De Bilt, 26 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 20 november 2026.
Aan het Algemeen Bestuur van de Regionale Dienst Werk en Inkomen Kromme Rijn Heuvelrug (RDWI)
Betreft: Zienswijze gemeente De Bilt op de tweede begrotingswijziging 2026
Geacht bestuur,
Op 9 oktober 2026 ontvingen wij de tweede begrotingswijziging 2026 van de RDWI, inclusief de rapportages over de dienstverlening en de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) over de periode januari tot en met augustus 2026. Daarbij zijn de deelnemende gemeenten in de gelegenheid gesteld een zienswijze in te dienen. De gemeenteraad van De Bilt heeft kennisgenomen van deze tweede begrotingswijziging. Na ontvangst van de tweede begrotingswijziging hebben zich enkele relevante ontwikkelingen voorgedaan. Na ontvangst van de tweede begrotingswijziging hebben wij de definitieve BUIG- beschikking 2026 en de voorlopige BUIG-beschikking 2027 ontvangen. Met deze beschikkingen wordt al rekening gehouden bij de voorbereiding van de slotwijziging van de gemeentelijke begroting. Uit een eerste doorrekening van de meest recente BUIG-beschikkingen blijkt voor de gemeente De Bilt voorlopig een financieel nadeel van € 575.659, -. Het totaal negatieve saldo van de tweede begrotingswijziging en de resultaten van de BUIG-uitkering komt hiermee op € 702.407, -
Algemeen Wij spreken onze waardering uit voor de transparante wijze waarop u de financiële ontwikkelingen binnen de gemeenschappelijke regeling in beeld brengt. Tegelijkertijd constateren wij dat de voorgestelde begrotingswijziging leidt tot een aanzienlijke stijging van de gemeentelijke bijdragen. Deze ontwikkeling geeft aanleiding tot een aantal zorgen en aandachtspunten. In deze zienswijze verzoekt de raad het Algemeen Bestuur op meerdere onderwerpen inzicht te geven in besparingsmogelijkheden en differentiatie per gemeente. Het verzoek is hier uitvoering aan te geven in de Kadernota 2028.
In dit licht ziet de raad het programma ZOU-Werkt! (2026 – 2030) als een belangrijke ontwikkeling voor een toekomstbestendige sociale infrastructuur in de regio. De ontwikkeling naar één organisatie voor re-integratie, in duidelijke verbinding met inkomen, biedt kansen om de dienstverlening aan inwoners effectiever te organiseren en tegelijkertijd beter het hoofd te bieden aan de toenemende financiële druk binnen de RDWI en BIGA.
Kijkend naar de tweede begrotingswijziging, dan vallen er specifiek een aantal zaken op.
Toenemende druk op de BUIG-lasten Uit de begrotingswijziging blijkt dat de belangrijkste oorzaak van de stijgende gemeentelijke bijdrage ligt in de hogere uitkeringslasten binnen de Participatiewet en aanverwante regelingen. De raad begrijpt dat economische en maatschappelijke ontwikkelingen invloed hebben op het beroep op inkomensondersteuning.
Tegelijkertijd constateren wij dat de omvang van de stijging aanzienlijk is. Wij verzoeken het algemeen bestuur daarom om nader inzicht te bieden in: • de oorzaken van de toenemende instroom in de bijstand, voor zover deze op basis van de beschikbare gegevens kan worden vastgesteld; • verschillen tussen de deelnemende gemeenten en de betekenis daarvan voor De Bilt; • de verwachte ontwikkeling in 2027 en verder; • de maatregelen die RDWI al neemt en aanvullend kan nemen om instroom te beperken, uitstroom te bevorderen en de uitkeringsduur te verkorten. In dit alles met behoud van passende ondersteuning.
Meerjarige financiële sturing De raad hecht grote waarde aan voorspelbaarheid van de gemeentelijke bijdragen. In de tweede begrotingswijziging worden substantiële financiële mutaties voorgesteld terwijl tegelijkertijd wordt aangegeven dat de stijging van de uitkeringslasten nog niet volledig kan worden verklaard.
Wij verzoeken het algemeen bestuur daarom om bij toekomstige P&C-documenten scenarioanalyses op te nemen waarin verschillende ontwikkelingen van uitkeringsvolumes en BUIG-budgetten inzichtelijk worden gemaakt.
Ontwikkeling beschut werk en jobcoaching De raad ziet dat de kosten voor beschut werk en jobcoaching toenemen. Wij onderschrijven het belang van passende ondersteuning voor inwoners met een arbeidsbeperking.
Wel verzoeken wij het algemeen bestuur om in de P&C rapportages van 2027 inzichtelijk te maken op welke wijze deze middelen bijdragen aan het beperken van toekomstige gemeentelijke lasten en aan het versterken van de uitvoering van de Participatiewet. Hierbij verzoeken wij scherp te blijven sturen op doelmatigheid, effectiviteit en kostenontwikkeling van deze voorzieningen.
Inzet van beschikbare rijksmiddelen Uit de begrotingswijziging blijkt dat een deel van de ontvangen rijksmiddelen wordt doorgeschoven naar volgende jaren. De raad begrijpt dat hiervoor inhoudelijke redenen kunnen bestaan.
Tegelijkertijd verzoeken wij het algemeen bestuur om inzichtelijk te maken op welke wijze deze middelen bijdragen aan het beperken van toekomstige gemeentelijke lasten en aan het versterken van de uitvoering van de Participatiewet.
Verbetering van de sturingsinformatie In het verlengde van het vorige punt, hecht de gemeenteraad eraan dat gemeenten tijdig kunnen sturen op financiële ontwikkelingen binnen de gemeenschappelijke regeling. Wij verzoeken het algemeen bestuur daarom de financiële informatievoorziening verder te versterken door: • eerdere signalering van afwijkingen; • meer inzicht per gemeente; • een expliciete toelichting op risico's, beheersmaatregelen en verwachte effecten.
Conclusie De gemeenteraad van De Bilt heeft begrip voor de maatschappelijke en economische ontwikkelingen die ten grondslag liggen aan de voorgestelde tweede begrotingswijziging 2026 van de RDWI. Tegelijkertijd constateren wij dat de financiële druk op het sociaal domein en de inkomensregelingen onverminderd groot blijft. Voor de gemeente De Bilt leidt de tweede begrotingswijziging 2026 tot een nadelig financieel effect van € 126.748. Daarnaast wijzen de recent ontvangen definitieve BUIG- beschikking 2026 en voorlopige BUIG-beschikking 2027 op een aanvullend financieel nadeel van € 575.659, -. Hoewel deze effecten al worden betrokken bij de gemeentelijke slotwijziging, benadrukken zij de noodzaak van een zorgvuldige financiële sturing, adequate risicobeheersing en tijdige informatievoorziening richting de deelnemende gemeenten.
Hoogachtend, De gemeenteraad van De Bilt namens deze,
De griffier, De voorzitter, drs. T.B.W.M. van der Torre M. Haverkamp