraging op. In overleg met de aannemer wordt gekeken naar een nieuwe uitvoeringsperiode. Toegankelijke bushaltes Door vertraging bij de provincie zal de aanleg van de HOV halte Groenoord doorschuiven naar 2027. Beleidsterrein Verkeersveiligheid Met het Openbaar Ministerie is overeenstemming bereikt over het plaatsen van een flexflitser om te handhaven op snelheid. Deze is als eerste geplaatst langs de Lammenschansweg. Ook de Oegstgeesterweg is positief beoordeeld als locatie voor de flexflitser. In het najaar van 2026 zal ook een focusflitser worden geplaatst om te handhaven op mobiel telefoongebruik. Deze zal geplaatst worden aan de Willem van der Madeweg. Uitgangspunt is dat de flitspalen steeds maximaal drie maanden op één locatie staan en daarna rouleren naar de andere zijde van de weg of naar een andere locatie. Op basisscholen zijn diverse verkeerseducatieprogramma’s op het gebied van dode hoek en snelheid uitgevoerd. Herinrichting Oosterkerkstraat/ Ir. Driessenstraat Het uitvoeringsbesluit is op 5 maart genomen. De voorbereidingsperiode nam extra tijd in beslag waarna de marktconsultatie eind Q2 plaatst vond. Op basis van deze gegevens wordt besloten welk aanbestedingsproces wordt doorlopen. In verband met de benodigde voorbereidingstijd voor een aannemer verschuift de gewenste startdatum naar een nader te bepalen datum in 2027 in plaats van Q4 2026. 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 | 27 Doelenbomen Beleidsterrein 4A Duurzame mobiliteit Doel Prestatie 4A1 Verduurzaming mobiliteit 4A1.1 Beïnvloeding modal shift ten gunste van fiets, voetganger en openbaar vervoer 4A1.2 Stimuleren verduurzaming personen en goederenvervoer 4A1.3 Invoering zero-emissie stadslogistiek Toelichting doelenboom Beleidsterrein 4A Duurzame mobiliteit Er zijn geen afwijkingen ten opzichte van de begroting. Beleidsterrein 4B Bereikbaarheid Doel Prestatie 4B1 Verbeteren bereikbaarheid 4B1.1 Verbeteren bereikbaarheid voor voetgangers 4B1.2 Verbeteren bereikbaarheid fiets 4B1.3 Verbeteren openbaar vervoer 4B1.4 Waarborgen doorstroming 4B1.5 Verbeteren parkeeraanbod Toelichting doelenboom Beleidsterrein 4B Bereikbaarheid 4B1.2 Verbeteren bereikbaarheid fiets Het uitvoeringsbesluit voor de fietspoort Spanjaardsbrug is op 19 december 2025 genomen. Gewenste uitvoeringsdatum was oktober 2026. Na het doorlopen van twee aanbestedingsprocedures zonder succesvolle uitkomst vindt er nu aanvullend onderzoek plaats op welke wijze de opdracht opnieuw in de markt gezet moet worden om de aanbestedingsprocedure succesvol af te ronden. De uitvoeringsperiode zal hierdoor verschuiven. Voor de fietsstraat Haarlemmerweg fase 2 wordt afgewogen hoe de scope en het budget in balans gebracht kunnen worden. Hierdoor ontstaat een vertraging van 6 maanden. 4B1.4 Waarborgen doorstroming

Ontwikkeling Park de Zwijger en Leidse Ring Noord Voor de noordzijde van Park de Zwijger heeft de gemeenteraad eind 2025 de geactualiseerde Gebiedsvisie Park de Zwijger, deelgebied Hoven Oost, vastgesteld. De integrale ontwikkeling van Park de Zwijger en de Leidse Ring Noord (LRN) ter hoogte van de Willem de Zwijgerlaan vormt één van de meest complexe ruimtelijke opgaven binnen de stad. In de eerste helft van 2026 zijn nieuwe inzichten ontstaan ten aanzien van zowel de gebiedsontwikkeling van de Hoven Oost als de realisatie van de LRN. Deze inzichten vragen om nadere analyses en onderzoeken. Daarbij zijn verschillende nieuwe aandachtspunten naar voren gekomen: ■ De gelijktijdige realisatie van de hoofdinfrastructuur en de woningbouw blijkt uitvoeringstechnisch zeer complex en brengt aanzienlijke risico’s met zich mee. Op basis van de huidige inzichten zal, na sloop van de bestaande woningen, eerst de hoofdinfrastructuur moeten worden aangelegd voordat met de woningbouw kan worden gestart. Dit heeft gevolgen voor de planning, de volkshuisvestelijke opgave en de investeringsruimte van woningcorporatie De Sleutels. ■ Binnen het plan zijn daarnaast enkele kwalitatieve vraagstukken nader in beeld gekomen, waaronder de ruimtelijke inpassing van het Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV). ■ De verdere uitwerking van het schetsontwerp van de LRN, gecombineerd met recente marktontwikkelingen en prijsstijgingen, leidt tot een stijging van de geraamde projectkosten. ■ De sterke inhoudelijke en procesmatige samenhang tussen de gebiedsontwikkeling en de infrastructuuropgave vraagt om een zorgvuldige beheersing van risico’s. De projecten kennen verschillende faseringen en uitwerkingsniveaus, hetgeen invloed heeft op de voortgang en besluitvorming. 28 | 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 Het college onderzoekt de komende periode mogelijke oplossingsrichtingen voor deze vraagstukken. Parallel hieraan wordt op hoofdlijnen een alternatief ontwikkelscenario verkend. Naar verwachting zijn de resultaten van beide verkenningen eind 2026 beschikbaar. De raad wordt hierover vervolgens geïnformeerd en betrokken bij de vervolgstappen. Voor het zuidelijke deelgebied van Park de Zwijger dient woningcorporatie Ons Doel de ontwerpfase nog te starten. Overige ontwikkelingen Op basis van de raming van het definitief ontwerp van begin 2026 lijkt een tekort te ontstaan voor het project Kruispunt Hoge Rijndijk / Willem van der Madeweg. Dit wordt met name veroorzaakt door recente prijsstijgingen ten opzichte van de kredietaanvraag uit 2019. Momenteel bereiden we het bestek voor om duidelijkheid te krijgen over de omvang van het tekort. Daarnaast wordt gezocht naar aanvullende dekkingsmogelijkheden. De projecten Groene Lopers kruising Haagweg Churchilllaan en DDI Plesmanlaan / Haagse Schouwweg en Dr. Lelylaan / Haagse Schouwweg zijn nog niet gestart. Beleidsterrein 4C Verkeersveiligheid Doel Prestatie 4C1 Verbeteren verkeersveiligheid 4C1.1 Stimuleren verkeersveilig gedrag 4C1.2 Verbeteren verkeersveilige inrichting Toelichting doelenboom Beleidsterrein 4C Verkeersveiligheid Er zijn geen afwijkingen ten opzichte van de begroting. 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 | 29 Financiële afwijkingen begroting 2026 Programma 4 Bereikbaarheid (- = voordeel) Type aanmelding Nr Onderwerp L/B I/S Betreft reserve? Zo ja, welke reserve 2026 2027 2028 2029 Mee/ Tegenvaller 04.01 Regionaal Verkeersmodel Holland Rijnland L I Ja Reserve RVMK (reg verkeer en milieukrt) 57 Budgetneutraal 04.02 Voortzetting project Fietsparkeren Binnenstad L I Ja Reserve parkeren P4 -15 -15 -14 S 15 15 14 04.03 Aanpassing kruispunt Eduard van Beinumstraat/Vijf Meilaan L I Ja Reserve afschrijvingen investeringen 350 S 0 0 9 B I Ja Reserve grondexploitaties P6 -350 S Ja Reserve afschrijvingen investeringen -9 04.04 Fietsparkeren in de wijken L I Ja Reserve parkeren P4 -17 -17 S 18 17 17 B I Ja Reserve parkeren P4 -18 04.05 Projecten Ruimte op straat L S 450 -11 -11 -11 B I Ja Reserve afschrijvingen investeringen -450 S Ja Reserve afschrijvingen investeringen 11 11 11 Resultaat programma 57 0 0 0 Bedragen * € 1.000 Toelichtingen afwijking begroting 2026 Mee- en tegenvallers:

04.01 Regionaal Verkeersmodel Holland Rijnland De gemeente Leiden voert het beheer uit over het regionaal verkeersmodel voor 12 deelgemeenten. Dit verkeersmodel wordt door gemeenten gebruikt om effecten van ruimtelijke ontwikkelingen te kunnen prognosticeren. Bij de jaarstukken van 2025 heeft ten onrechte geen resultaatbestemming van het restant budget van circa € 57.000 plaatsgevonden. Om dit te herstellen wordt voorgesteld om betreffend bedrag alsnog te storten in de reserve RVMK (regionale verkeers- en milieukaarten), zodat de middelen beschikbaar blijven voor het verkeersmodel voor de regio. Een tegenvaller van afgerond € 57.000. Budgetneutrale wijzigingen: 04.05 Projecten 'Ruimte op Straat' Begin 2027 zullen op nieuwe locaties Ruimte op Straat-projecten worden opgestart. Het project Oude Varkenmarkt wordt weer hervat en er is ruimte om twee nieuwe locaties aan te pakken om ook daar betere toegankelijke stoepen te creëren en meer ruimte voor groen en verblijf. Voor deze drie deelprojecten binnen de activiteit Ruimte op Straat is een bedrag van € 450.000 nodig. Omdat in deze projecten geen activeerbare kosten worden gemaakt wordt voorgesteld om een exploitatiebudget van € 450.000 beschikbaar te stellen en dit te dekken door de investeringen ‘Knip Langebrug fase 1, fase 1a en Herinrichting Langebrug fase 2 30 | 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 binnen Autoluwe Binnenstad. Betreffende investeringen worden respectievelijk met € 209.000, € 70.000 en € 171.000 verlaagd (zie besluitpunt 2). Door de vrijvallende kapitaallasten van deze investeringen (een bedrag van € 15.750) kan € 450.000 worden onttrokken aan de reserve Afschrijvingen Investeringen als dekking voor het benodigde exploitatiebudget. 04.04 Krediet Fietsparkeren in de wijken Leiden wil met het plaatsen van voldoende en goede fietsenrekken het gebruik van de fiets verbeteren. En daarnaast meer ruimte voor de voetganger vrijhouden. Het project Fietsparkeren in de wijken zorgt voor het toevoegen van fietsparkeerplaatsen in wijken. Als er geen ruimte is om fietsen op eigen terrein te stallen kunnen bewoners en ondernemers fietsaanleunbeugels aanvragen voor in hun straat. Aanleiding is vaak dat zij hun fiets willen kunnen vastmaken, waardoor de fiets veiliger geparkeerd staat en niet kan omwaaien. De aanleunbeugels komen in eerste instantie op de stoep of anders op een autoparkeerplaats als de autoparkeerdruk het toelaat. Door de aanvrager wordt draagvlak opgehaald onder de buren. Als de rekken op een parkeerplaats komen wordt deze opgehoogd tot stoepniveau. In sommige gevallen worden bestaande fietsenrekken verwijderd, een aangrenzende te kleine boomspiegel vergroot, een inrit verwijderd, etc. Voorgesteld wordt om voor 'fietsparkeren in de wijk' een krediet van € 130.000 beschikbaar te stellen. De bijbehorende kapitaallasten van € 17.550 worden gedekt door een onttrekking aan de reserve parkeren (zie besluitpunt 3). 04.03 Krediet aanpassing kruispunt Eduard van Beinumstraat/Vijf Meilaan Door onvoorziene omstandigheden is een tekort van € 350.000 ontstaan bij De Premier. Voor dit project is een ingreep in de bestaande verkeersstructuur noodzakelijk. Het betreft het realiseren van een nieuwe linksaf verbinding op de kruising Vijf Meilaan, Eduard van Beinumstraat. Op basis van een recente berekening worden de totale kosten van de linksaf verbinding begroot op € 347.000. De aanvullende plankosten voor de jaren 2026 tot en met 2028 worden begroot op een bedrag van in totaal € 150.000 en tot slot wordt een post onvoorzien begroot van € 30.000. In totaal een bedrag van € 527.000. Hier tegenover staat de in de anterieure overeenkomst afgesproken bijdrage van de ontwikkelaar van € 177.000. Deze bijdrage was gebaseerd op enkel bouwkosten en nu voert de gemeente vanuit het project zelf ook de werkzaamheden uit, inclusief directievoering en toezicht. Door gestegen bouwkosten, indexatie, een latere start van het project vanwege vertraging in de procedure van het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan en alle hiermee samenhangende extra plankosten, is er een aanvullend krediet nodig van € 527.000. Een bedrag van € 177.000 wordt gedekt door een bijdrage van de ontwikkelaar. Omdat dit project direct bijdraagt aan de verstedelijkingsopgave van de gemeente en deze infrastructurele aanpassing volledig toerekenbaar is aan dit project, wordt voorgesteld om het restant (een bedrag van € 350.000) aan de reserve grondexploitaties te onttrekken en te storten in de reserve Afschrijving Investeringen (AI) en vanaf 2029 de afschrijvingslasten van € 8.750 te onttrekken aan de reserve AI (zie besluitpunt 4). De rentekosten komen ten laste van de prestatie geldleningen. 04.02 Krediet Fietsparkeren Binnenstad Binnen het project fietsparkeren binnenstad worden nabij fietsparkeerknelpunten extra fietsparkeerplaatsen gerealiseerd conform het Uitvoeringsplan Fietsparkeren Binnenstad 2023-2030. Hiermee wordt voorzien in voldoende fietsparkeergelegenheid, blijven trottoirs beter toegankelijk en verbetert de kwaliteit van de openbare ruimte. Om deze ambitie voort te zetten wordt voorgesteld een aanvullend krediet van € 200.000 beschikbaar te stellen voor het project Fietsparkeren Binnenstad. De bijbehorende kapitaallasten van € 15.000 worden gedekt door een onttrekking aan de reserve parkeren (zie besluitpunt 5). 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 | 31 5 Omgevingskwaliteit 32 | 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 Omgevingskwaliteit Programmanummer 5 Commissie Leefbaarheid en Bereikbaarheid Portefeuille(s) Klimaat, Mobiliteit & Financiën Energie, Werk, Inkomen & Cultuur Bestuur, Veiligheid, Handhaving & Regio Wonen, Bouwen & Welzijn De missie van het programma Omgevingskwaliteit luidt: De gemeente Leiden staat voor een stad met een openbare ruimte die schoon, heel en veilig is, waar mensen graag vertoeven en die uitnodigt tot verantwoordelijk gedrag. Zij doet dit samen met alle gebruikers. Om de stad leefbaar en aantrekkelijk te houden moet Leiden zich aanpassen om de gevolgen van klimaatverandering aan te kunnen en de biodiversiteit te vergroten. Stand van zaken bij Voortgangsrapportage

■ Voor het project Verbeteren natuurwaarden in de Oostvlietpolder heeft het college inrichtingsprincipes vastgesteld. De gemeente Leiden wil de natuurwaarden in de Oostvlietpolder verbeteren en meer ruimte bieden voor extensieve recreatie, zodat meer Leidenaren hiervan kunnen genieten. Onder extensieve recreatie vallen ontspanningsmogelijkheden waarin natuur en rust centraal staan, waarvoor weinig voorzieningen nodig zijn en waaraan weinig mensen tegelijkertijd deelnemen. De focus ligt op natuur- en landschapsbeleving. Het college van burgemeester en wethouders heeft hiervoor de Inrichtingsprincipes voor de gemeentelijke delen van de Oostvlietpolder vastgesteld. Deze beschrijven de uitgangspunten, kansen en kaders voor maatregelen die de natuur versterken en extensieve recreatie mogelijk maken. ■ Het college van B&W heeft in het voorjaar besloten hoe zij de komende 4 jaar om wil gaan met 39 onafhankelijke ecologische adviezen op basis van het Leidse Stadsnatuurmeetnet. In de maanden daarna is prioriteit gegeven aan verdere borging van de adviezen die gaan over de kwaliteit van het water- en oevermilieu. Dit leefgebied staat namelijk op basis van het meetnet het meest onder druk. Het college is onder andere van plan om hier in de reguliere beheeraanpak de komende jaren meer invulling aan te geven door het standaard vervangen van beschoeiingen waar mogelijk een meer ecologische invulling te geven. ■ In de Stevenshof is de omgeving van de Veenwatering zo aangepast dat er een meer biodiversiteit mogelijk is en de Veenwatering zelf een betere ecologische verbinding door de stad vormt voor bijvoorbeeld waterinsecten en vleermuizen. Dat hebben we gedaan door de verlichting iets aan te passen en drijvende watertuinen aan te leggen bij de Veenwatering, en vlak bij de Veenwatering verschillende bosjes en natuurvriendelijke oevers aan te leggen. ■ Het college van B&W heeft voor de zomer een nieuwe klimaatsubsidieregeling Groene tuinen en daken Leiden vastgesteld. Deze subsidie stimuleert inwoners laagdrempelig om hun woning en tuin te vergroenen en klimaatbestendiger te maken. Groen-blauwe daken zorgen voor meer wateropvang en minder hittestress en bovendien een bijdrage aan biodiversiteit. Ook voor regentonnen en het ontharden en vergroenen van versteende tuinen kan de subsidie worden aangevraagd. Deze maatregelen helpen bij het verminderen van hittestress en het opvangen, hergebruik en vasthouden van regenwater en dragen zo bij aan een groene en gezonde leefomgeving. ■ Binnen Handhaving is extra aandacht geweest voor het melden van GIR-meldingen (Gemeentelijke Incidenten Registratiesysteem). Dit heeft geleid tot een toename aan registraties. Dit bevestigt dat de boa’s regelmatig te maken krijgen met agressie en geweld, maar dat de meldingsbereidheid blijvende aandacht vraagt. In totaal zijn in de periode januari t/m mei 2026: 60 GIR-meldingen geregistreerd, in 2025 waren 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 | 33 dit in dezelfde periode 12 meldingen. De boa’s hebben met name te maken met persoonlijke dreiging (31 meldingen), verbale agressie (22 meldingen) en fysieke agressie (10 meldingen). In het kader van de landelijke pilot seksuele straatintimidatie zijn dit jaar 6 actiedagen geweest, dit heeft geen constateringen van straatintimidatie opgeleverd. Dit jaar volgen nog enkele actiedagen. De pilot wordt op dit moment landelijk geëvalueerd, Leiden heeft hiervoor input geleverd. De bevoegdheden van de deelnemende boa’s zijn tot in ieder geval het einde van dit jaar verlengd. Daarnaast zijn sinds de zomer twee extra Leidse boa’s bevoegd om te handhaven in het kader van de pilot, Leiden heeft daarmee in totaal 6 boa’s die bevoegd zijn op het handhaven op straatintimidatie. Na de landelijke evaluatie wordt bepaald of de boa’s bevoegd blijven en of de bevoegdheden landelijk verder worden uitgebreid. ■ Terwijl project leefbaarheidsaanpak Transvaal in de afrondende fase zit wordt de aanpak in de Stevenshof opgestart. Er is in overleg met de wijkraad en bewoners een shortlist van ideeën opgesteld. Uw raad wordt in de tweede helft van 2027 verder geïnformeerd over de stand van zaken. ■ Met de duurzame wijkvernieuwingsprojecten vervangen we de riolering en verharding en richten de wijken klimaatadaptief in. Hierbij nemen we waar mogelijk andere opgaven mee en participeren we uitgebreid met bewoners en ondernemers. Tijdens de uitvoering van de werkzaamheden in de Hoge Mors zijn er onvoorziene omstandigheden opgetreden in de funderingslagen in de ondergrond. Deze onvoorziene situatie brengt meerkosten met zich mee. Op basis van de huidige inzichten is de verwachting dat deze kosten niet binnen het beschikbare projectbudget kunnen worden opgevangen. De omvang van de financiële afwijking is momenteel nog niet betrouwbaar vast te stellen en is mede afhankelijk van de verdere voortgang van de werkzaamheden. Het project loopt tot het vierde kwartaal van 2028. Zodra een voldoende betrouwbare prognose beschikbaar is, wordt uw raad nader geïnformeerd en zal een voorstel voor aanvullende dekking worden voorgelegd. Onderstaand een overzicht per project: Project Start Gereed Gasthuiswijk-Haagweg Zuid fase 2 In uitvoering 31-03-2027 Noorderkwartier-Oost fase 3, 4, 5 In uitvoering 30-06-2027 Raadsherenbuurt In uitvoering 30-06-2027 Hoge Mors Fase 2 In uitvoering 30-12-2028 Gasthuiswijk-Haagweg Zuid fase 4 01-01-2027 31-12-2028 Gasthuiswijk-Haagweg Zuid fase 3 01-01-2027 31-03-2029 Hart van Meerburg 01-06-2027 30-06-2029 Merenwijk Horsten 01-01-2028 31-12-2029 Merenwijk Rodes 01-01-2028 31-12-2029 Fortuinwijk-Noord 01-04-2028 30-06-2032 Fortuinwijk-Zuid 01-04-2028 30-06-2032 Boshuizen 01-07-2029 31-12-2032 34 | 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 Doelenbomen Beleidsterrein 5A Verharde openbare ruimte Doel Prestatie 5A1 Schoon, heel en veilig 5A1.1 Ontwikkelen beleid openbare ruimte 5A1.2 Beheren openbare ruimte 5A1.3 Inzamelen huishoudelijk afval 5A1.4 Beheren contracten buitenreclame 5A1.5 Handhaven gebruik openbare ruimte 5A1.6 Werken voor derden cluster beheer Toelichting doelenboom Beleidsterrein 5A Verharde openbare ruimte 5A1.2 Beheren openbare ruimte ■ Het invullen van vacatures bij m.n. het onderhoud van bruggen en viaducten blijft een uitdaging waardoor de planning van de onderhoudswerkzaamheden onder druk staat. Het werk aan de elektromechanica en de vernieuwing van zeven verkeersbruggen langs de Vliet zullen nu naar verwachting niet in 2026 maar in 2027 worden afgerond. ■ Bij het beheren van walmuren loopt het uitvoeringsprogramma ‘Beschoeiing naar natuurvriendelijke oevers’ momenteel vertraging op door openstaande vacatures. ■ De vervanging van speelplekken loopt enige vertraging op door knelpunten in de uitvoering bij een aantal grotere projecten, waaronder de Stadhouderslaan, Narcissenstraat en Telderskade. Hierop wordt bijgestuurd door extra capaciteit in te huren. 5A1.4 Beheren contracten buitenreclame Door uw raad is besloten de exploitatie van lichtmastreclames niet te continueren. In overeenstemming met de overeenkomst met de exploitant NPB media zullen de lichtmastreclames gedurende de komende twee jaar verder worden afgebouwd. Onderzocht wordt hoe de dalende inkomsten van uiteindelijk 140.000 euro per jaar in de toekomst begrotingstechnisch het best verwerkt kunnen worden. 5A1.5 Handhaven gebruik openbare ruimte Handhaving heeft zich actief ingezet op het vervullen van de openstaande functies. Inmiddels zijn nagenoeg alle functies vervuld. Ondanks dat Handhaving weer (bijna) op sterkte is, zijn de nieuw aangestelde boa’s nog niet direct volledig inzetbaar. Zij worden op dit moment ingewerkt en dienen daarnaast de juiste bevoegdheden te krijgen om hun werkzaamheden in Leiden te kunnen uitvoeren. Naar verwachting zal dit proces nog enkele maanden in beslag nemen. De verwachting is dat Handhaving aan het einde van het jaar weer op volledige sterkte is. Tot die tijd blijft de uitvoering van de handhavingstaken voldoende gewaarborgd binnen de huidige capaciteit. Beleidsterrein 5B Openbaar water Doel Prestatie 5B1 Waterkwantiteit op orde en verbeteren waterkwaliteit 5B1.1 Ontwikkelen en uitvoeren beleid waterkwantiteit en waterkwaliteit 5B1.2 Beheren openbaar water en riolering 5B2 Recreatieve waarde water vergroten 5B2.1 Ontwikkelen beleid gebruik openbaar water 5B2.2 Exploiteren havens en waterwegen 5B2.3 Behandelen ligplaatsvergunningen 5B2.4 Handhaven gebruik openbaar water Toelichting doelenboom Beleidsterrein 5B Openbaar water en klimaatadaptatie 5B2.3   Behandelen ligplaatsvergunningen De gemeente publiceert ieder kwartaal een lijst met vrije ligplaatsen voor pleziervaartuigen. Inwoners van Leiden die zich hebben geregistreerd op de wachtlijst kunnen hun interesse voor een vrije ligplaats kenbaar maken. De ligplaats wordt vervolgens vergund aan de inwoner die het hoogst op de wachtlijst staat. Aanvragen 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 | 35 voor ligplaatsen voor bedrijfsvaartuigen worden op dit moment nog niet verdeeld. De eerder voorziene invoering van een verdelingssystematiek in 2025 is niet gerealiseerd, omdat in dat jaar is gestart met een nader onderzoek naar de looptijd en juridische status van bestaande ligplaatsvergunningen voor bedrijfsvaartuigen. Dit onderzoek is noodzakelijk gebleken om te kunnen vaststellen of en wanneer verdeling juridisch mogelijk is. De verwachting is dat afronding van het onderzoek plaatsvindt eind 2026, waarna begin 2027 kan worden overgegaan tot verdeling. Beleidsterrein 5C Openbaar groen en biodiversiteit Doel Prestatie 5C1 Ontwikkelen en beheren van het openbaar groen 5C1.1 Ontwikkelen en uitvoeren beleid stedelijk en regionaal groen 5C1.2 Renoveren en herinrichten parken 5C1.3 Beheren openbaar groen 5C1.4 Behandelen kapvergunningen 5C1.5 Aanleggen Singelpark 5C1.6 Beheren Oostvlietpolder 5C2 Bevorderen biodiversiteit 5C2.1 Ontwikkelen en uitvoeren beleid biodiversiteit 5C3 Bevorderen dierenwelzijn 5C3.1 Ontwikkelen en uitvoeren beleid dierenwelzijn Toelichting doelenboom Beleidsterrein 5C Openbaar groen en biodiversiteit Er zijn geen afwijkingen ten opzichte van de 1e Voortgangsrapportage. Beleidsterrein 5D Milieu en duurzaamheid Doel Prestatie 5D1 Werken aan een klimaatneutrale en klimaatingerichte stad 5D1.1 Milieubeheer algemeen 5D1.2 Uitvoeren geluidsanering 5D1.3 Uitvoeren bodemsanering 5D1.4 Uitvoeren duurzaamheidbeleid Toelichting doelenboom Beleidsterrein 5D Milieu en duurzaamheid 5D1.1 Milieubeheer algemeen Het omgevingsprogramma lucht, geluid en geur heeft wat vertraging opgelopen. De planning voor bestuurlijke vaststelling schuift door naar het 3e kwartaal van 2027. Beleidsterrein 5E Klimaatadaptatie Doel Prestatie 5E1 Beperken van effecten van extreme neerslag, langdurige droogte en hittestress; betrekken bewoners en ondernemers bij klimaatverandering 5E1.1 Ontwikkelen en uitvoeren beleid klimaatadaptatie Toelichting doelenboom Beleidsterrein 5E Klimaatadaptatie Er zijn geen afwijkingen ten opzichte van de begroting. 36 | 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 Financiële afwijkingen begroting 2026 Programma 5 omgevingskwaliteit (- = voordeel) Type aanmelding Nr Onderwerp L/B I/S Betreft reserve? Zo ja, welke reserve 2026 2027 2028 2029 Mee/ Tegenvaller 05.01 Nazorg op groen in projecten L S 40 Resultaat programma 40 Bedragen * € 1.000 Toelichtingen afwijking begroting 2026 Mee- en tegenvallers: 05.01 Nazorg op groen in projecten In de komende beheerperiode 2027-2031 zijn er extra middelen noodzakelijk om het beheer van de openbare ruimte zo uit te voeren dat het voldoet aan wet- en regelgeving en dat we uitvoering geven aan alle gemeentelijke ambities en doelen zoals die zijn vastgesteld door college en raad (zie Programmabegroting 2027). Binnen deze structurele middelen is ook extra budget opgenomen voor de inboet op de groenvoorziening in de Leidse projecten (vervangen van dode of beschadigde planten en bomen). De personele lasten van het monitoren van de inboettaken door de aannemende partij zijn € 40.000 vanaf 2026. Dezelfde kosten in de periode vanaf 2027 zijn meegenomen in het geactualiseerde uitvoeringsprogramma 2027-2031 van het domein Groen. Budgetneutrale wijzigingen: Niet van toepassing. 3 Beleidsrealisatie begroting 2026 | 37 6 Stedelijke ontwikkeling 38 | 3 Beleidsrealisatie begroting 2026