Hulst, 12 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
2 [e] Voortgangsrapportage 2026 RUD Zeeland januari tot en met augustus 2026
Middelburg, 05 oktober 2026
Inhoud
Algemeen.............................................................................................................................................. 2
RUD Breed............................................................................................................................................ 3
Verhuizing en dienstverlening..................................................................................................... 3
Ziekteverzuim.............................................................................................................................. 3
Robuuste RUD............................................................................................................................. 3
Innovatie..................................................................................................................................... 3
Omgevingsdienst Zeeland........................................................................................................... 4
Herijking financieringssystematiek en actualisatie kentallen...................................................... 4
Kwaliteitscriteria.......................................................................................................................... 5
Vergunning, toezicht en handhaving.................................................................................................... 5
Actualisatie vergunningen.......................................................................................................... 6
KRW, PFAS en Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS)....................................................................... 6
WOO............................................................................................................................................ 7
Optimalisatie Groen.................................................................................................................... 7
Samenwerking bij complexe VTH-dossiers................................................................................. 8
Innovatie in de uitvoering........................................................................................................... 8
Overige ontwikkelingen in de uitvoering.................................................................................... 9
Voortgang inzet programma Milieu..................................................................................................... 9
Directe inzet.............................................................................................................................. 10
Generieke inzet......................................................................................................................... 11
Totale inzet............................................................................................................................... 12
Middelen............................................................................................................................................ 13
Financieel overzicht tot en met augustus 2026........................................................................ 13
Toelichting middelen................................................................................................................ 14
5.2.1 Productie deelnemers.......................................................................................................... 14
5.2.2 Personeelslasten................................................................................................................... 14
5.2.3 Onvoorzien........................................................................................................................... 14
Deelnemersbijdragen................................................................................................................ 14
Risicobeheersing en weerstandsvermogen........................................................................................ 15
1
Voor u ligt de rapportage van de financiële resultaten en voortgang van onze milieuorganisatie over de eerste acht maanden van 2026. In deze rapportage geven we een overzicht van onze primaire activiteiten en financiële ontwikkelingen, om u als deelnemende gemeenten en provincie een helder inzicht te geven in de voortgang van onze prestaties, de inzet van middelen en ontwikkelingen.
Deze rapportage biedt niet alleen een terugblik op onze activiteiten tot nu toe, maar legt ook de basis voor de verdere groei en ontwikkeling van onze organisatie in de komende maanden en jaren. Samen willen we werken aan een toekomst waarin we effectief kunnen blijven voldoen aan de gestelde milieuen duurzaamheidsnormen.
Hoofdstuk 2 beschrijft de organisatiebrede ontwikkelingen.
In hoofdstuk 3 richten we ons inhoudelijk op Vergunning, Toezicht en Handhaving. We benoemen de aandachtspunten en uitdagingen binnen het programma en bespreken waar extra inspanningen nodig zijn om de gewenste resultaten te behalen.
In hoofdstuk 4 gaan we in op de voortgang van het programma Milieu. Hieruit blijkt dat de productie op diverse onderdelen achterblijft ten opzichte van de gestelde doelen.
Vervolgens staat in hoofdstuk 5 een overzicht van de financiële middelen. Hierin presenteren we op basis van de begroting (inclusief 1 [e] begrotingswijziging) en de huidige financiële stand van zaken een beeld op hoofdlijnen van de financiën over 2026 en de verwachte ontwikkeling van de deelnemersbijdragen.
Daarna wordt in hoofdstuk 6 ingegaan op de risico’s van de organisatie. Aan de hand van de meest actuele risicoparagraaf wordt ingegaan op de huidige status van de risico’s en de beheersing daarvan.
Met deze rapportage verwachten we u als gemeenten en provincie een helder beeld te geven van de voortgang en de noodzakelijke stappen bij RUD Zeeland om onze doelen te bereiken.
2
In dit hoofdstuk wordt inzicht gegeven in de belangrijkste organisatiebrede ontwikkelingen, resultaten en aandachtspunten gedurende de eerste acht maanden van 2026. In algemene zin heeft de RUD Zeeland belangrijke stappen gezet en resultaten geboekt, terwijl we tegelijkertijd blijven investeren in verdere professionalisering en verbetering.
Op 1 januari 2026 heeft RUD Zeeland het kantoor in Middelburg betrokken en heeft migratie van data en werkprocessen plaatsgevonden. Het eerste halfjaar 2026 heeft in het teken gestaan om operationeel op vlieghoogte te komen. De migratie en de inrichting van de nieuwe werkomgeving hebben tot op heden echter meer tijd en capaciteit gevraagd dan vooraf voorzien. Hierdoor is tijdelijk meer inzet besteed aan organsiatiebrede en ondersteunende werkzaamheden en minder aan werkzaamheden die rechtstreeks aan deelnemers kunnen worden toegerekend. Dit is terug te zien in de verschuiving van directe naar generieke inzet. De focus ligt op het afronden van de migratie, het verder stabiliseren van de werkomgeving en het optimaliseren van de dienstverlening. Als gevolg hiervan zijn in de 1 [e] helft van het jaar de oorspronkelijke planning en oplevering van de jaarrekening 2025 en begroting 2027 niet gehaald en verschoven naar latere momenten in het jaar. De jaarrekening 2025 is in juli 2026 vastgesteld door het algemeen bestuur en tijdig ingezonden aan het Ministerie van Binnenlandse Zaken. De ontwerpbegroting 2027 is opgesteld en ligt voor ter besluitvorming en voor latere inzending aan het Ministerie van Binnenlandse Zaken is ontheffing ontvangen.
Bij de bepaling van de productieve uren over enig jaar is rekening gehouden met een ziekteverzuimpercentage van 5,2. Het gemiddelde maandelijkse ziekteverzuim in de periode januari tot en met augustus 2026 bedraagt echter 9,59%. Dit hoger dan verwachte ziekteverzuim heeft een aanzienlijke impact op de productie. Als onderdeel van de verdere professionalisering van de organisatie wordt daarnaast geïnvesteerd in de ontwikkeling van het leidinggevende team, onder meer in het vroegtijdig herkennen en bespreekbaar maken van signalen rondom inzetbaarheid en verzuim.
Het plan ‘Naar een Robuuste RUD’ waarbij de randvoorwaarden formeel zijn ingevuld hebben we in 2026 afgerond. Eind april 2026 hebben we de eindrapportage met bijbehorende onderbouwing ingediend bij het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Op basis van de eigen inventarisatie van de RUD en ambtelijk vooroverleg wordt een positieve reactie van het ministerie verwacht. Het ministerie heeft laten weten het eindoordeel eind oktober 2026 te geven.
Daarmee is een stevige basis gelegd voor verdere ontwikkeling van de dienstverlening en de uitvoering van onze wettelijke taken, omdat daarmee de randvoorwaarden zijn gecreëerd om in de komende jaren onze processen verder te gaan verbeteren. De optimalisatie daarvan moet voor onze stakeholders een verbetering opleveren. Concreet betekent dit dat de formele randvoorwaarden voor robuustheid zijn ingevuld. De komende jaren ligt de nadruk op het verder versterken van de uitvoering, samenwerking en kwaliteit, zodat deze robuustheid ook in de dagelijkse praktijk zichtbaar wordt.
In april 2026 is een concept Innovatiestrategie RUD Zeeland 2026–2029 opgesteld. De strategie geeft richting aan de wijze waarop RUD Zeeland innovatie de komende jaren structureel wil organiseren en verbinden aan de verdere ontwikkeling van de organisatie. Daarbij ligt het zwaartepunt op het
3
verbeteren van bestaande VTH-processen door slimmer gebruik van data en technologie en op het ontwikkelen van nieuwe werkwijzen en samenwerkingsvormen
Voor 2026 ligt de nadruk op het leggen van het fundament. Dit betreft onder andere het vaststellen van de innovatiestrategie, het inrichten van de governance en werkwijze voor innovatie, het inventariseren van ideeën en het aansluiten bij landelijke innovatienetwerken. Ook worden eerste toepassingen verkend op het gebied van risicogestuurd toezicht en procesautomatisering. De verdere experimenten en opschaling zijn voornamelijk voorzien vanaf 2027. In de begroting 2026 zijn hiervoor middelen opgenomen.
De geactualiseerde versie van de Gemeenschappelijke Regeling is nog niet vastgesteld omdat gemeenteraad van één van de deelnemers in de gemeenschappelijke regeling tot op heden goedkeuring onthoudt aan de formele wijziging van de gemeenschappelijke regeling. Doordat de geactualiseerde Gemeenschappelijke Regeling nog niet volledig in werking is getreden, kunnen bepaalde organisatorische en bestuurlijke verbeteringen nog niet volledig worden doorgevoerd. In de komende periode worden de organisatorische, bestuurlijke en financiële gevolgen hiervan nader in beeld gebracht en wordt bepaald welke vervolgstappen nodig zijn om tot een werkbare en juridisch houdbare situatie te komen. Vanwege de onzekerheden die hiermee samenhangen, is dit onderwerp tevens opgenomen in de risicoparagraaf in hoofdstuk 6. De huidige situatie heeft geen gevolgen voor de continuïteit van de uitvoering: RUD Zeeland blijft haar taken onverminderd uitvoeren.
De huidige PxQ financierings- en begrotingssystematiek, gebaseerd op productiecijfers (aantallen vergunningen en controles), helpt niet bij het zichtbaar maken van resultaten of op het sturen op regionale opgaven. Het gesprek over het milieu-, veiligheids- en leefbaarheidsbeeld van Zeeland wordt door deze systematiek naar de achtergrond gedrukt. Dit is één van de redenen waarom het algemeen bestuur het besluit heeft genomen om per begrotingsjaar 2028 over te gaan naar een nieuwe financierings- en begrotingssystematiek. Het doel is een stabiele en toekomstgerichte financiering met een meer solide beeld van de resultaten waarbij meer de nadruk wordt gelegd op de effecten dan op de pure productie van de RUD Zeeland.
Vanaf 2025 is een traject ingezet om tot de herijking (spoor 1) en actualisatie (spoor 2) te komen. In spoor 1 heeft een uitwerking plaatsgevonden op basis van de nieuwe indeling: nieuwe locatietypen, vereenvoudigd uurtarief en aangepaste opbouw - nog mét de oude kentallen en gebaseerd op de begroting 2026. In spoor 2 zijn de kentallen (P) en frequenties (Q) geactualiseerd. Deze actualisatie heeft plaatsgevonden op basis van een vergelijking met 11 andere omgevingsdiensten en de realisatiecijfers van RUD Zeeland. Op 7 september 2026 heeft het algemeen bestuur een voorgenomen besluit genomen om deze herijking van de financieringssystematiek, met de bijbehorende wijziging van de bijdrageverordening, vast te stellen. Op 23 september 2026 verzorgde RUD Zeeland een webinar met een technische toelichting op de herijking van de financieringssystematiek.
Het vervolgtraject ziet er als volgt uit:
4
Met deze besluitvorming wordt een belangrijke stap gezet naar een financieringssystematiek die beter aansluit bij de maatschappelijke opgaven van Zeeland en de ontwikkeling van omgevingsdiensten naar meer risicogerichte, informatiegestuurde en effectgerichte organisatie.
Het voldoen aan de kwaliteitscriteria is één van de indicatoren die gelden voor een robuuste omgevingsdienst. In Zeeland voldeden we aan de kwaliteitscriteria 2.3. Inmiddels is er een versie 3.0 beschikbaar. De nulmeting op de criteria 3.0 is uitgevoerd. Middels de rapportage van Libereaux (december 2025) laat RUD Zeeland aan haar opdrachtgevers zien dat (blijvend) aan de Kwaliteitscriteria 3.0 Deel B en Deel D wordt voldaan. De meting laat zien dat de RUD over het algemeen vakbekwaam is aan de landelijke VTH-kwaliteitscriteria en beschikt over een solide basis van deskundigheid en een goed functionerend systeem van registratie en monitoring via e-portfolio’s en het VTH-dashboard. Er is sprake van een lerende organisatie die de kwaliteitsborging serieus neemt. De afgelopen periode heeft de organisatie door (natuurlijk) verloop de senioriteit wat terug zien lopen. Bij de vervangingsvraag ziet de RUD zich geconfronteerd met een instroom van minder ervaren medewerkers, waardoor (tijdelijk) op onderdeel B (opleiding en werkervaring) is ingeboet. Daarnaast is de RUD in ontwikkeling qua omvang, niet alleen qua medewerkers, maar ook qua expertisegebieden en is ten aanzien van bepaalde kennisvraagstukken nog verdere ontwikkeling gewenst. Op kleine bedrijfsonderdelen spelen hierbij de volumecriteria ook een rol. Op basis van de nulmeting door Libereaux is inzichtelijk gemaakt aan welke opleidingen behoefte is binnen de RUD. Deze opleidingen zouden helpen om medewerkers nog steviger door te ontwikkelen. Dit is geen voorwaarde, maar een advies.
Sinds 17 maart 2026 gelden de Kwaliteitscriteria 3.1. De overgang van versie 3.0 naar 3.1 vraagt daarom niet om een geheel nieuwe aanpak, maar wordt betrokken bij de verdere borging en ontwikkeling van de kwaliteitscriteria binnen RUD Zeeland. De uitkomsten van de nulmeting vormen hiervoor een belangrijke basis. De benodigde ontwikkeling van medewerkers en deskundigheidsgebieden wordt meegenomen in het strategisch personeels- en opleidingsbeleid. Daarmee werken we gericht aan het duurzaam borgen van voldoende deskundigheid, kwaliteit en continuïteit in de uitvoering van onze VTHtaken.
In de eerste acht maanden van 2026 heeft RUD Zeeland naast de reguliere uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving gewerkt aan de verdere ontwikkeling van de VTHuitvoering. Daarbij wordt steeds nadrukkelijker de verbinding gelegd tussen vergunningverlening, toezicht, specialistische kennis en samenwerking met deelnemers en ketenpartners.
Deze ontwikkeling past bij de beweging naar een meer risico- en informatiegestuurde uitvoering. Niet alleen de hoeveelheid uitgevoerde werkzaamheden is daarbij van belang, maar ook de vraag waar de grootste risico’s voor milieu, veiligheid en gezondheid liggen en waar de inzet van RUD Zeeland de meeste toegevoegde waarde heeft.
Tegelijkertijd bevinden niet alle onderdelen van deze ontwikkeling zich in dezelfde fase. Op sommige terreinen worden duidelijke stappen gezet, terwijl andere opgaven verdere uitwerking, sturing of
5
capaciteit vragen. In de praktijk wordt deze ontwikkeling zichtbaar in verschillende inhoudelijke opgaven, die hieronder worden toegelicht.
Een actueel vergunningenbestand vormt een belangrijke basis voor effectieve vergunningverlening, toezicht en handhaving. Verouderde vergunningen kunnen onvoldoende aansluiten bij actuele wet- en regelgeving, gewijzigde bedrijfsactiviteiten en nieuwe inzichten over risico’s voor milieu, veiligheid en gezondheid.
Binnen de gezamenlijke Zeeuwse bestuurlijke prioriteiten is afgesproken om toe te werken naar 85% actuele omgevingsvergunningen in 2028. RUD Zeeland onderscheidt daarbij twee sporen.
Het eerste spoor betreft de reguliere actualisatie. Wanneer ontwikkelingen bij een bedrijf, wijzigingen in regelgeving of nieuwe aanvragen daartoe aanleiding geven, wordt beoordeeld welke gevolgen dit heeft voor de bestaande vergunning en vindt waar nodig actualisatie plaats binnen het reguliere vergunningverleningsproces.
Daarnaast bestaat een voorraad vergunningen waarvoor een meer planmatige actualisatie noodzakelijk is, onder andere als gevolg van veranderde wet- en regelgeving en de overgang naar de Omgevingswet. Deze opgave vraagt om een projectmatige aanpak.
De voortgang op deze opgave vraagt nadrukkelijk aandacht. In 2026 wordt daarom verder gewerkt aan het inzichtelijk maken van de omvang van de actualisatieopgave, het bepalen van prioriteiten en de benodigde capaciteit. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar aantallen. De beschikbare capaciteit moet zoveel mogelijk worden ingezet waar actualisatie vanuit risico’s voor milieu, veiligheid en gezondheid het meest noodzakelijk is. Door informatie uit vergunningverlening, toezicht en specialistische vakgebieden beter met elkaar te verbinden, kan deze prioritering verder worden versterkt.
Actualisatie is daarmee niet alleen een administratieve opgave. Een actueel vergunningenbestand draagt bij aan duidelijkheid voor bedrijven, betere mogelijkheden voor toezicht en handhaving en een betere bescherming van de leefomgeving.
Waterkwaliteit ontwikkelt zich steeds nadrukkelijker tot een integrale VTH-opgave. Stoffen die via directe of indirecte lozingen in het oppervlaktewater terechtkomen, kunnen gevolgen hebben voor natuur, gezondheid, drinkwater, landbouw en economische activiteiten.
De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW), de aanpak van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) en de aandacht voor PFAS vragen om een samenhangende inzet van vergunningverlening, toezicht en specialistische expertise. RUD Zeeland werkt hierin samen met onder andere Provincie Zeeland, Waterschap Scheldestromen, Rijkswaterstaat en andere betrokken partners.
Binnen de gezamenlijke Zeeuwse bestuurlijke prioriteiten is afgesproken om in 2028 te beschikken over een gezamenlijk beeld van bedrijven met directe en indirecte lozingen. Daarnaast is de ambitie dat 85% van de vergunningen voor lozingen van KRW-stoffen actueel is. Hiervoor worden gegevens over bedrijven en lozingen bij elkaar gebracht en wordt gewerkt aan een gezamenlijke aanpak van relevante stoffen en aandachtspunten voor toezicht.
RUD Zeeland vervult hierin ook een bovenregionale rol. Binnen het landsdeel Zeeland/Zuid-Holland is RUD Zeeland, samen met Omgevingsdienst Haaglanden, aangewezen als kennisvertegenwoordiger voor de thema’s Waterkwaliteit en ZZS. Vanuit deze rol worden landelijke ontwikkelingen en kennis actief opgehaald, gedeeld en verbonden met ervaringen uit de uitvoeringspraktijk. Andersom brengt RUD Zeeland de Zeeuwse kennis, ervaringen en vraagstukken in binnen het landelijke netwerk.
6
Hiermee worden landelijke ontwikkelingen niet alleen gevolgd, maar draagt RUD Zeeland ook bij aan de verdere ontwikkeling en verspreiding van kennis op deze thema’s. Nieuwe inzichten kunnen vervolgens weer worden vertaald naar de eigen VTH-uitvoering.
Voor RUD Zeeland ligt een belangrijke opgave bij de indirecte lozingen en bij het verbinden van informatie uit vergunningverlening, toezicht en specialistische advisering. Waterkwaliteit wordt daarmee steeds minder als een afzonderlijk specialistisch onderwerp benaderd. Juist de verbinding tussen informatie, vergunningverlening, toezicht, KRW, ZZS/PFAS en samenwerking in de waterketen moet ervoor zorgen dat steeds gerichter kan worden bepaald waar inzet nodig is.
Het aantal WOO-verzoeken is sterk wisselend en niet te sturen. In de eerste 8 maanden van 2026 hebben we 19 WOO-verzoeken ontvangen. Ten opzichte van de 12 die in 2025 over het hele jaar zijn ontvangen, is dit een flinke stijging.
Binnen het toezicht en de handhaving op natuur is Provincie Zeeland bevoegd gezag. De uitvoering van deze taken is gemandateerd aan RUD Zeeland. De Provincie blijft daarbij verantwoordelijk voor een adequate uitvoering en het voldoen aan de landelijke kwaliteitscriteria voor vergunningverlening, toezicht en handhaving.
Uit eerdere analyses is gebleken dat het niveau van de groene handhaving versterking vraagt om volledig aan te sluiten bij deze kwaliteitscriteria en bij de gezamenlijke Zeeuwse prioriteiten uit het Uitvoerings- en Handhavingsbeleid Zeeland 2025–2028. Met name het toezicht in het vrije veld en in Natura 2000-gebieden vraagt om versterking. Om die reden is het optimalisatieprogramma Groen gestart, gericht op zowel versterking van de toezichtcapaciteit bij RUD Zeeland als op versterking van de provinciale regierol op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving.
In 2026 zijn belangrijke stappen gezet in de implementatie van het optimalisatieprogramma. Daarbij is nadrukkelijk geïnvesteerd in het versterken van de samenwerking en communicatie tussen Provincie Zeeland en RUD Zeeland. Tijdens een gezamenlijke werksessie zijn de rollen, verantwoordelijkheden en communicatielijnen tussen beide organisaties opnieuw besproken en aangescherpt. Vanuit de Provincie vervult de regisseur Groen hierin een centrale rol. Binnen RUD Zeeland is de teamleider Buitengebied verantwoordelijk voor de borging van de communicatielijnen.
De gemaakte afspraken zijn inmiddels vertaald naar de dagelijkse werkwijze. Er vindt wekelijks afstemming plaats tussen Provincie en RUD Zeeland, lopende dossiers worden gezamenlijk gevolgd en er zijn duidelijkere afspraken gemaakt over tijdige bestuurlijke informatievoorziening bij relevante dossiers. Hierdoor werken Provincie en RUD Zeeland steeds meer vanuit een gezamenlijk beeld van de opgave, met behoud van ieders eigen rol en verantwoordelijkheid.
Ook de personele versterking uit het optimalisatieprogramma is in gang gezet. RUD Zeeland heeft vacatures opengesteld voor uitbreiding van de inspectiecapaciteit binnen Groen. Provincie Zeeland werft aanvullend een senior regisseur Groen. Daarmee wordt zowel aan de uitvoeringskant als aan de regie- en opdrachtgeverskant gewerkt aan verdere versterking van de groene VTH-keten.
Met deze inzet wordt het natuurtoezicht robuuster georganiseerd en wordt verder toegewerkt naar aansluiting bij de landelijke kwaliteitscriteria en de Zeeuwse handhavingsstrategie. De effecten van deze versterking worden gevolgd en geëvalueerd. Eind 2027 worden de resultaten beoordeeld en wordt bezien of naast deze ingezette maatregelen aanvullende inzet nodig is.
7
Complexe milieu- en natuurdossiers vragen steeds vaker om intensieve samenwerking tussen RUD Zeeland, bevoegd gezag en andere betrokken partijen. Daarbij gaat het niet alleen om het uitvoeren van afzonderlijke VTH-taken, maar ook om het gezamenlijk duiden van risico’s, het verbinden van verschillende deskundigheden en het bepalen van passende maatregelen of interventies.
Een voorbeeld hiervan is het dossier rond de windturbines bij de Kreekraksluizen. Naar aanleiding van incidenten met beschermde vogels is intensief samengewerkt met Provincie Zeeland, betrokken milieuen natuurorganisaties en de eigenaren van de windturbines. Vanuit ieders eigen rol en verantwoordelijkheid is gewerkt aan het beter begrijpen van de problematiek en aan maatregelen om nieuwe incidenten zoveel mogelijk te voorkomen. Daarbij komen juridische, ecologische, technische en toezichthoudende expertise bij elkaar.
Dit dossier illustreert tevens de ontwikkeling in de samenwerking tussen Provincie Zeeland en RUD Zeeland. Bij complexe en bestuurlijk gevoelige dossiers vindt eerder en intensiever afstemming plaats tussen bevoegd gezag en uitvoering. Tegelijkertijd wordt waar dat meerwaarde heeft actief de verbinding gezocht met maatschappelijke organisaties, bedrijven en andere betrokken partijen. Hierdoor kunnen verschillende perspectieven en beschikbare kennis eerder worden samengebracht en ontstaat een beter gezamenlijk beeld van de problematiek en mogelijke oplossingsrichtingen.
Deze manier van samenwerken willen we ook bij andere complexe dossiers verder ontwikkelen. Daarmee versterken we niet alleen de aanpak van het individuele dossier, maar ook het vermogen om als overheid samen met betrokken partijen effectief te handelen wanneer milieu-, natuur- of veiligheidsvraagstukken daarom vragen.
RUD Zeeland verkent hoe nieuwe technologie kan bijdragen aan een effectievere en veiligere uitvoering van VTH-taken. Een concrete ontwikkeling is de inzet van drones. Binnen RUD Zeeland zijn hiervoor opgeleide dronepiloten beschikbaar en wordt capaciteit ingezet om deze toepassing verder te ontwikkelen.
Deze ontwikkeling vindt nadrukkelijk in samenwerking plaats. Samen met Omgevingsdienst NL en een aantal andere omgevingsdiensten wordt kennis en ervaring opgebouwd over de mogelijkheden, randvoorwaarden en toepasbaarheid van drones binnen het VTH-domein. Hiermee sluit RUD Zeeland aan bij landelijke ontwikkelingen en worden ervaringen tussen omgevingsdiensten actief gedeeld.
De komende periode wordt onderzocht hoe de inzet van drones verder kan worden toegepast binnen de verschillende onderdelen van de organisatie. Daarbij wordt onder andere gekeken naar toepassingsmogelijkheden bij asbest, natuur- en groentoezicht en vergunningverlening. Ook wordt bezien welke organisatorische, juridische en technische randvoorwaarden nodig zijn om deze werkwijze zorgvuldig en structureel in te zetten.
Naast toepassing binnen de eigen VTH-uitvoering wordt verkend of de opgebouwde kennis en dronecapaciteit ook breder kan worden benut voor specifieke vraagstukken van onze deelnemers en ketenpartners. Daarmee kan specialistische kennis gezamenlijk worden ontwikkeld en beschikbaar worden gemaakt en hoeft niet voor ieder afzonderlijk vraagstuk of iedere organisatie opnieuw expertise te worden georganiseerd. De komende periode wordt onderzocht waar hier behoefte aan bestaat en onder welke voorwaarden RUD Zeeland hierin een rol kan vervullen.
Nieuwe technologie is daarbij geen doel op zich. De inzet ervan moet aantoonbaar bijdragen aan de kwaliteit, veiligheid of effectiviteit van de uitvoering. Op basis van de ervaringen uit deze ontwikkelfase wordt bepaald waar verdere toepassing binnen en eventueel buiten de eigen VTH-uitvoering meerwaarde biedt.
8
Naast bovenstaande inhoudelijke ontwikkelingen heeft RUD Zeeland in 2026 uitvoering gegeven aan verschillende bijzondere en nieuwe werkzaamheden.
Zo zijn verdere stappen gezet rondom de Tijdelijk en Uitzonderlijk Gebruik (TUG)-ontheffing voor Midden-Zeeland. Daarnaast wordt op verzoek van 11 van de 13 Zeeuwse gemeenten gewerkt aan het centraal beleggen van de vergunningverlening voor de overbrenging van munitie bij RUD Zeeland. Hiermee kan deze specialistische taak voor Zeeland meer uniform worden uitgevoerd en kan kennis worden gebundeld. Tot en met augustus 2026 zijn 20 aanvragen binnen gekomen. Deze liggen ter ondertekening bij de deelnemers. Aan de twee andere deelnemers hebben we het format beschikbaar gesteld, zodat er uniform gewerkt kan worden.
Ook binnen de reguliere uitvoering blijft sprake van dossiers die vanwege hun maatschappelijke, juridische of bestuurlijke complexiteit extra aandacht en capaciteit vragen. Het vroegtijdig herkennen van dergelijke dossiers, het verbinden van de benodigde deskundigheid en het organiseren van goede afstemming met deelnemers en ketenpartners vormen een belangrijk onderdeel van de verdere professionalisering van de VTH-uitvoering.
In dit hoofdstuk wordt de voortgang van het programma Milieu over de periode van januari tot en met augustus 2026 uiteengezet. De voortgang wordt beschreven door middel van een overzicht van de inzet van uren uitgedrukt in de inzet in euro’s (overal in dit hoofdstuk waar gesproken wordt over inzet van uren wordt de inzet van uren uitgedrukt in de inzet in euro’s bedoeld), waarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen directe inzet – die specifiek is toe te wijzen aan milieuactiviteiten – en generieke inzet, die betrekking heeft op bredere, organisatie-overstijgende taken. Het totaal van de directe uren en de generieke inzet is de productie.
Uit de analyse blijkt het volgende. Bij de 1e voortgangsrapportage bleek dat de productie 12% achterliep op de begroting. Bij de 2e voortgangsrapportage is zichtbaar dat deze achterblijvende productie 21% is. Achtergrond is dat de in te vullen van vacatures, met name in het kader van Robuuste RUD, in de begroting 2026 opgenomen zijn vanaf januari zijn en dat invulling van de vacatures vanaf augustus 2026 plaatsvindt. Ook het hoge verzuimpercentage veroorzaakt productieverlies. Tot en met augustus 2026 bedraagt de productieachterstand € 4,4 miljoen (nadeel). Prognose is dat de productie over de periode 1 september tot en met 31 december 2026 gerealiseerd wordt. Tevens heeft er een verschuiving plaatsgevonden van directe naar generieke inzet. Dit komt onder andere door de complexe migratie van systemen die aanzienlijk meer tijd heeft gekost dan gedacht en door de instroom van nieuwe medewerkers die nog moeten worden ingewerkt en opleidingen en cursussen volgen waarmee het noodzakelijke kennispeil op niveau wordt gebracht.
In de volgende paragrafen geven de realisatiecijfers inzicht in de inzet van uren ten opzichte van de begroting. We beschrijven in dit hoofdstuk de voornaamste oorzaken van verschuivingen binnen en het verloop van de productie van directe en generieke uren.
9
Figuur 1: Realisatie directe inzet ten opzichte van de begrote inzet (conform de jaarplannen 2026) uitgedrukt in euro’s in % januari – augustus 2026
Figuur 1 toont een vergelijking tussen de begrote directe inzet 2026 uitgedrukt in euro's en de daadwerkelijk gerealiseerde directe inzet per deelnemer in de periode januari tot en met augustus van 2026. De begrote directe inzet 2026 is gebaseerd op het jaarplan 2026. Uit het figuur blijkt dat de realisatie van de inzet per deelnemer achterblijft ten opzichte van de begroting. Het totaal van de directe inzet tot en met augustus (50%) blijft 16% achter ten opzichte van de begrote omzet tot en met augustus (66%). Reden is het later dan in de begroting gepland invullen van vacatures en het hoger dan verwachte verzuimpercentage (5,2%).
Daarnaast is duidelijk dat de inzet niet gelijkmatig verdeeld is over de deelnemers. Dit is deels te verklaren door extra tijd die RUD Zeeland nodig heeft voor aandachtdossiers bij specifieke deelnemers, evenals de tijd die ingezet wordt voor deelnemers bij het vraaggericht verlenen van vergunningen. Daarnaast is sprake van een wisselende tijdsinzet per branche. De ene branche vraagt op basis van een risicobenadering meer inzet dan een andere branche. De spreiding van de vestigingen van bepaalde branches is niet gelijk in heel Zeeland, dit levert ook een verschil van inzet per deelnemer op. Dit past bij de gerichte inzet op basis van onze risicoanalyse.
Zoals eerder geschetst onder 4. Voortgang inzet programma Milieu heeft er een verschuiving plaatsgevonden van directe naar generieke inzet door de complexe migratie van systemen en door de instroom van nieuwe medewerkers.
10
Figuur 2: Realisatie generiek productieve inzet ten opzichte van de begrote inzet, exclusief deel nog in te vullen formatie Robuuste RUD, in euro’s januari - augustus 2026
In figuur 2 is een vergelijking gemaakt per deelnemer tussen de begrote generieke inzet en de gerealiseerde generieke inzet tot en met augustus 2026. Het generieke deel van de nog in te vullen formatie ten behoeve van de robuuste RUD is voor de norm in dit overzicht niet meegenomen. Reden hiervan is dat dit geen zuiver beeld geeft van de daadwerkelijke voortgang van de generieke inzet. Figuur 2 laat zien dat de gerealiseerde generieke inzet tot en met augustus (86%) de norm voor de begrote generieke inzet (66%, exclusief nog in te vullen deel ten behoeve van de Robuuste RUD) per eind augustus overschrijdt met 20%.
Zoals eerder geschetst onder 4. Voortgang inzet programma Milieu heeft er een verschuiving plaatsgevonden van directe naar generieke inzet door de complexe migratie van systemen en door de instroom van nieuwe medewerkers.
11
Figuur 3: Realisatie januari – augustus 2026 deelnemersbijdrage ten opzichte van begroting in euro’s
In figuur 3 wordt een samenvattend overzicht gegeven van de realisatie over de periode januari tot en met augustus 2026 van de deelnemersbijdragen op basis van de begroting 2026 uitgedrukt in euro's. Hierin wordt de deelnemersbijdrage gevormd door de begrote directe en generieke inzet en het generieke deel van de nog in te vullen formatie ten behoeve van robuuste RUD (in afwijking van de insteek bij 2.2 Generieke inzet). Het totaal van de realisatie van de deelnemersbijdragen over de periode januari tot en met augustus (45%) blijft 21% achter ten opzichte van de begrote realisatie tot en met augustus (66%). In financiële zin betekent dit een onderrealisatie op rechtstreekse inzet voor deelnemers van € 4,4 miljoen.
Dit overzicht geeft enerzijds inzicht in de voortgang van de realisatie ten opzichte van de totale financiële bijdragen van de deelnemers over 2026. Anderzijds legt het de verbinding met hoofdstuk 5 ‘Middelen’, waarin de financiële gevolgen van de achterblijvende productie en de lagere deelnemersbijdrage wordt toegelicht.
Zoals eerder geschetst onder 4. Voortgang inzet programma Milieu heeft er een verschuiving plaatsgevonden van directe naar generieke inzet door de complexe migratie van systemen en door de instroom van nieuwe medewerkers.
Inmiddels is voor 2026 de laatste stap, de 3e tranche, met betrekking tot de realisatie van de volledige uitbreiding op basis van het “ingroeimodel” gezet met het aantrekken van 8 fte voor specifieke functies in de uitvoering en de werving van 10 fte voor een (om)scholings- en trainingstraject naar generieke medewerkers in de processen vergunningverlening, toezicht en handhaving. Hiermee is de organisatie in formatieve zin op orde en wordt de achterblijvende trend die uit figuur 3 blijkt omgebogen voor de resterende maanden van 2026, waardoor de achterstand niet verder oploopt.
12
In dit hoofdstuk wordt een overzicht gepresenteerd van de financiële middelen van RUD Zeeland voor het jaar 2026. Aan de hand van de primitieve begroting 2026, inclusief de aanvullende vraag uit de jaarplannen 2026 en de huidige financiële stand van zaken, wordt een beeld op hoofdlijnen van de financiële situatie van de organisatie geschetst.
Figuur 4: Prognose jaarresultaat 2026 (na 1 [e] begrotingswijziging 2026 ) met 2 [e] voortgangsrapportage 2026
Deze tabel biedt een overzicht van de begroting 2026 na verwerking van de 1 [e] begrotingswijziging 2026 [1] en de diverse ontwikkelingen die zich tot 31 augustus 2026 hebben voorgedaan. Hierbij zijn actuele onderwerpen die na 31 augustus liggen eveneens meegenomen om een zo actueel mogelijk inzicht te bieden. De uitkomsten van deze 2e voortgangsrapportage 2026 vormen normaliter de basis voor een begrotingswijziging 2026. Een gemeenschappelijke regeling biedt een begrotingswijziging altijd in een zienswijzeprocedure aan de gemeenteraden en provinciale staten van de deelnemers aan. De termijn voor een zienswijzeprocedure is 12 weken. Met deze termijn wordt echter de balansdatum van 31 december 2026 overschreden. Ingevolge de provinciewet [2] kan een algemeen bestuur ná balansdatum geen begrotingswijziging meer vaststellen. Om die reden kan voor de uitkomsten van de 2 [e] voortgangsrapportage geen formele begrotingswijziging aangeboden worden. Om de deelnemers actief te voorzien van actuele informatie wordt de 2 [e] voortgangsrapportage wel ter informatie naar
1 De 1e begrotingswijziging 2026 is nog niet vastgesteld, besluitvorming na het doorlopen van de zienswijzeprocedure van 12 weken staat gepland voor het Algemeen Bestuur van 7 december 2026 2 Artikel 196 Provinciewet (vergelijkbaar met artikel 192 Gemeentewet)
13
gemeenteraden en staten toegezonden. De gevolgen van de deze 2 [e] voortgangsrapportage op de (verwachte) ontwikkeling van de deelnemersbijdragen zijn opgenomen in paragraaf 5.3.
De voornaamste ontwikkelingen op basis van de 2 [e] voortgangsrapportage 2026 zijn: 1. Lager dan geraamde productie voor deelnemers € 4,4 miljoen (nadeel). Tegenover dit nadeel staan een aantal financiële meevallers: 2. Lagere personele lasten mede vanwege het later invullen van vacatures € 1,15 miljoen (voordeel). 3. Aframing onvoorzien met € 0,2 miljoen (voordeel).
In dit gedeelte wordt bovenstaande tabel nader toegelicht per onderwerp. Deze uitsplitsing biedt inzicht in de specifieke ontwikkelingen die zich tot en met augustus 2026 hebben voorgedaan. Hierbij zijn actuele onderwerpen die na 31 augustus liggen eveneens meegenomen om een zo actueel mogelijk inzicht te bieden.
5.2.1 Productie deelnemers
Bij de 1e voortgangsrapportage bleek dat de productie 12% achterliep op de begroting. Bij de 2e voortgangsrapportage is zichtbaar dat deze achterblijvende productie 21% is. Achtergrond is dat de in te vullen van vacatures, met name in het kader van Robuuste RUD, in de begroting 2026 opgenomen zijn vanaf januari zijn en dat invulling van de vacatures vanaf augustus 2026 plaatsvindt. Ook het hoger dan verwachte verzuimpercentage veroorzaakt productieverlies. Tot en met augustus 2026 bedraagt de productieachterstand € 4,4 miljoen (nadeel). Prognose is dat de productie over de periode 1 september tot en met 31 december 2026 gerealiseerd wordt. Met de ontwikkeling van het team leidinggevenden wordt ingezet op het realiseren van de afspraken met de deelnemers en het realiseren van afgesproken productiviteit.
5.2.2 Personeelslasten In de begroting 2026 zijn de vacatures, waaronder die in het kader van de Robuuste RUD, vanaf januari ingerekend. Zoals hiervoor aangegeven zijn deze vacatures met name in de tweede helft van het jaar ingevuld. Een aanzienlijk deel van de nieuwe medewerkers, die zijn geworven in het kader van Robuuste RUD, zijn gestart per 1 augustus 2026. De latere invulling van vacatures leidt in 2026 tot lagere personeelsgerelateerde lasten en heeft tegelijkertijd invloed gehad op de beschikbare capaciteit en daarmee op de gerealiseerde productie. In de 1 [e] Voortgangsrapportage 2026 zijn reeds lagere personeelslasten gerapporteerd voor een bedrag van € 0,9 miljoen. Cumulatief verwacht RUD Zeeland dus € 2,1 miljoen lagere personeelslasten in 2026.
5.2.3 Onvoorzien Tot op heden is in 2026 onvoorzien nog niet ingezet. In de 1 [e] Voortgangsrapportage 2026 is daarom onvoorzien afgeraamd met € 0,2 miljoen (voordeel). De inschatting is dat dit mogelijk gedurende de rest van het jaar nog maar gedeeltelijk zal plaatsvinden. Om die reden wordt ook nu een bedrag van € 0,2 miljoen afgeraamd waarmee het resterende budget afgerond nihil bedraagt.
De ontwikkeling van de deelnemersbijdragen naar aanleiding van de 2 [e] voortgangsrapportage is tweeledig enerzijds neemt de verwachte algemene bijdrage van de deelnemers af als gevolg van de achterblijvende productie ad € 4,4 miljoen, anderzijds bedraagt het verwachte negatieve resultaat 2026 € 3,1 miljoen hetgeen naar rato gedragen wordt door de deelnemers.
De verwachte ontwikkeling in de bijdrage van de deelnemers als volgt:
14
Figuur 5: Overzicht verwachte ontwikkeling deelnemersbijdragen o.b.v. 2 [e] voortgangsrapportage 2026
Organisaties willen doelen bereiken. Er bestaan altijd risico’s die de realisatie van doelstellingen in de weg kunnen staan. RUD Zeeland wil risico’s, kansen en onzekerheden tijdig onderkennen en deze risico’s optimaal beheersen.
Op organisatieniveau is per risico de gevolgklasse gerelateerd aan de kansklasse. Zo ontstaat de risicoscore. De risicoscore is bepalend voor de aandacht die een specifiek risico krijgt van het management en het bestuur.
De risicoscore (op organisatieniveau) op basis van de geactualiseerde risico-inventarisatie ziet er als volgt uit:
15
De geïdentificeerde risico’s en de financiële doorrekening op basis van de geactualiseerde risicoinventarisatie ziet er als volgt uit:
Figuur 6: Geïdentificeerde risico’s en doorrekening (bedragen in €) per 31 augustus 2026
De basis voor bovenstaande tabellen is de risicoparagraaf zoals opgenomen in de jaarstukken 2025. Bij de implementatie van de nieuwe financieringssystematiek in de begroting 2028 vindt een integrale actualisatie plaats van de risico’s. Ten opzichte van de jaarstukken 2025 is een risico toegevoegd en dat betreft risico 4. Uitstel aanpassing gemeenschappelijke regeling. Het uitstel vormt een risico voor de Gemeenschappelijke Regeling RUD Zeeland op extra kosten als gevolg van het niet tijdig invoeren van de naamswijziging en de daarmee verband houdende kosten voor een juridisch valide alternatief voor alle deelnemers. De financiële impact is nog niet inzichtelijk, vandaar is de impact op P.M. gezet.
16
Figuur 7: Weerstandscapaciteit van RUD Zeeland (bedragen in €) per 31 augustus 2026
Het weerstandsvermogen, zijnde de beschikbare weerstandscapaciteit gedeeld door de benodigde capaciteit, geeft de mate aan waarin financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen.
De totale beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt ultimo 2026 naar verwachting € 831.000 (algemene reserves, bestemmingsreserve en onvoorzien) en bedraagt de ratio voor 2026 2,46. Hierbij is uitgegaan van dekking door de deelnemers van het negatieve resultaat over 2025 en het verwachte negatieve resultaat over 2026. Het cumulatieve ratio weerstandscapaciteit over de jaren 2026 tot en met 2029 bedraagt 1,42.
RUD Zeeland heeft als doel een ratio weerstandsvermogen te hebben in de categorie ‘voldoende’ dus tussen 1,0 en 1,4. In deze categorie is er een verantwoorde balans tussen enerzijds de aanwezige risico’s en anderzijds de financiële buffer om deze risico’s op te vangen zonder dat dit ten koste gaat van de organisatiedoelstellingen. De richtlijn van de VZG staat een reservepositie toe van maximaal 5% van de totale baten. Voor 2026 betekent dat een maximale reservepositie van ruim € 1.200.000. De werkelijke reservepositie is € 790.000 en daarmee ruimschoots lager dan het maximum. De gewenste ratio weerstandsvermogen (tussen 1,0 en 1,4) wordt gehaald en valt enkelvoudig en cumulatief hoger uit.
Er van uitgaande dat een negatief jaarrekeningresultaat door de deelnemers gedekt wordt, is het weerstandsvermogen daarom voldoende en valt de reservepositie binnen de VZG-norm.
17