Smallingerland, 10 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 20 november 2026.
MOTIE
STRATEGIENOTA WONINGBOUW: INVESTEREN IN WONINGEN EN MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT
De raad van de gemeente Smallingerland, in vergadering bijeen bij de behandeling van de Begroting 2027–2030,
Constaterende dat:
- Smallingerland voor een grote woningbouwopgave staat en keuzes moet maken over de inzet van grond, middelen en ambtelijke capaciteit;
- de Rekenkamer concludeert dat integraal inzicht ontbreekt in de realisatie van het huidige woonbeleid en de effectiviteit van de ingezette instrumenten;
- woningbouw niet alleen investeringen vraagt, maar via onder andere het gemeentefonds en de OZB ook structurele inkomsten genereert, waar structurele uitgaven tegenover staan;
- keuzes over woningbouwstrategie daarom inzicht vragen in zowel het volkshuisvestelijke en maatschappelijke rendement als het netto financiële effect voor de gemeente.
Overwegende dat:
- versnelling van de woningbouw noodzakelijk is, terwijl de gemeentelijke investeringsruimte niet onbeperkt is;
- daarom niet alleen de omvang van de gemeentelijke investeringen van belang is, maar ook wat iedere geïnvesteerde euro aan woningen en maatschappelijke waarde oplevert;
- grondbeleid, erfpacht, revolverende investeringen en alternatieve ontwikkelvormen zoals CPO en wooncoöperaties kunnen bijdragen aan een hoger en langduriger rendement;
- effecten van woningbouw en investeringen in grond zich over een langere periode uitstrekken;
- de raad daarom behoefte heeft aan een vergelijkbare afweging van verschillende woningbouwstrategieën voor de periode 2026–2031, met een doorkijk naar 2041;
Verzoekt het college:
1. Een Strategienota Woningbouw 2026–2031, met een doorkijk naar 2041, op te stellen waarin ten minste de volgende vier scenario’s onderling vergelijkbaar worden uitgewerkt:
`o` Huidige koers: voortzetting van de huidige instrumenten en wijze van
ontwikkelen.
`o` Versnellen: actievere gemeentelijke regie en zo nodig extra
investeringsruimte, gericht op maximale woningbouwproductie, met minimaal twee derde betaalbaar.
`o` Maximaal volkshuisvestelijk rendement: actieve sturing op grond,
kosten en ontwikkelvormen om per geïnvesteerde gemeentelijke euro zoveel mogelijk volkshuisvestelijk resultaat te bereiken.
`o` Investeren voor maximaal langdurig maatschappelijk rendement:
onderzoeken wat met extra gemeentelijke investeringsruimte kan worden bereikt wanneer ook wordt gestuurd op langdurige betaalbaarheid, behoud van publieke waarde en herinvestering.
2. Per scenario voor de periode 2026–2031 ten minste inzichtelijk te maken:
`o` Productie en betaalbaarheid: het aantal te realiseren woningen, het
tempo, het aandeel sociaal en betaalbaar en de mate waarin die betaalbaarheid kan worden geborgd.
`o` Investeringen en begroting: de benodigde gemeentelijke
investeringsruimte, de gemeentelijke inzet per gerealiseerde woning, de gevolgen voor grondexploitaties, kasstromen en schuld en het netto structurele begrotingseffect van woninggroei.
`o` Instrumentarium en grondbeleid: de mogelijke inzet van actief
grondbeleid, verkoop en erfpacht, revolverende middelen en verschillende ontwikkelvormen, waaronder marktontwikkeling, corporaties, CPO en wooncoöperaties.
`o` Organisatie en risico’s: de benodigde organisatorische en ambtelijke
capaciteit en de belangrijkste financiële, ruimtelijke en uitvoeringsrisico’s.
3. Voor ieder scenario een doorkijk naar 2041 te geven op:
`o` het cumulatieve aantal gerealiseerde woningen en het behoud van
betaalbaarheid;
`o` het verloop van het geïnvesteerde gemeentelijke vermogen,
teruggevloeide en opnieuw geïnvesteerde middelen en de waarde die publiek of maatschappelijk behouden blijft;
`o` de ontwikkeling van CPO en wooncoöperaties als mogelijke volwaardige
derde ontwikkelpijler naast markt en corporaties;
`o` het structurele effect van woninggroei op de gemeentelijke begroting;
`o` het volkshuisvestelijke, maatschappelijke en financiële rendement op
langere termijn.
4. De uitwerking af te stemmen op de programmeringsscenario’s voor het centrum, zodat dezelfde uitgangspunten worden gehanteerd en dubbel onderzoek wordt voorkomen.
5. De strategienota binnen bestaande budgetten en formatie op te stellen, met gebruik van beschikbare informatie en onderzoeken en met een uitwerking die zich beperkt tot wat nodig is voor politieke besluitvorming.
6. Eventuele voorstellen voor aanvullende middelen of formatie voor de uitvoering afzonderlijk en onderbouwd aan de raad voor te leggen.
7. De strategienota uiterlijk vóór de behandeling van de Kadernota 2028 aan de raad voor te leggen, zodat de raad een onderbouwde keuze kan maken over de toekomstige woningbouwstrategie en de daarvoor benodigde investeringsruimte.
En gaat over tot de orde van de dag.
Namens de fractie van PRO Smallingerland,
Maarten Noordhoff