Zuidplas, 14 juli 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
MOTIE
Grip op verbonden partijen en publieke middelen
De gemeenteraad van Zuidplas, in vergadering bijeen op 14 juli 2026, ter behandeling van de Zomernota 2026,
Constaterende dat:
- de gemeente Zuidplas de komende jaren voor een aanzienlijke financiële opgave staat;
- een substantieel deel van de gemeentelijke begroting wordt uitgevoerd via verbonden partijen en gemeenschappelijke regelingen;
- verbonden partijen belangrijke taken uitvoeren op het gebied van onder meer zorg, gezondheid, veiligheid, participatie, leefomgeving, afvalinzameling en regionale dienstverlening;
- de gemeenteraad verantwoordelijk is voor het stellen van kaders en het controleren van de besteding van publieke middelen;
- het college heeft aangekondigd een nieuwe Nota Verbonden Partijen en een nieuwe Nota Risicomanagement aan de gemeenteraad voor te leggen.
Overwegende dat:
- de gemeenteraad alleen effectief kan sturen wanneer prestaties, financiën, risico’s en maatschappelijke resultaten van verbonden partijen in samenhang inzichtelijk zijn;
- de huidige informatievoorziening veelal verspreid is over begrotingen, jaarstukken, zienswijzen en afzonderlijke bestuursrapportages, waardoor een integraal overzicht ontbreekt;
- de gemeenteraad zijn kaderstellende en controlerende rol alleen effectief kan uitoefenen wanneer hij tijdig beschikt over volledige, samenhangende en risicogerichte informatie over verbonden partijen;
- een risicogerichte benadering beter aansluit bij goed openbaar bestuur en de beschikbare capaciteit van raad en organisatie doelgericht inzet;
- een transparant en uniform verantwoordingskader de gemeenteraad beter in staat stelt tijdig bij te sturen, prioriteiten te stellen en de maatschappelijke effecten van verbonden partijen te beoordelen;
- deze motie aansluit bij de nieuwe Nota Verbonden Partijen en Nota Risicomanagement en daarmee bijdraagt aan een verdere professionalisering van de sturing op verbonden partijen.
Verzoekt het college:
1. gelijktijdig met de aanbieding van de nieuwe Nota Verbonden Partijen en de Nota Risicomanagement een integraal voorstel aan de gemeenteraad voor te leggen waarin wordt uitgewerkt hoe de informatievoorziening over verbonden partijen structureel wordt versterkt; 2. daarbij ten minste uit te werken:
`o` een uniform bestuurlijk verantwoordingskader per verbonden partij, waarin ten minste wordt opgenomen:
- de maatschappelijke opgaven en doelstellingen;
- de gemeentelijke beleidsdoelen waaraan wordt bijgedragen;
- de financiële bijdrage van de gemeente Zuidplas;
- de belangrijkste prestaties en maatschappelijke resultaten;
- de mate van doeltreffendheid en doelmatigheid;
- de belangrijkste bestuurlijke, financiële en maatschappelijke risico’s;
- de getroffen en voorgenomen beheersmaatregelen;
- de gemeentelijke vertegenwoordiging, de beschikbare sturingsinstrumenten en de momenten waarop de gemeenteraad daadwerkelijk invloed kan uitoefenen;
- de ontwikkeling ten opzichte van voorgaande jaren, zodat trends en risico’s tijdig zichtbaar worden;
`o` een risicoclassificatie van verbonden partijen, zodat de gemeenteraad zijn aandacht kan richten op de verbonden partijen met het grootste maatschappelijke, bestuurlijke of financiële risicoprofiel;
`o` een vaste koppeling met de planning-en-controlcyclus;
`o` een werkwijze waarbij belangrijke ontwikkelingen, afwijkingen en risico’s gedurende het jaar actief aan de gemeenteraad worden gemeld. 3. de gemeenteraad jaarlijks, gelijktijdig met de planning-en-controldocumenten, integraal te informeren over:
`o` de ontwikkeling van prestaties en maatschappelijke resultaten;
`o` de financiële ontwikkelingen;
`o` de ontwikkeling van de belangrijkste risico’s;
`o` de effectiviteit van de getroffen beheersmaatregelen;
`o` de belangrijkste bestuurlijke ontwikkelingen binnen verbonden partijen;
zodat de gemeenteraad zijn kaderstellende en controlerende rol optimaal kan uitoefenen.
4. de uitwerking gelijktijdig met de behandeling van de Nota Verbonden Partijen en de Nota Risicomanagement, doch uiterlijk in het vierde kwartaal van 2026, aan de gemeenteraad ter besluitvorming voor te leggen.
En gaat over tot de orde van de dag.
PRO Zuidplas CDA Ons Zuidplas Platform Zuidplas
Mart Damen Denise Lelienhof Merit Schrijvers Marjan Domhof
Toelichting
Deze motie versterkt de informatiepositie van de gemeenteraad. Een goede kaderstelling en effectieve democratische controle zijn alleen mogelijk wanneer de gemeenteraad tijdig beschikt over volledige, samenhangende en risicogerichte informatie over verbonden partijen.
Een aanzienlijk deel van de gemeentelijke taken en publieke middelen wordt uitgevoerd via verbonden partijen. De huidige informatie is vaak verspreid over verschillende documenten, waardoor het voor de gemeenteraad lastig is om prestaties, risico’s, financiën en maatschappelijke resultaten in samenhang te beoordelen.
De motie vraagt daarom niet om extra verantwoordingslasten, maar om een uniforme en overzichtelijke wijze van rapporteren. Hierdoor ontstaat per verbonden partij een integraal beeld van de maatschappelijke opgave, de financiële inzet, de bereikte resultaten, de risico’s, de getroffen beheersmaatregelen en de mogelijkheden voor bestuurlijke sturing.
De meerwaarde van deze motie
Met deze motie:
- beschikt de gemeenteraad over één integraal en uniform verantwoordingskader per verbonden partij;
- worden prestaties, maatschappelijke effecten, financiën, risico’s, doeltreffendheid en doelmatigheid in samenhang beoordeeld;
- worden trends en risico’s eerder zichtbaar, waardoor tijdig kan worden bijgestuurd;
- ontstaat een risicogerichte prioritering, zodat de meeste aandacht uitgaat naar verbonden partijen met de grootste maatschappelijke, bestuurlijke of financiële impact;
- sluit de informatievoorziening aan op de planning-en-controlcyclus;
- wordt de democratische controle versterkt en wordt de gemeenteraad beter in staat gesteld zijn kaderstellende en controlerende rol uit te oefenen.
Deze motie vormt samen met de motie ‘Versterking van de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad bij verbonden partijen’ een integraal pakket. De eerste motie versterkt de werkwijze van de gemeenteraad; deze motie versterkt de informatievoorziening door het college. Samen zorgen beide
moties ervoor dat de gemeenteraad eerder kan sturen, beter kan controleren en zijn wettelijke verantwoordelijkheid effectiever kan invullen. Daarmee wordt niet alleen de democratische legitimiteit van verbonden partijen versterkt, maar ook de kwaliteit van de besluitvorming en de verantwoording over de inzet van publieke middelen.