Schouwen-Duiveland, 10 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 16 november 2026.
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
Colofon
Deze Biodiversiteitsvisie is opgesteld in opdracht van de
Gemeente Schouwen-Duiveland, in samenwerking met
Provincie Zeeland en Waterschap Scheldestromen.
De Biodiversiteitsvisie is mede gefinancierd door de Europese
Unie - NextGenerationEU
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 1/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
Inleiding
Wereldwijd staat de biodiversiteit onder druk. Leefgebieden
voor planten en dieren worden kleiner en raken meer
versnipperd. De kwaliteit van het milieu gaat achteruit door
onder andere vervuiling. Bij de inrichting van en het
onderhoud van onze leefomgeving is tot nu toe onvoldoende
rekening gehouden met de biodiversiteit. Het gevolg is dat
ecosystemen verarmen. Dit treft niet alleen planten en dieren,
maar ook de mens. Gezonde ecosystemen zijn essentieel voor
voedselvoorziening, schoon water, het beperken van
weersinvloeden en klimaat en de leefbaarheid van gebieden.
De gemeente Schouwen-Duiveland zet in op het behouden,
beschermen en versterken van de biodiversiteit en heeft
daarom deze biodiversiteitsvisie ontwikkeld. Om kansen en
bedreigingen voor de biodiversiteit in beeld te brengen, is
gekeken naar de landschappelijke opbouw van Schouwen Duiveland aan de hand van deelgebieden. De huidige
biodiversiteit is per deelgebied in kaart gebracht met behulp
van de methode Basiskwaliteit Natuur. Vanuit deze analyse is
de voorliggende visie opgesteld en zijn hieraan
uitvoeringsacties gekoppeld.
Biodiversiteit: De verscheidenheid van alle
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 2/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
De biodiversiteitsvisie helpt de gemeente om samen met de
partners te werken aan het behouden, beschermen en
versterken van de biodiversiteit. Op basis van deze
gemeentelijke biodiversiteitsvisie kunnen afspraken gemaakt
worden en maatregelen uitgevoerd worden. De visie moet dan
ook:
richting geven aan het behouden, beschermen en
versterken van de biodiversiteit van Schouwen-Duiveland;
rekening houden met de gebiedseigen kwaliteiten;
de koers bepalen bij gebiedsontwikkelingen op kleine en
grote schaal en een bouwsteen vormen voor de
omgevingsvisie van de gemeente;
inspireren tot integrale samenwerking om samen de
biodiversiteit te versterken;
biodiversiteit verankeren in al onze werk- en leefwijzen;
bijdragen aan de versterking van de ecologische
robuustheid en biodiversiteit van het eiland;
structureel middelen vrijmaken;
bewustwording bevorderen door kennis over biodiversiteit
te delen met inwoners, ondernemers en bezoekers;
aansluiting vinden bij het handelingsperspectief van de
gemeente, provincie en waterschap.
De biodiversiteitsvisie bestaat uit de volgende onderdelen:
1. Een analyse waarin de kansen en bedreigingen voor
biodiversiteit inzichtelijk zijn gemaakt per deelgebied.
[Hieraan is invulling gegeven met de methode Basiskwaliteit](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-yiV3a7)
[Natuur (BKN) en dit is vertaald in de StoryMap per](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-yiV3a7)
deelgebied. Hierin zijn per deelgebied kansen en
bedreigingen (drukfactoren) benoemd.
2. Een beschrijving van de visie, ambities en doelstellingen
geformuleerd aan de hand van een groenblauwe
structurenkaart en een ambitiekaart. Hiermee geven we
invulling aan de opgaven vanuit provinciaal en
gemeentelijk beleid (bijvoorbeeld 10% groenblauwe
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 3/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
dooradering, de bosvisie en het eco-raster voor het
verbinden van natuurgebieden).
3. Een overzicht van de mogelijke instrumenten en
[maatregelen (maatregelentoolbox) die ingezet kunnen](https://storymaps.arcgis.com/stories/b10a4df38a704ce692c3a7ef8b1bc091)
worden om de doelstellingen te realiseren.
4. Een uitvoeringsagenda met concrete maatregelen voor het
realiseren van de ambities en doelstellingen. Met duidelijke
acties, verantwoordelijkheden en benodigde middelen.
Voor het formuleren van de visie, ambities en doelstellingen is
aansluiting gezocht op het Spoorboekje duurzaamheid en
[milieu 2022-2026 (spoor 4: biodiversiteit). In het spoorboekje](https://www.schouwen-duiveland.nl/duurzaamheid-en-milieu/spoor-4-biodiversiteit)
worden de volgende doelen benoemd:
verbinden van (groen)structuren;
ontwikkelen van soorten;
beschermen van natuur.
Deze doelen worden in de Biodiversiteitsvisie verder
uitgewerkt in de ambities en doelen en worden vervolgens in
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 4/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
de uitvoeringsagenda vertaald naar concrete maatregelen en
activiteiten.
We stellen de huidige biodiversiteit en de doelstellingen vast
met...
[De methode Basiskwaliteit Natuur (BKN) helpt ons een beeld](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-yiV3a7)
te krijgen van de huidige biodiversiteit binnen de gemeente
en geeft richting aan het formuleren van de doelstellingen.
BKN is de set van condities (abiotiek, inrichting en beheer) die
algemene planten- en dierensoorten nodig hebben om
algemeen te blijven of te worden. Zonder deze condities zullen
de algemene soorten achteruitgaan.
De condities die horen bij BKN gaan over 3 aspecten:
[abiotiek, inrichting en beheer](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-FDdz8I).
1. Abiotiek: bodem, hydrologie, nutriëntenbalans,
geomorfologie, milieuomstandigheden (vermesting,
verdroging, versnippering, vervuiling)
2. Inrichting: Landschapselementen en hun ruimtelijke
samenhang, groenblauwe dooradering. Aanwezigheid van de
behoeften van soorten: Voedsel, Veiligheid, Verbinding,
Voortplanting, Variatie
3. Beheer: Intensiviteit landbouw, beheer infrastructuur en
openbare ruimte
abiotiek - inrichting - beheer
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 5/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
Basiskwaliteit Natuur richt zich vooral op het landelijk en
stedelijk gebied, in gebieden waar natuur niet het
belangrijkste grondgebruik is. Als in deze gebieden de
kwaliteit van de leefomgeving op orde is, profiteert alle
natuur daarvan mee. De condities waar Basiskwaliteit Natuur
naar streeft, dienen als randvoorwaarden om algemene
soorten duurzaam te laten voorkomen. Grondeigenaren en
beheerders kunnen maatregelen nemen om deze condities te
creëren. Welke verbeterpunten er zijn en welke condities
prioriteit hebben, zijn afhankelijk van onder andere het
landschapstype en de lokale situatie.
Nationale databank flora en fauna (NDFF)
Voor het in beeld brengen van de Basis Kwaliteit Natuur is
gebruik gemaakt van de dataset van NDFF (Nationale
databank flora en fauna). Uit deze dataset zijn de
waarnemingen van de [meetsoorten](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-4VI8K4) flora en fauna gefilterd
die de afgelopen 5 jaar (2020-2025) in de gemeente Schouwen Duiveland zijn ingevoerd. (Versienummer 2908731,
geraadpleegd op 02-07-2025)
Hierbij is het goed om op te merken, dat deze dataset niet het
complete beeld geeft van de flora en fauna die aanwezig is in
de gemeente Schouwen-Duiveland. Zo worden niet alle
waarnemingen van flora en fauna geregistreerd (in de NDFF)
en de gemeente is niet vlakdekkend onderzocht. Daarnaast
geldt voor vrijwel alle deelgebieden dat van meerdere
soortgroepen weinig tot geen waarnemingen in de NDFF
staan. Dit kan duiden op het ‘ [waarnemerseffect'.](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-Qt6qlh) Het
gegeven dat van meerdere [soortgroepen](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-VMsxtL) geen tot relatief
weinig waarnemingen bekend zijn in het gros van de
deelgebieden, hoeft niet te betekenen dat ze er niet
voorkomen en het gebied hiervoor niet geschikt is. We
benutten daarom de informatie vanuit de NDFF om een
algemeen beeld te krijgen van de biodiversiteit en we
koppelen hieraan geen score voor het kwaliteitsniveau.
Voor de gemeente Schouwen-Duiveland zijn alleen de
meetsoorten gebruikt die horen bij het landschapstype
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 6/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
['Agrarisch-klei en laagveen' en](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-zMhUUm)
'bebouwd gebied'. Hierin zijn 17
soortgroepen opgenomen met een
totaal van 338 soorten voor agrarisch
gebied en 260 soorten voor bebouwd
gebied. Dit betreffen de soortgroepen
landzoogdieren, vleermuizen,
broedvogels, reptielen, amfibieën,
vissen, bijen, dagvlinders, libellen,
macro-nachtvlinders, sprinkhanen en
krekels, landslakken, tweekleppigen,
zoetwaterslakken, vaatplanten,
epifytische korstmossen, en
paddenstoelen.
Bij de gebruikte BKN-methode ligt de
focus op goed onderzochte, breed
voorkomende en ecologisch betekenisvolle soortgroepen die
een betrouwbare indicatie geven van de algemene
natuurkwaliteit. Daarom zijn in de kaarten per deelgebied
alleen de waarnemingen van dagvlinders, broedvogels,
vaatplanten en landzoogdieren meegenomen. Voor deze
groepen is relatief veel openbare data beschikbaar en ze
reageren duidelijk op veranderingen in landschap en beheer.
Maatregelen die hun leefgebied verbeteren, zorgen meestal
ook voor betere omstandigheden voor andere soortgroepen.
Hierbij zijn de gegevens van beschermde soorten op de
kaarten (met name op de kaarten van de broedvogels)
achterwege gelaten om deze soorten te beschermen.
Andere soortgroepen (zoals watergebonden fauna, bijen en
korstmossen) zijn zeker relevant, maar vragen gerichte,
specialistische inventarisaties. Voor veel van deze groepen is
op dit moment onvoldoende betrouwbare informatie
beschikbaar om ze verantwoord in een BKN-beoordeling op
deelgebiedsniveau mee te nemen.
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 7/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
Inleiding
Het landschap van Schouwen-Duiveland is gevormd door
eeuwenlange interactie tussen mens en water. De
ontstaansgeschiedenis van het eiland, de ligging tussen
Noordzee, Oosterschelde en Grevelingenmeer, en de
diversiteit aan bodemtypen en waterhuishouding maken het
tot een gebied met een hoge potentiële biodiversiteit.
Tegelijkertijd staat de ecologische samenhang onder druk
door ontwatering, verstedelijking, intensieve landbouw en
infrastructuur. Een goed begrip van de landschappelijke
structuur en geschiedenis is daarom essentieel voor het
ontwikkelen van een toekomstgerichte biodiversiteitsvisie.
Ontstaansgeschiedenis en landschappelijke hoofdstructuur
Schouwen-Duiveland ontstond uit de samenvoeging van de
voormalige eilanden Schouwen, Duiveland, Dreischor en
Bommenede. Door de afdamming van de Gouwe in de 14e
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 8/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
eeuw en de aanleg van een dam tussen
Schouwen en Duiveland in 1610
groeiden de eilanden samen tot één
geheel. De voortdurende strijd tegen
het water leidde tot een fijnmazig
netwerk van dijken, kreken en inlagen,
die tot op heden de basis vormen van
de ruimtelijke identiteit én de
ecologische structuur van het eiland.
_Kaart Zeeland 1300 (De_
_Zeeuwsche Boekhandel 1983_
Van oudsher kent het eiland een driedeling in duinen,
[oudland en nieuwland](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-SBkweM). De kustzone en delen van het
oudland hadden een meer besloten karakter met een grote
diversiteit aan landschapselementen. De watersnoodramp van
1953 betekende een keerpunt: vrijwel het gehele eiland kwam
onder water te staan. Veel oude landschapselementen zijn bij
de ramp verloren gegaan. Beplanting ouder dan 70 jaar is
schaars op het eiland. Desondanks zijn in het landschap nog
altijd veel historische structuren aanwezig, zoals kreken en
kreekrestanten, dijken, inlagen en elzenmeten.
De wederopbouw na de ramp leidde tot grootschalige
ruilverkaveling en herinrichting. Hierbij werd gekeken naar
een efficiënte indeling en optimale ontwatering van gebieden.
Deze indeling vereenvoudigde de schaalvergroting in de
landbouw, wat met onder andere meer uniforme percelen en
minder gewasdiversiteit gezien kan worden als een negatieve
ontwikkeling voor de biodiversiteit.
De bodem werd door de watersnoodramp nog minder
homogeen. Grote hoeveelheden grond werden verplaatst om
gebieden te egaliseren en opnieuw in te richten. De nieuwe,
diepere watergangen, hebben mogelijk ook bijgedragen aan
het verzilten van de watergangen. Hoe dieper er werd
gegraven, hoe meer brak kwelwater naar boven komt.
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 9/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
_Schouwen-Duiveland - 1950 en 1960 (topotijdreis.nl)_
Huidige landschappelijke karakteristieken
Het hedendaagse landschap is het resultaat van eeuwenlange
strijd tegen het water, gecombineerd met veranderend
landgebruik en ruimtelijke ontwikkeling.
Kenmerkende elementen van het landschap van Schouwen Duiveland zijn de variatie tussen de kustzone en de
polderlandschappen van het binnenland, met de brede
duingebieden van de Kop van Schouwen aan de zeezijde en
een polderlandschap met dijken, kreken en agrarisch
polderlandschap in het binnenland. Daarnaast zijn er
specifieke kenmerken zoals inlagen en karrevelden,
historische littekens van de strijd tegen het water
(dijkdoorbraken/welen) en nieuwere toevoegingen zoals de
Deltawerken.
In hoofdlijnen is het huidige landschap te verdelen in:
- Buitendijkse gebieden (delen van de Grevelingen,
Oosterschelde, Zijpe en Noordzee)
- Kustzone (Kop van Schouwen)
- Binnendijkse poldergebieden (polder Schouwen, polder
Duiveland, Gouwepolders)
_Deze visie richt zich vooral op de binnendijkse poldergebieden._
_De buitendijkse gebieden en de kustzone, wat met name_
_Natura2000 gebied is, vallen buiten de scope van deze visie._
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 10/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
Buitendijkse gebieden
Buitendijkse gebieden bestaan uit
tegen het land gelegen complexen van
[slikken en schorren](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-RHCPc7) (met name langs
de Oosterschelde- en Grevelingenkust),
de in de Noordzee gelegen
(zand)platen, het water en de
onderwaterbodem. De slikken en
schorren kenmerken zich door hun
natuurlijkheid en bijzondere
_Schorren en slikken_
_Oosterschelde - Grevelingendam_
natuurwaarden. Aan de zuidkust bevindt zich het grootste
nationale park van Nederland: [Nationaal Park](https://www.np-oosterschelde.nl/)
[Oosterschelde](https://www.np-oosterschelde.nl/).
Kustzone Kop van Schouwen
De Kustzone van de Kop van Schouwen
vormt een langgerekte kustlijn met
een afwisseling van stranden en
duingebieden, variërend van jonge
kalkrijke duinen tot oude klif- en
stuifduinen. In de binnenduinrand
wisselen [open vroongronden en](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-XXRQjq)
beboste delen elkaar af, waarbij
houtwallen en elzenmeten een
kenmerkend landschapsbeeld vormen.
De uitgestrekte [Boswachterij](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-n737g0)
[Westerschouwen](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-n737g0) is het grootste bos
van Zeeland en draagt bij aan het
gevarieerde duinlandschap met zijn
hoge natuurwaarden. Het gebied is
grotendeels aangewezen als [Natura](https://www.natura2000.nl/gebieden)
[2000-gebied](https://www.natura2000.nl/gebieden) en maakt deel uit van het
Natuurnetwerk Zeeland vanwege zijn
_Boswachterij Westerschouwen (zeeland.com)_
bijzondere natuur- en landschappelijke kwaliteiten. Deze
kwaliteiten zorgen ook voor een sterke aantrekkingskracht op
de recreatie, die hier duidelijk aanwezig is in de vorm van
campings en bungalowterreinen. Naar het oosten toe sluit de
Kop van Schouwen landschappelijk aan op de Polder
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 11/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
Schouwen, waar het duingebied geleidelijk (via de duinzoom)
overgaat in het open agrarische polderlandschap.
_Binnendijks polderland_
Het binnenland van Schouwen Duiveland wordt gevormd door een
uniek polderlandschap. Het
grotendeels agrarische landschap
wordt doorsneden door dijken (m.n.
Duiveland) en waterwegen, zoals
kreken en watergangen. Het
landschap is relatief open, wat mooie
vergezichten oplevert. Opgaande
_Dijk nabij Zierikzee_
elementen zijn de kernen (buurtschappen, dorpen en de
steden Zierikzee en Brouwershaven), dijk- en
wegbeplantingen, en beplante erven die vaak als eilanden in
de open ruimte liggen.
Een bijzonder element vormt het landschap rondom
[Schuddebeurs](https://storymaps.arcgis.com/stories/044d73e77e8b4666b0d0ccaffeda6322#ref-n-vyVax0), een groene enclave met landgoedbossen
midden op het eiland. Zowel aan de noordzijde (Dijkwater) als
aan de zuidzijde (Zuidkust van Schouwen) zijn grotere open
natuurgebieden met karrevelden en inlagen aanwezig met
een hoge ecologische waarde, met name voor vogels.
Kenmerkende dorpsvormen zijn het
[voorstraatdorp](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-wkYb3b) en het [kerkringdorp](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-5vfsPW).
Er lopen geen snelwegen door de regio.
De belangrijkste ontsluitingswegen
zijn de N57 (over de Brouwersdam en
Oosterscheldekering), de N59 (over de
Grevelingendam) en de N256
(Zeelandbrug). Er zijn ook geen
bovengrondse hoogspanningslijnen. Bij
Zierikzee, het Krammersluizencomplex
en op de Oosterscheldekering liggen
_N59_
windparken met enkele windturbines.
De landbouw is traditioneel de grootste ruimtegebruiker in
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 12/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
de regio en sterk beeldbepalend. De toenemende invloed van
recreatie en toerisme is vooral in de kustzones zichtbaar in
de vorm van campings en bungalowparken. Recreatie en
landbouw vormen de belangrijkste economische pijlers van
de regio.
Indeling polders. Polders Zonnemaire, Bommenede, Noordgouwe
en Dreischor worden ook wel tot de Gouwepolders gerekend.
Deze zijn in bovenstaande kaart apart onderscheiden.
( _Ruimtelijk beleid Duurzame Energie Schouwen-Duiveland, 2023_ )
Er is onderscheid tussen de
verschillende polders: de polder
Schouwen, de Gouwepolders en
Duiveland.
Polder Schouwen
De Polder Schouwen is het meest
open gebied van het eiland, met
laaggelegen polders en natte
Vereenvoudigde weergave indeling
polders _(Landschapsontwikkelingsplan_
_Schouwen-Duiveland, 2011)_
natuurgebieden zonder opgaande beplanting. Boerderijen
liggen als groene eilandjes in het open landschap en zijn
beeldbepalend, terwijl de openheid zorgt voor belangrijke
zichtlijnen op de historische kernen.
Gouwepolders
De Gouwepolders zijn kleinschalig en besloten, met weinig
bebouwing en duidelijke dijkbegrenzingen. De dijken geven
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 13/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
een beeld van de geleidelijke inpoldering van de Gouwe en
maken het landschap goed leesbaar. Ondanks hun openheid is
de schaal en beleving kleiner en intiemer dan in de Polder
Schouwen. Bijzonder is het gebied rondom Noordgouwe
(bosrijke landgoederenkarakter van Schuddebeurs), het
gebied rondom Zonnemaire/Bommenede (halfopen landschap
met bebouwing langs de rechte dijken) en de polder rondom
het ringdorp Dreischor (aparte landschappelijke eenheid als
voormalig eiland met één dorp).
Polders van Duiveland
In de Polders van Duiveland is veel beplanting aanwezig,
vooral in boomgaarden, langs wegen en rond de kreken van
Ouwerkerk, terwijl de agrarische polders en Bruinisse open
en grootschalig zijn. Rond Sirjansland en Oosterland
domineert grootschalige glastuinbouw. De groene sfeer en de
landschappelijke variatie zijn belangrijke
landschapskarakteristieken
Vanuit de historie, voormalige gemeentelijke grenzen, de
landschappelijke opbouw en het huidige gebruik kunnen
binnen de polder Schouwen, de Gouwepolders en de polders
van Duiveland een aantal deelgebieden worden
onderscheiden. Elk van deze gebieden heeft zijn eigen
karakteristiek en daarmee een eigen (te verwachten)
soortenrijkdom.
_Door op onderstaande kaart op een gebied te klikken, kan deze_
_informatie per deelgebied worden bekeken._
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 14/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 15/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
[Infopagina](https://storymaps.arcgis.com/stories/33e1d5ba6cee49ecb6a5c571b5c89531)
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 16/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
[Infopagina](https://storymaps.arcgis.com/stories/2c317ac607e24aa3b7cc187d031c8c51)
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 17/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
[Infopagina](https://storymaps.arcgis.com/stories/0bb46e68bc954d018894a5428a75bd44)
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 18/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
[Infopagina](https://storymaps.arcgis.com/stories/b19fc733e0104270a3fcb27f87969ca7)
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 19/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
[Infopagina](https://storymaps.arcgis.com/stories/b48890a891e74b85a339ad70b1fd149e)
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 20/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
[Infopagina](https://storymaps.arcgis.com/stories/775c369ffd734216b4b1f37b5b2eb140)
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 21/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
[Infopagina](https://storymaps.arcgis.com/stories/044d73e77e8b4666b0d0ccaffeda6322)
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 22/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
[Infopagina](https://storymaps.arcgis.com/stories/d4fa9b262dc04f829167bba30bb25454)
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 23/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
[Infopagina](https://storymaps.arcgis.com/stories/7873a79b62194589b50ec62e20d10ab6)
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 24/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
[Infopagina](https://storymaps.arcgis.com/stories/f584fe2e809e4e5a96d42e2b814480a8)
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 25/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
[Infopagina](https://storymaps.arcgis.com/stories/0af0b2a17fc9483c852ba35be414d307)
[Infopagina](https://storymaps.arcgis.com/stories/6976d0dd60274e6597da9143a2c4afcd)
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 26/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
[Infopagina](https://storymaps.arcgis.com/stories/16ff9ca55e044dc18af7a1209e5e9712)
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 27/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
[Infopagina](https://storymaps.arcgis.com/stories/4933d7bb94ee4a42b9570da19ca5c29f)
Schouwen-Duiveland bouwt aan een veerkrachtige
biodiversiteit die toekomstbestendig is. We werken samen met
onze partners aan behoud, herstel en versterking van
ecosystemen op land en in het water, zodat Schouwen Duiveland veerkrachtiger wordt en beter bestand is tegen
klimaatverandering en andere drukfactoren. We sturen op de
kwaliteit van de groene en blauwe structuren, het voorkomen
van geschikte habitats voor de soorten die passen bij het
Zeeuwse landschap en de identiteit van specifieke locaties.
Daarmee versterken we de herkenbare landschappelijke
identiteit, van slikken, schorren en duinen tot dijken, kreken,
polders, dorpen en steden.
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 28/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
Biodiversiteit staat niet op zichzelf. We verbinden de
uitvoering met andere opgaven op het eiland, zoals
verstedelijking, klimaatadaptatie, waterveiligheid, een
gezonde bodem, zoetwaterbeschikbaarheid,
verkeersveiligheid, recreatie, wonen, gezondheid en
leefbaarheid. Door opgaven slim te combineren, kunnen
maatregelen meer waarde krijgen. Een groene berm kan
bijvoorbeeld bijdragen aan biodiversiteit, verkeersveiligheid,
wateropvang en een aantrekkelijk landschap. Een dorpsrand
kan tegelijk ruimte bieden aan natuur, ommetjes, verkoeling
en ontmoeting.
We richten ons op zowel stedelijk gebied als het landelijk
gebied en de omliggende wateren. We pakken de belangrijkste
drukfactoren samen met onze partners gericht aan. We zetten
in op het tegengaan van de negatieve effecten van intensief
[landgebruik, vermesting, verzuring, verdroging, verzilting,](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-1hifGa)
[verruiging, versnippering en verstoring. Tegelijk benutten we](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-czO2QK)
[verzilting waar dat kan als kans voor natuurontwikkeling en](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-L1BFPO)
gebiedseigen soorten. We zetten bij het beheer van groen en
water in op het verbeteren van de waterkwaliteit en het
tegengaan van exoten en zorgen dat beheer bijdraagt aan het
versterken van de biodiversiteit.
We brengen een transitie op gang die natuur en het dagelijks
gebruik (wonen en werken) samenbrengt en die zorgt voor
balans tussen verschillende functies. In het landelijk gebied
zoeken we naar kansen om landbouw, natuur en landschap
beter met elkaar te vervlechten. Denk aan bloemrijke
akkerranden, landschapselementen, groenblauwe
dooradering, gezonde bodems en maatregelen die bijdragen
aan water vasthouden en soortenrijkdom. Zo werken we aan
een aantrekkelijk en vitaal buitengebied, met ruimte voor
voedselproductie én natuur. In de steden, dorpen, op
bedrijventerreinen en in recreatiegebieden streven we naar
vergroenen en verkoelen door ruimte te maken voor groen en
water. Ook op de stranden zoeken we naar innovatieve
oplossingen om te verkoelen en tegelijkertijd hiermee ook
biodiversiteit te versterken. En op de overgangen van de
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 29/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
stedelijke gebieden naar het landelijk gebied zorgen we voor
een vervlechting van de verschillende functies die
kenmerkend zijn voor deze gebieden, zoals wonen en
recreatie. We werken hieraan samen met inwoners,
ondernemers en gebiedspartners en bouwen stap voor stap
aan een eiland waar natuur, landschap, wonen, landbouw,
economie en recreatie hand in hand gaan. We stimuleren en
ondersteunen initiatieven die bijdragen aan het versterken
van biodiversiteit. Vrijwilligheid is hierbij het uitgangspunt.
Samen met onze partners streven we naar het realiseren van
extra verbindingen tussen natuurgebieden en zetten we in op
passend beheer van water en kust, dijken, bermen en de
openbare ruimte. We monitoren op de voorkomende soorten,
waarbij we landelijke bronnen combineren met lokale
inventarisaties, tellingen en gebiedskennis. Op basis van deze
gegevens maken we keuzes in de uitvoering en stellen we
indien nodig de uitvoeringsagenda bij. Hierbij ligt de focus op
het behouden, beschermen en versterken van habitats. Hierbij
richten we ons niet alleen op kwantiteit, maar hebben we ook
aandacht voor de kwaliteit van de groene en blauwe
structuren (deze wordt in een onderzoek van de provincie
inzichtelijk gemaakt). We volgen daarvoor trends in soorten
en leefgebieden en gebruiken we ook deze informatie om de
koers van de uitvoeringsagenda bij te stellen. Zo blijft de
uitvoeringsagenda een levend document dat meebeweegt met
nieuwe inzichten.
De veerkracht van een robuust groenblauw netwerk is nodig
als basis om de biodiversiteit in stand te houden en te
vergroten. Om deze waardevolle groene- en blauwe
structuren in het landschap gericht te kunnen behouden,
beschermen en te versterken, zijn deze bestaande structuren
op kaart gezet. _Onderstaande groenblauwe structuurkaart geeft_
_het netwerk van de aanwezige groene en blauwe structuren en_
_gebieden weer_: van fijnmazige lijnvormige
landschapselementen zoals houtwallen, heggen en sloten, tot
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 30/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
grootschaligere gebieden met bossen en waterpartijen. Deze
kaart wordt als basis gebruikt voor de ambitiekaart. Op de
ambitiekaart worden aan de hand van de aanwezige
groenblauwe structuren, ambities en (hoofd)doelstellingen
vertaald naar concrete locaties.
Bestaande structuren in de kernen zijn uitgewerkt in het
eerder vastgestelde [Groenbeleids- en beheerplan](https://schouwenduiveland.raadsinformatie.nl/document/13681020/2/995441+Bijlage+0+Groenbeheer-+en+Beleidsplan+%28aangepast%29). Daarnaast
zijn in dit plan per kern de kansen voor het vergroten van de
biodiversiteit weergegeven.
[Via deze link is het mogelijk om de achterliggende datasets](https://arcg.is/1DmGHi1)
van de groenblauwe structuurkaart te raadplegen en
informatie op de kaart te filteren.
Groenblauwe structuurkaart Schouwen-Duiveland
Om uitvoering te geven aan de biodiversiteitsvisie werken we
samen. We werken samen met de provincie, het waterschap
en andere overheden, bedrijven, inwoners en
bezoekers/recreanten. We werken samen:
1. Aan meer biodiversiteit in de eigen leefomgeving
(versterken)
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 31/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
Biodiversiteit begint dicht bij huis. Op erven, in bermen, langs
straten, in parken, tuinen en in de openbare ruimte ligt veel
ruimte om biodiversiteit te versterken. Schouwen-Duiveland
kiest voor een landschapsinrichting die past bij het eiland:
gebiedseigen soorten, slimme verbindingen en een inrichting
die ook bij droogte, hitte en zoutinvloed stand houdt. De
gemeente geeft in het beheer van de openbare ruime het
voorbeeld en stimuleert inwoners en ondernemers om in de
eigen tuin of op het eigen erf aan de slag te gaan.
Op het gehele eiland wordt ingezet op het versterken van de
biodiversiteit en het beschermen en versterken van
leefgebieden en populaties van de in het gebied voorkomende
soorten. Zierikzee groeit natuurinclusief: bij stedelijke
uitbreiding legt de gemeente nieuwe groene en blauwe
structuren aan en verbindt die met het buitengebied. In de
dorpen met open polders rond de kern, zoals Bruinisse,
Oosterland, Nieuwerkerk, Ouwerkerk en Dreischor,
Kerkwerve en Zonnemaire stimuleert de gemeente een
gevarieerdere inrichting met opgaand groen langs sloten,
erven en dijken, zonder de openheid van het landschap te
verliezen. In recreatiekernen en kustgebieden, zoals
bijvoorbeeld Renesse, Scharendijke en Westenschouwen,
versterkt de gemeente de natuurwaarden in en rond duinen
en dorpsranden en wordt samen met de partners
(bijvoorbeeld terreinbeheerders) aangestuurd op minder
verstoring door recreatie.
We formuleren hierbij de volgende doelstellingen:
Groene kernen: de gemeente stimuleert het vergroenen
van kernen door zelf het goede voorbeeld te geven in de
openbare ruimte en door het stimuleren van vergroening
van particuliere erven en tuinen. Vergroenen vindt plaats
met gebiedseigen en klimaatbestendige beplanting en
daarbij wordt slim gebruik gemaakt van de lokale
bodemopbouw en grondwaterstanden. Hiermee voelen
meer plant- en diersoorten zich thuis in de kernen. Hierbij
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 32/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
[wordt aangesloten op het gemeentelijke Groenbeleids- en](https://schouwenduiveland.raadsinformatie.nl/document/13681020/2/995441+Bijlage+0+Groenbeheer-+en+Beleidsplan+%28aangepast%29)
[Groenbeheerplan (2023).](https://schouwenduiveland.raadsinformatie.nl/document/13681020/2/995441+Bijlage+0+Groenbeheer-+en+Beleidsplan+%28aangepast%29)
We streven naar klimaatadaptieve, groene
bedrijventerreinen waar economie, biodiversiteit en
waterbeheer hand in hand gaan. Hiervoor wordt een
samenhangend pakket aan maatregelen ontwikkeld, zoals
bomenlanen, bloemrijke bermen, groene erfafscheidingen,
wateropvang en natuurvriendelijke oevers. De gemeente
sluit hiermee aan op de groenblauwe structuur, zodat
bedrijventerreinen stapstenen worden voor soorten en
tegelijk bijdragen aan verkoeling en waterberging.
De gemeente versterkt bewustwording en educatie met
zichtbare voorbeelden op verschillende locaties binnen de
gemeente, gekoppeld aan kansen zoals biodiverse dijken en
waterstructuren. De gemeente gaat samen met de
gebiedspartners periodiek informatie verstrekken over
onze biodiversiteit om meer draagvlak en bewustwording
te creëren bij onze inwoners, ondernemers en bezoekers.
We combineren het stimuleren van vergroening met
duidelijke spelregels voor nieuwe ontwikkelingen. We
belonen goede voorbeelden en handhaven afspraken en
vergunningsvoorwaarden waar dat nodig is.
Inwoners, ondernemers en (belangen)verenigingen zijn
zich bewust van de mogelijke maatregelen om
biodiversiteit in de eigen leefomgeving te versterken en
worden hierbij door de gemeente geholpen.
Ruimtelijke ontwikkelingen binnen de gemeente dragen
bij aan ruimtelijke en landschappelijke kwaliteit met een
zorgvuldige landschappelijke inpassing en een positieve
bijdrage voor natuur, landschap en biodiversiteit.
2. Aan robuuste ecologische structuren (behouden en
versterken)
Een robuuste natuur vraagt om samenhang en verbinding.
Losse groene plekken leveren minder op dan een netwerk van
duinen, dijken, kreken, watergangen en groene lijnen door het
landschap. Schouwen-Duiveland versterkt daarom de
groenblauwe structuur en pakt knelpunten aan die de
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 33/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
migratie van soorten tegenhouden. Dijken, bermen,
watergangen en lijnvormige elementen vormen hiervoor
belangrijke structuren. Het nationale en provinciale beleid
vormt een belangrijke basis voor de hoofdstructuur. We
realiseren samen met onze partners nieuwe natuur binnen en
aansluitend op het Natuurnetwerk Nederland (NNN), leggen
[ecologische verbindingszones aan en realiseren het eco-raster.](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-dkJjqI)
De doelstellingen richten zich op verbindingen,
waterstructuren, het verbeteren van de kwaliteit van de
groene en blauwe structuren en het verminderen van
versnippering:
Waterstructuren worden waar mogelijk uitgebreid,
onderling verbonden en/of natuurvriendelijk ingericht met
flauwe oevers, riet en kruidenzones en rustige hoekjes. Dit
krijgt prioriteit in deelgebieden waar waterstructuren als
kans worden genoemd, zoals Oosterland, Nieuwerkerk,
Ouwerkerk, Kerkwerve, Brouwershaven en Scharendijke.
[Versnippering](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-QsUaRh) wordt gericht aangepakt door knelpunten
op routes en barrières te verbeteren. Er wordt, samen met
onze partners, onderzocht hoe kwalitatieve verbindingen
op, onder of rond de belangrijkste infrastructuren tot stand
kunnen worden gebracht, zodat dergelijke barrières zoveel
als mogelijk worden opgeheven. Denk aan faunapassages
en kleine landschapselementen.
[Ecologische verbindingszones](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-fnmcWV) en [groenblauwe](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-sxCyRr)
[verbindingen](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-sxCyRr) worden versterkt, verbeterd of nieuw
gerealiseerd. In gebieden met ontbrekende of zwakke
structuren, zoals Nieuwerkerk en Noordgouwe, verbinden
we groene structuren via houtwallen, hagen, sloten en
bosaanplant (waar dat past in het landschap). Ook in de
overige gebieden richten we ons op kwalitatief
hoogwaardige groenblauwe verbindingen door het
landelijk gebied, bijvoorbeeld tussen erven,
recreatieterreinen en andere groene elementen. Hierdoor
kunnen soorten zich beter verplaatsen en worden
leefgebieden groter en samenhangender. We streven naar
[een 10% groenblauwe dooradering van het landelijk gebied,](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-IV5bcq)
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 34/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
waarbij gebieden met ‘waardevolle openheid’ voorzien
worden van passende elementen die de openheid in stand
houden.
Waar mogelijk en passend doorbreken we de monotone
inrichting in de polders door variatie toe te voegen met
bijvoorbeeld bloemrijke dijken, wegbeplantingen (waar dat
passend is in het landschap), kleine landschapselementen
en groene erven. Dit vraagt nadrukkelijk aandacht in de
deelgebieden Bruinisse, Oosterland, Ouwerkerk, Dreischor,
Zonnemaire en Scharendijke. Ook hierbij kiezen we voor
elementen die passen in het karakter van het gebied en die
de openheid in stand houden waar dat waardevol is.
De gemeente voert de bosvisie uit door nieuwe bos-,
struweel-, laan- en lijnstructuren te realiseren op
strategische plekken, zodat groene verbindingen sterker
worden en leefgebieden groter en samenhangender
worden. Hierbij worden per deelgebied passende
structuren gekozen, met gebiedseigen soorten en aandacht
voor openheid waar die landschappelijk waardevol is.
Op de overgangen van natuurgebieden, stads- en
dorpskernen of bedrijventerreinen en recreatieterreinen
naar het landelijk gebied zorgen we voor het vervlechten
van natuur en landschap met de omliggende functies, zoals
landbouw, wonen en recreatie. Bijvoorbeeld door de
realisatie of uitbreiding van dorpsbossen.
3. Met de natuur (behouden en beschermen)
We streven naar het verminderen van drukfactoren. Minder
vermesting, verruiging, verdroging en verstoring (inclusief
het voorkomen van lichtvervuiling) maakt bestaande natuur
sterker en geeft ruimte aan herstel van biodiversiteit. Tegelijk
vraagt de ontwikkeling van het eiland om een goede balans
tussen natuur, landschap, landbouw, verstedelijking,
economie, recreatie en belevingswaarde.
De doelstellingen zetten in op keuzes in beheer en gebruik,
zodat de biodiversiteit versterkt wordt in balans met andere
functies (wonen, werken, recreatie en beleving):
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 35/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
We streven samen met onze partners naar het verlagen van
de druk van [vermesting, verruiging en verdroging](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-1hifGa) door
maatregelen in het landelijk gebied te koppelen aan
waterbeheer en door natuurinclusieve landbouw te
stimuleren. We streven naar minder gebruik van
gewasbeschermingsmiddelen en verbeteren waterkwaliteit
als basisvoorwaarde voor biodiversiteit, in samenwerking
met agrariërs, waterschap en provincie. Daarnaast
beperken we verruiging op plekken waar dit leidt tot verlies
van bloemenrijkdom en leefgebied voor insecten en weide en akkervogels. Dit doen we bijvoorbeeld in bermen, dijken,
graslanden en natuurstroken door passend beheer, zoals
gefaseerd maaien, afvoeren van maaisel en gerichte
verschraling.
We streven naar minder [verstoring](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-VHpzX4) in kust en
duingebieden door samen met onze partners te werken aan
zonering, routing, timing en spreiding van bezoekers.
Westenschouwen krijgt daarbij extra aandacht door
kwetsbare delen van de natuurgebieden extra te
beschermen. Ook in de overige deelgebieden waar
recreatiedruk een mogelijke bedreiging vormt zetten we in
op maatregelen om verstoring en lichtvervuiling te
verminderen. Donkerte is een kwaliteit van het eiland die
we willen behouden.
[Invasieve exoten](https://storymaps.arcgis.com/stories/a164621fff0445ddb2e49b5a90edd750#ref-n-YCr8JO) zoals de Aziatische hoornaar, Japanse
duizendknoop en Reuzeberenklauw blijven we gericht
aanpakken en ook hierbij zoeken we samenwerking met
onze partners. We zetten in op de beheersing van de
Aziatische hoornaar. We richten ons hierbij met name op de
deelgebieden waar invasieve exoten een bedreiging
vormen. Hierbij hanteren we een aanpak van preventie,
beheer en waar mogelijk verwijdering op hotspots. We
sluiten hierbij aan op trends en afspraken op regionaal,
provinciaal of nationaal niveau.
De gemeente ondersteunt het vergroenen van
recreatiebedrijven met maatregelen die biodiversiteit
versterken en tegelijk passen bij kustdynamiek, zoals wind
en zoutbelasting. Hierbij streven we naar natuurinclusieve
recreatie en waar het kan recreatie-inclusieve natuur. Door
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 36/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
met elkaar in gesprek te blijven, kan recreatie een bijdrage
leveren aan een robuuste natuur en een biodivers
landschap. Op deze manier gaan recreatie en natuur hand in-hand.
4. Aan een gevarieerd en gebiedseigen landschap
(behouden, beschermen en versterken)
Het landschap van Schouwen-Duiveland vertelt een
herkenbaar verhaal van kust en duinen, polders, kreken en
dijken. Die landschappelijke identiteit vormt de basis voor
biodiversiteit en voor de manier waarop bewoners en
bezoekers het eiland ervaren. Schouwen-Duiveland behoudt,
beschermt en versterkt de kwaliteit van deze landschappen en
benut de dynamiek van zoet en zout waar dat kan. Voorop
staat hierbij dat we voorzien in de zoetwaterbehoefte van
mens en natuur.
De doelstellingen vertalen dit naar concrete stappen in
inrichting, beplanting en bescherming van karakteristieke
structuren:
We versterken waar mogelijk de herkenbare
landschappelijke identiteit door gebiedseigen structuren
en cultuurhistorische elementen, zoals dijken,
kreekruggen, historische verkavelingen, elzenmeten en
houtwallen, oude erfstructuren en dorpsranden, te
behouden, waar nodig te verbeteren of terug te brengen en
te benutten als dragers van biodiversiteit.
In open polders, zoals rond Dreischor en Bruinisse, worden
groene en blauwe elementen toegevoegd die zorgen voor
variatie in soorten, de openheid respecteren en tegelijk
extra leefgebied en verbindingen creëren. Hierbij kan
bijvoorbeeld gedacht worden aan (drink)poelen en
natuurvriendelijke oevers bij sloten.
Overgangen van zoet naar zout worden benut op locaties
waar dit geen beperking oplevert voor de
zoetwaterbehoefte van mens en natuur. Daar waar passend
worden brakke waterelementen toegevoegd en versterkt,
bijvoorbeeld via structuurrijke wateren en
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 37/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
natuurvriendelijke oevers in deelgebieden als Kerkwerve
en Brouwershaven. Hiermee ontstaan nieuwe leefgebieden
die passen bij de eilanddynamiek.
In Renesse wordt gestuurd op behoud van duinvegetaties
door te streven naar een beperking in de aanvoer van
meststoffen en het voorkomen van verruiging. Vochtige
duinvalleien met passend waterpeil en lage voedselrijkdom
worden in het gebied in stand gehouden.
Bij aanplant en inrichting wordt gekozen voor beplanting
die past bij wind, zout en droogte, zodat groenstructuren
duurzaam in stand blijven en beter aansluiten op de
natuurlijke dynamiek. Het beheer wordt dusdanig
uitgevoerd dat er gericht ingezet wordt op behoud en
verbetering van kwaliteit door de ontwikkeling van
gewenste soorten en het stimuleren van spontane gewenste
ontwikkeling.
De bovenstaande ambities hebben we vertaald naar de
onderstaande ambitiekaart. De ambitiekaart laat ambities,
kansen en mogelijke denkrichtingen zien voor het versterken
van biodiversiteit op Schouwen-Duiveland. De kaart is geen
definitief eindbeeld en legt geen maatregelen vast. Bij de
verdere uitwerking bekijken we per gebied wat haalbaar,
wenselijk en passend is. Daarbij wegen we ook andere
belangen mee, zoals landbouw, waterveiligheid,
verkeersveiligheid, cultuurhistorie, recreatie en leefbaarheid.
De uitvoering gebeurt in overleg met betrokken partijen en,
waar het gaat om particuliere of agrarische gronden, op basis
van vrijwilligheid.
[Via deze link is het mogelijk om de achterliggende datasets](https://arcg.is/1CS4uf2)
van de ambitiekaart te raadplegen en informatie op de kaart
te filteren.
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 38/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
Ambitiekaart Schouwen-Duiveland
De biodiversiteitsvisie richt zich op de ambities voor het
versterken van de biodiversiteit op Schouwen-Duiveland. Op
de ambitiekaart zijn de ambities vertaald naar kansen en
mogelijke denkrichtingen voor de uitvoering. De uitvoering
vraagt om een zorgvuldige en integrale aanpak. Biodiversiteit
staat daarbij niet los van andere opgaven op het eiland. Ook
onderwerpen zoals landbouw, waterveiligheid,
verkeersveiligheid, klimaatadaptatie, recreatie,
cultuurhistorie en leefbaarheid spelen mee bij het bepalen
van de juiste maatregelen. We kijken per gebied of specifieke
locatie welke maatregelen passen. We zoeken steeds naar een
goede balans tussen enerzijds agrarisch en recreatief
ondernemerschap en anderzijds groen, natuur en landschap,
maar ook naar een balans tussen recreatief gebruik en
behoud van natuurwaarden.
De uitvoering gebeurt stap voor stap en samen met onze
partners. We werken samen met grondeigenaren, agrariërs,
natuurorganisaties, waterschap, provincie, dorpsraden,
inwoners en ondernemers. Samenwerking met de andere
overheden gebeurt vanuit een ieders eigen
verantwoordelijkheden en bevoegdheden. We betrekken
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 39/42
16-07-2026, 10:50 Biodiversiteitsvisie Schouwen-Duiveland - 16-12-2025
partners uit de omgeving bij de uitwerking, zodat maatregelen
aansluiten bij de plek, het gebruik en de mensen die er wonen
en werken. Voor maatregelen op particuliere of agrarische
gronden is vrijwilligheid het uitgangspunt. We stimuleren en
ondersteunen initiatieven die bijdragen aan het versterken
van biodiversiteit. Zo ontstaat ruimte voor initiatieven die
bijdragen aan biodiversiteit én passen bij de praktijk van
grondeigenaren en gebruikers.
Om de vertaalslag te maken van de ambitiekaart naar de
[uitvoering werken we een maatregelentoolbox uit. De](https://arcg.is/10uDr10)
maatregelentoolbox vormt een hulpmiddel om van visie naar
uitvoering te komen. De maatregelen in de toolbox geven
richting en inspiratie, maar vormen geen blauwdruk. De
uitwerking blijft maatwerk. Niet alles kan overal, en niet alles
hoeft tegelijk. Door kansen slim te combineren met andere
opgaven werken we aan een groener, sterker en
toekomstbestendig Schouwen-Duiveland. Dit doen we samen
met onze partners.
In vervolg op de toolbox is hieronder een uitvoeringsagenda
(tabellen) opgenomen met projecten en activiteiten die we
belangrijk vinden om te agenderen. Deze worden uitgevoerd
door of samen met onze partners. Sommige projecten of
activiteiten zijn heel concreet en direct uitvoerbaar, andere
projecten of activiteiten vragen nog om een verdere
uitwerking. Voor elk project is een indicatie gegeven van de
planning (uitvoering lopend of doorlopend of op korte,
middellange of lange termijn). Met name voor de grotere
projecten worden de kosten en financiering voor de start van
het project nog verder uitgewerkt. Indien nodig wordt hierbij
de gemeenteraad gevraagd om hiervoor middelen ter
beschikking te stellen.
De maatregelentoolbox en de onderstaande tabellen vormen
gezamenlijk de uitvoeringsagenda biodiversiteit voor
Schouwen-Duiveland.
https://storymaps.arcgis.com/stories/373df33c1b5b4396b09dfe6e4d200d1a/print 40/42