West Maas en Waal, 28 oktober 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Overheidsbronnen over het belang van kleine scholen in de regio
Dit overzicht brengt officiële overheidsbronnen bijeen waaruit blijkt dat het Rijk het belang erkent van kleine scholen in dunbevolkte gebieden en kleinere kernen. De bronnen zijn geselecteerd op hun relevantie voor een lokaal initiatief dat een school wil behouden of een doorstart wil realiseren.
Kernboodschap
De rijksoverheid erkent dat kleine scholen in de regio een bijzondere functie kunnen hebben.
In officiële Kamerstukken wordt het verband gelegd tussen kleine scholen, bereikbaarheid van onderwijs en de leefbaarheid van dorpen en dunbevolkte gebieden. Bij de herziening van het stelsel wordt daarom gezocht naar mogelijkheden om kleine scholen die noodzakelijk zijn voor een bereikbaar onderwijsaanbod te behouden. De Tweede Kamer heeft daarnaast expliciet aandacht gevraagd voor het voortbestaan van openbare scholen in dunbevolkte regio’s en voor ondersteuning van lokale initiatieven die een zelfstandige school willen oprichten of behouden.
Belangrijke nuance. Deze bronnen betekenen niet dat een lokale gemeenschap automatisch een juridisch recht heeft op het openhouden van een specifieke school. De verantwoordelijkheid voor instandhouding ligt in belangrijke mate bij het schoolbestuur en ook wettelijke normen, onderwijskwaliteit, personeel en doelmatigheid blijven relevant. De bronnen bieden vooral een duidelijke beleidsmatige onderbouwing.
1. Kamerbrief – Stand van zaken instandhouding in het basisonderwijs en update regiobijeenkomsten
_3 juli 2025 | Kamerstuk 31 293, nr. 832_
Dit is een van de meest expliciete recente beleidsbrieven. De staatssecretaris schrijft dat er in sommige regio’s te kleine scholen zijn die cruciaal zijn voor de bereikbaarheid van het onderwijs en de leefbaarheid van een gebied. Als deze scholen verdwijnen, moeten leerlingen soms ver reizen. De brief beschrijft daarom een nieuwe uitzonderingsgrond op basis van een afstandscriterium, zodat kleine scholen die noodzakelijk zijn voor bereikbaarheid kunnen blijven bestaan.
[Officiële bron: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31293-832.html](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31293-832.html)
2. Kamerbrief – Aanpassingen in het stelsel van instandhouding en opheffing basisscholen
_19 december 2024 | Kamerstuk 31 293, nr. 778_
De staatssecretaris benadrukt dat bereikbaar onderwijs in kleine dorpen belangrijk is voor kinderen én voor de leefbaarheid van kleine kernen. In dunbevolkte regio’s kunnen kleinere scholen een onmisbare rol spelen bij het behoud van bereikbaar onderwijs. Daarom wordt gezocht naar een uitzonderingsmogelijkheid voor scholen die nodig zijn om een bereikbaar aanbod te behouden.
[Officiële bron: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31293-778.html](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31293-778.html)
_Aanhangsel Handelingen 2024–2025, nr. 638_
De staatssecretaris wordt rechtstreeks gevraagd of kleine scholen een belangrijke functie hebben voor de leefbaarheid in dorpen. Het antwoord luidt: “Ja.” Vervolgens wordt uitgelegd dat kleine scholen soms de enige school in de omgeving zijn en belangrijk zijn voor de leefbaarheid van dorpen en omliggende gebieden. Ook wordt bereikbaarheid naast onderwijskwaliteit als relevant uitgangspunt genoemd.
[Officiële bron: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/ah-tk-20242025-638.html](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/ah-tk-20242025-638.html)
_26 november 2025 | Kamerstuk 31 293, nr. 852_
De Kamer constateert dat kleine scholen in dunbevolkte gebieden met een afstandscriterium moeten worden ontzien en verzoekt de regering om bij de vormgeving van het afstandscriterium ook zorg te dragen voor het voortbestaan van openbare scholen in dunbevolkte regio’s. Daarmee wordt het belang van regionale bereikbaarheid en de beschikbaarheid van openbaar onderwijs expliciet gekoppeld aan de nieuwe systematiek.
[Officiële bron: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31293-852.html](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31293-852.html)
_11 september 2025 | Kamerstuk 31 293, nr. 844_
Deze motie is bijzonder relevant voor een lokale initiatiefnemer. De Kamer constateert dat de heropening van de Driessenschool in Grootschermer als zelfstandige school brede steun en gemeenschapsherstel heeft opgeleverd. De Kamer verzoekt de regering om samen met de VNG en de PO-Raad een handreiking op te stellen voor lokale initiatieven die een zelfstandige school willen oprichten of behouden en gemeenten en schoolbesturen actief te ondersteunen bij lokale doorstarts.
[Officiële bron: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31293-844.html](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-31293-844.html)
18 januari 2024 | Kamerstuk 36 410 VIII, nr. 79
De Tweede Kamer benadrukte dat het behoud van basisscholen in kleinere kernen van belang is voor leefbaarheid en sociale cohesie. De regering werd verzocht bij nieuw onderwijsbeleid en nieuwe onderwijsregels een ‘krimpcheck’ uit te voeren naar de gevolgen voor scholen op het platteland en in kleinere kernen.
[Officiële bron: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36410-VIII-79.html](https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-36410-VIII-79.html)
Maatschappelijke betekenis: Een kleine school in een dorp of dunbevolkte regio kan belangrijk zijn voor bereikbaarheid, leefbaarheid en de lokale gemeenschap.
Beleidsmatige ruimte voor behoud: De herziening van de instandhoudingssystematiek moet voorkomen dat kleine scholen verdwijnen wanneer daardoor gaten in het regionale onderwijsaanbod ontstaan.
Specifieke aandacht voor dunbevolkte gebieden: De nieuwe afstandsuitzondering is bedoeld om kleine scholen te kunnen behouden wanneer bereikbaarheid een probleem wordt.
Aandacht voor lokale initiatieven: De Kamer heeft expliciet gevraagd om ondersteuning van lokale initiatieven die een zelfstandige school willen behouden of een doorstart willen realiseren.
Geen automatisch juridisch recht: De bronnen creëren op zichzelf geen recht op behoud van een specifieke school; ze bieden vooral beleidsmatige onderbouwing voor het gesprek met bestuur, gemeente en andere betrokkenen.