Katwijk, 5 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Nota van beantwoording van de informatieve vragen over Vergroten bestaanszekerheid door dempen armoedeval (4102184)
4 november 2026 De antwoorden van het college van B&W op de vragen van de fracties staan schuin gedrukt onder de vraag.
Nr. Pag. 8. Ma Fractie ak praktische beheerafspr Vraag & Antwoord aken met de gemeenschappelijke regelingen voor het informatie- en 1. VVD Welke verplichtingen gelden binnen de gemeente Katwijk voor inwoners die een bijstandsuitkering ontvangen ten aanzien van het zoeken naar en aanvaarden van betaald werk? _Antwoord:_ _We splitsen verplichtingen m.b.t. bijstandsuitkeringen uit in arbeidsverplichtingen en re-integratieverplichtingen._ _Vervolgens lichten we uitzonderingen en ontheffingen toe._ _1. Arbeidsverplichtingen_ _Inwoners zijn verplicht om actief en aantoonbaar naar werk te zoeken en aangeboden werk direct te accepteren._ - _Aanvaarden van algemeen geaccepteerde arbeid:_ _De inwoner moet alle vormen van sociaal en maatschappelijk geaccepteerd werk aannemen. Men mag hierbij in_ _principe geen eisen stellen aan het soort werk, het opleidingsniveau of de reisafstand, zolang het werk legaal is._ - _Behouden van werk:_ _Als een inwoner werk heeft gevonden, moet diegene er alles aan doen om deze baan te behouden. Het vrijwillig_ _nemen van ontslag of het verwijtbaar verliezen van een baan is niet toegestaan._ - _Actieve sollicitatieplicht:_ _De inwoner moet aantoonbaar solliciteren en op verzoek bewijzen van sollicitaties (zoals sollicitatiebrieven of_ _afwijzingen) kunnen overleggen aan de werkconsulent._ - _Inschrijving bij uitzendbureaus:_ _De inwoner is verplicht om zich op verzoek in te schrijven bij uitzendbureaus en ingeschreven te staan als_ Nota van beantwoording van de informatieve vragen over Vergroten bestaanszekerheid door dempen armoedeval ( 4102184) 4 november 2026 Pagina 1 van 1
Daarn aast we rd in 2025 met andere t entoonstellingen stilgestaan bij verschillende jubilea. Zo vierde _werkzoekende bij het UWV._ - _De taaleis:_ _Inwoners moeten over voldoende beheersing van de Nederlandse taal beschikken (of bereid zijn een taalcursus te_ _volgen) om de kansen op de arbeidsmarkt te vergroten._ - _Tegenprestatie:_ _Inwoners kunnen door de gemeente worden gevraagd om naar vermogen een onbeloonde maatschappelijke_ _tegenprestatie te leveren (zoals vrijwilligerswerk of mantelzorg), mits dit het zoeken naar regulier betaald werk niet_ _belemmert._ _2. Re-integratieverplichtingen_ _De gemeente Katwijk biedt via Provalu ondersteuning bij het vinden van een baan. Inwoners zijn verplicht om hieraan_ _volledig mee te werken._ - _Meewerken aan een plan van aanpak:_ _Het meewerken aan onderzoeken naar de arbeidsgeschiktheid en het uitvoeren van de afspraken uit het_ _individuele re-integratietraject of plan van aanpak._ - _Deelnemen aan voorzieningen:_ _Het verplicht deelnemen aan door de gemeente aangeboden scholing, trainingen, proefplaatsingen of_ _activeringstrajecten die de kans op werk vergroten._ _Uitzonderingen en Ontheffingen_ _Niet iedereen kan direct volledig aan het werk. De gemeente Katwijk kan op basis van een (medisch) advies inwoners_ _tijdelijk of permanent ontheffen van specifieke arbeidsverplichtingen. Dit kan bijvoorbeeld aan de orde zijn bij volledige_ _en duurzame arbeidsongeschiktheid, ernstige psychosociale problematiek, of wanneer iemand intensieve mantelzorg_ _verleent die niet anders te organiseren is. Indien een inwoner zonder geldige reden de geüniformeerde_ _arbeidsverplichtingen schendt, is de gemeente op basis van de Afstemmingsverordening wettelijk verplicht om een_ _maatregel op te leggen (een tijdelijke verlaging van de uitkering), tenzij verwijtbaarheid ontbreekt of dringende redenen_ _aanwezig zijn._ _Met de invoering van fase 3 van de Participatiewet in balans per 1 januari 2027 blijven inwoners naar vermogen_ _verplicht om werk te zoeken, te aanvaarden en te behouden. De gemeente stemt de verplichtingen af op hun_ _persoonlijke omstandigheden en mogelijkheden. De verplichte tegenprestatie vervalt en het begrip sociale activering_ _wordt vervangen door maatschappelijke participatie. Voor inwoners voor wie betaald werk nog niet haalbaar is, kan_ _deelname aan de samenleving een zelfstandig doel zijn, bijvoorbeeld via vrijwilligerswerk of mantelzorg, en niet_
Nota van beantwoording van de informatieve vragen over Vergroten bestaanszekerheid door dempen armoedeval ( 4102184) 4 november 2026 Pagina 1 van 1
| Nr. | Pag. | Fractie | Vraag & Antwoord |
|---|---|---|---|
| _uitsluitend een opstap naar werk. Deze activiteiten mogen arbeidsinschakeling niet belemmeren en niet leiden tot_ _verdringing op de arbeidsmarkt._ | |||
| 2. | VVD | Welke verplichtingen gelden ten aanzien van vrijwilligerswerk, een tegenprestatie of andere activiteiten gericht op participatie en re-integratie? _Antwoord:_ _De Participatiewet onderscheidt re-integratie en een tegenprestatie. Met de komst van de Participatiewet in balans_ _(fase 3) verandert dit onderdeel: per januari 2027 wordt de verplichte tegenprestatie vervangen door maatschappelijke_ _participatie, waarbij er meer ruimte is voor eigen inbreng, maatwerk en vrijwillige of informele zorg zoals mantelzorg._ _Zie ook de beantwoording van vraag 1._ | |
| 3. | VVD | Kan de gemeente de uitkering verlagen wanneer een inwoner zonder geldige reden weigert passend/aangeboden werk te aanvaarden of onvoldoende meewerkt aan re-integratie? _Antwoord:_ _Ja, op dit moment kan en moet de gemeente de uitkering verlagen wanneer een inwoner verwijtbaar verplichtingen_ _schendt. Dit wordt ook wel een maatregel genoemd._ | |
| VVD | In welke situaties kan een dergelijke verlaging worden opgelegd en hoe hoog en hoe lang kan deze verlaging zijn? _Antwoord:_ _Artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet, noemt onder meer het niet aanvaarden of behouden van algemeen_ _geaccepteerde arbeid, het niet voldoen aan een opgelegde inschrijving bij een uitzendbureau, het niet verkrijgen of_ _behouden van noodzakelijke kennis en vaardigheden en het niet meewerken aan aangeboden re-_ _integratievoorzieningen of onderzoek naar arbeidsmogelijkheden. Ook bevat dit lid verplichtingen rond werk zoeken_ _vóór verhuizing naar een andere gemeente, reizen, onder voorwaarden verhuizen en het niet belemmeren van_ _arbeidsinschakeling door kleding, persoonlijke verzorging of gedrag. Bij schending van een in dit lid genoemde_ _verplichting schrijft artikel 18, vijfde lid, in beginsel een verlaging van 100% voor gedurende een in de gemeentelijke_ _verordening vastgestelde periode van minimaal één en maximaal drie maanden. Bij herhaling gelden de afzonderlijke_ _regels van artikel 18, zesde tot en met achtste lid. Voor andere schendingen, zoals onvoldoende naar vermogen werk_ _zoeken voor zover dit niet onder het vierde lid valt, volgt de verlaging uit artikel 18, tweede lid, en de gemeentelijke_ _verordening. Het ontbreken van iedere verwijtbaarheid en de verplichte afstemming bij bijzondere omstandigheden_ | ||
| 4. |
Nota van beantwoording van de informatieve vragen over Vergroten bestaanszekerheid door dempen armoedeval ( 4102184) 4 november 2026 Pagina 1 van 1
| Col1 | Col2 | Col3 | Col4 | Col5 | Col6 | Col7 | Col8 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nr. | Pag | . | Fractie | Vraag &_Antwo_ | _ord_ | ||
| _blijven van belan_ _maatregel zonde_ _De in voorbereid_ | _ g (artikel 18, negende en tiende lid). De genoe_ _ r individuele beoordeling._ _ ing zijnde beleidsregels voor het afwegingskad_ | _ g (artikel 18, negende en tiende lid). De genoe_ _ r individuele beoordeling._ _ ing zijnde beleidsregels voor het afwegingskad_ | |||||
| _het strikt toepas_ | _ sen van de menselijke maat bij persoonlijke om_ | _ sen van de menselijke maat bij persoonlijke om_ | |||||
| _cultuurveranderi_ _wil bereiken van_ _duidelijkheid, toe_ _af te doen, te vo_ | _ng van ‘handhaving’ naar ‘naleving’ vooropstaa_ _ uit het willen en niet vanuit het moeten. Sanctie_ _ gankelijkheid en de menselijke maat. Dit komt_ _ lstaan met een schriftelijke waarschuwing of he_ | _ng van ‘handhaving’ naar ‘naleving’ vooropstaa_ _ uit het willen en niet vanuit het moeten. Sanctie_ _ gankelijkheid en de menselijke maat. Dit komt_ _ lstaan met een schriftelijke waarschuwing of he_ | |||||
| 5. | VVD | Geldt een vergel opgelegde partic _Antwoord:_ _Ja, een inwoner_ | ijkbare maatregel wanneer een inwoner weiger ipatieactiviteit te verrichten? Zo nee, wat zijn hi _ kan een 100% maatregel opgelegd krijgen, als_ | t vrijwilligerswerk, een tegenprestatie of een andere erbij de verschillen? _ een traject tot sociale activering geweigerd wordt. Dat is_ _ weigeren van vrijwilligerswerk (niet zijnde onderdeel van_ _ egenprestatie geldt een maximale maatregel van 20%._ _ het soort gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de_ _ geen standaardmaatregel wordt opgelegd._ _ er en de Wet Handhaving Sociale Zekerheid 2027_ _ len. De verschillen wordt nog groter:_ _ or de term 'maatschappelijke participatie'. Deze definitie_ _ treedt in de plaats van de verplichte 'tegenprestatie'._ _ -integratiemiddel (een 'opstapje' naar een betaalde_ _ oor wie betaald werk (tijdelijk of blijvend) niet reëel is._ _ patieactiviteiten wordt vanaf 1 januari 2027 bij een_ _ een schriftelijke waarschuwing (0% verlaging) in plaats_ | |||
| 5. | _de opgelegde pa_ _sociale activerin_ _De hoogte en du_ _persoonlijke oms_ _De in voorbereid_ _richten zich spec_ - _De wet s_ _vervang_ _Participatie is va_ _baan), maar een_ - _Focus o_ _eerste o_ _van een_ | _ rticipatieactiviteit. Daarentegen geldt voor het_ _ g) geen verlaging. Voor het weigeren van een t_ _ ur van een maatregel zijn altijd afhankelijk van_ _ tandigheden van betrokkene. Hieruit volgt dat_ _ ing zijnde beleidsregels voor het afwegingskad_ _ ifiek op de praktische toepassing van maatrege_ _ chrapt de 'tegenprestatie' en vervangt deze do_ _t de oude wettelijke term 'sociale activering' en_ _ naf 1 januari 2027 niet langer uitsluitend een re_ _ volwaardig eindstation op zich voor inwoners v_ _ p de menselijke maat: Het weigeren van partici_ _ vertreding zonder opzet verplicht afgedaan met_ _ directe financiële korting._ | _ rticipatieactiviteit. Daarentegen geldt voor het_ _ g) geen verlaging. Voor het weigeren van een t_ _ ur van een maatregel zijn altijd afhankelijk van_ _ tandigheden van betrokkene. Hieruit volgt dat_ _ ing zijnde beleidsregels voor het afwegingskad_ _ ifiek op de praktische toepassing van maatrege_ _ chrapt de 'tegenprestatie' en vervangt deze do_ _t de oude wettelijke term 'sociale activering' en_ _ naf 1 januari 2027 niet langer uitsluitend een re_ _ volwaardig eindstation op zich voor inwoners v_ _ p de menselijke maat: Het weigeren van partici_ _ vertreding zonder opzet verplicht afgedaan met_ _ directe financiële korting._ | ||||
| 6. | VVD | Hoe vaak zijn in | Katwijk in2024, 2025 en 2026 maatregelen op | gelegd vanwege het niet nakomen van arbeids-, re- | |||
| 6. | ovembe | ovembe | r 2026 Nota van beantwoording van d | r 2026 Nota van beantwoording van d | r 2026 Nota van beantwoording van d | e informatieve vragen over Vergroten bestaanszekerheid d | e informatieve vragen over Vergroten bestaanszekerheid d |
| 6. | |||||||
| 6. |
| Col1 | Col2 | Col3 | Col4 |
|---|---|---|---|
| integratie- of participatieverplichtingen? Graag, indien mogelijk, uitgesplitst naar reden. _Antwoord:_ _In onderstaande tabel zijn de opgelegde maatregelen in 2024, 2025 en 2026 uitgesplitst naar jaartal en type maatregel._ _De afkortingen AF en PW geven de juridische grondslag van de maatregel aan. PW staat voorParticipatiewet en AF_ _voor deAfstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ Katwijk 2023. _ _In de tabel is af te lezen dat het in 2024 om 14 maatregelen ging, in 2025 om 11 maatregelen en in 2026 (peildatum 4_ _november 2026) om 10 maatregelen. Per maatregel is aangegeven wat de totale hoogte van de bedragen was_ _waarmee de uitkeringen verlaagd zijn._ | |||
| 7. | VVD | Welke uitzonderingen gelden, bijvoorbeeld vanwege medische, sociale of persoonlijke omstandigheden? _Antwoord:_ _Zoals bij vraag 5 vermeld moet de gemeente bij een vermindering van de uitkering altijd rekening houden met de mate_ _van verwijtbaarheid en persoonlijke omstandigheden. In de komende wetswijziging is een uitgebreid afwegingskader_ _opgenomen waarin met nog meer voorgeschreven factoren rekening moet worden gehouden. Dit grijpt terug op de_ _cultuurverandering van handhaving naar naleving. Het gevolg hiervan is dat uitzonderingen niet veralgemeniseerd_ _kunnen worden._ _Onder de in voorbereiding zijnde beleidsregels voor het afwegingskader en de aangepaste wetgeving Handhaving_ _Sociale Zekerheid 2027 (Participatiewet in balans) verandert de omgang met deze medische, sociale en persoonlijke_ _uitzonderingen. Waar de wet voorheen dwingend voorschreef dat handhaving het startpunt was, verschuift het accent_ _vanaf 1 januari 2027 naar de menselijke maat, het doenvermogen en specifieke persoonlijke omstandigheden wettelijk_ |
Nota van beantwoording van de informatieve vragen over Vergroten bestaanszekerheid door dempen armoedeval ( 4102184) 4 november 2026 Pagina 1 van 1
| Nr. | Pag. | Fractie | Vraag & Antwoord |
|---|---|---|---|
| _verankerd als harde contra-indicaties voor het opleggen van een maatregel._ | |||
| 8. | VVD | Kan het college per inkomenscategorie 0-120%, 120-130% en 130-140% inzichtelijk maken hoeveel huishoudens gebruik kunnen maken van Doe Mee!, Stichting Leergeld en de Gemeentepolis, wat de gemiddelde ondersteuning per huishouden bedraagt en wat de totale jaarlijkse kosten per inkomenscategorie zijn? _Antwoord:_ _De meest recente vastgestelde gegevens over het aantal huishoudens per inkomenscategorie dateren uit 2024. De_ _genoemde aantallen betreffen huishoudens die minimaal 1 jaar in die inkomenspositie zaten (bron: CBS)._ _Het college beoordeelt voor de aanvragen voor Doe Mee! en de gemeentepolis uitsluitend of een huishouden een_ _inkomen boven of onder de geldende inkomensnorm heeft. Het inkomen wordt niet als exact percentage ten opzichte_ _van het sociaal minimum geregistreerd. Om die reden zijn cijfers per inkomenscategorie niet beschikbaar._ _Wel kan exact aangegeven worden voor hoeveel van de aanvragers van de Doe Mee! geldt dat zij (in een kalenderjaar)_ _ook bijstand hebben ontvangen. Het bijstandsniveau is 100% van het sociaal minimum. Per 31-10-2026 is er aan 570_ _unieke aanvragers een bedrag toegekend in het kader van de Doe Mee! regeling voor het jaar 2026. Het gaat om een_ _totaal toegekend bedrag van € 172.250. Voor exact 100 van deze 570 aanvragers (17,5%) geldt dat zij geen enkele_ _vorm van bijstand hebben ontvangen in 2026. De toekenningen bij deze 100 aanvragers vertegenwoordigen een_ _bedrag van 29.950 euro. Dat is 17,4% van € 172.250._ _Daarbij geldt dat er nog geen toekenningen zij gedaan voor de inkomenscategorie 130%-140%, omdat die categorie_ _pas vanaf 2027 deel kan nemen. De Doe Mee! regeling wordt per huishouden toegekend, de regeling van Leergeld per_ _kind en de gemeentepolis per deelnemer waarbij kinderen gratis meeverzekerd zijn. Desondanks kan op basis van_ _cijfers van Leergeld en Zorg en Zekerheid wel een aantal huishoudens vastgesteld worden en daarmee een_ _gemiddelde toekenning per huishouden. _ |
Nota van beantwoording van de informatieve vragen over Vergroten bestaanszekerheid door dempen armoedeval ( 4102184) 4 november 2026 Pagina 1 van 1
| Nr. | Pag. | Fractie | Vraag & Antwoord |
|---|---|---|---|
| 9. | VVD | Waarom kiest het college ervoor om huishoudens tussen 120% en 130% volledige ondersteuning te geven en tussen 130% en 140% nog gedeeltelijke ondersteuning, en waarop zijn juist deze inkomensgrenzen gebaseerd? _Antwoord:_ _De grens van 130% sluit aan bij de bestaande regelingen. Door tot die grens volledige ondersteuning te behouden,_ _gaan huidige rechthebbenden er niet op achteruit. Uit het armoedevalonderzoek van Stimulansz (2025), recentelijk_ _geactualiseerd door de gemeente Katwijk, blijkt dat boven 130% de relatieve armoedeval het grootst is. Met een_ _tegemoetkoming van 50% tussen 130% en 140% wordt die terugval gedempt. De verruiming naar 140% is een_ _beleidskeuze waarmee circa 500 extra huishoudens binnen de doelgroep vallen en waarvoor middelen in de_ _conceptbegroting 2027 zijn opgenomen._ _De armoedeval ontstaat voor een belangrijk deel door het landelijke belasting- en toeslagenstelsel. De gemeente heeft_ _niet de financiële middelen om dit landelijke probleem lokaal volledig op te lossen en kiest daarom voor gerichte_ _demping binnen de beschikbare middelen._ |
Nota van beantwoording van de informatieve vragen over Vergroten bestaanszekerheid door dempen armoedeval ( 4102184) 4 november 2026 Pagina 1 van 1