Zandvoort, 18 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
02 juli 2018
Bedrijven
Tanja van Alphen
Grondbeleid, grond- exploitaties en MPG
Een toelichting
Inhoud
1. Grondbeleid 2. Wat is een grondexploitatie? 3. Kaders grondexploitatie 4. Wanneer een grondexploitatie? 5. Doel MPG 6. Relatie financiële jaarstukken 7. Risicomanagement
Grondbeleid, grondexploitaties en MPG 2
Grondbeleid
Actief en faciliterend grondbeleid en tussenvorm
- Actief: gemeente verwerft, maakt bouwrijp, verkoopt grond en draagt risico
- Instrumenten: Wvg, verwerven, onteigening, grex
- Facilitair: faciliteert planologisch en verhaalt kosten
- Instrumenten: anterieure overeenkomst, exploitatieplan
- Kostenverhaal:
- Bij actief via grondexploitatie
- Bij passief via anterieure overeenkomst of exploitatieplan
Grondbeleid, grondexploitaties en MPG 3
Wat is een grondexploitatie?
_Een grondexploitatie (grex) is de financiële vertaling van een_
_ruimtelijk plan (bv een bestemmingsplan)._
_Het is een begroting van kosten en opbrengsten gefaseerd in de_
_tijd, waarin vastgestelde beleidsuitgangspunten zijn verwerkt_ _(bv woonbeleid, parkeerbeleid)_
Een grex bestaat uit:
- Overzicht kosten en opbrengsten (obv kostensoortenlijst)
- Fasering in de tijd, rekening houdend met rente en inflatie
- Netto contante waarde berekening
- Voldoen aan regels commissie BBV
Grondbeleid, grondexploitaties en MPG 4
Voorbeeld grex
Grondbeleid, grondexploitaties en MPG 5
(Netto) Contante waarde
- Deze waarde geeft aan hoe groot het toekomstige resultaat is.
- Bij een positief resultaat weet men wat men kan investeren.
- Bij een negatief resultaat weet men wat men moet reserveren (via voorziening).
Grondbeleid, grondexploitaties en MPG 6
Grondbeleid, grondexploitaties en MPG 7
- Parameters: kosten- en opbrengstenstijging
- Stedenbouwkundig plan
- Beleidsuitgangspunten: duurzaamheid, percentage sociaal, aantal woningen, parkeernorm e.d.
- Voor rentepercentage schrijft Commissie BBV regels voor
Grondbeleid, grondexploitaties en MPG 8
Vanuit Rijk:
- Wro à Grondexploitatiewet; à straks Omgevingswet
- Bro; kostensoortenlijst
- Notitie grondexploitaties van commissie BBV
(besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) Gemeentelijk:
- Nota grondbeleid
- Nota parkeren
- Woonbeleid
- E.d.
Grondbeleid, grondexploitaties en MPG 9
- Bij actief grondbeleid: als gemeente grond bouwrijp maakt en uitgeeft.
- Als een project in uitvoeringsfase is.
- Het startpunt van een grondexploitatie (of Bouwgrond in exploitatie (BIE)) is het raadsbesluit met de vaststelling van het grondexploitatiecomplex, inclusief grondexploitatiebegroting.
Grondbeleid, grondexploitaties en MPG 10
- Wettelijke eisen worden zonder voor te leggen aan raad/college doorgevoerd in grexen en vastgelegd via het MPG. Hier is geen keuzemogelijkheid in. Wel tussentijds informeren.
- Kleinere mutaties, zoals parameters, worden jaarlijks opgesteld en verwerkt in de grexen zonder tussentijds raadsbesluit. Is een bevoegdheid van college. Bekrachtigd via MPG door de raad.
- Majeure mutaties: wijziging in plangrens / programma / hoeveelheid uitgeefbaar worden aan de raad voorgelegd voordat het verwerkt wordt in de grex.
Grondbeleid, grondexploitaties en MPG 11
- Bestemmingsplannen
- Nota grondbeleid incl. grondprijsbeleid
- Grondexploitatie per project
- Jaarlijkse P&C cyclus
- Tussentijdse inhoudelijke en beleidsmatige wijzigingen per project
Grondbeleid, grondexploitaties en MPG 12
- Het MPG consolideert alle grondexploitaties binnen de gemeente.
- Via het MPG wordt verantwoording afgelegd over afgelopen jaar en wordt een vooruitblik gegeven op de toekomst.
- Het MPG bevat een inhoudelijke actualisatie van de grondexploitaties en de risico’s.
- Het MPG geeft een integraal overzicht van de programmering woningbouw, bedrijventerrein en overige functies (alleen grexen).
Grondbeleid, grondexploitaties en MPG 13
- Het MPG geeft inzicht in de risico’s en hoe deze afgedekt zijn (eventuele reserve grex).
- Het MPG geeft inzicht in de cash flow, wat relevant is voor de afdeling treasury (aantrekken geld).
- Het geeft inzicht in winst- en verliesnemingen.
Grondbeleid, grondexploitaties en MPG 14
- MPG betreft een actualisatie van de grexen. Dit leidt tot financieel resultaat wat wordt verwerkt in de jaarrekening.
- De jaarschijf van de grondexploitaties wordt opgenomen in de begroting en dient als krediet voor dat jaar. Afwijkingen worden in de voorjaarsnota en de najaarsnota meegenomen, gerapporteerd.
Grondbeleid, grondexploitaties en MPG 15
Binnen MPG Zandvoort nog nader uitwerken.
- Risico-analyses per project opstellen
- Risico’s opvangen binnen grex of via beslag op weerstandsvermogen.
- Reserve grondexploitaties kan dienen als buffer om de risico’s op te vangen.
Grondbeleid, grondexploitaties en MPG 16
02 juli 2018
Bedrijven
Tanja van Alphen