Smallingerland, 17 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 16 november 2026.
Ingekomen stukken
nummer 2026-275 onderwerp Diverse moties vreemd - Stop agressie en bedreiging richting politieke ambtsdragers en ambtenaren hoofddocument _261020 Motie vreemd Krimpen ad IJssel - Stop agressie en bedreiging_ _richting politieke ambtsdragers en ambtenaren_ datum brief 19-10-2026 advies Voor kennisgeving aannemen Bijlagen:
_261019 Raadsbrede motie vreemd gem._ _Valkenburg - Een aanval op een is een_ _aanval op allen - geanonimiseerd_
nummer 2026-276 onderwerp Memo Noardlike Fryske Walden - Verzoek om overgangstermijn bij beëindiging van het verbranden van snoeihout hoofddocument _261007 Memo Noardlike Fryske Walden - Verzoek om overgangstermijn bij_ _beëindiging van het verbranden van snoeihout_ datum brief 07-10-2026 advies Voor kennisgeving aannemen
nummer 2026-277 onderwerp Brief college Beantwoording schriftelijke vragen VVD over rechtmatigheid gemeentelijke inkoop hoofddocument _261020 Brief college - Beantwoording schriftelijke vragen VVD over_ _rechtmatigheid gemeentelijke inkoop_ datum brief 20-10-2026 advies Voor kennisgeving aannemen
nummer 2026-278 onderwerp Brief college - Lokale keuzes Jeugdhulp hoofddocument _261020 Brief college - Lokale keuzes Jeugdhulp_
| datum brief |
| 20-10-2026 |
| advies | Voor kennisgeving aannemen |
Bijlagen:
_261020 Bijlage - Brief aan_ _zorgaanbieder_
| nummer | 2026-279 |
|---|---|
| onderwerp | Najaarsbrief Lelylijn |
| hoofddocument | _261026 Najaarsbrief Lelylijn_ |
| datum brief | 28-10-2026 |
| advies | Voor kennisgeving aannemen |
| nummer | 2026-280 |
|---|---|
| onderwerp | Bericht de heer Kloosterman - De werkelijke invloed van CO2 |
| hoofddocument | _261022 Bericht de heer Kloosterman - De werkelijke invloed van CO2_ |
| datum brief | 22-10-2026 |
| advies | Voor kennisgeving aannemen |
| nummer | 2026-282 |
|---|---|
| onderwerp | Brief kolleezje - Ynformaasje oer tasizzing Frysk belied |
| hoofddocument | _261027 Brief kolleezje - Ynformaasje oer tasizzing Frysk belied_ |
| datum brief | 27-10-2026 |
| advies | Voor kennisgeving aannemen |
Bijlagen:
_261027 Brief college - Informatie over_ _toezegging Fries beleid_
| nummer | 2026-283 |
|---|---|
| onderwerp | Brief college - Beantwoording schriftelijke vragen VVD Beleidsregels energiebesparing |
| hoofddocument | _261027 Brief college - Beantwoording schriftelijke vragen VVD -_ _Beleidsregels energiebesparing_ |
| datum brief | 27-10-2026 |
| advies | Voor kennisgeving aannemen |
| nummer | 2026-284 |
|---|---|
| onderwerp | Brief college - Beantwoording vervolgvragen PRO -Buorren 8 te Rottevalle |
| hoofddocument | _261027 Brief college - Beantwoording vervolgvragen PRO - Buorren 8 te_ _Rottevalle_ |
| datum brief | 27-10-2026 |
| advies | Voor kennisgeving aannemen |
| nummer | 2026-285 |
|---|---|
| onderwerp | Brief college - Beantwoording schriftelijke vragen VVD over begrotingssubsidies |
| hoofddocument | _261027 Brief college - Beantwoording schriftelijke vragen VVD over_ _begrotingssubsidies_ |
| datum brief | 27-10-2026 |
| advies | Voor kennisgeving aannemen |
| nummer | 2026-286 |
|---|---|
| onderwerp | Brief college - Beantwoording schriftelijke vragen SGP Vervoer Wmo en leerlingenvervoer |
| hoofddocument | _261028 Brief college - Beantwoording schriftelijke vragen SGP - Vervoer -_ _Wmo- en leerlingenvervoer_ |
| datum brief | 28-10-2026 |
| advies | Voor kennisgeving aannemen |
| nummer | 2026-287 |
|---|---|
| onderwerp | Brief Sociaal en Groen - Informatie over model Burgerkamer |
| hoofddocument | _261024 Brief Sociaal en Groen - Informatie over model Burgerkamer_ |
| datum brief | 24-10-2026 |
| advies | Voor kennisgeving aannemen |
| nummer | 2026-288 |
|---|---|
| onderwerp | Bericht inwoner - Zienswijze ontwerp ROP Boornbergum |
| hoofddocument | _261027 Bericht inwoner - Zienswijze ontwerp-ROP Boornbergum_ |
| datum brief | 27-10-2026 |
| advies | Ter afhandeling in handen van college |
| nummer | 2026-289 |
|---|---|
| onderwerp | Bericht inwoner - Zienswijze op het ontwerp ROP Smallingerland |
| hoofddocument | _261026 Bericht inwoner - Zienswijze op het ontwerp-ROP Smallingerland_ |
| datum brief | 26-10-2026 |
| advies | Ter afhandeling in handen van college |
nummer 2026-290
onderwerp Brief Adenium zienswijze RO onderdeel doorfietsroute Boornbergum geanonimiseerd
hoofddocument _261026 Brief Adenium - zienswijze RO onderdeel doorfietsroute_ _Boornbergum - geanonimiseerd_
datum brief 26-10-2026
advies Ter afhandeling in handen van college
| nummer | 2026-291 |
|---|---|
| onderwerp | Bericht inwoner - Verdeling woningbouw in de gemeente |
| hoofddocument | _261026 Bericht inwoner - Verdeling woningbouw in de gemeente_ |
| datum brief | 26-10-2026 |
| advies | Ter afhandeling in handen van college |
| nummer | 2026-292 |
|---|---|
| onderwerp | Bericht inwoner - Zienswijze ROP Buitengebied |
| hoofddocument | _261027 Bericht inwoner - Zienswijze ROP Buitengebied_ |
| datum brief | 27-10-2026 |
| advies | Ter afhandeling in handen van college |
| nummer | 2026-293 |
|---|---|
| onderwerp | Berichten inwoners - Verzoek heroverweging steun ontwerp ROP windenergie industrieterrein De Haven |
| hoofddocument | _261027 Bericht inwoner - Verzoek heroverweging steun ontwerp-ROP-_ _windenergie industrieterrein De Haven_ |
| datum brief | 27-10-2026 |
| advies | Ter afhandeling in handen van college |
Bijlagen:
_261027 Brief inwoner - Verzoek_ _heroverweging steun ontwerp-ROP-_ _windenergie industrieterrein De Haven_
| nummer | 2026-294 |
|---|---|
| onderwerp | Brief Dorpsbelang Opeinde - DorpsOntwikkelingsMethode versie 4 |
| hoofddocument | _261028 Brief Dorpsbelang Opeinde - DorpsOntwikkelingsMethode versie 4_ |
| datum brief | 28-10-2026 |
| advies | Voor kennisgeving aannemen |
| nummer | 2026-295 |
|---|---|
| onderwerp | Brief inwoner - Verzoek heroverweging ROP juridische houdbaarheid windturbines industrieterrein De Haven |
| hoofddocument | _261028 Brief inwoner - Verzoek heroverweging ROP-juridische_ _houdbaarheid windturbines industrieterrein De Haven_ |
| datum brief | 28-10-2026 |
| advies | Ter afhandeling in handen van college |
| nummer | 2026-296 |
|---|---|
| onderwerp | Brief inwoner - Zienswijze ROP Smallingerland |
| hoofddocument | _261028 Brief inwoner - Zienswijze ROP Smallingerland_ |
| datum brief | 28-10-2026 |
| advies | Ter afhandeling in handen van college |
| nummer | 2026-297 |
|---|---|
| onderwerp | Brief inwoner - Verzoek tot heroverwegen steun ontwerp-ROP-windenergie industrieterrein De Haven |
| hoofddocument | _261028 Brief inwoner - Vezoek tot heroverwegen steun ontwerp-ROP-_ _windenergie industrieterrein De Haven_ |
| datum brief | 28-10-2026 |
| advies | Ter afhandeling in handen van college |
| nummer | 2026-298 |
|---|---|
| onderwerp | Brief Stichting Armoedefonds - Onderszoeksrapport Armoede in de Praktijk ontwikkelingen in lokale armoedehulp |
| hoofddocument | _261017 Brief Stichting Armoedefonds - Onderszoeksrapport Armoede in de_ _Praktijk-ontwikkelingen in lokale armoedehulp_ |
| datum brief | 17-10-2026 |
| advies | Voor kennisgeving aannemen |
nummer 2026-299
onderwerp Brief werkgeverscommissie - Ledenraadpleging cao 2027 2029
hoofddocument _261029 Brief werkgeverscommissie -Ledenraadpleging cao 2027-2029_
datum brief 29-10-2026
advies Voor kennisgeving aannemen
nummer 2026-300
onderwerp Zienswijze inwoner -Zienswijze tegen de mogelijke verlening van de omgevingsvergunning I vaststelling van het omgevingsplan voor de realisatie van windturbines nabij Natuur- en woongebied De Peinder Mieden
hoofddocument _261019 Zienswijze inwoner -Zienswijze omgevingsvergunning realisatie van_ _windturbines De Peinder Mieden_
datum brief 19-10-2026
advies Ter afhandeling in handen van college
nummer
2026-301
onderwerp
Zienswijze inwoners - Zienswijze tegen de mogelijke verlening van de omgevingsvergunning I vaststelling van het omgevingsplan voor de realisatie van windturbines nabij Natuur- en woongebied De Peinder Mieden
hoofddocument
_261019 Zienswijze inwoners -Zienswijze omgevingsvergunning realisatie_ _van windturbines De Peinder Mieden_
datum brief
19-11-2026
advies
Ter afhandeling in handen van college
Motie vreemd “Een aanval op 1 is een aanval op allen”
Deze motie vreemd, die we bespreken in de raadsvergadering van 22 september 2026, gaat over “Een aanval op 1 is een aanval op allen”. Met deze motie stellen de raadsleden
Oscar Suijk, Leefbaar Krimpen
Aan de gemeenteraad voor om het volgende te besluiten:
We stellen vast dat:
- Politieke ambtsdragers en ambtenaren in toenemende mate te maken krijgen met uitingen van haat, bedreigingen en intimidatie, zowel online als offline;
- Gemeentehuizen steeds vaker doelwit zijn van agressie, vernielingen en intimidatie, waarmee niet alleen een gebouw maar ook de lokale democratie wordt geraakt;
- Ook binnen de gemeente Krimpen aan den IJssel politieke ambtsdragers en ambtenaren slachtoffer kunnen of zijn (ge)worden van online haat, bedreigingen en intimidatie;
- Deze vormen van agressie een grote persoonlijke impact kunnen hebben en ertoe kunnen leiden dat politieke ambtsdragers en ambtenaren zich minder vrij voelen om hun werk uit te oefenen;
We vinden dat:
- Een veilige werkomgeving een basisvoorwaarde is voor het goed functioneren van de lokale democratie;
- Politieke verschillen nooit mogen leiden tot uitingen van haat, bedreiging of intimidatie van politieke ambtsdragers en ambtenaren;
- Iedere vorm van agressie tegen één politieke ambtsdrager of ambtenaar een aanval is
op de democratische rechtsstaat en daarmee op ons allen.
We spreken uit dat:
- Iedere vorm van uitingen van haat, bedreiging en intimidatie tegen politieke ambtsdragers en ambtenaren, zowel online als offline, onacceptabel is;
- De gemeenteraad solidair is met iedereen die vanwege zijn of haar publieke functie met dergelijke agressie wordt geconfronteerd;
- Een aanval op één een aanval is op allen.
We vragen het college van burgemeester en wethouders:
- Bij de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan te dringen op een verdere versterking van de bescherming en ondersteuning van politieke ambtsdragers en ambtenaren die slachtoffer worden van uitingen van haat, bedreiging of intimidatie;
- Bij de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan te dringen op een snelle en zorgvuldige opvolging van meldingen van bedreiging en intimidatie tegen politieke ambtsdragers en ambtenaren door politie en Openbaar Ministerie;
- Bij de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan te dringen op voldoende ondersteuning voor gemeenten bij het ontwikkelen van beleid en voorzieningen ter bescherming van politieke ambtsdragers en ambtenaren tegen zowel fysieke als online agressie en intimidatie.
We vragen de griffier om:
- Deze motie ter kennis te brengen van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties;
- Deze motie te delen met de griffiers van alle Nederlandse gemeenteraden, met de oproep zich gezamenlijk uit te spreken tegen agressie en intimidatie richting lokale politieke ambtsdragers en ambtenaren;
- Het bestaande ‘Agressieprotocol Politieke ambtsdragers’ van oktober 2019 in het presidium te evalueren en, indien nodig, een voorstel tot aanpassing ter bespreking aan de gemeenteraad voor te leggen.
Als raad spreken we uit dat:
- De raad zelf het goede voorbeeld geeft, we elkaar aanspreken, aanspreekbaar zijn en elkaar steunen.
Valkenburg
aan de Geul
OF
GROENE PARTIJ
ALGEMEEN SELANG
_aangenomen_ Raadsbrede motie vreemd aan de orde van de dag — een aanval op één is een aanval op
allen
De raad van de gemeente Valkenburg aan de Geul, in vergadering bijeen op 12 oktober 2026,
Constaterende dat:
- Raadsleden, burgerleden, wethouders en burgemeesters in toenemende mate te maken
krijgen met uitingen van haat, bedreigingen en intimidatie, zowel online als offline.
- Gemeentehuizen en andere publieke instellingen steeds vaker doelwit zijn van agressie,
vernielingen en intimidatie, waarmee niet alleen een gebouw maar ook de lokale
democratie wordt geraakt.
- Deze vormen van agressie een grote persoonlijke impact kunnen hebben en ertoe kunnen
leiden dat volksvertegenwoordigers en bestuurders zich minder vrij voelen om hun werk
uit te oefenen.
Overwegende dat:
- Een veilige werkomgeving een basisvoorwaarde is voor het goed functioneren van de lokale
democratie.
- Politieke verschillen nooit mogen leiden tot haat, bedreiging of intimidatie van
volksvertegenwoordigers, bestuurders of ambtenaren.
- Iedere vorm van agressie tegen een raadslid, burgerlid, wethouder of burgemeester een
aanval is op de democratische rechtsstaat en daarmee op ons allen.
- Het van belang is dat de gemeenteraad zich gezamenlijk en zichtbaar uitspreekt tegen
agressie en intimidatie.
- Het manifest 'Limburg trekt een streep‘ bestuurlijk provinciaal gedragen wordt.
Spreekt uit dat:
- Iedere vorm van uitingen van haat, bedreiging en intimidatie tegen raadsleden, burgerleden,
wethouders, burgemeester en andere publieke functionarissen, zowel online als offline,
onacceptabel is.
- De gemeenteraad solidair is met iedereen die vanwege zijn of haar publieke functie met
dergelijke agressie wordt geconfronteerd.
- Een aanval op één een aanval is op allen.
Roept het college op:
- Zich via de daarvoor geëigende kanalen richting Rijksoverheid en VNG uit te spreken voor
een verdere versterking van de bescherming en ondersteuning van lokale
volksvertegenwoordigers en bestuurders.
- Aandacht te blijven vragen voor een snelle en zorgvuldige opvolging van meldingen van
bedreiging en intimidatie tegen politieke ambtsdragers.
| olk 5.1.2.e amin | Col2 | Col3 | Col4 |
|---|---|---|---|
| olk amin 5.1.2.e | 5.1.2.e | 5.1.2.e | 5.1.2.e |
| 5.1.2.e | 5.1.2.e | 5.1.2.e | 5.1.2.e |
| 5.1.2.e | Col2 | Col3 |
|---|---|---|
| e Eurlings |
Memo
Aan: B&W van de gemeenten Tytsjerksteradiel, Achtkarspelen, Smallingerland, Dantumadiel en Noardeast-Fryslân en gedeputeerde Kooistra
Van: Veniging Noardlike Fryske Wâlden Datum: 07-10-2026 Onderwerp: Verzoek om overgangstermijn bij beëindiging van het verbranden van snoeihout uit elzensingel- en boomwalbeheer
Kernboodschap De Noardlike Fryske Wâlden (NFW) onderschrijft de overgang naar alternatieve verwerkingsmethoden voor snoeihout en wil hier actief aan meewerken.
Om deze overgang zorgvuldig, duurzaam en zonder verlies van beheerkwaliteit te realiseren, is een beperkte overgangstermijn van één à twee jaar noodzakelijk. Deze termijn stelt gemeenten en beheerders in staat om afzetmogelijkheden, benutting, kosten en financiering goed in beeld te brengen, zodat een toekomstbestendige oplossing uiterlijk vanaf 2029 verantwoord kan worden ingevoerd.
Inleiding De Noardlike Fryske Wâlden vormen een uniek cultuurlandschap met duizenden kilometers elzensingels, houtwallen en andere landschapselementen. Met ongeveer 25.000 hectare coulissenlandschap kent geen enkel gebied in Nederland een vergelijkbare concentratie van dergelijke elementen. Het behoud van dit landschap berust grotendeels op de vrijwillige inzet van agrarische beheerders die het onderhoud combineren met hun agrarische bedrijfsvoering.
Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is het verbranden van snoeihout juridisch sterk beperkt. Uit het onderzoek van Hekkelman Advocaten blijkt dat snoeihout in veel gevallen als afvalstof wordt aangemerkt en dat de ruimte voor verbranding daardoor beperkt is. Tegelijkertijd constateert Hekkelman dat er onder voorwaarden mogelijkheden bestaan om via gemeentelijk beleid, het omgevingsplan of vergunningverlening maatwerk toe te passen. Ook benadrukt Hekkelman dat gemeenten bij vergunningverlening beoordelingsruimte houden om andere belangen mee te wegen, mits deze afweging zorgvuldig wordt gemotiveerd.
De discussie zou echter niet alleen moeten gaan over de juridische vraag wat wel of niet mag, maar vooral over hoe het beheer van dit unieke landschap in de toekomst uitvoerbaar en betaalbaar geborgd is. Het verwerken van snoeihout vormt een wezenlijk onderdeel van het beheer. Wanneer alternatieven leiden tot hogere kosten, meer arbeid of extra logistiek, brengt dat risico's met zich mee voor de bereidheid en mogelijkheden van beheerders om het noodzakelijke onderhoud uit te voeren.
Deze periode biedt ruimte om gezamenlijk onderzoek te doen naar haalbare alternatieven en om toekomstige keuzes te baseren op feiten in plaats van aannames.
Op 10 juli 2026 heeft u een brief ontvangen van de Noardlike Fryske Wâlden. Deze brief voorzag in een onderbouwing vanuit de werkgroep snoeihout branden, maar ging niet in op alle relevante aspecten van het dossier. Met deze memo beogen wij een integraal overzicht te geven van de achtergronden, ontwikkelingen en belangen die een rol spelen, om daarmee en zo volledig mogelijk beeld te schetsen van de situatie.
Proces en aanleiding Tijdens de gezamenlijke vergadering van de vijf gemeenten en NFW op 24 september 2025 is vastgesteld dat:
- Het verbranden van snoeihout door de Omgevingswet onder druk staat;
- Sprake is van een gezamenlijke opgave van gemeenten en beheerders;
- Juridisch onderzoek zou worden uitgevoerd (onderzoek is ondergebracht bij Hekkelman Advocaten);
- Aanvullend onderzoek zou worden uitgevoerd naar milieueffecten, praktische uitvoerbaarheid, afzetmogelijkheden en financiële gevolgen van alternatieve verwerkingsmethoden (onderzoek is ondergebracht bij Tauw Advies- & Ingenieursbureau).
Tijdens de gezamenlijke vergadering van de vijf gemeenten en NFW op 23 september 2026 is breed erkend dat:
- Het onderzoek van Hekkelman concludeert dat de Omgevingswet weinig ruimte biedt voor het verbranden van snoeihout, maar ook aanknopingspunten benoemt voor maatwerk via gemeentelijk beleid en het omgevingsplan;
- Het onderzoek van Tauw onvoldoende inzicht biedt in afzetmogelijkheden, benutting en financiële consequenties van versnipperen;
- Het onwenselijk is dat snippers buiten het gebied moeten worden afgezet;
- Verdere uitwerking en onderzoek noodzakelijk zijn voordat definitieve keuzes kunnen worden gemaakt;
- Gemeenten en NFW gezamenlijk vervolgonderzoek uitvoeren naar afzet, benutting, kosten en opbrengsten.
Verzoek NFW verzoekt de vijf gemeenten om een overgangstermijn van één à twee jaar waarin het verbranden van snoeihout nog onder voorwaarden mogelijk blijft. Dit kan door deze termijn te koppelen aan de gezamenlijke onderzoeken van de gemeenten en NFW. En de vervolgbesluiten over alternatieve verwerkingsmethoden te baseren op de resultaten van deze onderzoeken.
Daarbij willen wij de volgende overwegingen meegeven:
1. Gezamenlijke verantwoordelijkheid voor landschap en beheerkwaliteit
Elzensingels en houtwallen vormen een essentieel onderdeel van de identiteit, biodiversiteit en recreatieve kwaliteit van de vijf gemeenten. Het coulisselandschap is van grote ecologische, landschappelijk en cultuurhistorische waarde voor de regio. Het beheer rust vrijwel volledig op de vrijwillige inzet van agrarische beheerders. De overgang naar een andere verwerkingsmethode is daarom niet uitsluitend een technische of juridische kwestie, maar een gezamenlijke landschapsopgave.
2. Wijziging tijdens een lopende ANLb-periode
De huidige ANLb-periode loopt tot en met 31 december 2028. Een substantiële wijziging van werkwijze, kosten en arbeidsinzet midden in deze periode wordt door beheerders ervaren als een wijziging van de spelregels tijdens de looptijd van bestaande afspraken. Een overgangstermijn voorkomt dat beheerders onverwacht worden geconfronteerd met extra lasten binnen een lopende beheerperiode.
3. Risico voor toekomstig beheer
Versnipperen betekent voor veel beheerders extra werkzaamheden, aanvullende logistiek inspanningen en onzekerheid over afzet en opbrengsten. Wanneer die gevolgen onvoldoende worden gecompenseerd, bestaat het risico dat deelname aan toekomstig landschapsbeheer afneemt. Dat zou direct gevolgen hebben voor de kwaliteit en instandhouding van het landschap.
4. Onvoldoende inzicht in alternatieven
Tijdens het bestuurlijk overleg is vastgesteld dat het onderzoek van Tauw nog onvoldoende antwoord geeft op cruciale vragen rond afzet, benutting en financiële haalbaarheid. Het is onwenselijk om ingrijpende beleidskeuzes te maken zolang deze vragen onvoldoende zijn beantwoord.
5. Duurzame en circulaire benutting vraagt voorbereiding
Gemeenten en beheerders delen de wens om vrijkomend hout zoveel mogelijk lokaal en circulair te benutten. Mogelijke toepassingen liggen op het terrein van warmtevoorziening (zoals gemeentelijke RES), bodemverbetering en koolstofvastlegging. Hiervoor zijn echter
Uitgangspunt moet de gedachte zijn, dat snoeihout geen afval is maar grondstof.
6. Financiële consequenties moeten inzichtelijk worden
De werkelijke kosten en opbrengsten van versnipperen zijn nog onvoldoende bekend. NFW wil daarom via praktijkpilots inzicht verkrijgen in verschillen tussen beheersituaties, kostenstructuren en afzetmogelijkheden. Zonder deze informatie is een zorgvuldige bestuurlijke afweging niet mogelijk.
7. Tijd voor structurele financiering
Indien uit onderzoek blijkt dat alternatieve verwerking leidt tot hogere kosten, dient te worden onderzocht hoe hiermee in de toekomst rekening kan worden gehouden binnen de vergoedingssystematiek. Dit vraagt om afstemming tussen de betrokken organisaties en overheden. Een overgangstermijn biedt ruimte om deze financiering zorgvuldig te organiseren.
Conclusie Een overgangstermijn van één à twee jaar is geen uitstel van een oplossing, maar een noodzakelijke periode van zorgvuldigheid. Deze periode maakt het mogelijk om:
- Beheerkwaliteit te behouden;
- Vrijwillige deelname aan landschapsbeheer te waarborgen;
- Duurzame en circulaire toepassingen te ontwikkelen;
- Kosten en opbrengsten inzichtelijk te maken;
- Toekomstige beleidskeuzes te baseren op feiten en praktijkervaring.
Daarmee ontstaat een reële mogelijkheid om te komen tot een toekomstbestendige oplossing die zowel juridisch houdbaar als praktisch uitvoerbaar is en recht doet aan het unieke landschap van de Noardlike Fryske Wâlden.
Aan
Raadsfractie VVD T.a.v. de heer Marco Molhoek
Drachten, Ons kenmerk Uw kenmerk Behandeld door 20 oktober 2026 2026-075227 Franke Atsma 0512 - 581 234
Onderwerp Beantwoording schriftelijke vragen over rechtmatigheid gemeentelijke inkoop
Geachte heer Molhoek,
Op 28 september 2026 heeft u namens de VVD-fractie schriftelijke vragen gesteld naar aanleiding van de openbare besluitenlijst van het college van 22 september 2026. In deze besluitenlijst is opgenomen dat het college met terugwerkende kracht heeft besloten tot het starten van de aanbestedingen voor het vervangen en aanleggen van openbaar groen en voor het onderhoud aan houtige gewassen en bomen. Tevens is besloten de bevoegdheid voor de verdere afwikkeling van de aanbestedingsprocedures over te dragen aan de teammanager Openbare Ruimte.
Via deze brief beantwoorden wij uw vragen.
Beantwoorden vragen _1. Sinds wanneer worden beide werkzaamheden niet rechtmatig ingekocht, wat is hiervan de_ _oorzaak en om welke financiële bedragen gaat het?_
Reactie: De werkzaamheden worden vanaf 2020 niet rechtmatig ingekocht. De oorzaak hiervan is dat de verschillende werkzaamheden als afzonderlijke opdrachten werden aanbesteed. De afzonderlijke opdrachten bleven onder de Europese aanbestedingsdrempel, waardoor werd aangenomen dat deze wijze van inkopen rechtmatig was.
De accountant heeft echter geoordeeld dat de verschillende werkzaamheden als soortgelijke diensten moeten worden aangemerkt. De waarde van deze opdrachten moet daarom bij elkaar worden opgeteld om te bepalen welke aanbestedingsprocedure moet worden gevolgd. Over de vraag of de werkzaamheden als soortgelijke diensten moesten worden aangemerkt, is gedurende enige tijd verschil van inzicht geweest.
Uiteindelijk is het oordeel van de accountant gevolgd en worden de werkzaamheden Europees aanbesteed. Daarbij worden de opdrachten gesplitst in de volgende percelen.
Correspondentie-adres: Postbus 10.000 9200 HA Drachten
Gauke Boelensstraat 2 9203 RM Drachten Telefoon (0512) 58 12 34
E-mail gemeente@smallingerland.nl Internet www.smallingerland.nl
GEMEENTE SMALLINGERLAND
Ons kenmerk 2026-075227 Datum 20 oktober 2026 Bladnr. 2
De genoemde bedragen betreffen de geraamde opdrachtwaarden voor de maximale looptijd van vier jaar:
- Vervangen en aanleggen openbaar groen: € 2.160.000;
- Onderhoud van houtige gewassen en bomen: € 550.000;
- Levering van beplanting: de waarde hiervan is nog niet bekend.
De raamovereenkomsten worden aangegaan voor één jaar, met de mogelijkheid om deze driemaal met één jaar te verlengen.
Deze splitsing is toegestaan omdat de werkzaamheden wezenlijk van aard verschillen, een andere wijze van uitvoering kennen en verschillende specialistische kennis vereisen. Het samenvoegen van deze werkzaamheden zou leiden tot een beperking van de markttoegang, een minder doelmatige uitvoering en een vermindering van de kwaliteit van de openbare ruimte.
Voor de bepaling van de te volgen aanbestedingsprocedure worden de waarden van soortgelijke opdrachten over een periode van vier jaar bij elkaar opgeteld.
De omvang van de onrechtmatigheid bedroeg in 2025 € 910.000.
_2. Waarom zijn beide aanbestedingsprocedures gestart voordat het college daartoe formeel_ _had besloten, en wie heeft opdracht gegeven om deze procedures te starten?_
_3. Kan het college toelichten wat met het besluit met terugwerkende kracht juridisch wordt_ _hersteld en welke gevolgen de eerdere niet-rechtmatige inkoop heeft voor de_ _rechtmatigheidsverantwoording over 2026?_
Reactie: Vanwege de samenhang beantwoorden wij deze vragen gezamenlijk.
Een aanbestedingsprocedure kan ambtelijk worden voorbereid en gestart. Bij een Europese aanbesteding is het college formeel bevoegd om de opdracht te verstrekken en is de burgemeester bevoegd om de overeenkomst te ondertekenen. Dit vindt plaats aan het einde van de aanbestedingsprocedure.
Om die reden wordt er bij Europese aanbestedingen veelal voor gekozen dat het college vooraf besluit om de Europese aanbestedingsprocedure te starten en de verdere uitvoering en afwikkeling te mandateren aan bijvoorbeeld de teammanager of projectleider. Hiermee wordt de bestuurlijke instemming met het starten van de Europese aanbesteding vastgelegd en wordt de ambtelijke organisatie belast met de verdere uitvoering.
In dit geval waren de aanbestedingsprocedures al gestart voordat het college hierover formeel had besloten. Het college heeft vervolgens in de besluiten van 22 september 2026 met terugwerkende kracht, per 21 augustus 2026 respectievelijk 11 augustus 2026, besloten de aanbestedingen te starten. Daarbij hebben het college en de burgemeester de bevoegdheid voor de verdere afwikkeling van de aanbestedingsprocedures, waaronder de (voorlopige) gunning en ondertekening van de aanbestedingsdocumenten, overgedragen aan de teammanager Openbare Ruimte.
Het besluit om een aanbestedingsprocedure te starten is op zichzelf niet het moment waarop een verplichting met een marktpartij wordt aangegaan. De formele opdrachtverstrekking en contractering vinden pas later in het aanbestedingsproces plaats. De terugwerkende kracht ziet daarom met name op het formaliseren van de bestuurlijke instemming met het starten van de Europese aanbestedingsprocedures.
GEMEENTE SMALLINGERLAND
Ons kenmerk 2026-075227 Datum 20 oktober 2026 Bladnr. 3
_4. Zijn er op dit moment binnen de gemeente Smallingerland nog andere opdrachten_ _waarvan bekend is dat deze niet rechtmatig worden ingekocht? Zo ja, om welke opdrachten_ _en bedragen gaat het?_
Reactie: In 2025 is bij 65 inkoopopdrachten geconstateerd dat deze niet voldeden aan de rechtmatigheidskaders. Van deze 65 dossiers zijn in 2025 reeds 32 dossiers hersteld. Voor 2026 staat het herstel van 23 opdrachten gepland. In 2027 worden vervolgens 5 opdrachten hersteld. De overige 5 opdrachten kennen een langere doorlooptijd vanwege de resterende contractduur. Hiermee worden de bekende onrechtmatigheden stapsgewijs afgebouwd.
Op dit moment is nog niet bekend of er in 2026 nieuwe onrechtmatigheden zijn ontstaan. Momenteel wordt een risicogerichte toets uitgevoerd om vast te stellen of hiervan sprake is. Begin 2027 wordt een volledige analyse uitgevoerd. Vervolgens wordt de omvang van de onrechtmatigheid opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording over 2026.
Wij vertrouwen erop u met deze brief voldoende geïnformeerd te hebben.
Met vriendelijke groet,
Burgemeester en wethouders,
Aan
leden van de gemeenteraad van Smallingerland
Drachten, Ons kenmerk Uw kenmerk Behandeld door 20 oktober 2026 2026-054075 Antiena Huizinga 0512 - 581 234
Onderwerp Lokale keuzes jeugdhulp
Geachte heer, mevrouw,
Met deze brief informeren wij u over de lokale keuzes die het college heeft gemaakt ten aanzien van de nieuwe inkoop van Specialistische Jeugdhulp (SJH) en Verblijf vanaf 2028.
Voortkomend uit de Sociale Koers beschrijft de startnotitie Ontwikkelen & Opgroeien (20252028) hoe de gemeente Smallingerland ervoor zorgt dat kinderen kansrijk kunnen opgroeien en hoe zij werkt aan een effectievere inzet van jeugdhulp. In lijn met deze visie hebben alle Friese gemeenten uitgesproken dat zij op termijn zo veel mogelijk ambulante jeugdhulp lokaal willen organiseren. Dit sluit aan bij landelijke ontwikkelingen, zoals de Hervormingsagenda Jeugd, het Convenant Stevige Lokale Teams en het wetsvoorstel Reikwijdte Jeugdwet. Dit betekent dat, zodra gemeenten hun lokale voorzieningen hebben verstevigd, minder jeugdigen zullen instromen in regionaal ingekochte voorzieningen.
Uw raad is het afgelopen jaar op verschillende momenten geïnformeerd over de regionale ontwikkelingen rond de nieuwe inkoop van Specialistische Jeugdhulp en Verblijf. In brieven van centrumgemeente Leeuwarden en het Sociaal Domein Fryslân (hierna: SDF) zijn de regionale koers en de gevolgen daarvan voor de Friese gemeenten toegelicht. Daarnaast is tijdens een informatiecarrousel op 7 mei jl. in uw gemeenteraad uitgebreid stilgestaan bij de lokale visie op jeugd van de gemeente Smallingerland en de vertaling daarvan naar de gekozen richting voor de regionale inkoop.
De tijdlijn
Ter voorbereiding op de nieuwe regionale inkoop van Specialistische Jeugdhulp en Verblijf heeft SDF alle Friese gemeenten gevraagd hun lokale tijdlijn voor de opbouw van ambulante voorzieningen inzichtelijk te maken. Deze informatie is nodig voor de inkoopdocumenten die in november 2026 worden gepubliceerd. De gemeente Smallingerland heeft daarom, in nauwe samenwerking met M.O.S. en Carins, gedurende de afgelopen maanden een uitwerking gemaakt van de lokale ontwikkelrichting en de bijbehorende tijdlijn.
Na een zorgvuldig proces met de samenwerkingspartners M.O.S. en Carins zijn voor de gemeente Smallingerland de volgende lokale keuzes gemaakt.
Correspondentie-adres: Postbus 10.000 9200 HA Drachten
Gauke Boelensstraat 2 9203 RM Drachten Telefoon (0512) 58 12 34
E-mail gemeente@smallingerland.nl Internet www.smallingerland.nl
GEMEENTE SMALLINGERLAND
Ons kenmerk 2026-054075 Datum 15 september 2026 Bladnr. 2
Het college heeft besloten voor de producten Begeleiding en Diagnostiek (monodisciplinair) per 1 januari 2028 niet toe te treden tot de regionale raamovereenkomst. Hiermee werken wij toe naar een situatie waarin alle begeleidingsvormen die nu tot de Specialistische Jeugdhulp behoren lokaal worden georganiseerd en worden verbonden met de sociale basis en preventie. Op deze wijze wordt de ondersteuning dichter bij jeugdigen en gezinnen georganiseerd en kan beter worden aangesloten bij de lokale context en ondersteuningsbehoefte.
Voor de producten Behandeling, Dagbesteding en Overige wordt per 2028 wél toegetreden tot de regionale raamovereenkomst. Gedurende de looptijd van deze overeenkomst wordt gewerkt aan een andere organisatie en invulling van deze ondersteuning. Door per 2028 aan te sluiten bij de regionale overeenkomst kan tijdens de transitiefase gebruik worden gemaakt van een vangnet totdat de lokale organisatie gereed is. Hiermee wordt de continuïteit van ondersteuning voor inwoners geborgd.
SDF zal in de eerste week van november informatie over de regionale inkoop van Specialistische Jeugdhulp publiceren. Daarmee worden ook de tijdlijnen van alle Friese gemeenten bekendgemaakt. Voorafgaand hieraan zullen wij zorgaanbieders met een brief informeren over de gemaakte keuzes in Smallingerland. Deze brief is als bijlage toegevoegd. Vervolgens wordt in november een bijeenkomst voor zorgaanbieders georganiseerd om een nadere toelichting te geven.
Daarnaast wordt de samenwerking met partners uit het voorliggende veld, zoals sport, welzijn, cultuur en onderwijs, verder vormgegeven. Deze partners vervullen een belangrijke rol bij de realisatie van de gemaakte keuzes.
De beschreven tijdlijn en uitwerking sluiten rechtstreeks aan bij de visie uit de startnotitie Ontwikkelen & Opgroeien 2025-2030 en vormen een concrete eerste stap in de realisatie daarvan. Daarnaast passen de gemaakte keuzes binnen de regionale afspraken over de toekomstige inkoop van Specialistische Jeugdhulp en Verblijf.
Tijdens de Raadsinformatiecarrousel van 8 december zal er meer informatie en nadere toelichting gegeven worden..
Wij hopen u met deze brief voldoende geïnformeerd te hebben.
Met vriendelijke groet,
Burgemeester en wethouders,
Bijlage: Informerende brief zorgaanbieders
Aan Zorgaanbieder
Drachten, Ons kenmerk Uw kenmerk Behandeld door 21 oktober 2026 2026-054075 Antiena Huizinga 0512 - 581 234
Onderwerp Mededeling m.b.t. regionale Inkoop SJH en Verblijf 2028
Geachte heer/mevrouw,
Met de brief van Sociaal Domein Fryslân (SDF) van 17 maart 2026 bent u geïnformeerd over de ontwikkeling waarbij Friese gemeenten steeds meer ambulante jeugdhulp lokaal willen organiseren. Deze ontwikkeling sluit aan op de informatie die zij sinds de zomer van 2025 met u hebben gedeeld.
De vraag naar jeugdhulp is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Ook zien we dat ondersteuning niet altijd optimaal aansluit bij wat jeugdigen en gezinnen nodig hebben. De druk op het jeugdhulpstelsel neemt daardoor toe. De Friese gemeenten staan voor de opgave om de jeugdhulp toekomstbestendig te organiseren.
Andere werkwijze Gemeente Smallingerland zet daarom de komende jaren meer in op preventie, normaliseren en het versterken van de sociale basis. We willen ondersteuning zo dichtbij mogelijk organiseren en ervoor zorgen dat specialistische jeugdhulp beschikbaar blijft voor jeugdigen die deze écht nodig hebben. Dat vraagt om een andere manier van kijken en samenwerken. Gemeenten, aanbieders en andere partners hebben elkaar daarbij hard nodig.
Afbouwen regionale inkoop Om ruimte te maken voor deze ontwikkeling heeft het college van burgemeester en wethouders op 15 september 2026 besloten om vanaf 1 januari 2028 een deel van de regionale inkoop via SDF af te bouwen. Dit betekent dat de onderstaande producten vanaf die datum niet langer via SDF worden ingekocht. Deze productenomschrijving past bij de inkoop die vanaf 2028 wordt ingericht.
- Begeleiding regulier;
- Begeleiding specialistisch;
- Begeleiding groep;
- Monodisciplinaire diagnostiek.
Correspondentie-adres: Postbus 10.000 9200 HA Drachten
Gauke Boelensstraat 2 9203 RM Drachten Telefoon (0512) 58 12 34
E-mail gemeente@smallingerland.nl Internet www.smallingerland.nl
GEMEENTE SMALLINGERLAND
Ons kenmerk 2026-054075 Datum 21 oktober 2026 Bladnr. 2
Samen in gesprek Het besluit is eind september 2026 aan SDF meegedeeld. Met deze brief informeren we u hierover, zodat u weet wat er gaat veranderen. We begrijpen dat dit besluit vragen kan oproepen en gevolgen kan hebben voor uw organisatie. Daarom gaan we graag met u in gesprek. Samen willen we kijken wat deze verandering betekent, wat er nodig is en welke rol verschillende partijen daarin kunnen spelen.
Informatie- en dialoogbijeenkomst U bent van harte welkom bij de informatie- en dialoogbijeenkomst op
donderdag 12 november 2026 van 13.15 tot 14.30 uur in Schouwburg De Lawei, De Studio, Laweiplein 1 te Drachten.
De inloop is vanaf 12.45 uur.
We lichten daar het besluit verder toe en er is ruimte om vragen te stellen, aandachtspunten te delen en met elkaar van gedachten te wisselen over het vervolg.
We vinden het belangrijk om deze ontwikkeling samen met u vorm te geven. Daarom kijken we uit naar het gesprek en naar de verdere samenwerking aan passende ondersteuning voor jeugdigen en gezinnen in onze gemeente.
Met vriendelijke groet,
Burgemeester en wethouders,
secretaris, burgemeester,
Siebren van den Berg Fred Veenstra
Aan: Colleges en Statenleden van de provincies Flevoland, Fryslân, Groningen, Drenthe Colleges en Raadsleden van de gemeentes binnen deze provincies Dagelijks en algemene besturen van de Noordelijke Waterschappen
Groningen, 26 oktober 2026
Geachte dames en heren,
Begin februari 2026 bent u geïnformeerd over het Masterplan Lelylijn en het advies van Lelylijngezant Klaas Knot. Op vrijdag 16 oktober 2026 heeft de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat de kabinetsreactie op het advies van de heer Knot naar de Tweede Kamer gestuurd. In deze brief schetst zij ook het vervolgproces voor de Lelylijn. Hieronder staat kort de hoofdlijn uit deze Tweede Kamerbrief weergegeven.
_Algemeen_ Het kabinet kijkt met bijzonder grote waardering naar al het werk dat in de afgelopen jaren is verzet met het Deltaplan voor Noordelijk Nederland, het MIRT-onderzoek Lelylijn en het Masterplan Lelylijn. Die waardering geldt specifiek ook voor de inzet van de Lelylijngezant. De Lelylijn vormt een kans om het noordelijke deel van ons land beter te verbinden met de andere delen van Nederland en mogelijk ook met Duitsland. De lijn kan ook zorgen voor meer wonen, werken en recreëren in noordelijk Nederland.
_Lelylijn als brede afweging_ De afweging over de Lelylijn staat voor het kabinet niet op zichzelf, maar maakt onderdeel uit van de bredere ruimtelijke en economische ontwikkeling van Noordelijk Nederland en Nederland. Het kabinet acht het van belang deze ontwikkelingen in samenhang te bezien. Dit sluit ook aan bij het advies van het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs, waarnaar in de Tweede Kamerbrief ook wordt verwezen.
_Commissie Ruimtelijk perspectief Lelylijn_ Het kabinet heeft daarom besloten om een adviescommissie in te stellen die nader onderzoek gaat doen naar het perspectief voor Noordelijk Nederland en de Lelylijn. Deze commissie Ruimtelijk perspectief Lelylijn bestaat uit Corien Wortmann, Klaas Knot en Ed Kronenburg. Drie mensen met veel ervaring in Nederland en daarbuiten, die nader onderzoek gaan doen naar:
a. de ruimtelijk economische strategie voor Noordelijk Nederland; b. infrastructuuralternatieven voor de Lelylijn;
1
c. alle mogelijke alternatieve financierings- en bekostigingsconstructies, om de
financiële druk voor de overheid te beperken; d. aanbevelingen te doen voor het vervolg voor Noordelijk Nederland en de positie van
de Lelylijn daarin.
De adviescommissie Ruimtelijk perspectief Lelylijn wordt op korte termijn ingesteld. Het is de bedoeling dat de commissie rond de zomer van 2027 advies geeft. Het kabinet zal na het advies een besluit nemen over het vervolg voor de Lelylijn. Via deze link kunt u de kabinetsreactie downloaden: Kabinetsreactie advies Lelylijngezant
_Tot slot_ We zullen u op de hoogte houden van de ontwikkelingen rondom de Lelylijn. Voor eventuele vragen kunt u contact opnemen via lelylijn@provinciegroningen.nl
Met vriendelijke groet,
Zuhal Gül Projectdirecteur Lelylijn
_Voor meer informatie over de Lelylijn kijk op onze website: www.delelylijn.nl_ _Ook kunt u zich hier abonneren op onze nieuwsbrief voor updates over de Lelylijn._
2
Ap J.H.G. Cloosterman 22 oktober 2026
De werkelijke invloed van CO2 op de aardse opwarming is van geringe betekenis. Roet, gooit roet in het eten.
Door: Ap Cloosterman
Inleiding.
Het Nederlandse (=Europese) klimaatbeleid heeft als doel om het atmosferisch CO2-gehalte sterk te verlagen en verdere emissie tegen te gaan. Dit beleid blijkt nu industrieverwoestend te zijn en financieel wurgend voor ons welzijn te worden!
Pagina 1 van 11
Ap J.H.G. Cloosterman 22 oktober 2026
Europa, inclusief Nederland, leggen op den duur economisch het loodje met hun niet werkende grote investeringen om de invloed van CO2 op de aardse opwarming tegen te gaan.
van 12 oktober 2026 meldt hierover het volgende: _Volgens het weekblad EW klimt onze afdracht aan Brussel van ruim 6 naar_ _10,7 miljard euro per jaar._ _Over zeven jaar wordt dat 31,5 miljard(!)_
President Trump heeft voor de bescherming van de Amerikaanse economie het bovengenoemde kwaliteitsbeleid de rug toegekeerd: Fossiele brandstoffen zijn weer welkom. Ondanks al zijn wisselvallige en onbegrijpelijke gedragingen scoort Trump hierbij wel een punt: De invloed van CO2 op de aardse opwarming speelt nauwelijks een rol!
Echter: De dieseldeal die hij heeft afgesloten met Poetin heeft een verschrikkelijk gevolg voor de inwoners van Oekraïne, omdat Poetin met de hiermee verkregen dollars in staat is om nog meer dodelijke aanvallen uit te voeren. Ik keur deze moordzuchtige, egoïstische actie van Trump ten zeerste af!
_Een “moord” deal_
In dit artikel worden argumenten aangedragen betreffende de ondergeschikte rol van CO2 met tevens het aanwijzen van een schuldige welke nauwelijks aandacht krijgt: ROET
De rol van roet bij de aardse opwarming wordt zwaar onderschat!
Pagina 2 van 11
Ap J.H.G. Cloosterman 22 oktober 2026
Het broeikaseffect van CO2.
De Zon zendt voornamelijk kortgolvige straling uit naar de Aarde. Een deel wordt door wolken, de atmosfeer en het aardoppervlak teruggekaatst. Het aardoppervlak absorbeert een deel van de zonnestraling en wordt daardoor warmer. Een warm aardoppervlak zendt energie uit als infrarode (langgolvige) straling. Zie figuur 1.
_Figuur 1_
Een CO2-molecuul absorbeert infrarode straling van rond 15 micrometer. Daardoor komt het molecuul in een aangeslagen trillingstoestand. Het molecuul gaat sneller trillen. Ze figuur 2.
Er bestaan 3 soorten trillingen:
_Figuur 2_
Nadat een CO2 molecuul in de atmosfeer IR straling geabsorbeerd heeft, zendt het molecuul vervolgens IR uit (emitteert). De verblijftijd bedraagt ongeveer 1 seconde. Binnen die tijd heeft CO2 de eerder geabsorbeerde
Pagina 3 van 11
Ap J.H.G. Cloosterman 22 oktober 2026
energie (IR) al lang weer afgestaan middels miljoenen botsingen met andere moleculen.
Het aangeslagen (trillend) molecuul kan dus zijn energie overdragen door botsingen met stikstof- en zuurstofmoleculen. Dit botsen verhoogt de snelheid van O2 en N2 moleculen waardoor warmte ontstaat. Omdat de bovenliggende atmosfeer warmer is geworden kan de Aarde haar warmte niet kwijt. De Aarde warmt op totdat haar temperatuur hoger is geworden dan de bovenliggende atmosfeer = broeikaseffect. Op dat moment kan de aardwarmte naar boven ontsnappen. Hiermee is in het kort het broeikasgas effect door CO2 beschreven.
Extra informatie:
CO2 zendt een infraroodfoton uit wanneer het naar een lagere energietoestand terugkeert. De richting van dat foton is niet uitsluitend naar de ruimte: het kan ook naar beneden, in de richting van het aardoppervlak, worden uitgezonden. Een foton is het kleinste energiepakketje van elektromagnetische straling. Licht, infrarode straling, radiogolven en röntgenstraling bestaan uit fotonen. Een foton heeft geen massa, beweegt zich in vacuum met de lichtsnelheid (300.000 km/sec) en is elektrisch neutraal. Als het foton is geabsorbeerd bestaat het daarna niet meer.
Ik ben geen klimaatontkenner. Wel is het mij duidelijk dat de aardse temperatuur tussen 1850/1900 en 2025 met ongeveer 1,5⁰C is gestegen. Zie figuur 3.
_Figuur 3_
Pagina 4 van 11
Ap J.H.G. Cloosterman 22 oktober 2026
In de volgende paragraaf gaan we verder in op de oorzaak van de aardse opwarming.
Oorzaak van de aardse opwarming en de rol van CO2:
Naar de Aarde teruggekaatste infraroodstraling door CO2.
_Figuur 4_
_Een CO2-molecuul dat infrarode straling uitzendt, heeft geen voorkeur om_ _uitsluitend omhoog of omlaag te stralen. De emissie vindt in verschillende_ _richtingen plaats. Een deel van de straling gaat naar de ruimte. Een ander_ _(klein!)deel gaat naar beneden en kan door het aardoppervlak worden_ _geabsorbeerd en veroorzaakt dus opwarming._
Mijn vraag is nu of de bovengenoemde argumenten wel juist zijn:
Om in trilling te geraken neemt het CO2-molecuul energie op uit de door de Aarde uitgezonden infrarood straling. Vervolgens wordt deze energie door botsingen overgebracht naar O2 en N2 moleculen, waardoor deze moleculen een hogere snelheid krijgen. En: een hogere snelheid betekent opwarming. Volgens het IPCC zendt het CO2-molecuul daarna fotonen (warmte=energie) uit waarvan slechts een klein deel naar de Aarde. Dit zou dan een bijdrage zijn in de aardse opwarming. Zie figuur 4. Ik vraag mij hierbij af of het CO2-molecuul na de energie overdracht aan O2 en N2 moleculen nog voldoende energie beschikbaar heeft om fotonen uit te zenden. Als dit dus niet het geval is dan wordt de aardse opwarming uitsluitend als volgt opgewekt:
Pagina 5 van 11
Ap J.H.G. Cloosterman 22 oktober 2026
Opwarming van de hogere atmosferische laag komt volledig voor rekening door de toename van de snelheid van de N2 en O2 moleculen. De aardse opwarming wordt dan veroorzaakt omdat de aardse laag eerst warmer moet worden dan de bovenliggende laag om te kunnen opstijgen. Zie figuur 5.
_Figuur 5_ Bron: Kevin E. Trenberth
Waar komt de terug straling vandaan?
Het is bekend welke broeikasgassen infrarode warmtestraling naar de Aarde terug kunnen uitzenden. Met één belangrijke kanttekening: Bij terug straling is niet altijd direct vast te stellen welk gas welk deel heeft geleverd.
Welke broeikasgassen zenden terug straling uit? Een gebruikelijke maatstaf is het Global Warming Potential (GWP): het opwarmingspotentieel van eenzelfde massa uitgestoten gas, vergeleken met CO ₂ over een bepaalde periode.
De belangrijkste gassen zijn: Broeikasgas Formule GWP over 100 jaar
Kooldioxide CO2 1 Methaan CH4 27–30 Lachgas N2O 273 Zwavelhexafluoride SF6 25.200 CFK’s 1300 -11.700
Pagina 6 van 11
Ap J.H.G. Cloosterman 22 oktober 2026
WaterdampH2O Geen standaard GWP Ozon O3 Geen algemeen toepasbaar GWP
SF6 is een kleurloos, reukloos gas dat onder andere wordt gebruikt als elektrisch isolatiegas in hoogspanningsinstallaties en windturbines. Het is ook een zeer krachtig broeikasgas. Door lekkage kan dit gas in onze atmosfeer terecht komen.
Er bestaat geen geldige waarde in W/m² voor CO2, waterdamp, O3 en wolken. De uitkomst verandert met de temperatuur, vochtigheid en bewolking.
Een veelgebruikte mondiale modelstudie van Schmidt en collega's (2010) verdeelde het totale natuurlijke broeikaseffect als volgt:
Geschatte bijdrage aan het totale broeikaseffect, wereldwijd
Waterdamp 50% Wolken 25% CO2 20% Overige absorbers 5%
De strijd om CO2 uit te bannen is bij voorbaat een verloren zaak: 70% van het aardoppervlak bestaat uit water en dit water bevat 97% van de hoeveelheid aardse CO2. Uitwisseling van CO2 vanuit het zeewater naar de atmosfeer is een natuurlijk proces! Zie figuur 6.
_Figuur 6 De oceaan is een enorm koolstofreservoir_
Pagina 7 van 11
Ap J.H.G. Cloosterman 22 oktober 2026
Bovendien is CO2 onze groene groei (zie figuur 7) waarmee wij in staat zijn om de wereldbevolking te voeden.
_Figuur 7_
Een kleine hoeveelheid atmosferisch CO2 veroorzaakt geen wereldomvattend effect.
Het is verbazingwekkend dat een kleine hoeveelheid van 425 ppm atmosferische CO2 de mensheid enorm in beroering kan brengen. Het is puur paniek zaaien en wellicht wordt dit duidelijk met onderstaande argumentatie: Een blokje lucht van 20⁰C met een druk van 1 bar en een grootte van 1 cm³ bevat 9,2 x 10 [13] moleculen. 99,3% hiervan is stikstof en zuurstof. 1 cm³ lucht bevat dus 99,3/100 x 9,2 x 10 [13] = 9,1 x 10 [13] moleculen O2 en N2. Atmosferische lucht bevat 425 ppm = 0,0425% CO2. Het aantal moleculen CO2 in 1 cm³ lucht is 0,000425 x 9,2 x 10^13 = 3,91 x 10 ^10
Dat betekent dat er 1 molecuul CO2 tussen 9,1 x 10^13/3.91 x 10^10=
2,33 x 10^3 = 2.330 moleculen stikstof en zuurstof aanwezig is.
Pagina 8 van 11
Ap J.H.G. Cloosterman 22 oktober 2026
Het KNMI, het IPCC en milieuorganisaties gebruiken vaak de uitdrukking: _“CO2 vormt een deken rondom de Aarde”_ Naar mijn mening is het beter om te zeggen: “CO2 vormt een sprei met zeer grote gaten rondom de Aarde”
De afstand tussen twee CO2-moleculen lijkt voldoende groot voor het ongehinderd doorlaten van fotonen (warmte) naar de ruimte. In figuur 5 zien we echter dat dit slechts weinig is: 40 Watt per m².
Vanuit het aardoppervlak stijgt er 356 Watt per m² op naar boven, terwijl er een grote hoeveelheid warmte door weinig CO2 wordt gereflecteerd: naar boven 356 Watt per m²; retour 333 Watt per m². Er moet dus sprake zijn van nog andere, grotere oorzaken (waterdamp en wolken: 75%). Dus: Twijfel over de invloedgrootte van CO2 aan de aardse opwarming !
Op mijn schrijven van 25 mei 2026 aan de EU-commissie DirectorateGeneral Climate Action over de sceptische opvatting qua werking van CO2 op de aardse opwarming, kreeg ik o.a. het volgende antwoord:
_“Het klimaatbeleid van de Europese Unie (EU) is gebaseerd op de beste_ _beschikbare_ _wetenschappelijke kennis, met inbegrip van de bevindingen_ _van het IPCC._ _De rapporten van het IPCC vormen de_ _meest gezaghebbende beoordeling_ _van de wetenschap op het gebied van_ _klimaatverandering._ _Uit dit feitenmateriaal blijkt dat de_ _opwarming van de Aarde duidelijk is_ _veroorzaakt door menselijk handelen, en_ _voornamelijk door de emissie_ _van broeikasgassen als koolstofdioxide (CO2).”_
Overigens kreeg mijn penvriend professor Jan Geuns hetzelfde antwoord van de EU-commissie op een inzending met totaal andere argumenten.
Ik heb niet de indruk gekregen dat de bovengenoemde EU-commissie geroemd kan worden om haar klimatologische vakdeskundigheid!
Het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) werd in 1988 opgericht door de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) en het VNMilieuprogramma (UNEP). Het doel is de wetenschappelijke kennis over
Pagina 9 van 11
Ap J.H.G. Cloosterman 22 oktober 2026
klimaatverandering, de gevolgen daarvan en mogelijke maatregelen periodiek te beoordelen. Het IPCC doet zelf geen praktisch onderzoek op het gebied van klimaatverandering, maar doet puur aan literatuuronderzoek. Het AR-5 rapport is op 1 november 2014 verschenen en bestond uit 5000 pagina’s. Het is door 235 auteurs geschreven met 900 reviewers: een bovenmenselijke taak met veel verschillen van mening en dus allerlei compromissen.
Het laatste meest afgeronde IPCC rapport (AR-6) dateert van 2023. Het laatste IPCC congres heeft plaats gevonden op 12 tot 16 oktober 2026 en is gehouden in Addis Abeba (Ethiopië) met 300 deelnemers. De deelnemers waren vooral afgevaardigden en vertegenwoordigers, dus niet uitsluitend klimaatwetenschappers. De vergadering eindigde op 16 oktober voortijdig, zonder overeenstemming over de planning van het evaluatierapport AR7. Nooit zijn er sceptische opvattingen aan de orde geweest!
De opwarming van de oceanen wordt niet veroorzaakt door IR- straling. Het oppervlak van de Aarde bestaat voor 70% uit oceanen en water. De vraag is nu of IR-straling in staat is om het oceaanwater op te warmen. Het antwoord is: neen. Het is de rechtstreekse zonnestraling, die het oceaanwater opwarmt.
Pagina 10 van 11
Ap J.H.G. Cloosterman 22 oktober 2026
In helder water dringt het zonlicht tot op 700 à 1000 m in het oceaanwater door en wordt het oceaanwater tot op een vrij diepe laag verwarmd.
Metingen hebben uitgewezen, dat IR-straling hoogstens een fractie van een mm in de bovenste waterlaag doordringt. Deze ingestraalde warmte zorgt slechts voor een geringe verdamping van het water in de dunne bovenlaag.
Roet, gooit roet in het eten.
Roet, internationaal aangeduid als black carbon, speelt een belangrijke rol in het klimaatsysteem. Het is een fijnstofbestanddeel dat ontstaat bij onvolledige verbranding van bijvoorbeeld diesel, hout, kolen en biomassa. Het belangrijkste verschil met CO2 is dat roet zonnestraling rechtstreeks absorbeert. De opgenomen energie wordt omgezet in warmte, waardoor de omringende lucht kan opwarmen.
Sneeuw en ijs reflecteren veel zonlicht. Als roet het oppervlak donkerder maakt, wordt meer zonlicht geabsorbeerd. Daardoor kan sneeuw of ijs sneller smelten.
Roet kan de eigenschappen van wolken en de verdeling van zonnestraling beïnvloeden.
Voor de klimaatwerking is vooral van belang hoeveel roet uiteindelijk op sneeuw, ijs en woestijnzand terechtkomt, omdat het daar de weerkaatsing van zonlicht kan verminderen. De wereldwijde uitstoot van black carbon wordt geschat op ongeveer 7,5 miljoen ton per jaar.
Een recente overzichtsstudie over de wereldwijde koolstofcyclus benadrukt dat ook bosbranden een grote bron zijn.
Het verminderen van roetuitstoot heeft twee belangrijke voordelen: Het kan de opwarming op korte termijn afremmen en het verbetert de luchtkwaliteit.
Pagina 11 van 11
Oan lieden fan de gemeenteried Smelleringerlân
Drachten, Us skaaimerk Jo skaaimerk Behannele troch 27 oktober 2026 2026-055083 Emma Zuidema 0512 - 581 234 Underwerp: Ynformaasje oer tasizzing Frysk belied
Achte ried,
By de riedsgearkomste fan 30 juny hat wethâlder Al-Daraaj tasein útfiering te jaan oan it earder troch de gemeenteried fêststelde Frysk taalbelied. Mei dizze brief ynformearje wy jo oer de wize wêrop’t de tasizzing oppakt wurdt. Yn it foarige koälysje-akkoart is it Frysk taalbelied struktureel yn ’e begrutting opnommen. Dêrfoar is jierliks €160.000 beskikber steld. Troch dy strukturele finansjele boarging kin it Frysk taalbelied ek yn de rinnende koälysjeperioade fuortset en útfierd wurde.
Der wurdt mominteel wurke oan it op ‘e nij ikerjen fan it tsjintwurdige Frysk taalbelied út 2019. By dat op ’e nij ikerjen wurde de hjoeddeistige ûntwikkelingen en oandachtspunten belutsen, sadat it belied oanslút by de ambysjes en ferwachtingen foar de kommende jierren. Wy ferwachtsje it aktualisearre taalbelied yn it earste fearnsjier fan 2027 oan jo foarlizze te kinnen.
Neist it op ’e nij ikerjen fan it belied is der sûnt ein 2022 in oersetter en sûnt 2026 in meartaligenskoördinator aktyf yn ús gemeente. De meartaligenskoördinator is aktyf as eksterne ferbiner, ynterne ambassadeur fan it Frysk en stiper fan belied. Dêrmei draacht de funksje by oan in gearhingjende en struturele ferankering fan it Frysk yn ús gemeente. Om dy posysje te behâlden en te ferstevigjen, sil ein 2026 op ’e nij subsydzje foar de kommende trije jier oanfrege wurde by de Provinsje Fryslân.
Correspondentie-adres: Postbus 10.000 9200 HA Drachten
Gauke Boelensstraat 2 9203 RM Drachten Telefoon (0512) 58 12 34
E-mail gemeente@smallingerland.nl Internet www.smallingerland.nl
GEMEENTE SMALLINGERLAND
Ons kenmerk 2026-055083 Datum 28 juli 2026 Bladnr. 2
Wy fertrouwe derop jo mei dizze brief genôch ynformearre te hawwen. Mei freonlike groetnis,
boargemaster en wethâlders,
Aan
Leden van de gemeenteraad Smallingerland
Drachten, Ons kenmerk Uw kenmerk Behandeld door 27 oktober 2026 2026-055083 Emma Zuidema 0512-581 235
Onderwerp _Informatie over toezegging Fries beleid._
Geachte raad,
Tijdens de raadsvergadering van 30 juni heeft wethouder Al-Daraaj toegezegd uitvoering te geven aan het eerder door de gemeenteraad vastgestelde Friese taalbeleid. Met deze brief informeren wij u over de wijze waarop de toezegging wordt opgepakt.
In het vorige coalitieakkoord is het Fries taalbeleid structureel in de begroting opgenomen. Hiervoor is jaarlijks €160.000 beschikbaar gesteld. Door deze structurele financiële borging, kan het Fries taalbeleid ook tijdens de huidige coalitieperiode worden voortgezet en uitgevoerd.
Er wordt momenteel gewerkt aan een herijking van het huidige Fries taalbeleid uit 2019. Bij deze herijking worden de huidige ontwikkelingen en aandachtspunten betrokken zodat het beleid aansluit bij de ambities en verwachtingen voor de komende jaren. Wij verwachten het geactualiseerde taalbeleid in het eerste kwartaal van 2027 aan u te kunnen voorleggen.
Naast de herijking van het beleid is er sinds eind 2022 een vertaler en sinds 2026 een meertaligheidscoördinator actief binnen onze gemeente. De meertaligheidscoördinator is actief als externe verbinder, interne ambassadeur van het Fries en ondersteuner van beleid. Daarmee draagt de functie bij aan een samenhangende en structurele verankering van het Fries in onze gemeente. Om deze positie te behouden en te verstevigen, zal eind 2026 opnieuw subsidie voor de komende drie jaar worden aangevraagd bij de Provinsje Fryslân.
Wij vertrouwen erop u met deze brief voldoende geïnformeerd te hebben.
Correspondentie-adres: Postbus 10.000 9200 HA Drachten
Gauke Boelensstraat 2 9203 RM Drachten Telefoon (0512) 58 12 34
E-mail gemeente@smallingerland.nl Internet www.smallingerland.nl
GEMEENTE SMALLINGERLAND
Ons kenmerk Datum 27 oktober 2026 Bladnr. 2 2026-055083
Met vriendelijke groet,
burgemeester en wethouders,
Aan
Raadsfractie VVD t.a.v. de heer Molhoek
Drachten, Ons kenmerk Uw kenmerk Behandeld door 27 oktober 2026 2026-076284 Monique Bakker 0512 - 581 234
Onderwerp Raadsvragen VVD beleidsregels energiebesparing
Geachte heer Molhoek,
Zoals toegezegd in onze brief van 28 september 2026 ontvangt u hierbij de beantwoording van de schriftelijke vragen die u heeft gesteld over de wijziging van de Beleidsregels Energiebesparing. Met deze brief informeren wij u over de achtergronden van de gemaakte keuzes en de recente ontwikkelingen die van invloed zijn op de uitvoering van deze regelingen.
In onze collegevergadering van 18 augustus 2026 hebben we over twee regeling besloten. Het betreft:
- het wijzigen van de Beleidsregels subsidie energiebesparende maatregelen gemeente Smallingerland; en
- het vaststellen van de Beleidsregels subsidie woningisolatie huizenbezitters met een laag inkomen, waarbij we de oude regeling hebben ingetrokken.
Deze beleidsregels zijn nog niet gepubliceerd en daarom nog niet in werking getreden. Dit hangt samen met onduidelijkheid in de formele communicatie vanuit het Rijk over de verlenging en verhoging van de SPUK III. Volgens het ministerie van binnenlandse zaken is hierover op 19 augustus 2026 een brief aan onze gemeente verzonden. De formele bevestiging van deze informatie hebben wij echter pas op 8 oktober 2026 ontvangen (bijlage 1).
Deze nieuwe ontwikkeling maakt het noodzakelijk om opnieuw te beoordelen hoe de beschikbare middelen voor energiearmoede het meest effectief kunnen worden ingezet. Dit vraagt om een heroverweging van de eerder genomen besluiten. Het college zal daarom beide regelingen opnieuw beoordelen en waar nodig aangepaste besluiten nemen. Uiteraard wordt uw raad hierover zo spoedig mogelijk geïnformeerd.
Correspondentie-adres: Postbus 10.000 9200 HA Drachten
Gauke Boelensstraat 2 9203 RM Drachten Telefoon (0512) 58 12 34
E-mail gemeente@smallingerland.nl Internet www.smallingerland.nl
GEMEENTE SMALLINGERLAND
Ons kenmerk 2026-076284 Datum 27 oktober 2026 Bladnr. 2
Hieronder beantwoorden wij uw vragen zo volledig mogelijk. Vraag 1 heeft betrekking op de Beleidsregels subsidie woningisolatie huizenbezitters met een laag inkomen. Vraag 2 heeft betrekking op het besluit tot wijziging van de Beleidsregels subsidie energiebesparende maatregelen gemeente Smallingerland. Vraag 3 heeft betrekking op beide beleidsregels.
Beantwoording vragen
1. _In de inleiding van uw brief geeft u aan dat in de artikelen 3, 11 en 14 enerzijds ruimte lijkt_ _te laten voor zelf uitvoeren, maar deze ruimte er anderzijds geheel niet lijkt te zijn. Uw_ _vraag is: Kunt u deze ogenschijnlijke tegenstrijdigheid verduidelijken?_
Antwoord Er is op dit punt inderdaad sprake van een tegenstrijdigheid. Het zelf uitvoeren van de werkzaamheden kan niet enerzijds als subsidiabel worden aangemerkt en anderzijds leiden tot weigering van de aanvraag. De regeling is nog niet in werking getreden, bij herbeoordeling van de regeling bepalen we wat het meest wenselijk is.
_2. Hoe is de periode vanaf 1 januari 2026 juridisch afgedekt, aangezien de oude regeling_ _toen volgens haar eigen tekst afliep en nu pas met terugwerkende kracht wordt_ _verlengd?_
Antwoord De periode vanaf 1 januari 2026 is juridisch niet afgedekt. De regeling wordt nu uitgevoerd alsof deze nog in werking is. Het college streeft ernaar de nieuwe beleidsregels voor energiearmoede nog dit jaar vast te stellen. Hiervoor wordt nog gewacht op duidelijkheid over extra aanvullende middelen vanuit het Rijk. Omdat het een begunstigende regeling is kan aan de regeling terugwerkende kracht worden verleend, zodat de subsidiebesluiten achteraf alsnog van een wettelijke grondslag worden voorzien.
_3. Waarom staat op het wijzigingsbesluit als vaststellingsdatum 30 juni 2026, terwijl uit de_ _besluitenlijst blijkt dat het college het wijzigingsbesluit op 18 augustus 2026 heeft_ _vastgesteld?_
Antwoord
30 Juni is de datum waarop het conceptbesluit ambtelijk is opgemaakt. Dat dit niet is aangepast aan de feitelijke besluitdatum is niet zorgvuldig. Voor de rechtmatigheid heeft het geen gevolgen, omdat beleidsregels pas in werking treden na publicatie. Daarbij kan, zoals hiervoor aangegeven, terugwerkende kracht worden verleend. De datum van het besluit is niet bepalend voor de inwerkingtreding.