Neder-Betuwe, 24 september 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Gemeente Neder-Betuwe Postbus 20 4043ZG OPHEUSDEN
Onderwerp: Raadsvraag over invoering EU AI Act
uw brief van uw kenmerk ons kenmerk Z/26/118580/276955 behandeld door bijlage(n) Opheusden, {{esl:signer2:SigningDate:size(200,18)}}
Geachte raad,
Door de fractie van Gemeentebelangen zijn vragen gesteld naar aanleiding van de invoering van de AI Act door de Europese Unie. In deze brief geven we een antwoord op deze vragen.
_1. Maakt de gemeente Neder-Betuwe momenteel gebruik van systemen waarin kunstmatige_ _intelligentie, algoritmes of geautomatiseerde besluitondersteuning worden toegepast?_
De gemeente Neder-Betuwe maakt in diverse applicaties gebruik van algoritmes ten behoeve van de ondersteuning en efficiëntie van werkprocessen. Dergelijke algoritmes worden al geruime tijd toegepast, bijvoorbeeld voor het verwerken, ordenen en analyseren van gegevens of voor het ondersteunen van medewerkers bij hun werkzaamheden.
Daarnaast bevatten steeds meer softwaretoepassingen functionaliteiten gebaseerd op kunstmatige intelligentie (AI), waarmee processen slimmer en efficiënter kunnen worden ondersteund. Deze toepassingen hebben een ondersteunend karakter en dienen ter ondersteuning van medewerkers bij de uitvoering van hun werkzaamheden.
De gemeente past momenteel geen volledig geautomatiseerde besluitvorming toe richting inwoners, waarbij zonder menselijke tussenkomst een besluit of beschikking wordt genomen. Bij besluiten met rechtsgevolgen voor inwoners vindt altijd menselijke beoordeling plaats. De betrokken medewerker behoudt daarbij de controle en is verantwoordelijk voor de uiteindelijke besluitvorming.
Er is binnen de gemeentelijke organisatie dan ook geen sprake van volledig geautomatiseerde processen die op basis van beschikbare gegevens zelfstandig leiden tot een besluit of beschikking.
_2. Is het college voornemens voor de relevante Europese deadlines een gemeentelijk kader, protocol_ _of ethische richtlijn op te stellen voor het gebruik van AI en algoritmes binnen de gemeentelijke_ _organisatie?_
Ja. Voor het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) binnen de gemeentelijke organisatie is inmiddels een conceptgedragscode opgesteld. Deze gedragscode dient nog door het managementteam te worden vastgesteld.
Daarnaast is nog geen integraal beleidskader voor het gebruik van AI en algoritmes vastgesteld. Het opstellen hiervan staat voor het komende halfjaar op de planning. Bij de uitwerking van dit beleid
Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl
wordt aangesloten bij relevante Europese en nationale wet- en regelgeving, waaronder de Europese AI-verordening (AI Act). Ook worden de door de VNG opgestelde handreikingen als belangrijk uitgangspunt gebruikt.
De gemeente is van mening dat kunstmatige intelligentie kansen biedt om de dienstverlening en bedrijfsvoering te ondersteunen en verbeteren. Tegelijkertijd vindt het college dat AI zorgvuldig, verantwoord en terughoudend moet worden ingezet. In het coalitieakkoord is hierover opgenomen dat de gemeente waar nodig en verantwoord gebruik maakt van externe dataopslag, algoritmen en kunstmatige intelligentie. Daarbij worden de ervaringen van andere gemeenten betrokken.
Informatieveiligheid, privacy, transparantie en rechtmatigheid vormen hierbij belangrijke randvoorwaarden. Indien AI op grotere schaal binnen de organisatie wordt toegepast, acht het college deskundige begeleiding en adequate opleiding van medewerkers noodzakelijk.
Tot slot merkt het college op dat voor veilig en verantwoord gebruik van AI binnen de gemeentelijke organisatie veelal gebruik zal moeten worden gemaakt van professionele en beveiligde oplossingen. Aan de inzet van dergelijke oplossingen zijn, afhankelijk van het aantal gebruikers, structurele kosten verbonden.
_3. Op welke wijze borgt het college dat inwoners niet worden benadeeld door geautomatiseerde_ _systemen, bijvoorbeeld op het gebied van privacy, discriminatie, transparantie en bezwaarprocedure,_ _zoals bedoeld in de Europese AI-regelgeving en de AVG?_
De gemeente Neder-Betuwe past momenteel geen volledig geautomatiseerde besluitvorming toe richting inwoners. Bij besluiten met rechtsgevolgen vindt altijd menselijke beoordeling plaats. Medewerkers blijven verantwoordelijk voor de uiteindelijke besluitvorming en behouden te allen tijde de mogelijkheid om uitkomsten van ondersteunende systemen te beoordelen, te corrigeren of naast zich neer te leggen.
Daarnaast borgt de gemeente de belangen van inwoners op verschillende manieren. Bij de inzet van nieuwe systemen wordt getoetst aan geldende wet- en regelgeving, waaronder de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Waar nodig worden privacy-impactanalyses (DPIA's) uitgevoerd en wordt advies ingewonnen bij de functionaris gegevensbescherming en informatieveiligheidsadviseurs.
Ook worden systemen en processen beoordeeld op aspecten als privacy, informatieveiligheid, transparantie en het risico op ongewenste of discriminerende effecten. Bij de verdere ontwikkeling van beleid voor de inzet van kunstmatige intelligentie en algoritmes worden de uitgangspunten uit de Europese AI-verordening (AI Act) en de handreikingen van de VNG betrokken.
Inwoners behouden daarnaast de bestaande rechtsbescherming. Tegen besluiten van de gemeente staat bezwaar en beroep open conform de geldende wet- en regelgeving. Indien gebruik wordt gemaakt van geautomatiseerde ondersteuning bij de voorbereiding van besluiten, blijft de gemeente verantwoordelijk voor een zorgvuldige en navolgbare besluitvorming.
_Is de gemeente Neder-Betuwe aangesloten bij het landelijk Algoritmeregister of is het college_ _voornemens dit op korte termijn te doen, mede in het kader van de aankomende Europese AI-_ _wetgeving?_
De gemeente Neder-Betuwe is momenteel niet aangesloten bij het landelijke Algoritmeregister. Aansluiting op en publicatie in het register is op dit moment nog niet wettelijk verplicht.
Het college onderschrijft echter het belang van transparantie over de inzet van algoritmes en kunstmatige intelligentie binnen de overheid. In het kader van de verdere ontwikkeling van gemeentelijk beleid voor AI en algoritmes zal ook worden bezien of en op welke wijze aansluiting bij het landelijke Algoritmeregister wenselijk is.
Daarbij worden de ontwikkelingen rondom de Europese AI-verordening (AI Act), landelijke wetgeving en de handreikingen van de VNG betrokken.
Pagina 2 van 3 Z/26/118580/276955
Met vriendelijke groet, namens burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}} {{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}
Nicolien de Geus Jan Kottelenberg Secretaris Burgemeester
Pagina 3 van 3 Z/26/118580/276955