Someren, 15 oktober 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Team Financiën
_Financiële begroting_
- Begrotingstekorten: Hoe gaat het college de structurele tekorten vanaf 2028 aanpakken, zonder belangrijke voorzieningen voor inwoners onder druk te zetten?
De aanpak van de structurele tekorten vanaf 2028 maakt onderdeel uit van de uitwerking van het coalitieakkoord en de voorbereiding van de Kadernota 2028. In dat kader geeft het college vervolg aan het eerder uitgevoerde Zero Based Budgeting (ZBB)-traject. Net als bij de voorbereiding van de Begroting 2026 worden financiële en beleidsmatige afwegingen inzichtelijk gemaakt, waarbij de raad actief wordt betrokken. Omdat bij de Begroting 2026 al diverse optimalisaties en efficiencymaatregelen zijn doorgevoerd, zullen de afwegingen zich naar verwachting meer richten op bestuurlijke en fundamentele keuzes over ambities, prioriteiten en het niveau van voorzieningen. Welke maatregelen uiteindelijk nodig zijn, hangt mede af van de verdere uitwerking van het College Uitvoeringsprogramma en diverse ontwikkelingen, zoals de ontwikkeling van het gemeentefonds en zorgkosten. Het college vindt het daarom te vroeg om nu al concrete maatregelen te benoemen. Uitgangspunt is dat de raad tijdig in positie wordt gebracht om richtinggevende keuzes te maken.
- Prioriteiten bij tegenvallers: Welke maatregelen neemt het college als de financiële situatie de komende jaren verder verslechtert?
Indien de financiële situatie de komende jaren verder verslechtert, zijn er in algemene zin verschillende mogelijkheden om het begrotingsevenwicht te herstellen. Gedacht kan worden aan het heroverwegen van ambities en beleidsvoornemens, het aanpassen van het voorzieningenniveau, het verhogen van inkomsten, bijvoorbeeld via de OZB of kostendekkende tarieven en heffingen, en het maken van keuzes in investeringen en fasering van projecten. Op dit moment zijn hierover nog geen keuzes gemaakt.
Bij de voorbereiding van de Kadernota 2028 geeft het college vervolg aan het Zero Based Budgeting (ZBB)-traject. Daarbij worden, mede op basis van de financiële ontwikkelingen en de uitwerking van het coalitieakkoord, verschillende scenario's en keuzemogelijkheden uitgewerkt. Omdat eerdere optimalisaties grotendeels zijn benut, zullen de afwegingen naar verwachting in toenemende mate betrekking hebben op bestuurlijke prioriteiten en fundamentele keuzes over taken, ambities en voorzieningen. De raad wordt nadrukkelijk betrokken bij deze afwegingen.
_Bijlagen_
- Investeringen en financiering: Welke investeringen zijn het meest urgent, welke kunnen eventueel worden gefaseerd en wat betekent dit voor de schuldenlast en toekomstige begrotingen?
De investeringsplanning zoals opgenomen in de begroting is gebaseerd op de huidige inzichten en bestuurlijke prioriteiten. Het college beoordeelt jaarlijks, bij
de actualisatie van het meerjarig financieel perspectief, of investeringen uitvoerbaar, financieel haalbaar en maatschappelijk gewenst blijven. In aanloop naar de Kadernota 2028 wordt de investeringsplanning opnieuw integraal beoordeeld in samenhang met de uitwerking van het coalitieakkoord, de beschikbare uitvoeringscapaciteit en de financiële ontwikkelingen. Daarbij kan ook worden gekeken naar de fasering van investeringen, de spreiding van kapitaallasten en de gevolgen voor de gemeentelijke schuldpositie. Op dit moment zijn nog geen keuzes gemaakt over welke investeringen eventueel kunnen worden doorgeschoven, gefaseerd of aangepast. De raad wordt hierover betrokken op het moment dat concrete voorstellen worden uitgewerkt. Uitgangspunt daarbij blijft een financieel gezonde ontwikkeling van de begroting, waarbij investeringen worden afgewogen op maatschappelijke meerwaarde, urgentie en financiële effecten.
Team VTH
- Veiligheid en handhaving: Welke concrete doelen stelt het college voor toezicht en handhaving, en hoe wordt de raad geïnformeerd over de resultaten?
Toezicht en handhaving (alsook vergunningverlening) volgen een wettelijk bepaalde beleidscyclus. Het college stelt 4-jaarlijks een Uitvoerings- en Handhavingsstrategie (strategie) op. Daarvoor wordt een risicoanalyse uitgevoerd die leidt tot prioriteiten. Tijdens de commissie Beeldvorming en Opinie van 3 september j.l. is deze systematiek toegelicht. Jaarlijks wordt er op basis van de strategie een Uitvoerings- en handhavingsprogramma (programma) opgesteld. De strategische doelen uit de strategie worden jaarlijks vertaald naar het programma. De strategie wordt voor 1 januari 2027 vastgesteld door het college. Conform de huidige raadsplanning wordt dit in februari 2027 aangeboden aan de Raad. Het programma wordt jaarlijks voor 1 februari van dat jaar vastgesteld door het college waarna ook het programma ter informatie wordt aangeboden aan de Raad. De strategie alsook het programma bevatten de uitwerking van de doelen, taken, indicatoren alsook de benodigde capaciteit en middelen. Verantwoording wordt afgelegd middels het jaarverslag. In deze systematiek is mogelijk bestuurlijke prioriteiten aan te brengen via het college.
Team Openbare Ruimte
_Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen_
- Wegen en openbare ruimte: Hoe waarborgt het college voldoende onderhoud aan wegen, groen en andere voorzieningen, ondanks de financiële druk? Het beheer, onderhoud en vervanging van de kapitaalgoederen in de openbare ruimte zijn verankerd in kostendekkingsplannen, beheerplannen en uitvoeringsplannen. De in de begroting opgenomen middelen zijn gebaseerd op de meest recente kostendekkingsplannen uit 2023 en het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2026. Uitgangspunt hierbij is een financieel verantwoord beheer, waarbij wordt voldaan aan geldende wet- en regelgeving, landelijke richtlijnen en het voorkomen van kapitaalvernietiging. Op deze wijze borgen we een veilige, functionele en kwalitatief voldoende openbare ruimte.
Voor de disciplines wegen, groen en openbare verlichting worden momenteel nieuwe kostendekkingsplannen opgesteld, daarbij wordt rekening gehouden met financiële ontwikkelingen. Deze plannen worden de eerste helft van 2027 ter besluitvorming aan het college en de gemeenteraad voorgelegd. Eventuele bezuinigingen op onderhoud en vervanging hebben gevolgen voor de kwaliteit en instandhouding van de openbare ruimte. Deze effecten en de bijbehorende risico’s worden expliciet inzichtelijk gemaakt, zodat hierover een zorgvuldige bestuurlijke afweging kan worden gemaakt.
Team Ruimtelijke Ontwikkeling
_Paragraaf grondbeleid_
- Woningbouw en grondexploitaties: Hoe beheerst het college de financiële risico’s bij grondexploitaties en hoe blijft er voldoende voortgang bij de bouw van betaalbare woningen voor starters en senioren?
Het betreft hier een tweetal vragen:
1. Hoe beheerst het college de financiële risico’s bij grondexploitaties?
2. Hoe blijft er voldoende voortgang bij de bouw van betaalbare woningen voor starters en senioren?
_Beantwoording vraag 1:_
Financiële risico’s worden in grondexploitaties beheerst op meerdere manieren. De planeconoom houdt in samenspraak met de projectleiders alle grondexploitaties actueel. Minimaal 2x per jaar worden alle grondexploitaties geactualiseerd. Deze worden aan de raad aangeboden via de paragraaf grondbeleid (bij vaststellen jaarrekening en bij aanbieden van de begroting). Bij grondexploitaties maken we in Someren gebruik van risicoanalyses via de IFLOmethode en via een analyse van projectspecifieke risico’s (kans x impact). Daardoor hanteren we een veilige en onderbouwde risicobuffer voor de Reserve Grondbedrijf en zijn de project specifieke risico’s goed in beeld en geven we gelijktijdig invulling aan risicobeheersing.
_Beantwoording vraag 2:_
De voortgang van de bouw van betaalbare woningen wordt geborgd door bij woningbouwinitiatieven actief te sturen op zowel betaalbaarheid als geschiktheid voor senioren conform het Uitvoeringsprogramma Woon-welzijn-zorg visie 20242028. Bij ontwikkelingen vanaf 4 woningen wordt ingezet op 30% sociale woningbouw, waarbij afhankelijk van de omvang van het project wordt bepaald of dit sociale huur- of sociale koopwoningen betreft. Hiermee wordt een structureel aanbod van betaalbare woningen voor onder andere starters gerealiseerd.
Daarnaast wordt bij woningbouwprojecten vanaf 10 woningen gestuurd op minimaal 50% levensloopgeschikte of nultredenwoningen. Hierdoor ontstaat voldoende passend woningaanbod voor senioren, waardoor zij langer zelfstandig kunnen wonen en tegelijkertijd doorstroming op de woningmarkt wordt bevorderd.
Door deze uitgangspunten consequent toe te passen bij nieuwe ontwikkelingen,
| wordt toegewerkt naar een | n evenwichtig | ge woningvoo | orraad en blijft |
|---|---|---|---|
| wordt toegewerkt naar ee van betaalbare woningen | n evenwichti voor zowel st | e woningvoo arters als sen | rraad en blijf ioren op peil. |
| wordt toegewerkt naar ee van betaalbare woningen | |||
| wordt toegewerkt naar ee van betaalbare woningen |