Zandvoort, 18 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
In een brief stelt de heer Langerak een vijftal vragen over de hoogte en de door hem veronderstelde
oneerlijkheid van de forensenbelasting. In antwoord hierop zal allereerst een algemene toelichting
op de forensenbelasting worden gegeven, waarna op de vragen antwoord zal worden gegeven.
Toelichting op de verordening forensenbelasting
Forensenbelasting wordt geheven op basis van de tekst in artikel 223 van de gemeentewet. De
forensenbelasting compenseert het niet verkrijgen van inkomsten voor forensen uit het
gemeentefonds. Forensen maken immers wel gebruik van gemeentelijke voorzieningen, maar
worden niet als “inwoner” van de gemeente gezien bij de berekening van de hoogte van de uitkering
uit het gemeentefonds.
De forensen belasting geldt wanneer een persoon voor zichzelf, of voor personen in zijn of haar
directe privésfeer, een woning beschikbaar houdt voor meer dan 90 dagen per jaar en hij of zij niet
staat ingeschreven als zijnde inwoner van de gemeente waar deze woning staat. Om geen
forensenbelasting te hoeven betalen moet een eigenaar van woning kunnen aantonen dat het huis
voor de dagen buiten de maximale 90 verhuurd wordt, of voor verhuur bestemd is. Dit kan
bijvoorbeeld door een bemiddelingscontract te tonen.
Niet alle gemeenten heffen forensenbelasting, en degene die het heffen houden veelal andere
tarieven aan, vaak gelieerd aan de WOZ waarde van de woning. Hieronder een aantal voorbeelden
van tariefstellingen:
Zandvoort Noordwijk Col3 Epe Col5 WOZ Tarief WOZ Tarief WOZ Tarief < 50.000 511,80 < 125.000 504,10 <32.000 164,27 > 50.000 1,28%
| >125.000 < 215.000 |
| 746,10 |
| >32.000 |
| 0.592% |
| max 1674,80 | >215.000 < 465.000 | 1068,80 | max | 1695,00 |
| >465.000 < 780.000 | 1653,45 |
| >780.000 | 2218,15 |
| Nunspeet | Veere | Medemblik |
| WOZ | WOZ | 0,238% | ≤ 3 slaapplekken | 185 |
| Vast 182,- | Max | 2000 | >3 slaapplaatsen | 574,90 |
Het tarief, en daarmee het percentage, dat Zandvoort hanteert is oorspronkelijk gebaseerd op het
dekken van kosten van de kohier administratie met daarbij opgeteld het missen van opbrengsten uit
het gemeentefonds. Dit percentage is in de loop der tijd trendmatig opgehoogd. Het ophogen van
de forensenbelasting is mede gerelateerd aan de toeristenbelasting, aangezien personen die
forensenbelasting afdragen, geen toeristenbelasting afdragen maar wel verblijfsaccommodaties voor
toeristen aanbieden. De volgende tabel geeft de verschillende inkomstenbronnen weer met
betrekking tot bewoners, toeristen en woningen in Zandvoort. Voor de gemiddelden is uitgegaan van
(1) een gemiddeld aantal personen van 2,01 per huishouden in Zandvoort (16 765 mensen /8 325 huishouden) [1] (2) een afgerond bedrag dat direct toe te rekenen is aan inwoners uit het gemeentefonds (d.w.z. dat uitkeringen t.b.v. sociaal domein, grond en gebouwen zijn uitgesloten) [2], (3) het standaard tarief a €2,25 voor de toeristen belasting [3], (4) een gemiddeld aantal
1 Bron: CBS Statline 2 Bron: Binnenlands Bestuur: _Gemeentefonds_ _Rijksbegroting_ 3 Bron: Verordening Toeristenbelasting Zandvoort
overnachtende a 2 personen en (5) een gemiddelde dekkingsgraad van verblijfsaccommodaties a 60% [4]. Het getal 275 in de onderste regel is het aantal dagen dat een accommodatie maximaal kan
verhuurd worden aan toeristen zonder dat hier toeristenbelasting voor hoeft worden betaald (indien
reeds forensenbelasting wordt afgedragen) (365 – 90 dagen voor minimaal eigen gebruik).
Het volgende overzicht geeft het aantal aanslagen, de opbrengst en het aantal bezwaren van de
forensenbelasting aan van de afgelopen 3 jaar.
1. De belasting is omstreden, vanwege de grote willekeur. Zo is er aan de ene kant een meerderheid
van gemeentes die kortingen op gemeentebelastingen geven, of delen kwijtschelden ter
compensatie van het feit dat men als eigenaar in twee gemeenten OZB en gemeenteheffingen moet
voldoen. Men betaalt dus al dubbel terwijl met er grosso modo slecht voor de helft gebruik maakt
van gemeentevoorzieningen. Aan de andere kant van het spectrum is er een minderheid van
gemeenten die de dubbele lasten nog extra verzwaren met een forensenbelasting.
Nu de formele wetgever het in de gemeentewet toestaat dat gemeenten een forensenbelasting
instellen is er geen sprake van willekeur als gemeenten van deze bevoegdheid gebruik maken.
2. Zandvoort scoort extreem hoog in vergelijking met andere heffingsgemeentes. De billijkheid is
daarom m.i. volledig zoek en staat niet meer in verhouding met eventueel gederfde inkomsten voor
een inwoner uit het gemeentefonds. Ter vergelijking met andere kustgemeenten geldt bv. voor een
gemiddelde woning van _€_ 200.000 volgens de gemeentevoorlichters: Bergen aan Zee _€_ 900,-;
Castricum _€_ 198,- Bloemendaal _€_ 0,00; Zandvoort _€_ 1674,80; Noordwijk _€_ 745, Afgaande op het eerder geplaatste overzicht van tarieven, komt de tariefstelling van Zandvoort
inderdaad relatief hoog uit. Het tarief dat wordt gehanteerd in Zandvoort is verbonden met de
toeristenbelasting. Het hoge tarief van de forensenbelasting compenseert namelijk het gemis aan
inkomsten uit de toeristenbelasting, afdragers van forensenbelasting zijn immers vrijgesteld voor het
betalen van de toeristenbelasting. Deze koppeling is gemaakt omdat tweede huis eigenaren in
4 Bron: Onderzoek MRA naar dekkingsgraad verblijfsaccommodaties
Zandvoort over het algemeen hun onderkomen in de periode dat zij hier zelf geen gebruik van maken
verhuren aan toeristen.
Daarnaast staat het tarief van de forensenbelasting uitsluitend ter beoordeling van de
gemeenteraad. Noch het tarief, noch de opbrengst van die belasting is aan andere wettelijke
beperkingen gebonden dan die welke volgens artikel 217 van de Gemeentewet voor alle
gemeentelijke belastingen gelden. Voor ingrijpen (door de rechter) is slechts plaats indien de
gekozen tariefstelling leidt tot een willekeurige en onredelijke belastingheffing die de wetgever niet
op het oog kan hebben gehad. Hiervan is sprake indien de gekozen heffingsmaatstaf niet aansluit bij
het karakter van de forensenbelasting of tot een buitensporige maatstaf leidt. De heffing van
forensenbelasting naar WOZ-waarde is niet een door de wet verboden heffing naar vermogen (vgl.
HR 13 mei 2016, nr. 15/05264, ECLI:NL:HR:2016:841). Bovendien is naar het oordeel van het college
geen sprake van een buitensporige dan wel onredelijke heffing.
In de Verordening forensenbelasting is onder meer het volgende bepaald:
“Artikel 2 Belastbaar feit en belastingplicht
1. Onder de naam “forensenbelasting” wordt een directe belasting geheven van natuurlijke personen
die, zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben, er op meer dan 90 dagen van het belastingjaar
voor zichzelf of hun gezin een gemeubileerde woning beschikbaar houden.
2. Of iemand in de gemeente hoofdverblijf heeft, wordt naar de omstandigheden beoordeeld.”
Onder hoofdverblijf wordt verstaan de plaats waar zich het zwaartepunt van het persoonlijke leven
van een belanghebbende bevindt. Deze plaats dient op basis van de daarvoor relevant te achten
feitelijke omstandigheden te worden vastgesteld.
Dat er sprake is van een inschrijving in de GBA is niet beslissend voor de vraag waar zich het
zwaartepunt van belanghebbenden persoonlijke leven bevond. Waar iemand zijn hoofdverblijf heeft
moet worden beoordeeld naar de omstandigheden, waarbij de inschrijving in de GBA er één van is.
De verordening is niet ingericht om samenwonende te bevoordelen. Het voorgaande neemt echter
niet weg dat twee samenwonenden ieder hun eigen hoofdverblijfplaats kunnen hebben, en daarmee
een belasting voordeel hebben.
4. Een raadslid voerde aan dat het ook om het reguleren van het woongedrag gaat. Men zou anders
te veel leegstand creëren. Dit argument is invalide. Er zijn mensen die om diverse redenen in
Nederland ingeschreven willen blijven staan, bv. in Zandvoort, maar bijna het hele jaar in hun huis in
het buitenland vertoeven. Ook vertoeven veel ingeschreven bewoners van de zeereep, vanwege het
doorgaans ruige zand en windklimaat in de wintermaanden, in zonniger oorden. Aan de andere kant
kan het iedere inwoner overkomen dat hij voor langere of kortere tijd ingeschreven dient te staan in
een andere gemeente zonder dat hij direct zijn woning wil verkopen. De zogenaamde
forensenbelasting hangt dus als een zwaard van Damocles boven ieders hoofd. De hoge
omloopsnelheid in verkoop van flats op de zeereep toont juist aan dat de forensenbelasting juist
deregulerend werk.
Zoals bij de vorige vraag is aangegeven dient beoordeeld te worden waar zich het zwaartepunt van
het persoonlijke leven van een belanghebbende bevindt. Deze plaats dient op basis van de daarvoor
relevant te achten feitelijke omstandigheden te worden vastgesteld. De persoonlijke keuze die hierbij
wordt gemaakt, heeft gevolgen voor de belastingheffing van onder meer de forensenbelasting.
Dat de ‘hoge omloopsnelheid in verkoop van flats op de zeereep’ het gevolg is van de
forensenbelasting is niet onderbouwd.
5. Een wethouder voerde aan dat het om een aardig bedrag aan inkomsten voor de gemeente
betreft. Het handhaven van een heffing die zo onrechtvaardig uitpakt is echter ethisch verwerpelijk.
Een gemeente moet in staat zijn om inkomsten te genereren naar een eerlijke evenredigheid.
Mogelijk bv. via een algemene verhoging van de OZB o.i.d.
Het doel van de forensenbelasting is om niet-ingezetenen die relatief gezien veel in de gemeente
verblijven, mee te laten betalen aan de bekostiging van het algemene voorzieningsniveau van de
gemeente. Om die reden is het in het licht van het profijtbeginsel dan ook niet onredelijk een
bijdrage te vragen in de vorm van een (forensen)belasting.
Om te voorkomen dat een persoon zowel forensenbelasting als onroerendezaakbelasting als
toeristenbelasting dient te betalen, waardoor deze persoon op twee of zelfs drie verschillende
manieren mee moet betalen aan het algemene voorzieningsniveau van de gemeente is een
samenloopbepaling opgenomen om de samenloop van toeristen- en forensenbelasting te
voorkomen. Gemeenten zijn dat echter niet verplicht. De gemeente Zandvoort houdt zich wel aan
deze bepaling door in de Verordening Toeristenbelasting op te nemen dat er geen toeristenbelasting
meer dient te worden afgedragen indien reeds forensenbelasting wordt geheven (Verordening
toeristenbelasting 2016, artikel 4.3).
Buiten kijf staat dat een forens meer belasting betaalt dan een ingezetene die het gehele jaar in de
gemeente verblijft. De reden daarvan is dat gemeenten voor iedere inwoner uit de gemeente een
vergoeding krijgen uit het gemeentefonds, voor forensen krijgen zij echter geen vergoeding.
Hierdoor achten wij het wenselijk de forens zwaarder te belasten dan haar eigen inwoners.
Wij hopen u hiermee ons standpunt over de heffing van forensenbelasting te hebben aangegeven.
Wij zien vooralsnog geen reden om aan de gemeenteraad een voorstel te doen om de heffing van
forensenbelasting te herzien.
Het college.