Leiden, 26 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
De bron levert dit stuk in meerdere versies. Dit is een andere versie van de hoofdversie; alleen die telt mee en staat in de lijsten.
Bijlage 4: Nota van beantwoording inspraakreacties concept participatie - en inspraakverordening
Leeswijzer: de volledige inspraakreactie staat in bijlage 5. Deze nota van beantwoording is een beknopte samenvatting van de inspraakreactie. De vraag of het voorstel tot wijziging van de inspreker is hierin opgenomen. De nadere duiding of toelichting daarop van de inspreker is te lezen in de bijlage 5 waarin de volledige inspraakreactie te lezen is. Algemene reactie: Het college is alle insprekers erkentelijk voor hun waardevolle inbreng en betrokkenheid bij participatie en inspraak. We hebben alle inspraakreacties met belangstelling gelezen. Bijna alle insprekers geven aan dat er positieve stappen zijn gezet op het participatiedossier, ook dragen zij suggesties voor verbeteringen aan. Veel insprekers stellen voor om onderwerpen aan de participatie-en inspraakverordening toe te voegen. Enerzijds is het terecht dat de insprekers bepaalde zaken benadrukken en hier aandacht voor vragen. Anderzijds is het college van mening dat het belangrijk is dat de verordening flexibel blijft en ruimte biedt voor diverse toekomstige participatievormen, zonder dat juridisch vast te leggen in een verordening. Participatie is maatwerk en nieuwe of andere methoden of een experimenteerprogramma moet in de toekomst eveneens kunnen worden toegepast zonder dat daarvoor telkens een wijziging van de verordening nodig is. De participatiepraktijk is voortdurend in ontwikkeling en het is van belang dat de gemeente ruimte houdt en een open houding heeft voor nieuwe methoden en samenwerkingsvormen.
Samenvatting inspraakreactie (de gehele inspraakreactie is opgenomen in bijlage 5) Reactie college Gevolg voor participatie- en inspraakverordening Inspraakreactie 1 van individuele inwoner:
1.Bij alle thema's behalve 'Houding & Gedrag' is de inbreng van de burger nauwelijks getoond tenzij je initiatiefnemer bent. Ik hoop dat dit niet direct in lijn is met de intentie van het document. Juist als het gaat om 'Participatie' en 'Speelveld' zou je hopen dat de gemeente een ontwikkeling laat zien om burgers beter bij plannen/ontwikkelingen te betrekken en hun participatie ook zichtbaar terug te laten keren.
2.Daarnaast is het beter als het beleid ook de geldende afspraken volgt, ook wanneer deze belemmerend werken. Dit zal het 1. De door de raad vastgestelde Handreiking samenwerken in de stad, die in de concept participatie- en inspraakverordening is verwerkt, ziet juist toe op het beter betrekken van inwoners bij de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van gemeentelijke plannen en beleid. De inbreng van inwoners tijdens een participatietraject en wat de gemeente doet met deze inbreng wordt zichtbaar weergegeven in de participatie-rapportage.
2. De richtlijnen uit de Handreiking samenwerken in de stad leiden tot zorgvuldige participatieprocessen zodat inwoners zich gehoord voelen. Het college hoopt dat dit in ieder geval leidt tot meer vertrouwen van inwoners in participatie.
burgervertrouwen in het stadsbestuur doen toenemen.
3.Wanneer dit cruciaal geacht wordt, dient eerst vigerende regelgeving herzien te worden (binnen de procedures), en pas daarna kan men aan nieuwe afspraken invulling geven. De inwoners zijn immers net zo goed aan regelgeving gebonden. 4.Wanneer het gaat om de woonomgeving ervaren veel inwoners overlast omdat er wel aanpassingen en regelgeving is, maar helaas onvoldoende handhaving. Die effecten moeten beter in de toekomstige plannen meegenomen worden.
3. Participatie kan leiden tot het herzien van regelgeving en inderdaad, daarna pas kan de invulling daarvan plaatsvinden.
4. Handhaving is inderdaad belangrijk. Vanwege de capaciteit van de handhavers is het helaas wel nodig om keuze’s hierin te maken. Inspraakreactie 2 van bewonerscollectief Leidse Gesprekken: 1. De inspraakreactie pleit ervoor om informeren niet te noemen als niveau van participatie.
2. Volgens de inspraakreactie staat onder andere in artikel 3 lid 2 dat er sprake is van bekendmaking ‘op (de voor het project) geschikte wijze’. De inspraakreactie stelt publicatie in de Stadskrant voor.
3. Artikel 3 lid 4 verwijst naar beleidsregels participatie 2023. De inspraakreactie stelt voor om deze beleidsregels opnieuw vast te stellen en de overlap met de verordening eruit te halen.
4. Artikel 3 lid 5 is cryptisch geformuleerd. Zijn de beleidsregels die gelden op het moment van start van het proces van toepassing of de regels die van kracht zijn geworden 1.Het college is het met de inspraakreactie eens en ziet informeren ook niet als vorm van participatie. Daarom staat in artikel 1 f ook expliciet toegelicht: ‘Informeren: het gelegenheid geven aan belangstellenden om meer te weten te komen over een bepaald onderwerp. Dit is geen participatie.’ Het college is van mening dat het juist expliciet en duidelijk is om juist te benoemen dat informeren geen vorm van participatie is. In artikel 3, lid 1b worden de niveaus van participatie wederom genoemd waarbij informeren achterwege is gelaten.
2. Volgens de beleidsregels participatie wordt bij wijziging van Omgevingsplan een verwijzing naar het participatieplan opgenomen in de gemeenteberichten van de Stadskrant.
3. De inspreker heeft hier gelijk. Parallel aan de geactualiseerde participatieverordening wijzigt het college de beleidsregels participatie, 3. Artikel 3 lid 4 en 5 worden uit de verordening verwijderd.
5. Op de gemeentelijk website wordt straks duidelijk aangegeven waar inwoners terecht kunnen met hun plannen. gedurende een lopend participatietraject.
5. Voor het faciliteren van gebruik van maken uitdaagrecht en voor burgerinitiatieven is een handleiding of stappenplan nodig. zodat deze weer goed aansluiten op de verordening.
4.Naar aanleiding van deze inspraakreactie stelt het college vast dat het bepaalde in artikel 3, vijfde lid, niet thuishoort in de verordening, maar in de beleidsregels zelf. Dit geldt ook voor artikel 3, vierde lid. Daarom worden het vierde en vijfde lid van artikel 3 uit de verordening gehaald.
5.Het college deelt de mening van de inspreker dat voor inwoners met een plan voor de stad het lastig en complex kan zijn om hun plan verder te brengen. Bovendien is ieder burgerinitiatief weer anders en er is altijd sprake van maatwerk. Het college ziet daarom meerwaarde in ambtelijke begeleiding van een burgerinitiatief zoals dat bijvoorbeeld bij het Volkshuis gaat plaatsvinden in plaats van een algemene handleiding. Bovendien staat in artikel 11 (uitvoering taak) van de voorgestelde participatie- en inspraakverordening heel duidelijk benoemd over welke onderwerpen gemeente en burgerinitiatief afspraken met elkaar maken. Zoals bijvoorbeeld proces, resultaat, rolverdeling, looptijd, budget, contact, evaluatie etc. De gemeente gaat wel de gemeentelijke website aanpassen zodat het voor inwoners duidelijk wordt waar ze terecht kunnen.
Inspraakreactie 3 van Wijkvereniging Pancras-West
1. Algemeen: onvoldoende urgentie om bewonersparticipatie serieuzer, actiever en beter in te richten. Aanscherping is nodig zodat het 1.Het college is van mening dat het in 2024 door de raad vastgestelde participatiebeleid uit de Handreiking samenwerken in de stad, voorziet in betekenisvolle participatie. En dat de Handreiking ook voldoet aan alle voorwaarden die genoemd staan in 3. Artikel 2 lid 2 is vervangen door: ‘Het bestuursorgaan past in ieder geval bij het vaststellen of wijzigen van de omgevingsvisie als bedoeld in artikel 3.1 van de Omgevingswet, het omgevingsplan als meer is dan een ‘beleidsarme actualisatie’ Participatie met heldere en doeltreffende kaders te faciliteren, verbeteren en managen. Betekenisvolle participatie is onder druk komen te staan en wordt te vaak benaderd als ware het een ‘afvinklijst’. Een evaluatie van het gevolgde participatieproces ontbreekt. Grotere transparantie en begeleiding van bewoners tijdens participatieprocessen zouden bijdragen aan betekenisvolle participatie, komt bijvoorbeeld onvoldoende terug in de tekst. Actualisatie is nodig om inwoners vroegtijdig en zorgvuldig te betrekken. Dit draagt bij aan verbinding, draagvlak en verrassende, innovatieve oplossingen. Burgerparticipatie moet een onderdeel zijn van de democratie. Onzorgvuldige participatieprocessen zorgen voor wantrouwen jegens de overheid en ondermijnen de democratie.
2. Reikwijdte/scope (artikel 2): Het beperken van de reikwijdte van de verordening als bepaald in artikel 2 roept vragen op. De verordening is niet van toepassing op publieksparticipatie of andere initiatieven van inwoners of bedrijven die in andere (al dan niet gemeentelijke) verordeningen, regelgeving of procedures zijn geregeld. Waarom niet ook de verordening van toepassing verklaren op die elders geregelde initiatieven? 3. Ook de beperking van de scope als bedoeld in het tweede lid van artikel 2 is onduidelijk. Formulering om deze verordening “zoveel mogelijk” toe te passen in het kader van Omgevingsvisie, Omgevingsplan of het algemene deel van de inspraakreactie. De Handreiking is ook tot stand gekomen na een intensief en zorgvuldig participatieproces dat onder andere ook bestond uit een adviesgroep met inwoners en wijkverenigingen die meeschreven met de Handreiking samenwerken in de stad. In deze adviesgroep zat ook een bestuurslid van de samenwerkende wijkverenigingen binnenstad waar de wijkvereniging PAL (Pieters- & Academiewijk en Levendaal-West) deel van uitmaakt. Het door de raad vastgestelde participatiebeleid uit de Handreiking samenwerken in de stad is verwerkt in de verordening. Dat is wat het college bedoelt met beleidsarm. De verordening bevat dus geen nieuw beleid. De Handreiking samenwerken in de stad is uitgebreid geëvalueerd met de raad en de stad. Ook hier heeft de samenwerkende wijkverenging binnenstad, deel van uitgemaakt.
2. (artikel 2) In de toelichting op de verordening staat bij artikel 2 lid 2: Op grond van artikel 10.7, 10.8 en 10.2 van het Omgevingsbesluit wordt in een omgevingsvisie, een programma of een omgevingsplan aangegeven hoe burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen bij de voorbereiding zijn betrokken en wat de resultaten daarvan zijn. Hiervoor heeft het college in 2023 de beleidsregels participatie vastgesteld waarin staat wanneer participatie wel en niet verplicht is.
3.We volgden hier het advies van de VNG over. Maar de inspreker heeft wel gelijk dat regels duidelijk moeten zijn. Daarom is artikel 2 lid 2 vervangen door: ‘Het bestuursorgaan past in bedoeld in artikel 2.4 van de Omgevingswet of een programma als bedoeld in artikel 3.4 van de Omgevingswet, deze verordening toe. Daarbij neemt het bestuursorgaan de motiveringsplicht als bedoeld in de artikelen 10.7, 10.2 en 10.8 van het Omgevingsbesluit in acht.’ 8. Het rijtje van belanghebbenden in artikel 1 lid c en artikel 7 lid is inconsequent en worden gelijk getrokken.
een programma is vaag. Wat betekent dit precies? Wat verzet zich ertegen om deze verordening integraal en zonder voorbehoud toe te passen, ook op deze ruimtelijke ordeningsinstrumenten?
4. Beperkende of uitsluitende voorwaarden (artikel 6): Uit het eerste lid van artikel 6 blijkt dat het niet vanzelfsprekend is dat er participatie of inspraak wordt verleend: er moet een beslissing van het bestuursorgaan aan voorafgaan.
5. In het derde lid van artikel 6 is bepaald dat publieksparticipatie of inspraak kan worden verleend wanneer redelijkerwijs is te verwachten dat er belanghebbenden of belangstellenden zijn bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van een beleidsvoornemen. Gelet op het grote belang dat is gediend met inspraak en participatie zou dit naar onze mening (nagenoeg) altijd moeten plaatsvinden. Dus de formulering als een kan-bepaling is misplaatst, evenals de beperkende voorwaarde “redelijkerwijs is te verwachten”.
6. De beperkingen die zijn aangebracht met het vierde lid, en dan met name onder sub c en d, zijn onnodig beperkend. In de praktijk is een als beleidsneutrale of juridisch- technische herziening gepresenteerde wijziging in feite vaak ook (deels) een echte inhoudelijke wijziging. Ook kan de keuze voor een (echte) beleidsneutrale wijziging op zich al reden zijn voor inspraak of participatie. Het uitsluiten van participatie en inspraak wanneer het ieder geval bij het vaststellen of wijzigen van de omgevingsvisie als bedoeld in artikel 3.1 van de Omgevingswet, het omgevingsplan als bedoeld in artikel 2.4 van de Omgevingswet of een programma als bedoeld in artikel 3.4 van de Omgevingswet, deze verordening toe. Daarbij neemt het bestuursorgaan de motiveringsplicht als bedoeld in de artikelen 10.7, 10.2 en 10.8 van het Omgevingsbesluit in acht.’ Sinds de invoering van de Omgevingswet zijn Omgevingsvisie, Omgevingsprogramma of Omgevingsplan alle ruimtelijke ordeningsinstrumenten.
4, 5, 6, 7. (artikel 6) In artikel 4 van de beleidsregels participatie staan een aantal uitzonderingen waarbij participatie niet van toepassing is. In de toelichting op de verordening staat toegelicht waarom in sommige gevallen beperkingen worden opgelegd aan participatie.
8. Het rijtje van belanghebbenden in artikel 1 lid c en artikel 7 lid is inconsequent en worden gelijk getrokken. Dus de belanghebbenden in artikel 1 lid c worden herhaald in artikel 7.
9. In artikel 11 staat dat er met initiatiefnemers die een publieke taak overnemen duidelijke afspraken gemaakt worden zodat de taak op een verantwoorde wijze wordt uitgevoerd. Bovendien worden private partijen uitgesloten van overheidsparticipatie zoals staat toegelicht in artikel 1 lid d.
10. Zoals hierboven al genoemd is het college het niet eens met de conclusie van deze inspraakreactie. gaat om een beleidsvoornemen dat rechtstreeks voortvloeit uit een beleidsvoornemen waarover al participatie of inspraak heeft plaatsgehad en dat tijdens die participatie of inspraak redelijkerwijs te voorzien was, is naar onze mening ook een uitsluiting waarmee de inspraak en participatie ten onrechte wordt beperkt. Aangenomen mag worden dat als aanvulling of invulling van beleid nodig is, de noodzaak van inspraak of participatie een gegeven is.
7. Ook de overige bepalingen van artikel 6 in dit ontwerp van de verordening zijn bepalingen die publieksparticipatie en inspraak beperken of uitsluiten. Hiermee wordt de toepassing van participatie of inspraak de-facto ten onrechte aan banden gelegd, tegen de normen van goed bestuur in. In dit verband kan onder meer worden gewezen op de mogelijkheid van uitsluiting van inspraak of participatie wanneer het beleidsvoornemen dusdanig urgent of van algemeen belang is dat de uitkomst van participatie of inspraak niet kan worden afgewacht (lid 5 van artikel 6). Aangenomen moet worden dat beleidsvoornemens altijd een algemeen belang dienen. Moeilijk voorstelbaar is dat er situaties zijn dat de uitkomst van participatie of inspraak vanwege dat algemene belang niet kan worden afgewacht. Participatie en inspraak zijn natuurlijk op zichzelf ook van algemeen belang. Hetzelfde geldt voor de uitsluiting vanwege urgentie. Inherent aan beleid (of beleidsvoornemens) is dat het gaat om regulering op de lange(re) termijn. En natuurlijk kan er (enige) urgentie aan ten grondslag liggen. Dat betekent vooral dat het beleidsvoornemen tijdig moet worden ontwikkeld, en niet dat er dan maar moet worden ingeboet op participatie of inspraak.
8. Kring van inspraak- of participatiegerechtigden (artikel 1, 6 en 7): In de terminologie van de voorliggende verordening wordt gesproken over belanghebbenden, belangstellenden, ingezetenen, of combinaties hiervan. Als belangstellenden worden in artikel 1c genoemd: “inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties of bestuursorganen (…)”. Deze tekst lijkt ervan uit te gaan dat bijvoorbeeld inwoners niet als belanghebbend worden beschouwd in het kader van deze verordening. Ook een wijkvereniging, als belangenbehartiger van de inwoners van een wijk, lijkt hiermee niet als belanghebbend te worden beschouwd en daarmee van participatie uitgesloten. Dat is juridisch onjuist. De statuten van de wijkvereniging zijn hierin bepalend. In de (toepassing van de) participatieladder, onder sub f, van artikel 1, maakt het wel degelijk uit of je wordt beschouwd als belanghebbend of niet. Raadplegen of adviseren is alleen aan de orde voor degene die als belanghebbend (of ingezetenen) worden beschouwd. Voor de inspraak gelden weer andere regels, zo blijkt uit hoofdstuk 4. Inwoners, bedrijven en belanghebbenden kunnen individueel of gezamenlijk aan de inspraak deelnemen. Dit roept wel vragen op. Zijn inwoners en bedrijven dan per definitie geen belanghebbenden? Dat kan niet waar zijn. Is hiermee dan bedoeld om inwoners en bedrijven die niet belanghebbend zijn inspraakmogelijkheid te bieden? Wat is daarvan de reden? En wat betekent dat voor het beleidsvoornemen zelf? Heeft dit invloed op de besluitvorming in de zin van dat belangen van (vermeende ) niet belanghebbenden ook (kunnen) worden meegewogen in het vast te stellen beleid? De mogelijkheid van inspraak bieden maar daar vervolgens niets mee (kunnen) doen, maakt de inspraak in feite een wassen neus. Daar is niemand mee gebaat.
9. Overheidsparticipatie (artikel 10 e.v.): Wat betreft overheidsparticipatie hebben wij de zorg dat het inzetten van dit instrument ertoe leidt dat de gemeente te gemakkelijk en te veel haar publieke taak uitbesteedt aan private partijen met private belangen. De rol van andere belanghebbenden, belangstellenden en ingezetenen kan daarmee makkelijk ondergeschikt raken. Het is de vraag of de weigeringsgronden er in voldoende mate voor gaan zorgen dat dit leidt tot een terughoudend en gepast gebruik van overheidsparticipatie. De uitvoering van een burgerinitiatief, dat in wezen de uitvoering van een taak betreft die tot het publieke domein behoort, mag niet worden onttrokken aan de verantwoordelijkheid van het bestuur van de gemeente. Dit wordt in het huidige concept onvoldoende gewaarborgd in de desbetreffende bepalingen in de verordening.
10. Conclusie: Het bestuur van de wijkvereniging Pancras-West is van mening dat de voorgestelde wijzigingen geen recht doen aan het belang van betekenisvolle en volwassen participatie. Wij dringen er met klem op aan de tekst van de ordening opnieuw onder de loep te nemen. In plaats van een beleidsarme aanpassing, die op sommige vlakken participatie in onze stad eerder beknot dan bevordert, zou de verordening zo moeten worden aangepast dat de mogelijkheden van participatie in onze stad in volle omvang beschikbaar komen.
Inspraakreactie 3 van Energiek Leiden 1. Voorstel. Leg in artikel 3, eerste lid, onder b (of in de bijbehorende Beleidsregels) vast dat bij energie- ingrepen die de woning of de directe leefomgeving raken, co- creatie (het niveau coproduceren) het uitgangspunt is en dat raadplegen daarvoor uitdrukkelijk ontoereikend is. Een keuze voor een lager niveau wordt per geval expliciet en deugdelijk gemotiveerd in het participatieplan.
2. Voorstel. Leg vast dat, waar relevante bewoners- of energie- initiatieven aanwezig zijn, deze worden uitgenodigd om mee te denken bij het opstellen van het participatieplan, en maak daarmee hard wat nu als mogelijkheid in de toelichting staat.
3. Borg de participatie bij het warmtekader en neem het besluit dat de vergunningfase afdekt Voor de warmtetransitie is de route waarlangs een project loopt bepalend voor de vraag óf bewoners worden betrokken. Een belangrijk deel van de uitvoering (zoals de aanleg van bodemlussen) verloopt 1.Het college onderschrijft het belang van een passend participatieniveau bij ingrepen die grote gevolgen kunnen hebben voor de leefomgeving van inwoners. Bij dergelijke vraagstukken kan een intensieve vorm van participatie, waaronder coproduceren, zeer waardevol zijn. Wij vinden het echter niet wenselijk om voor een specifieke categorie beleidsvoornemens in de verordening een generiek verplicht participatieniveau vast te leggen. De aard en impact van energie-ingrepen kunnen sterk verschillen. Ook de rol en invloed van de gemeente kunnen per situatie uiteenlopen. De verordening is juist gericht op maatwerk. De keuze voor het participatieniveau wordt gemotiveerd in het participatieplan zoals de inspreker vraagt.
2. Het college nodigt Energiek Leiden graag uit om deel te nemen aan de projectgroep warmteprogramma. Energiek Leiden is dan namens alle bewonersinitiatieven zeer direct betrokken bij het vormgeven van het participatietraject over het warmteprogramma. Het college vindt het niet wenselijk om voor ieder participatietraject wettelijk vast te leggen dat alle relevante bestaande initiatieven moeten worden uitgenodigd om mee te schrijven aan 4. In de toelichting op de verordening wordt bij artikel 1, onder d toegevoegd dat: non- profit energiegemeenschappen, coöperaties en verenigingen zonder winstoogmerk met een aantoonbaar maatschappelijk doel als maatschappelijke organisaties kunnen deelnemen aan overheidsparticipatie en het uitdaagrecht, ook wanneer zij economische activiteiten verrichten.
8. Een actualisatie van de beleidsregels participatie (collegebevoegdheid) gaat het college inderdaad vaststellen. via een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Bij die route is niet het bevoegd gezag, maar de aanvrager aan zet, en participatie is voor de aanvrager alleen verplicht wanneer de gemeenteraad de betreffende categorie heeft aangewezen op grond van artikel 16.55, zevende lid, van de Omgevingswet. De Beleidsregels Participatie 2023 stellen zo’n aanwijzing uitdrukkelijk in het vooruitzicht — zij vermelden dat participatie in relatie tot een buitenplanse omgevingsplanactiviteit via een apart raadsbesluit op grond van artikel 16.55, zevende lid, van de Omgevingswet zal worden geregeld. Dat besluit is tot op heden echter niet genomen. Voor warmte- en energievraagstukken die via een buitenplanse omgevingsplanactiviteit lopen, bestaat op dit moment dus geen verplichte participatie. Het gevolg is dat de beslissende participatie - invloed volledig vóórin ligt: bij het vaststellen van het warmtekader (een programma of een wijziging van het omgevingsplan). Zodra dat kader is vastgesteld en een concreet project daarbinnen past, is er in de uitvoeringsfase geen enkele participatieverplichting meer. Wie pas aan tafel schuift bij de individuele bodemlus, is juridisch te laat. Wij waarderen dat het participatiebeleid oproept om ook in de uitvoeringsfase de dialoog en samenwerking te zoeken; wij stellen voor die intentie niet vrijblijvend te laten, maar te verankeren. Voorstel. Borg dat het bovenliggende warmtekader (programma of omgevingsplan) tot stand komt met een op cocreatie gericht participatieniveau (coproduceren waar het de woning het participatieplan. Wel kunnen initiatieven geraadpleegd worden voor advies. Of voor het aanscherpen van een omgevingsanalyse. Zo heeft Energiek Leiden een waardevolle bijdrage geleverd tijdens een sessie over de omgevingsanalyse voor het warmteprogramma.
3.Voor de specifieke vraag wanneer participatie bij een buitenplanse omgevingsplanactiviteit verplicht moet worden gesteld, geldt echter het wettelijke kader van de Omgevingswet. Een eventuele aanwijzing van categorieën waarvoor participatie verplicht is, vraagt een afzonderlijke juridische en beleidsmatige beoordeling. Het voorstel om bij de vaststelling van deze verordening tevens een dergelijk besluit te nemen, kan daarom niet zonder nadere beoordeling worden overgenomen. Het op grond van artikel 16.55, zevende lid, van de Omgevingswet aanwijzen van gevallen van activiteiten waarin participatie van en overleg met derden verplicht is voordat een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit waarvoor het college van burgemeester en wethouders bevoegd gezag is, kan worden ingediend, is juridisch een ander type besluit dan het wijzigen van de Participatie- en inspraakverordening op grond van art. 150 van de Gemeentewet. Daarover kan in onderhavige procedure daarom niet besloten worden.
4. Het college neemt het voorstel uit de inspraakreactie tot wijziging over.
5. Het college is niet van mening dat deze uitbreiding op de toelichting nodig is. Er is sprake van maatwerk. Daarom lijkt het ons niet nodig om en de leefomgeving raakt; zie punt 1) en met scenario’s waarin echte keuzes voorliggen. Neem daarnaast, als logisch sluitstuk bij de vaststelling van deze verordening, het besluit op grond van artikel 16.55, zevende lid, van de Omgevingswet dat de Beleidsregels al aankondigen, en wijs warmte- en energie-infrastructuur die de leefomgeving raakt daarin aan als categorie waarvoor participatie bij een buitenplanse omgevingsplanactiviteit verplicht is. Zo krijgt ook de uitvoeringsfase een participatievangnet.
4. Voorstel. Verduidelijk in de toelichting bij artikel 1, onder d, dat non-profit energiegemeenschappen, coöperaties en verenigingen zonder winstoogmerk met een aantoonbaar maatschappelijk doel als maatschappelijke organisaties kunnen deelnemen aan overheidsparticipatie en het uitdaagrecht, ook wanneer zij economische activiteiten verrichten.
5. Voorstel. Benoem in de toelichting energie- en warmtevoorzieningen als een terrein waarop het uitdaagrecht toepasbaar is, en zeg toe dat de gemeente samen met initiatiefnemers werkbare afspraken maakt over aansprakelijkheid, beheer en ondersteuning (artikel 11). Stel daarnaast beleidsregels op, of kondig deze aan, voor de uitvoering van overheidsparticipatie en het uitdaagrecht, zodat ook dit spoor een helder kader krijgt.
6. Voorstel. Leg vast dat het participatieplan ook beschrijft hóe bewoners bij de uitvoerings- en evaluatiefase betrokken blijven, en alles dicht te timmeren in de verordening of toelichting daarop. In de praktijk maken we met initiatiefnemers afspraken. In artikel 11 staat al uitgebreid beschreven over welke onderwerpen nadere afspraken gemaakt worden in het kader van het uitdaagrecht. Omdat dit per initiatief maatwerk is legt het college dit niet vast in nadere beleidsregels.
6. Het college is het met de inspraakreactie eens dat het belangrijk is dat inwoners ook bij latere fases betrokken blijven. Het college neemt dit mee in het format voor het participatieplan.
7. Juist omdat besluitvormingstrajecten wisselend zijn in duur, werkt het uniformeren van een termijn voor het openbaar maken van de participatierapportage niet. Wel zal het college zich inspannen om via procescommunicatie de deelnemers goed op de hoogte te houden van de voortgang.
8. Dit voorstel neemt het college over. De beleidsregels participatie is een collegebevoegdheid. Een actualisatie daarvan stelt het college volgt na vaststelling van de participatie- en inspraakverordening door de raad.
niet uitsluitend bij de voorbereiding, en actualiseer de Beleidsregels op dit punt mee. (zie ook punt 8).
7. Voorstel. Voeg aan artikel 4 (of aan de Beleidsregels) een redelijke maximumtermijn toe waarbinnen de participatierapportage na afronding van het traject openbaar wordt gemaakt.
8. Voorstel. Actualiseer de Beleidsregels Participatie gelijktijdig met de vaststelling van deze verordening, zodat verwijzingen kloppen en de nieuwe onderdelen van de verordening ook op uitvoeringsniveau zijn geborgd.
Inspraakreactie 5 van Wijkvereniging Professoren- en Burgemeesterswijk
1.De inspreker vraagt om artikel 6, derde lid, aan te passen van “kan worden verleend” naar “wordt verleend”. Daarnaast wordt voorgesteld om vast te leggen dat een besluit om geen publieksparticipatie of inspraak te verlenen schriftelijk wordt gemotiveerd en openbaar vindbaar wordt gemaakt.
2. De inspreker stelt voor om in de verordening zelf een minimumniveau van participatie vast te leggen.
3. De inspreker wijst op een verschil tussen de begripsbepalingen in artikel 1 en de formulering van artikel 10. In artikel 1 worden maatschappelijke organisaties uitdrukkelijk genoemd als mogelijke 1. Het college begrijpt de achterliggende wens om meer duidelijkheid en transparantie te bieden over de keuze om wel of geen participatie of inspraak toe te passen. De verordening bevat echter bewust ruimte voor een bestuurlijke afweging. Artikel 6, eerste lid, bepaalt dat het bestuursorgaan ten aanzien van de uitoefening van zijn eigen bevoegdheden bepaalt of publieksparticipatie en inspraak worden verleend. Artikel 6, derde lid, geeft vervolgens aan dat participatie of inspraak kan worden verleend wanneer redelijkerwijs te verwachten is dat er belanghebbenden of belangstellenden zijn. Daarnaast bevat artikel 6, vierde tot en met zesde lid, situaties waarin participatie of inspraak niet wordt verleend of daarvan gemotiveerd kan worden afgezien. De voorgestelde formulering “wordt verleend” zou de beoordelingsruimte van het bestuursorgaan aanzienlijk beperken. Ook wanneer er belanghebbenden of belangstellenden zijn, kunnen er omstandigheden bestaan waarin 3. Aan artikel 10, eerste lid, wordt toegevoegd dat ook maatschappelijke organisaties expliciet worden genoemd als mogelijke indiener van een verzoek om overheidsparticipatie. 6. De redactionele correcties zijn verwerkt.
initiatiefnemers van overheidsparticipatie en het uitdaagrecht. Overheidsparticipatie wordt omschreven als samenwerking tussen een bestuursorgaan enerzijds en inwoners of maatschappelijke organisaties anderzijds, waarbij het initiatief bij deze inwoners of maatschappelijke organisaties ligt. Ook het uitdaagrecht wordt uitdrukkelijk opengesteld voor inwoners en maatschappelijke organisaties. Artikel 10, eerste lid, spreekt vervolgens uitsluitend over “inwoners” die bij het college een verzoek kunnen indienen om toepassing van overheidsparticipatie.
4. De inspreker wijst erop dat artikel 10, zevende lid, verwijst naar het tweede lid, terwijl de in de reactie bedoelde weigeringsgronden in het vijfde lid zijn opgenomen.
5. Daarnaast bevat artikel 10 geen termijn waarbinnen het college op een verzoek om overheidsparticipatie beslist.
6. De wijkvereniging stelt een aantal redactionele verbeteringen voor.
participatie of inspraak niet passend of niet proportioneel is. Dit blijkt ook uit de uitzonderingen die in artikel 6 zijn opgenomen. Wel onderschrijven wij het belang van transparantie over deze afweging. Een besluit om geen participatie of inspraak toe te passen moet voor belanghebbenden begrijpelijk en navolgbaar zijn. Wij zullen daarom bezien hoe de motivering van een dergelijke keuze in de uitvoeringspraktijk voldoende inzichtelijk kan worden gemaakt en waar mogelijk openbaar kan worden vastgelegd. 2. Wij begrijpen de wens om vooraf meer zekerheid te hebben over de mate waarin inwoners en andere betrokkenen kunnen participeren. Tegelijkertijd is het niet wenselijk om alle beleidsvoornemens over één kam te scheren en één uniform minimumniveau in de verordening vast te leggen. De aard, omvang en impact van beleidsvoornemens verschillen immers sterk, het is altijd maatwerk. De verordening biedt daarom ruimte om per participatietraject een passend participatieniveau te bepalen. In artikel 3 is daarom voorgeschreven dat in het participatieplan het niveau van participatie wordt vastgelegd, waarbij een keuze wordt gemaakt uit raadplegen, adviseren, coproduceren of meebeslissen. Deze keuze wordt gemotiveerd in het participatieplan. 3. De bedoeling van de verordening is dat ook maatschappelijke organisaties zoals een wijkvereniging initiatief kunnen nemen tot overheidsparticipatie, mits zij voldoen aan de overige voorwaarden van de verordening. Wij hebben conform de opmerking van de inspreker de formulering van artikel 10 hierop aangepast en deze onduidelijkheid hiermee opgelost.
4. Het college interpreteert dit punt als dat de inspreker stelt dat de verwijzing onjuist is. Maar de verwijzing is wel juist omdat in lid twee het algemene beoordelingskader opgenomen is. Dat is alleen nader uitgewerkt in leden 5 en 6. Voor de doorzendplicht naar de raad in lid 7 zijn de bepalingen van belang zoals daar opgeschreven: doorzending bij weigering, tenzij zich een objectieve weigeringsgrond voordoet uit lid 6.
5. Ten aanzien van de voorgestelde beslistermijn begrijpt het college de wens om te voorkomen dat verzoeken lang blijven liggen. Tegelijkertijd is het opnemen van een specifieke termijn niet zonder meer noodzakelijk. De algemene regels van de Algemene wet bestuursrecht blijven van toepassing voor zover de verordening daarvan niet afwijkt. Het college wil ook graag onduidelijkheid naar de indiener van een verzoek voorkomen. Maar ziet meer heil in duidelijke communicatie hierover naar de indiener in plaats van termijn vastleggen in de verordening.
6. Het college bedankt de wijkvereniging voor de concrete redactionele verbeteringen. Deze dragen bij aan de leesbaarheid en juridische kwaliteit van de verordening. Inspraakreactie 6 van Citizen Science Lab, Universiteit Leiden
1. Het Citizen Science Lab stelt voor om citizen science expliciet op te nemen in de Beleidsregels Participatie als erkende participatiemethode. Daarbij wordt voorgesteld citizen science te omschrijven als een vorm waarbij bewoners zelf data en inzichten over hun leefomgeving verzamelen en analyseren, in samenwerking met kennisinstellingen en de gemeente, ten behoeve van beleidsvorming, - uitvoering en -evaluatie.
1, 2, 3, 4. Het college heeft met belangstelling kennis genomen van de interessante participatiemethoden van Citizen Science Lab. Het college heeft momenteel nog te weinig kennis van deze methoden zoals het citizen science en community mapping om ze nu toe te voegen aan de juridische kaders. We zijn graag bereid om deze te verkennen en gaan in op de uitnodiging voor een gesprek hierover En ook willen we juist dat de verordening flexibel blijft en ruimte biedt voor diverse toekomstige participatievormen zonder dat juridisch vast te leggen in een verordening. Participatie is maatwerk en nieuwe of andere methoden en ook een experimenteerprogramma
2. Het Citizen Science Lab stelt voor artikel 3, eerste lid, onder d, aan te vullen, zodat expliciet wordt vermeld dat bij de omgevingsanalyse gebruik kan worden gemaakt van bewonersgestuurde methoden, zoals citizen science en community mapping.
3. De inspreker stelt voor om aan artikel 4 een nieuw, facultatief lid toe te voegen. Wanneer door bewoners verzamelde data en inzichten onderdeel zijn van de inbreng, zouden deelnemers de gelegenheid moeten krijgen deze gezamenlijk met de gemeente te analyseren en te duiden voordat de participatierapportage wordt opgesteld.
4. Het Citizen Science Lab verwijst daarnaast naar enkele facultatieve onderdelen uit de VNG Model Participatieverordening 2024, waaronder ondersteuning bij participatie- en uitdaagrechtverzoeken en de mogelijkheid van een experimenteerprogramma.
5. De inspreker vraagt daarnaast aandacht voor artikel 10, vijfde lid, onder c, waarin onvoldoende aantoonbaar draagvlak als mogelijke weigeringsgrond voor overheidsparticipatie wordt genoemd. Aantoonbaar draagvlak is lastig vast te stellen en is drempelverhogend want kan zich ook tijdens een traject ontwikkelen.
6. Het Citizen Science Lab wijst ten slotte op BuurtKennis als bestaand Leids initiatief waarin bewoners kwesties aandragen, gezamenlijk gegevens verzamelen en deze duiden in samenwerking met andere partijen. moeten in de toekomst eveneens kunnen worden toegepast zonder dat daarvoor telkens een wijziging van de verordening nodig is. De participatiepraktijk is voortdurend in ontwikkeling en het is van belang dat de gemeente ruimte houdt om nieuwe methoden en samenwerkingsvormen te onderzoeken. De conceptverordening is daarom bewust niet zo ingericht dat uitsluitend de in de verordening genoemde methoden kunnen worden toegepast.
5. Wij begrijpen de zorg dat een te strikte uitleg van deze bepaling nieuwe of verkennende initiatieven zou kunnen bemoeilijken. En we zijn het eens dat draagvlak moeilijk aan te tonen is. Daarom is de omvang en aard van het draagvlak bewust niet in de verordening opgenomen omdat er sprake is van maatwerk. Op deze manier kan het college hier flexibel mee omgaan.
6. Wij waarderen het dat het Citizen Science Lab bereid is de opgedane kennis en ervaring met de gemeente te delen.
Inspraakreactie 7 van Bomenbond
1.De inspreker verzoekt om in artikel 10 lid 1 naast inwoners ook maatschappelijke organisaties te vermelden. Zodat dit artikel ook het in artikel 1 lid d en g genoemde uitdaagrecht voor deze organisaties bevat.
1.Dit is een terechte constatering van de inspreker. Het college neemt het verzoek van deze inspreker over. 3. Zoals al genoemd bij inspraakreactie 5: Aan artikel 10, eerste lid, wordt toegevoegd dat ook maatschappelijke organisaties expliciet worden genoemd als mogelijke indiener van een verzoek om overheidsparticipatie.