Vlaardingen, 17 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 20 november 2026.
Stedelijk Beheer
RAADSMEMO
Aan De gemeenteraad van Vlaardingen
Portefeuillehouder A.F. de Leede
Onderwerp Raadsmemo motie papierafval voorkomen middels Ja/Ja sticker
Datum Registratienummer 8 juni 2021 1848285
Geachte leden van de raad,
Gemeente Vlaardingen
Aantal bijlagen
Aanleiding Bij de vaststelling door uw raad van het Actieplan halvering restafval Vlaardingen 2019 op 19 december 2019 is de motie Papierafval voorkomen middels Ja/Ja sticker' aangenomen.
In de raadsmemo's Rapportage Stand van zaken Actieplan halvering restafval Vlaardingen 2019 van 7 april 2020 (1772067), 17 november 2020 (1819343 met bijlage 1821699) en 13 april 2021 (1840108) is reeds over de stand van zaken ten aanzien van deze motie gerapporteerd. In het raadsmemo van 13 april jl. is aangegeven dat uitvoering van de motie in voorbereiding is met als streefdatum van invoering 1 september 2021 en dat u hierover nader geïnformeerd zou worden middels een apart raadsmemo in het tweede kwartaal 2021. Dit raadsmemo ligt thans voor.
Inhoud motie De motie betreft het verzoek aan het college om 'de maatregel 'Ja/Ja sticker' in Vlaardingen in te voeren, onder de voorwaarden dat
-deze maatregel aantoonbaar rechtmatig mag worden ingevoerd door gemeentes en -deze maatregel niet resulteert in hogere kosten voor onze inwoners'.
Overigens is de Ja/Ja sticker voor ongeadresseerd reclamedrukwerk ook in het Actieplan halvering restafval Vlaardingen 2019 opgenomen als relevante maatregel. Gezien de op dat moment actuele juridische context is deze destijds niet nader uitgewerkt.
Opt-in systeem versus Opt-out systeem Met de invoering van een Ja/Ja sticker wordt gekozen voor een opt-in systeem, waarbij inwoners bewust vooraf kunnen kiezen (opteren) voor het ontvangen van reclame. Dit betreft een omdraaiing van de huidige situatie waarin inwoners middels een nee/ja of nee/nee sticker aangeven géén reclamedrukwerk te willen ontvangen (= opt-out: achteraf heeft men de mogelijkheid aan te geven geen reclame te willen).
Introductie van een opt-in systeem is één van de maatregelen om de hoeveelheid huishoudelijk restafval in Vlaardingen te verminderen. Een opt-in systeem vermindert de hoeveelheid papier die wordt verspreid en daarmee ook de hoeveelheid papierafval die in het restafval terecht komt. De verwachting is dat een
opt-in systeem de hoeveelheid papierafval in Vlaardingen met ruim 380 ton per jaar vermindert. Dat komt neer op ruim 5 kilo papier per inwoner per jaar.
Rechtmatigheid invoering In de huidige situatie is de juridische rechtmatigheid van een opt-in systeem in hoge mate, maar nog niet volledig, bewezen. In diverse gemeenten hebben verspreiders van reclamedrukwerk juridische procedures aangespannen tegen introductie van een opt-in systeem. In dit verband zijn onder meer de procedures in de gemeenten Amsterdam en Rotterdam relevant. Op 24 september 2019 is door de rechter bepaald dat de introductie van het opt-in systeem in gemeente Amsterdam rechtmatig is. In de hierop volgende beroepsprocedure bij de Hoge Raad concludeerde de advocaat-generaal op 5 februari 2021 eveneens dat het in Amsterdam gehanteerde systeem rechtmatig is. Dit betreft een niet-bindend advies aan de Hoge Raad. De uitspraak van de Hoge Raad wordt verwacht begin juli 2021. Ten aanzien van introductie van een opt-in systeem in Rotterdam bepaalde de rechter op 3 maart 2020 in eerste aanleg dat de gemeente een overbruggingstermijn van 20 maanden diende te hanteren (te rekenen vanaf 12 december 2019) alvorens tot handhaving van het nieuwe systeem over te gaan waarmee de eerste mogelijke ingangsdatum 1 september 2021 zou worden. Deze eis kwam in hoger beroep echter te vervallen. In oktober 2020 won Rotterdam het hoger beroep tegen brancheorganisatie MailDB. Het verbod op ongeadresseerde reclame is in Rotterdam alsnog ingegaan per 1 november 2020.
Op basis van deze uitspraken lijkt de rechtmatigheid van invoering van een opt-in systeem voldoende bewezen om tot invoering in Vlaardingen over te gaan
Huis-aan-huis bladen Het bovenstaande geldt voor een opt-in systeem dat uitsluitend gericht is op ongeadresseerd reclamedrukwerk. Systemen waarbij óók huis-aan-huis bladen onder de maatregel vallen, zijn tot op heden op juridische bezwaren gestuit. Bij het vaststellen van de regels voor een opt-in systeem is het noodzakelijk te bepalen aan welke criteria een huis-aan-huis blad dient te voldoen om als zodanig te worden aangemerkt. Wij hanteren daarbij de definitie van de Gemeente Rotterdam die aangeeft dat tenminste 30% van de inhoud bestaat uit informatie over en nieuws uit het eigen verspreidingsgebied, niet zijnde reclame. Dit percentage is gebaseerd op het huidige percentage inhoudelijke content van de belangrijkste huis-aanhuis bladen en vergroot het milieueffect van het opt-in systeem. Reclamebladen met een zeer beperkt aandeel inhoudelijke content vallen immers buiten de definitie. Het ondersteunt tevens het in stand houden van de lokale nieuwsvoorziening. Omdat de gemeente Rotterdam inhoudelijke huis-aan-huis bladen van belang acht voor de lokale nieuwsverspreiding heeft zij hierover afspraken gemaakt met belangrijke huis-aan-huis bladen. In een 'verklaring van overeenstemming' gaan de betreffende huis-aan-huis bladen een inspanningsverplichting aan om 30% inhoudelijke content te handhaven. De gemeenten Schiedam (streef-startdatum Ja/Ja sticker 1 augustus 2021) en Maassluis (streefstartdatum 1 oktober 2021 Ja/Ja sticker) kiezen eveneens voor minimaal 30% inhoudelijke content van de huis-aan huis bladen en hanteren daarbij de genoemde verklaring van instemming.
Financiën De introductie van een opt-in systeem brengt kosten met zich mee. Het gaat daarbij om de kosten voor de stickers en communicatie, de verminderde papieropbrengst en de kosten voor handhaving. Daartegenover staat dat door de verminderde hoeveelheid papier in het restafval, de verwerkingskosten van restafval verminderen. Tabel 1 geeft een indicatie van de verwachte kosten en opbrengsten van een opt-in systeem in Vlaardingen. Dit betreft nadrukkelijk een indicatieve kostenraming omdat hieraan een groot aantal aannames ten grondslag ligt.
Kosten (jaar 1) Opbrengsten (jaar 1) Stickers en communicatie €15.000,- Vermeden verbrandingskosten
€27.000,
restafval
Verminderde papieropbrengst €4.000,Handhaving p.m. Totaal €19.000,- €27.000,Tabel 1: indicatieve kosten en opbrengsten van een opt-in systeem
Uit tabel 1 volgt dat de verwachte kosten voor introductie van een opt-in systeem worden gecompenseerd door de vermeden verbrandingskosten voor restafval. Daarbij dient opgemerkt te worden dat de kosten voor een groot deel eenmalige kosten zijn terwijl de kostenbesparing een structureel karakter heeft. Derhalve wordt verwacht dat de maatregel geen verhoging van de afvalstoffenheffing voor inwoners tot gevolg heeft.
Inspraak De regels voor het opt-in systeem dienen te worden vastgelegd in de Afvalstoffenverordening Vlaardingen 2014. De huidige verordening wordt hiertoe op de noodzakelijke punten gewijzigd zodat de
Ja/Ja sticker snel ingevoerd kan worden. Een volledige actualisatie van de Afvalstoffenverordening voeren wij uit op het moment dat er meer duidelijkheid is over de artikelrelatie met de Omgevingswet.
Uw raad dient de beoogde wijzigingen in deze verordening vast te stellen. Voordat uw raad tot wijziging besluit, kunnen inwoners en belanghebbenden gedurende een periode van zes weken hun zienswijze indienen ten aanzien van de voorgenomen wijzigingen. De ingediende zienswijzen worden door uw raad meegenomen in de besluitvorming over de verordening.
Communicatie Introductie van een Ja/Ja sticker vereist tijdige en zorgvuldige communicatie De gemeente dient het besluit tot introductie van een Ja/Ja sticker tijdig publiek te maken, zodat inwoners en bedrijven kunnen anticiperen op het nieuwe beleid.
Wanneer het systeem van kracht wordt, mag ongeadresseerd reclamedrukwerk uitsluitend worden bezorgd bij huishoudens die actief aangeven hier prijs op te stellen. Huishoudens kunnen dit doen door een zogenaamde Ja-Ja sticker bij hun brievenbus te plakken. De gemeente Vlaardingen stelt deze stickers beschikbaar voor inwoners.
Handhaving Handhaving is in het huidige opt-out-systeem geen taak van gemeenten. Als een inwoner ondanks een nee/ja- of nee/nee-sticker reclame ontvangt, kan hij een klacht indienen bij de reclamebranche. Die wordt dan via een zelfreguleringssysteem van de Stichting Reclame Code verwerkt. Het nieuwe opt-in systeem wordt niet door de reclamebranche gehandhaafd. Het is dus aan de gemeente om de naleving van een opt-in systeem te handhaven. De wijze waarop wij hieraan vorm gaan geven, wordt momenteel uitgewerkt.
Tijdpad De streefdatum van invoering per 1 september 2021 wijzigt in de streefdatum van invoering per 1 januari 2022. Op deze manier kunnen we rekening houden met de laatste juridische ontwikkelingen rond de Ja/Ja sticker. Zoals eerder aangegeven wordt begin juli 2021 nog een richtinggevende uitspraak van de Hoge Raad verwacht. De concept gewijzigde Afvalstoffenverordening Vlaardingen 2014 zal door ons, naar verwacht, medio juli 2021 worden vastgesteld en daarna worden vrijgegeven voor het indienen van zienswijzen gedurende een periode van 6 weken. Na de zienswijzetermijn worden de zienswijzen verwerkt en stellen wij de definitief gewijzigde Afvalstoffenverordening Vlaardingen 2014 vast, naar verwacht, in septennber 2021. Vervolgens gaat de verordening in procedure voor besluitvorming door uw raad.
Hoogachtend, Burgeme ster en wethouders van Vlaardingen,
s, de burg Erwin tolk Bas Een