Vlaardingen, 17 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Uitvoeringsopties Vrij Reizen OV voor AOW-gerechtigden met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm
Tijdens de algemene beschouwingen op 9 november 2017 heeft de raad een amendement op de Begroting 2018 aangenomen betreffende Vrij Reizen OV voor AOW-gerechtigden met een inkomen tot 120% van de bijstandsnorm gedurende een jaar. De raad heeft hiertoe € 250.000 vrijgemaakt uit de reserve Sociaal Domein. De afgelopen maanden zijn de mogelijkheden onderzocht om dit amendement binnen het beschikbare budget uit te voeren. Hieronder de stand van zaken.
Pilotproject 2010/2011 In 2010/2011 is reeds een pilotproject gratis OV voor 65-jarigen en ouder uitgevoerd naar aanleiding van een door de raad aangenomen motie in november 2008 bij de behandeling van de programmabegroting 2009-2012. Hieronder in het kort de karakteristieken van dit pilotproject.
- _Looptijd_: per 1 maart 2010 is dit project van start gegaan met het aanschrijven van de doelgroep die in kaart was gebracht door onderzoeksbureau Kwiz. Van 1 april 2010 tot en met 31 maart 2011 kon er gratis gereisd worden met Qbuzz lijn 126 en alle bussen, trams en metro’s van de RET binnen de grenzen van de stadsregio Rotterdam, uitgezonderd Randstadrail (traject Pijnacker Zuid - Den Haag Centraal), de BOB- bus en de Fast Ferry. Gratis vervoer per trein (NS) was eveneens niet mogelijk,
- _Doelgroep_: inwoners van Vlaardingen van 65 jaar en ouder (peildatum 1 januari 2010) met een inkomen tot en met maximaal 120% van het sociaal minimum (= 120% van de toepasselijke bijstandsnorm).
- _Doel:_ het mobieler maken van ouderen, hetgeen mogelijk een gunstig effect zou kunnen hebben op gevoelens van eenzaamheid en sociaal isolement. Tevens werd beoogd het gebruik van het openbaar vervoer te stimuleren, waardoor het gebruik van de auto mogelijk zou afnemen.
- _Evaluatie:_ het Kenniscentrum Vlaardingen heeft, zoals door de raad gewenst, de evaluatie uitgevoerd op de hiervoor genoemde punten. Middels vragenlijsten heeft een voormeting, een tussenmeting en een eindmeting plaatsgevonden. Uit de evaluatie bleek dat de respondenten uit de doelgroep tijdens het project wel meer gebruik zijn gaan maken van het openbaar vervoer, hetgeen echter geen daling in het gebruik van de auto met zich meebracht. Ook waren gevoelens van eenzaamheid/sociaal isolement bij de gebruikers van het gratis reizen niet afgenomen.
Op 27 januari 2011 heeft de raad de meerjarenbegroting 2011-2014 aangenomen, waarbij besloten is om de pilot gratis OV voor 65 jarigen en ouder na afronding op 31 maart 2011, niet voort te zetten. Dit in verband met gemeentelijke bezuinigingen.
Uitvoeringsopties Desgevraagd is door de RET aangegeven dat het aanvragen en het maken van een nieuw reisproduct 3-4 maanden kost. Zodra er duidelijkheid bestaat over de uitvoeringsoptie kan dit proces in gang gezet worden waarbij de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) als concessieverlener van het openbaar vervoer in de regio ook nog toestemming dient te verlenen. Als er in februari duidelijkheid bestaat over de uitvoeringsoptie zou per 1 juni (tweede kwartaal 2018) gestart kunnen worden met een pilot.
Er zijn 3 uitvoeringsopties onderzocht.
1. Vrij reizen voor alle Vlaardingse AOW gerechtigden met een inkomen niet hoger dan 120% van de geldende bijstandsnorm via zelfmelding en individuele toetsing
In Schiedam heeft men een vrij-reizen-regeling, die door Stroomopwaarts (SOW) wordt uitgevoerd. Derhalve hebben wij bij SOW een kostenraming opgevraagd. Uitgaande van 1.500 aanvragen (60% deelname bij totale doelgroep 2.500 personen) over de periode 1 juli 2018 t/m 30 juni 2019 bedragen de indicatieve uitvoeringskosten die SOW in rekening brengt € 119.461.
Bij ICT-beheer en beleid is de vraag uitgezet of het mogelijk is of de inwoners van Vlaardingen op dezelfde manier als Schiedam digitaal, d.m.v. DigiD, een aanvraag kunnen indienen (dit is nog in onderzoek). Deze uitvoeringskosten zijn hoog maar wel reëel. Van iedere aanvrager dienen namelijk de inkomensgegevens aangevraagd te worden en getoetst te worden. Stroomopwaarts beschikt niet over inkomensgegevens van AOW-ers en kan deze gegevens dus niet uit Suwinet halen, omdat deze doelgroep geen bijstandsuitkering ontvangt.
De RET-kosten bedragen:
- Totale indicatieve reiskosten € 206.473
- Totale indicatieve handelingskosten € 20.000 Totaal € 226.473
In totaal komen we uit op een indicatief bedrag van (€ 119.461 + € 226.473 =) € 345.394.
Dit kan nog hoger uitvallen als er meer dan 1500 aanmeldingen zijn (60%). De RET-kosten nemen echter niet toe. Als het deelname percentage hoger wordt, worden de reiskosten evenredig hoger (project/handelingskosten blijven gelijk). Maar in het eerste jaar van het project (ook bij 1 jaar totaal) gaat de RET uit van dit percentage en vindt er geen nacalculatie plaats. Op basis van alle ervaring die RET tot nu toe heeft, is het deelnamepercentage van 60% in deze groep realistisch. Het wordt uiteindelijk misschien 65 %, maar blijft onder de 70. Lager dan 60 zal het ook weer niet worden. Voor de jaren daarna geldt dan wel afrekening op basis van het daadwerkelijke deelnemerspercentage en de gemaakte kosten.
De kosten van toetsing door Stroomopwaarts nemen wel toe als er meer aanvragen zijn. De kosten zijn ca € 80 per aanvrager. Als 70% van de doelgroep een aanvraag indient, dan nemen de kosten met € 20.000 toe. De kosten van toetsing door Stroomopwaarts zullen variëren tussen €120.000 (bij 1500 aanvragers) en € 140.000 (bij 1750 aanvragers).
De totale indicatieve uitvoeringskosten komen, afhankelijk van het aantal aanvragen, uit op € 345.000 tot € 365.000, terwijl er € 250.000 door u beschikbaar is gesteld. Er is dus minimaal een overschrijding van € 95.394. Dit is verklaarbaar doordat in het amendement geen rekening is gehouden met de kosten van toetsing van de aanvragen (SOW).
Col2
Vanwege de hoge uitvoeringskoste mogelijk is om bij deze pilot de wer
n bij een individuele inkomenstoetsing, is SOW gevraagd of het wijze uit de vorige pilot te hanteren. In de vorige pilot hebben wij
bureau Kwiz de adresgegevens lat
en aanleveren van alle Vlaardingse AOW gerechtigden op 120%
bijstandsniveau en heeft Sociale Z reizen product bij een RET servicep
ken hen een ambtshalve beschikking gestuurd waarmee het vrij unt geactiveerd kon worden. Er was verder geen inkomenstoets
nodig, behalve bij de senioren die g aanmerking te komen; zij konden zi
een beschikking hadden gekregen, maar toch meenden in ch zelf melden bij de gemeente (Sociale Zaken).
De totale indicatieve uitvoeringskos
ten voor deze variant zijn: € 40.539
De totale indicatieve kosten RET en SOW komen hiermee op € 267.012.
Echter, het verstrekken van gegevens door SOW aan Kwiz (zodat zij een bestandsvergelijking kunnen doen) is niet toegestaan op basis van art. 65 van de Participatiewet die er in 2010 nog niet was.
Het bestand AOW-ers verkrijgen via de Sociale Verzekeringsbank (SVB) is geen optie. Bij het vorige project heeft de SVB aangegeven dat zij alleen het aantal personen kunnen doorgeven die van de SVB een AIO-uitkering (Aanvullende Inkomensvoorziening Ouderen) ontvangen. Deze uitkering vult de AOW aan tot bijstandsniveau (100%). Dat is dus lager dan de gevraagde 120% bijstandsnorm. In het vorige project waren dit 271 personen. Deze personen op 120% niveau heeft de SVB niet in beeld, voor de SVB is het niet van belang of AOW gerechtigden een pensioen hebben of een vermogen en vraagt daar dus niet naar.
3. Vrij reizen voor alle AOW gerechtigden
Voordeel van deze uitvoeringsoptie is dat er hierbij geen hoge uitvoeringskosten zijn omdat er geen individuele inkomenstoetsing hoeft plaats te vinden. Ook zijn er geen problemen met de Wet Bescherming Persoonsgegevens; de gemeente beschikt zelf over de Basisregistratie Personen (BRP) en mag hieruit selecteren voor een aanschrijfbestand. Tevens is deze optie snel tot uitvoering te brengen.
Om deze optie ook voor Vlaardingen te onderzoeken is het Kenniscentrum gevraagd naar het aantal AOW gerechtigden op dit moment in Vlaardingen (= 66 jaar en ouder voor 2018) en het aantal personen dat in de periode 1 april t/m 31 maart 2019 (de aanvankelijk beoogde looptijd van de pilot) 66 jaar wordt.
Aantal AOW gerechtigden per 1/1/2018: 14.392 In 2018 worden 853 personen 66 jaar. In 2019 bereiken tot en met 31 maart 2019 222 personen de leeftijd van 66 jaar (AOW gerechtigde leeftijd in 2019 is 66 jaar en 4 maanden, gerekend is met 66 jaar).
Dit aantal is dusdanig hoog dat op voorhand al duidelijk is dat een vrij reizenregeling voor de totale groep AOW-gerechtigden niet uitgevoerd kan worden met € 250.000, ook al zijn er dan nauwelijks uitvoeringskosten. De totale reis- en handelingskosten voor 1500 personen (60% van 2.500) bedragen al € 226.473 en zouden voor het aantal van 9.280 personen (60% van 15.467) dan 6x zoveel bedragen, zijnde € 1,4 miljoen. Een variant om deze gehele doelgroep (ongeacht inkomen) aan te schrijven met de mogelijkheid om gebruik te maken van vrij reizen regeling en dat achteraf steekproefsgewijze controle plaatsvindt, achten wij te fraudegevoelig. Dit vraagt te veel handhavings- en terugvorderingscapaciteit als het inkomen bij toetsing achteraf (net) te hoog blijkt en ten onrechte gebruik gemaakt is van de vrij reizen optie.
Samenvatting uitvoeringsopties
| 15.2.1 | The Borrower shall p | romptly inde | mnify the Le | nders for all c | osts and |
|---|---|---|---|---|---|
| 1. AOW gerechtigden tot en met 120% bijstandsniveau | Zelfmelding via DIGID (in onderzoek) en individuele inkomenstoetsing | € 119.461 | € 226.473 (vervoer en handeling) | € 345.394 | Op basis van 2.500 personen en 60% deelname |
| 2. AOW gerechtigden tot en met 120% bijstandsniveau | Via ambtshalve beschikking aan aanschrijfbestand, in kaart gebracht door extern bureau. | € 40.539 | € 226.473 | € 267.012 | Op basis van 2.500 personen en 60% deelname |
| 3. Alle AOW gerechtigden (= 66 jr. in 2018) | Via aanschrijfbestand uit Basisregistratie Personen (BRP) | Geen | € 226.473 | € 1,4 miljoen | Op basis van 14.000 personen en 60% deelname |
Conclusie
Optie 2. ‘Pilotproject via ambtshalve beschikking aan aanschrijfbestand, in kaart gebracht door extern bureau’ zou in principe financieel uitvoerbaar zijn, zij het dat dit juridisch niet mogelijk is door gewijzigde privacy regelgeving.
Optie 3 ‘Pilotproject via aanschrijfbestand uit Basisregistratie Personen (BRP)’ is eveneens niet uitvoerbaar vanwege de veel te hoge kosten.
Optie 1. ‘Pilotproject met zelfmelding en individuele inkomenstoetsing’ blijft over als uitvoerbare optie. Maar deze optie is niet uitvoerbaar binnen het door u beschikbaar gestelde budget (overschrijding van
bijna € 100.000), omdat het aanvankelijke amendement uitging van een bedrag van € 121.000 dat alleen de indicatieve reiskosten betrof, 1. daar nog uitvoerings-en handelingskosten (kosten RET en evt. uitvoeringsorganisatie) bij opgeteld moesten worden, 2. dat dit bedrag gebaseerd was op de groep 65+-ers op maximaal 110% van de bijstandsnorm (conform Schiedam), terwijl onze vorige pilot 120% van de bijstandsnorm betrof, en 3. dat deze berekening het prijspeil van 2015 betrof.
In de mondelinge beantwoording naar de raad heeft de portefeuillehouder ervoor gekozen een aangepaste inschatting te maken naar een bedrag van € 250.000. Dit bedrag is vervolgens in het amendement opgenomen. Naar nu blijkt vallen de totale geraamde kosten hoger uit dan verwacht met een overschrijding van bijna € 100.000. Om uitvoering te kunnen geven aan het amendement zal de raad worden voorgesteld om € 350.000 beschikbaar te stellen vanuit de reserve Sociaal Domein.