Rucphen, 11 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
RAADSVOORSTEL
Raadsvergadering 11 november 2026
GcPdIEENTE RUCPHEN
Commissie
.0
d.d. Readsverga ering
d. d.
Beslisgrri ffTer
Naai
voo (
- ozo
b45.33sfli. V•19-F
Agendanummer 05
Programmabegroting 2027 inclusief meerjarenraming 2028= 2030
Voorstel:
1. De Programmabegroting 2027 vast te stellen en kennis te nemen van de meerjarenraming 2028-2030; 2. De investeringskredieten uit het investeringsprogramma jaarschijf 2027 voor een bedrag van
totaal € 6.222.759,00 ter beschikking te stellen voor uitvoering door het college;
3. Ten behoeve van de afvalstoffenheffing 2027 een bedrag van € 83.130,00 aan te wenden ten
laste van de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing; 4. De i e begrotingswijziging 2027 vast te stellen.
Samenvatting: Wij bieden u een structureel sluitende begroting aan voor 2027. Voor de jaren vanaf 2028 laat de
meerjarenraming echter een niet-structureel sluitend beeld zien. In de Perspectievennota 2027
heeft uw raad het college opgedragen om, samen met een afvaardiging van de raad, uiterlijk bij de
Perspectievennota 2028 voorstellen te doen die het financieel perspectief vanaf 2028 structureel
verbeteren. Dit betekent dat voor college en raad de opgave blijft bestaan om onze gemeente ook
op langere termijn financieel gezond te houden. Voor nu voldoen wij aan de vereisten van de
Provincie.
Uitgangspunt voor de Programmabegroting 2027 is de Perspectievennota 2027, die u in de
raadsvergadering van 8 juli 2026 heeft vastgesteld. Deze is aangevuld met de besluiten en
wijzigingen tot en met de raadsvergadering van 18 november 2026, zodat ook de structurele
effecten van de 2e bestuursrapportage 2026 zijn verwerkt. Voor de Begroting 2027 is ervoor
gekozen deze structurele effecten wel te verwerken, omdat het om beperkte effecten op het
begrotingssaldo gaat. Normaal gesproken vindt de behandeling van de tweede bestuursrapportage
plaats vóór de behandeling van de begroting, maar dit jaar wordt daarvan afgeweken.
De belangrijkste wijzigingen op het saldo, welke zijn doorgevoerd na de behandeling van de
Perspectievennota, worden in onderstaande tabel weergegeven. Ook de gevolgen van de
septembercirculaire 2026 van het Gemeentefonds zijn daarin verwerkt. Na een toelichting daarop
informeren we u over het weerstandsvermogen, de ontwikkeling van de opbrengsten, de
voorlopige tarieven van de gemeentelijke heffingen en de lastendruk voor onze inwoners.
Motivering: De Perspectievennota 2027 vormt de basis voor de Programmabegroting 2027
De Perspectievennota 2027 is op 8 juli 2026 aan uw raad ter vaststelling aangeboden en
vastgesteld. Hierin zijn de ramingen meerjarig geactualiseerd en zijn de autonome ontwikkelingen
en voorgenomen investeringen doorgerekend. Door vaststelling van de begroting 2027 stelt u op
basis van uw budgetrecht expliciet de programmabudgetten en kredieten beschikbaar voor uitvoering. De (belangrijkste) afwijkingen ten opzichte van de Perspectievennota 2027 lichten wij
hieronder toe.
(
3,5<jes,z9xie.jes- vjo ( ? ev‘,_
(
2
Mutaties na Perspectievennota 2027 2027 2028 2029 2030
Effect ozb-verhoging 2027 op exploitatiebudgetten -74.841 -76.747 -81.018 -85.408 Personeelsbegroting 13.629 -28.779 141.210 360.328 Verhoging toeristenbelasting 46.142 40.142 27.142 29.142 WRP 2027 t/m 2031 0 0 109.946 395.094 Actualisatie grondbedrijf 80.058 33.547 0 0 Actualisatie afvalstoffenheffing 2027 ev. -85.904 -81.924 -86.818 -91.101 Exploitatiebijdrage en huur De Watertuin 37.003 25.344 13.346 997 Algemene uitkering Gemeentefonds 875.365 698.309 728.650 759.432 Kosten jeugdzorg -700.000 -700.000 -700.000 -700.000 Mutaties 2e bestuursrapportage 2026 16.784 16.784 16.784 16.784 Diverse mutaties 0 533 222 -1.832 Totaal mutaties na Perspectievennota
2027 208.236 -72.791 169.464 683.436
Effect ozb-verhoging 2027 op exploitatiebudgetten Als gevolg van de voorgenomen ozb-verhoging per 2027 moeten de exploitatiebudgetten structureel worden verhoogd. Dit betreft met name de ozb voor eigen gemeentelijk vastgoed en de compensatie van ozb voor sportverenigingen, sociaal-culturele instellingen en onderwijshuisvesting. Deze aanpassing is noodzakelijk om de begroting reëel en volledig te laten aansluiten op de verwachte lastenontwikkeling.
Personeelsbegroting Voor de berekening van de meerjarige loonkosten hanteren we de percentages met betrekking tot de loonvoet sector overheid uit de meicirculaire van het Gemeentefonds. Op basis van deze loonvoet sector overheid zijn de loonkosten geactualiseerd. Een voordeel betekent dat de loonvoet in dat jaar is afgenomen.
Verhoging toeristenbelasting Voorgesteld wordt de toeristenbelasting per 1 januari 2027 te verhogen naar € 1,50 per persoon per nacht. De mutatie is opgenomen om extra begrotingsruimte te creëren vanaf 2027, een meer marktconform tarief te hanteren en om het verwachte inkomstenverlies vanaf 2029, als gevolg van de sluiting van Camping De Witte Plas, op te vangen.
Water en Riool Programma 2027-2031 Het Water en Riool Programma 2027-2031 leidt tot een actualisatie van de exploitatie- en kapitaallasten binnen het taakveld riolering. De mutatie is nodig vanwege geactualiseerde kostenen rentecijfers, de gekozen variant met versneld afschrijven en het beperken van klimaatadaptatiemaatregelen om de stijging van de rioolheffing beheersbaar te houden.
Actualisatie grondbedrijf Door de actualisatie van het grondbeleid en de grondexploitaties worden de ramingen voor rente en overhead bijgesteld.
Actualisatie afvalstoffenheffing 2027 ev. De afvalstoffenheffing is geactualiseerd op basis van de geraamde kosten en opbrengsten voor 2027 en verder. Omdat we minder kosten buiten taakveld afval kunnen doorbelasten in de heffing, zoals overhead en straatreiniging, ontstaat een negatief effect op het begrotingssaldo. De
3
afvalstoffenheffing kent 100% kostendekking en de tarieven worden jaarlijks geactualiseerd. In 2027 wordt rekening gehouden met een prijsstijging van 4,1% voor de dienstverlening van Saver N.V.. Om de tariefstijging in dat jaar te beperken wordt € 83.130,00 onttrokken aan de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing.
Exploitatiebijdrage en huur De Watertuin Op basis van de begroting 2027 van Accommodatiebedrijf Rucphen B.V. worden de ramingen voor zwembad De Watertuin geactualiseerd. De exploitatiebijdrage kan in 2027 worden verlaagd en de huuropbrengst verhoogd, wat leidt tot een positief effect op het begrotingssaldo. De mutatie is gebaseerd op de geactualiseerde exploitatie- en huurbijdragen.
Algemene uitkering Gemeentefonds Op basis van de septembercirculaire 2026 is een berekening gemaakt voor de algemene uitkering van het Gemeentefonds. Voor 2027 is de raming positief bijgesteld ten opzichte van de meicirculaire 2026. De jaren daarna zijn de ramingen eveneens positief bijgesteld.
Kosten jeugdzorg Voor niet vrij-toegankelijke jeugdzorg wordt de begroting 2027 structureel verhoogd met € 700.000,00. Deze actualisatie is gebaseerd op de werkelijke uitgaven tot en met augustus 2026 en de geprognosticeerde uitgaven voor de rest van 2026. Daarbij wordt uitgegaan van gelijkblijvend zorggebruik ten opzichte van 2026. Dit terwijl de 'trendlijn' over de afgelopen jaren een continue stijging van 5 - 10% laat zien. Hiermee sorteren we dus al voor op een opbrengst van project kostenbeheersing (afbuigen stijgende trend zorgkosten).
Wij realiseren ons dat het voorstel om structureel aanvullend budget voor jeugdzorg beschikbaar te stellen geen gewenste ontwikkeling is. Tegelijkertijd zien wij dat vanaf het tweede kwartaal van dit jaar binnen het project Kostenbeheersing belangrijke stappen worden gezet, waardoor wij vertrouwen hebben dat we op termijn meer grip krijgen op de kostenontwikkeling en gezamenlijk werken aan een toekomstbestendige jeugdzorg. Voor het aankomende jaar willen we de trend van stijgende zorgkosten met behulp van concrete maatregelen uit het projectplan afbuigen. Zodra concrete maatregelen aantoonbaar tot structurele besparingen leiden zullen we voorstellen deze bij een volgende bestuursrapportage, perspectievennota of begroting financieel te verwerken.
Mutaties 2e bestuursrapportage 2026 en overige kleine mutaties Naast bovenstaande mutaties zijn meerdere kleine aanpassingen van ramingen ontstaan in de periode tussen de vaststelling van de Perspectievennota 2027 en de Programmabegroting 2027. Het betreft hier met name structurele mutaties uit de bestuursrapportage 2026.
Invulling bestuurlijke prioriteiten In de Perspectievennota 2027 zijn bestuurlijke prioriteiten opgenomen waarvoor nog geen dekking
beschikbaar was. In de periode tot aan de begroting 2027 is gezocht naar dekking binnen de bestaande financiële ruimte, zodat deze prioriteiten zonder negatief effect op het begrotingssaldo kunnen worden verwerkt. Door een neerwaartse bijstelling van enkele budgetten en stelposten is deze dekking gerealiseerd. In de begroting 2027 zijn de volgende bestuurlijke prioriteiten opgenomen: uitvoering volkshuisvestingsprogramma, licenties plansoftware Omgevingswet, participatiebeleid, AI-software, bijdrage voedselbank Etten-Leur en ontwikkelvisies kernen. Niet alle prioriteiten uit de Perspectievennota 2027 kunnen al in de begroting 2027 worden opgenomen; voor een aantal onderwerpen is eerst verdere uitwerking, besluitvorming of duidelijkheid over de financiering nodig. Het gaat daarbij om het dienstverleningsconcept, de impuls afvalbeleid, buurtsportcoaches, het actieplan hitte, investeringen i.v.m. de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed en de kaderrichtlijn water.
4
Coalitieakkoord in de begroting 2027 Het coalitieakkoord is op inhoud nog niet verwerkt in deze begroting, omdat het coalitieakkoord nog verder uitgewerkt wordt in een collegewerkprogramma. De begroting is opgesteld aan de hand van de financiële speerpunten uit het coalitieakkoord.
Vaststellen van het investeringsprogramma 2027 voor een totaalbedrag van € 6.222.759,00 Uw raad wordt voorgesteld door vaststelling van de Programmabegroting, tevens de bedragen voor investeringen beschikbaar te stellen (d.m.v. de i e begrotingswijziging 2027). Voor 2027 gaat het zoals vermeld in het overzicht 'Investeringsprogramma 2027', om een totaalbedrag van € 6.222.759,00 (beslispunt 1). Kredieten voor investeringen door het grondbedrijf worden niet tegelijk met het vaststellen van de begroting beschikbaar gesteld. Hiervoor worden gedurende het jaar, indien aan de orde, voorstellen aangeboden.
Belastingopbrengsten en tarieven Op 8 juli jl. heeft uw raad bij vaststelling van de Perspectievennota 2027 besloten de ozbopbrengst in de begroting 2027 meerjarig te verhogen met € 2,0 mln. en daarnaast met ingang van 2027 een structurele storting van € 250.000,00 per jaar te doen in de bestemmingsreserve Integraal huisvestingsplan, gedekt door een aanvullende verhoging van de ozb-opbrengst. Op basis van dit besluit verhogen we de ozb-opbrengst in 2027 in totaal met € 2,25 mln.
In de raming van deze begroting hebben we rekening gehouden met kostendekkende tarieven voor de rioolheffing en afvalstoffenheffing. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar hoofdstuk 5.1 "Lokale heffingen".
Weerstandsvermogen In de risicoparagraaf van deze Programmabegroting 2027 is het weerstandsvermogen volledig
geactualiseerd. We sluiten de begroting met een ratio van 1.3. Hiermee voldoen we aan het door uw raad vastgestelde beleidskader waarbij is bepaald dat het ratio tenminste tussen 1.0 en 1.4 dient te liggen.
Middelen: Na verwerking van alle mutaties bieden wij u een structureel sluitende begroting aan voor het jaar 2027 met een meerjarenraming die niet structureel sluitend is in de jaren 2028 tot en met 2030. Hieronder is een tabel opgenomen waaruit u het verloop van de begrotingssaldi van de Perspectievennota 2027 kunt aflezen. Om te kunnen beoordelen of een begroting ook structureel sluitend is, dienen de begrotingssaldi te worden gecorrigeerd met de geraamde eenmalige baten en lasten en stortingen in en onttrekkingen aan reserves. Voor de provincie is dit een toetsingsnorm.
Meerjarig begrotingssaldo 2027 2028 2029 2030
Saldo Perspectievennota 2027 14.560 -1.439.378 -1.998.155 -2.312.794 Mutaties na Perspectievennota 2027 208.236 -72.791 169.464 683.436
Saldo begroting 222.796 -1.512.169 -1.828.691 -1.629.358
Incidentele baten en lasten 46.590
Totaal structurele 269.386 -1.512.169 -1.828.691 -1.629.358 begrotingsruimte
Uitgangspunt is dat het laagste structurele saldo gedurende de planperiode het bedrag is dat maximaal voor structurele uitgaven kan worden benut. Omdat de jaren 2028 tot en met 2030 negatief zijn, is er in die jaren geen ruimte voor extra structurele uitgaven. Vooruitlopend op de
5
Perspectievennota 2028 heeft uw raad ons college bij de vaststelling van de Perspectievennota 2027 opgedragen om, samen met een afvaardiging van de raad, uiterlijk bij de Perspectievennota 2028 concrete voorstellen te doen die het financieel perspectief vanaf 2028 structureel verbeteren. Deze opdracht is nog steeds actueel. De voorstellen die bij de Perspectievennota 2028 worden aangeboden moeten er niet alleen voor zorgen dat niet alleen de nu verhoogde inkomsten, maar ook lagere uitgaven gaan leiden tot een verbetering van het meerjarenperspectief.
Voor nadere toelichting op de incidentele baten en lasten verwijzen wij u naar hoofdstuk 6.3 "Incidentele baten en lasten" van de Programmabegroting 2027.
Toekomstige begrotingssaldi In deze Programmabegroting 2027 geven wij u een actueel inzicht in onze financiële positie en de
ontwikkelingen in de komende jaren. Uiteraard geldt, zeker voor de meerjarenraming, dat de begrotingssaldi worden beïnvloed door besluitvorming en verandering in wet- en regelgeving. De ervaringen uit het verleden leren dat bij de algemene uitkering uit het gemeentefonds, zeker op de langere termijn, rekening moet worden gehouden met fluctuaties. Dat maakt dat uw raad continue voor de keuze staat om besluiten met langjarig financiële consequenties te nemen binnen een context waarin inkomsten voor de lange termijn onzeker zijn.
Belangrijk om te vermelden is dat de financiering en bijbehorende rentelasten (de afschrijvingslasten lopen via de bestemmingsreserve IHP) voor Kinder Campus Rucphen niet zijn meegenomen in deze Programmabegroting 2027, omdat er nog geen formele besluitvorming door uw raad heeft plaatsgevonden (staat geagendeerd voor raadsbehandeling op 16 december 2026). Wanneer wordt ingestemd met een kredietvoorstel, zal aanvullende financiering ter grootte van het totale investeringsbedrag moeten worden aangetrokken.
Vervolg: De vertaling van de diverse (belasting) opbrengsten naar afzonderlijke tarieven zal net als voorgaande jaren gebeuren bij het vaststellen van de belastingverordeningen 2027. Dit voorstel staat geagendeerd voor de raadsvergadering van 16 december 2026. Verder geven wij uitvoering aan de activiteiten en toezeggingen zoals verwoord in deze Programmabegroting. Gedurende het jaar leggen wij afwijkingen ten opzichte van de begroting aan u voor in de bestuursrapportages.
Rucphen, 13 oktober 2026
Burgemeester en wethouders van Rucphen,
de secretaris, de burgemeester,
drs. E.A.C.M. Kolen. mr. M. van der Meer Mohr.
Bijlage(n): a. Conceptbesluit b. Programmabegroting 2027
c. l e begrotingswijziging 2027