Hardenberg, 21 september 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Fractie CU t.a.v. de heer M.G.M.C. Kuckelkorn
Datum 20 oktober 2026
Portefeuillehouder Wethouder Van der Wel
Zaaknummer 1220329 VERZONDEN 20 oktober 2026
Onderwerp Beantwoording schriftelijke vragen fractie CU - Energie Noodfonds
Beste meneer Kuckelkorn,
Het college heeft uw vragen van 19 september 2026 over het Energie Noodfonds ontvangen. Het
college geeft haar reactie eerst met een korte inleiding en vervolgens met een inhoudelijke reactie
per vraag.
Inleiding
De gemeente Hardenberg zet op verschillende manieren in op het voorkomen en verminderen van
financiële problemen bij inwoners, waaronder problemen die ontstaan door hoge energielasten. Dit
richt zich niet specifiek op inwoners die op een sociaal minimum leven. Ook inwoners die een
modaal of bovenmodaal inkomen hebben kunnen financiële bestaansonzekerheid ervaren. Deze
inzet is terug te vinden in onder andere het beleidsplan Financiële bestaanszekerheid en het
Programma Energie.
[In het beleidsplan Financiële bestaanszekerheid (zie link beleidsplan Financiële bestaanszekerheid)](https://hardenberg.raadsinformatie.nl/document/14959829/3/9_2024-0356+Gem+Hberg+Brochure+Beleidsplan+financieel+bestaanszekerheid+DEF+dec_2024?connection_type=1&connection_id=8833824)
is bewust gekozen voor een brede aanpak van financiële bestaansonzekerheid. We kijken daarbij
niet alleen naar afzonderlijke oorzaken van financiële problemen, zoals hoge energielasten, maar
vooral naar wat een inwoner nodig heeft om financieel bestaanszekerheid te ervaren. Samen met
onze ketenpartners zetten we onder andere in op preventie en vroegsignalering,
inkomensondersteuning en hulp bij betalingsachterstanden. Via vroegsignalering ontvangen we
signalen van betalingsachterstanden bij onder andere nutsbedrijven, zodat inwoners zo vroeg
mogelijk passende ondersteuning kan worden aangeboden.
1 van 8
Daarnaast beschrijft het door de gemeenteraad vastgestelde Programma Energie (zie link
[Programma Energie)](https://hardenberg.raadsinformatie.nl/document/15148792/2/Hardenberg+27_01+Programma+Energie+def?connection_type=1&connection_id=9157343) w at de gemeente doet rond de energierekening van inwoners, nu en in de
toekomst.
Een belangrijk onderdeel daarvan is het Energieloket van de gemeente Hardenberg. Via het
Energieloket krijgen alle huishoudens, zowel huurders als woningeigenaren, gratis ondersteuning
bij energiebesparing. Het loket is fysiek, telefonisch en digitaal bereikbaar en biedt informatie,
advies, praktische hulp en ondersteuning bij het aanvragen van subsidies.
De ondersteuning wordt afgestemd op wat een huishouden nodig heeft. Energiecoaches kunnen
bij inwoners thuis inzicht geven in het energieverbruik en adviseren over mogelijkheden om
energie te besparen. Waar nodig voert het Energie Klus Team kleine energiebesparende
maatregelen uit, zoals het aanbrengen van tochtstrips en radiatorfolie. Daarnaast kan een
Subsidiecoach inwoners ondersteunen bij het aanvragen van beschikbare subsidies.
Het is dus een combinatie van beiden om eventuele financiële problemen door stijgende
energieprijzen aan te pakken. Bij de beantwoording van onderstaande vragen betrekken we beide
door de gemeenteraad vastgestelde kaders.
Vraag 1
Heeft het college inzicht in de ontwikkeling van de gas- en elektriciteitsprijzen en de verwachtingen
richting de komende winter?
Antwoord
Het college volgt de ontwikkelingen via landelijke bronnen, waaronder het CBS en TNO. Het
college beschikt niet over eigen prognoses van de ontwikkeling van de gas- en elektriciteitsprijzen
richting de komende winter.
Vraag 2
Welke ontwikkeling van de energielasten verwacht het college voor verschillende typen
huishoudens?
Antwoord
Het college heeft geen invloed op stijgende energiekosten, omdat deze grotendeels worden
bepaald door (inter)nationale en geopolitieke ontwikkelingen. Het college kan niet voor
verschillende type huishoudens een ontwikkeling van de energielasten voorspellen.
De uiteindelijke energielasten zijn onder meer afhankelijk van het energiecontract, het
energieverbruik, de grootte en energiezuinigheid van de woning en de wijze waarop de woning
wordt verwarmd. Met name huishoudens met een hoog energieverbruik, een minder
energiezuinige woning zijn kwetsbaar voor hogere energielasten.
2 van 8
Vraag 3
Hoeveel huishoudens hebben in 2022 gebruik gemaakt van het door de gemeente
ingestelde energie-noodfonds en welk totaalbedrag is daadwerkelijk uitgekeerd.
Antwoord
Uit de 6e voortgangsbrief, verstuurd op 17 december 2024 aan de gehele raad, bleek het volgende
voor wat betreft het door u genoemde noodfonds:
Noodfonds inwoners
Met dit noodfonds willen we voorkomen dat huishoudens van gas en elektriciteit afgesloten
worden vanwege zeer hoge energielasten en/of uit huis gezet worden, of hun huis moeten
verkopen. De subsidieregeling 'Noodfonds inwoners Hardenberg 2023' is bedoeld als
achtervangregeling. Voor het geval dat inwoners nergens een beroep op konden doen. In het
begin is een paar keer geïnformeerd naar de mogelijkheden van dit noodfonds. Dat heeft niet
geleid tot een daadwerkelijk beroep op het noodfonds. Betrokkenen konden namelijk
terugvallen op voorliggende voorzieningen. Zoals het landelijk Tijdelijk Noodfonds Energie. In
2023 is € 20.000 besteed aan communicatie. We verwachten het verdere beschikbare budget ad
€ 250.000 niet meer nodig te hebben.
Verder blijkt uit de brief welke andere voorzieningen zijn ingezet voor wat betreft de aanpak van
de lokale energiecrisis zoals de energietoeslag en de bijzondere bijstand. De brief is toegevoegd
als bijlage.
Vraag 4
Heeft het college op dit moment zicht op het aantal huishoudens in Hardenberg dat moeite heeft
om de energierekening te betalen of betalingsachterstanden opbouwt.
Ziet het college daarbij een ontwikkeling waarbij ook huishoudens met een inkomen boven de
traditionele doelgroep van het minimabeleid financieel in de problemen komen?
Antwoord
De Monitor Energiearmoede van TNO/CBS geeft aan dat er in de gemeente Hardenberg 4,1% van
de huishoudens te maken hebben met energiearmoede. De monitor is gebaseerd op een landelijk
gehanteerde en wetenschappelijk onderbouwde methodiek en wordt sinds de energiecrisis (2022)
gebruikt voor ons lokale beeld. De monitor geeft echter geen inzicht in om welke huishoudens het
specifiek gaat.
Naast de monitor beschikt de gemeente over verschillende kanalen waarmee financiële problemen
bij inwoners kunnen worden gesignaleerd. Via de wettelijke vroegsignalering ontvangt de
gemeente bijvoorbeeld signalen van energieleveranciers wanneer inwoners een
3 van 8
betalingsachterstand hebben. Ook kunnen financiële problemen worden gesignaleerd door
ketenpartners en gemeentelijke professionals die contact hebben met inwoners. Vanuit deze
kanalen ziet het college op dit moment geen toename van betalingsachterstanden of hulpvragen
die specifiek samenhangt met hogere energielasten.
Vraag 5
Deelt het college onze zorg dat de betaalbaarheid van energie inmiddels een bredere groep
inwoners raakt, waaronder werkende inwoners en gezinnen met een modaal of bovenmodaal
inkomen?
Antwoord
De energiecrisis heeft laten zien dat hoge energielasten niet alleen inwoners met een laag inkomen
kunnen raken, maar ook huishoudens met een middeninkomen. Het Programma Energie stelt
daarom betaalbaarheid voor iedereen als uitgangspunt. Tegelijkertijd zijn er geen lokale gegevens
waaruit blijkt dat ook bovenmodale huishoudens in Hardenberg structureel in de problemen
komen door energielasten.
Vraag 6
Hoe wordt voorkomen dat deze inwoners buiten beeld blijven omdat zij formeel niet tot de
doelgroep van bestaande minimaregelingen behoren?
Antwoord
Binnen het Programma Energie is ondersteuning niet uitsluitend gekoppeld aan de doelgroep van
de minimaregelingen. Via het Energieloket kunnen alle huishoudens in de gemeente, zowel
huurders als woningeigenaren, gratis ondersteuning krijgen bij energiebesparing. Afhankelijk van
de situatie kan dit bestaan uit informatie en advies, ondersteuning door een energiecoach,
praktische energiebesparende maatregelen door het Energie Klus Team of hulp van een
subsidiecoach.
Zoals aangegeven in de inleiding richt het college zich bij het voorkomen en verminderen van
financiële problemen niet uitsluitend op inwoners die tot de doelgroep van de minimaregelingen
behoren, en ook niet specifiek alleen op energiearmoede. Preventie en proactieve dienstverlening
zijn een belangrijk uitgangspunt. De gemeente kijkt breder dan alleen naar wettelijke
vroegsignalering. Daarnaast helpt de armoederegisseur medewerkers en maatschappelijke partners
om financiële problemen te herkennen en inwoners door te verwijzen naar passende
ondersteuning. Zo proberen we ook inwoners te bereiken die niet via vroegsignalering of
minimaregelingen in beeld zijn.
4 van 8
Vraag 7
Hoe ondersteunt de gemeente inwoners die vanwege een ziekte of beperking afhankelijk zijn van
medische apparatuur op elektriciteit en daardoor noodzakelijke hogere energiekosten hebben?
Antwoord
In aanvulling op het antwoord bij vraag 6 kijkt de gemeente breder dan alleen naar
energiearmoede. Inwoners die door medisch noodzakelijke apparatuur structureel hogere
energiekosten hebben, kunnen zich bij de gemeente melden. Wanneer deze meerkosten niet
vanuit een andere voorziening worden vergoed, kan worden beoordeeld of bijzondere bijstand
mogelijk is.
Vraag 8
Kan het college aangeven of hiervoor binnen de huidige regelingen voldoende mogelijkheden
bestaan en waar eventuele hiaten zitten?
Antwoord
Wij zien op dit moment geen specifieke signalen of aanvragen bijzondere bijstand binnenkomen
van inwoners die financieel in de problemen komen door hogere energiekosten vanwege het
gebruik van medisch noodzakelijke apparatuur.
Voor inwoners die deze noodzakelijke meerkosten niet zelf kunnen dragen, kan bijzondere bijstand
uitkomst bieden, mits zij aan de voorwaarden voor bijzondere bijstand voldoen. Het college is
daarom van mening dat er binnen de huidige regelingen voldoende mogelijkheden zijn om
inwoners die zich met deze kosten melden te ondersteunen. Op dit moment ziet het college hierin
geen concrete hiaten.
Vraag 9
Welke mogelijkheden heeft het college om inwoners die financieel klem dreigen te komen door
hun energierekening vroegtijdig in beeld te krijgen en te ondersteunen. En werkt de gemeente
hierbij samen met woningcorporaties, energieleveranciers, schuldhulpverlening en
maatschappelijke organisaties?
Antwoord
Zoals beschreven in de inleiding heeft de gemeente verschillende mogelijkheden om inwoners met
financiële problemen vroegtijdig in beeld te krijgen. De door u genoemde partijen zijn bij de
gemeente bekend en maken deel uit van ons netwerk van ketenpartners en/of zijn aangesloten bij
de vroegsignalering. Via de ketenpartners en vroegsignalering ontvangt de gemeente signalen
over mogelijke financiële problemen, zodat inwoners waar nodig tijdig ondersteuning kan worden
geboden.
5 van 8
In de periode van 1 januari tot en met 1 oktober 2026 heeft de gemeente 1.692 vroegsignalen
ontvangen van vaste-lastenpartners. Hiervan waren 625 signalen afkomstig van
energieleveranciers. Ter vergelijking: in heel 2025 ontving de gemeente 2.822 vroegsignalen,
waarvan 692 van energieleveranciers. In 2024 ging het om 3.155 vroegsignalen, waarvan 805
afkomstig van energieleveranciers.
De cijfers over 2026 hebben betrekking op de eerste 9 maanden en zijn daardoor niet rechtstreeks
vergelijkbaar met de volledige voorgaande jaren.
Op basis van deze cijfers is vooralsnog geen sprake van een opvallende stijging van het aantal
vroegsignalen. Het gaat hierbij om het aantal ontvangen signalen en niet om het aantal unieke
huishoudens. Een huishouden kan meerdere keren in de vroegsignalering voorkomen.
Daarnaast is in de afgelopen 3 jaar 1 aanvraag voor bijzondere bijstand voor energiekosten
ingediend. De jaarafrekening moet nog worden aangeleverd, zodat kan worden beoordeeld of de
verstrekte bijzondere bijstand terecht is geweest.
Vraag 10
In 2022 hebben we het Noodfonds Energie in het leven geroepen voor 2 jaar met een bedrag van
€ 5 miljoen. Nu opnieuw onzekerheid bestaat over de energielasten, vragen wij het college:
Is het college bereid om te onderzoeken of opnieuw een lokaal energie-noodfonds ingesteld moet
worden voor inwoners die ondanks landelijke en bestaande gemeentelijke regelingen tussen wal
en schip dreigen te vallen?
Kan het college daarbij inzichtelijk maken:
- welke inwoners hiervoor in aanmerking zouden kunnen komen;
- welke inkomensgrenzen daarbij passend zouden zijn;
- hoeveel huishoudens naar verwachting geholpen zouden kunnen worden;
- welke financiële omvang een dergelijk fonds zou moeten hebben; en
- uit welke gemeentelijke middelen dit eventueel bekostigd zou kunnen worden?
Antwoord
Het college deelt de zorg dat stijgende energiekosten ertoe kunnen leiden dat inwoners financieel
in de knel komen. We erkennen de onzekerheid die dit met zich meebrengt en houden de
ontwikkelingen nauwlettend in de gaten. We vinden het belangrijk dat inwoners die moeite hebben
om rond te komen tijdig in beeld komen en passende ondersteuning krijgen. Daarbij willen we
voorkomen dat inwoners tussen wal en schip raken.
Inkomenspolitiek is in het algemeen een verantwoordelijkheid van het Rijk. We zien dat het Rijk
hierin zijn rol pakt, onder meer met de maatregelen uit de brief Acties Weerbaarheid Energieschok
van 20 april 2026. Daarnaast heeft het Rijk op 29 september 2026 bekendgemaakt dat het
landelijke Tijdelijk Noodfonds Energie opnieuw wordt opengesteld.
6 van 8
Van 4 januari tot en met 7 mei 2027 kunnen huishoudens een aanvraag indienen. De regeling is
bedoeld voor huishoudens met een inkomen tot 200% van het sociaal minimum en relatief hoge
energielasten. Afhankelijk van de verhouding tussen het inkomen en de energiekosten kunnen zij
een tegemoetkoming ontvangen van € 120 tot maximaal € 1.800. Het Rijk heeft daarbij
aangegeven dat iedereen die aan de voorwaarden voldoet en tijdig een aanvraag indient,
ondersteuning ontvangt. Het fonds sluit dus niet voortijdig wanneer het beschikbare budget is
bereikt.
De armoederegisseur zal het landelijke Tijdelijk Noodfonds Energie actief onder de aandacht
brengen bij onze professionals en ketenpartners, zoals Samen Doen, het Infohuis en andere
organisaties die contact hebben met inwoners. Zo kunnen zij inwoners hierover informeren en waar
nodig doorverwijzen. Daarnaast wordt vanuit het Rijk een landelijke campagne ingezet om het
Noodfonds onder de aandacht te brengen. Hiermee willen we ervoor zorgen dat inwoners die
ondersteuning nodig hebben, de beschikbare mogelijkheden ook daadwerkelijk weten te vinden.
Verder zijn er binnen de gemeente mogelijkheden om inwoners bij zowel tijdelijke als structurele
financiële problemen te ondersteunen. Wanneer de landelijke financiële ondersteuning in een
individuele situatie niet toereikend is, kan afhankelijk van de omstandigheden worden beoordeeld
of bijzondere bijstand mogelijk is. Daarbij kijken we niet alleen naar de energierekening, maar naar
de bredere financiële situatie van een huishouden en welke ondersteuning passend is.
Specifiek voor de energielasten zetten we daarnaast in op het structureel verlagen van het
energieverbruik en daarmee de energierekening. Via het Energieloket kunnen inwoners
ondersteuning krijgen bij energiebesparing en verduurzaming, bijvoorbeeld door
isolatiemaatregelen, energiecoaches en het Energie Klus Team.
Het college vindt het belangrijk dat inwoners de beschikbare hulp daadwerkelijk weten te vinden.
Daarom zetten we, naast het actief informeren van professionals en ketenpartners, in op preventie
en vroegsignalering. Zo proberen we inwoners met financiële problemen tijdig in beeld te krijgen
en hen naar passende ondersteuning te begeleiden.
Daarmee zijn er naar verwachting voldoende mogelijkheden om inwoners die financieel in de knel
komen te ondersteunen. Op basis van het huidige beeld ziet het college daarom geen aanleiding
om, naast het landelijke Tijdelijk Noodfonds Energie, een aanvullend lokaal noodfonds in te richten.
Bij deze afweging weegt ook de ervaring met het eerdere gemeentelijke noodfonds mee. Dit fonds
was bedoeld als laatste vangnet voor inwoners die niet met andere beschikbare voorzieningen
geholpen konden worden. Van dit fonds is uiteindelijk geen gebruik gemaakt.
Tot slot ontvangt het college op dit moment geen signalen of aanvragen waaruit blijkt dat
inwoners met de beschikbare ondersteuning onvoldoende geholpen kunnen worden.
7 van 8
Als uit onze monitoring blijkt dat groepen inwoners ondanks deze voorzieningen tussen wal en
schip vallen, bezien we opnieuw welke aanvullende lokale ondersteuning nodig is.
Met vriendelijke groet,
burgemeester en wethouders van de gemeente Hardenberg,
secretaris, burgemeester,
B.M. de Vries M.W. Offinga
Beantwoordingsbrief vastgesteld in b&w vergadering d.d. 20 oktober 2026
Bijlage
- Raadsbrief 6e Voortgangsbrief lokale aanpak energiecrisis Hardenberg
Afschrift aan
- Raadsleden en schaduwfractieleden
8 van 8