Goes, 7 oktober 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Format technische vragen Gemeenteraad
Col2
Datum indienen
Datum indienen:
Indiener(s):Stan Jasperse, Chantal Peereboom, Gert Kruitbosch en Wesley van der Walle (VVD)
Indiener(s):Stan Jasperse, Chantal Peereboom, Gert Kruitbosch en Wesley van der Walle (VVD)
Onderwerp:Technische vragen Programmabegroting Goes 2027–2030
Onderwerp:Technische vragen Programmabegroting Goes 2027–2030
Vragen
Antwoorden
Programma 1. Bestuur en financiën
Programma 1. Bestuur en financiën
1. Blz. 18 en 64 – Woonlasten en lokale lastendruk Welke factoren verklaren dat de woonlasten en de lokale lastendruk in Goes hoger liggen dan in andere Zeeuwse gemeenten, terwijl de gemiddelde WOZ-waarde relatief lager is?
De gemiddelde WOZ-waarde is voorlopig voor 2026 € 368.000, er is in de begroting iets verkeerd gegaan met de CBS-cijfers van Goes voor 2026. Dat wordt gecorrigeerd. Voor de OZB zijn gemeenten vrij om de tarieven vast te stellen. In het verleden had Goes hoge OZB-tarieven en lage tarieven voor afvalstoffenheffing en rioolheffing. Met de vaststelling van het nieuwe Gemeentelijk rioleringsplan een aantal jaren gelden, is een forse stijging van de tarieven rioolheffing doorgevoerd. Dat was het moment dat de woonlasten meer zijn gestegen dan in de andere Zeeuwse gemeenten en wij van positie van lage woonlasten in het Zeeuwse vergelijk, naar hoge woonlasten zijn gestegen. Nu we al een aantal jaren terughoudend zijn in het verhogen van de tarieven (meestal alleen inflatiecorrectie) zien we dat de woonlasten van de andere gemeenten meer in de buurt van de Goese woonlasten komen.
2. Blz. 18 – Apparaatskosten Hoe verhouden de apparaatskosten van € 992 per inwoner zich tot die van vergelijkbare gemeenten en andere Zeeuwse gemeenten, en om welke reden is deze vergelijking niet in de begroting opgenomen?
Iedere indicator wordt afgezet tegen de gehele provincie Zeeland en Nederland. Andere Zeeuwse gemeenten hebben de volgende apparaatskosten: Terneuzen € 1.134 Vlissingen € 458 Middelburg € 1.106 Andere vergelijkbare gemeenten: Gorinchem € 961 Venray € 1.037
3. Samenvatting financiële positie / paragraaf Ombuigingen In de samenvatting is € 2,8 miljoen aan ombuigingen voor 2027 opgenomen, oplopend tot € 9,5 miljoen in 2030. In de tabel in de paragraaf Ombuigingen is circa € 2,7 miljoen zichtbaar. Hoe sluiten deze bedragen op elkaar aan? Graag per jaarschijf uitgesplitst naar het reeds gerealiseerde deel en de nog openstaande taakstelling.
De bruto ombuigingen op blz. 150 van de begroting is € 2.771.000 → afgerond € 2,8 miljoen. Zie tabel hieronder voor uitsplitsing per jaar: Overzicht realisatie x € 1.000 2027 2028 2029 2030 Ombuiging 2.771 9.301 9.547 8.673 Gerealiseerd 2.488 5.782 5.905 5.905 Resterend 283 3.519 3.642 2.768
4. Samenvatting en toelichting financiële positie – Strategisch ontwikkelscenario en kapitaallasten Wat is het financiële effect van het gekozen strategisch ontwikkelscenario op het begrotingssaldo 2027–2030 ten opzichte van de oorspronkelijke investeringsplanning uit de kadernota? Welk deel daarvan bestaat uit een voordeel op de kapitaallasten door het later realiseren van investeringen, en hoe is geborgd dat deze kapitaallasten in de juiste jaarschijven zijn opgenomen?
Dit staat op blz. 7 onder “D. Nieuwe financiële mutaties”, punt 9 Investeringsplanning strategische ontwikkel scenario. Dit bestaat volledig uit een voordeel op de kapitaallasten.
5. Samenvatting financiële positie – Strategisch ontwikkelscenario Welke realisatiegraad van investeringen wordt in dit scenario per jaar verondersteld en hoe verhoudt deze zich tot de feitelijke realisatie in 2024 en 2025 en de prognose voor 2026?
Van de opgenomen investeringen wordt verondersteld dat deze volledig worden gerealiseerd. Voor het jaar 2027 is in totaal € 11,1 miljoen uitbreiding + € 13,6 miljoen vervanging = € 24,7 miljoen aan bruto investeringen opgenomen. Ter vergelijking: de bruto investeringen in de materiële vaste activa in de jaarrekening 2025 waren € 36,6 miljoen en in de jaarrekening 2024 € 32,3 miljoen. In de bestuursrapportage 2026 wordt gerapporteerd over de bijstelling van de investeringskredieten voor 2026.
6. Toelichting financiële positie – Structureel perspectief na 2030 Hoe ziet het meerjarige exploitatiesaldo eruit wanneer de kapitaallasten van alle geplande investeringen volledig zijn verwerkt, inclusief de doorwerking na 2030, rekening houdend met de uitkering uit de verkoop van de kerncentrale en het wegvallen van het reguliere ZEH-dividend?
Deze doorrekeningen zijn nog niet gemaakt en maken straks onderdeel uit van de Kadernota 2028 en de Programmabegroting 2028. Het wegvallen van het reguliere dividend betekent een nadeel in de exploitatiebegroting van: • 2028: € 2,3 miljoen • 2029: € 2,0 miljoen • Vanaf 2030: € 1,5 miljoen
7. Blz. 72 – Schuldpositie en ZEH-middelen Hoe ontwikkelen de rentelasten zich bij een schuld van € 121 miljoen in de periode 2027– 2030? Welke bestemming is voorzien voor de circa € 40 miljoen uit ZEH, en wat zou het effect van (gedeeltelijke) aflossing op de rentelasten zijn?
In 2027 zijn de rentelasten € 3,1 miljoen oplopend naar € 4,7 miljoen in 2030. Deze stijging is een direct gevolg van het investeringsniveau van de komende jaren. Hierdoor neemt de totale schuld toe van 121 miljoen in 2027 tot 156 miljoen in 2030. Voor de gehele begrotingsperiode wordt voor nieuwe leningen gerekend met een rentepercentage 3,75%. Voor de ZEH-middelen is nog geen bestemming voorzien. Momenteel loopt het voortraject van de verkoop ZEH. Er is op dit moment nog geen besluit genomen over de verkoop. Op 19 november 2026 is de Buitengewone Algemene vergadering van Aandeelhouders. Op dat moment kunnen de aandeelhouders hun stemming uitbrengen over de verkoop. Pas als het besluit tot verkoop definitief is zal worden nagedacht over hoe de middelen ingezet worden. Op de bestaande lening portefeuille kan niet boetevrij afgelost worden. We kunnen de middelen van de verkoop ZEH wel gebruiken om de toekomstige financieringsbehoefte op te vangen. Uitgaande van een ontvangst € 40 miljoen zou dit een rentevoordeel opleveren van ongeveer € 1,5 miljoen per 2028.
8. Overzicht weerstandscapaciteit – Algemene reserve Uit welke afzonderlijke claims bestaat het bedrag van € 63,562 miljoen op de algemene reserve? Graag per claim de onderbouwing en de verwachte besteding per jaarschijf.
De claims zijn gespecificeerd op blz. 11 van de begroting. Het totaal van de claims op de algemene reserve is € 63,562 miljoen. Claims worden gebruikt als toekomstige dekking die via een begrotingswijziging aan de raad worden voorgelegd. De verwachte besteding (dus bijvoorbeeld uitgave voor een investering) volgen uit de dan voorliggende begrotingswijziging.
9. Overzicht weerstandscapaciteit – Algemene reserve Welk deel van deze claims heeft betrekking op projecten die ook onder de uitbreidingsinvesteringen vallen, en hoe zijn de financiële gevolgen daarvan verwerkt in de exploitatie en de geprognosticeerde balans?
Alle claims op blz. 7 met uitzondering van claim “SPUK-realisatiestimulans” en “Oekraïne”.
10. Reserves en voorzieningen – Inzet vrijvallende bestemmingsreserves Wat is het effect op de kapitaallasten en de leningbehoefte per jaar (2027–2030 en daarna) wanneer vrijvallende bestemmingsreserves worden ingezet als dekking voor uitbreidingsinvesteringen, vergeleken met inzet ten gunste van het begrotingssaldo?
De lening behoefte veranderd niet wanneer we bestemmingsreserves vrij laten vallen. De vrijval van bestemmingsreserves zorgt voor een toename van de vrije ruimte. Deze extra vrije ruimte kan ingezet worden ter dekking van de afschrijvingslasten van bijvoorbeeld de uitbreidingsinvesteringen. De vrijval zorgt niet voor een kasstroom. Hierdoor heeft het geen effect op de financieringsbehoefte. Bij het bepalen van de financieringsbehoefte worden alle investeringen/uitbreidingsinvesteringen meegenomen. Hoe de boekhoudkundige verwerking vervolgens verloopt (via de exploitatie of dekking uit reserves) heeft hier geen invloed op.
11. Blz. 106 – Bedrijfsvoering Wanneer zijn de gegevens op deze pagina voor het laatst geactualiseerd, en welke actuele cijfers zijn inmiddels beschikbaar?
Deze is onterecht niet geactualiseerd en aangepast in nieuwe versie.
12. Blz. 153 – Stadskantoor Waaruit bestaat het bedrag van € 5,5 miljoen voor aanpassingen en herinrichting van het stadskantoor, en welke onderdelen zijn noodzakelijk vanuit technische of wettelijke eisen?
De benodigde aanpassingen voor het stadskantoor hebben betrekkingen op noodzakelijk onderhoudswerkzaamheden, denk hierbij aan vervanging entree’s, sprinklerinstallatie, klimaatsysteem en bijbehorende aanpassingen in de installaties. De opgenomen kosten voor de herinrichting van het stadskantoor hebben betrekking op de centrale hal. Passend bij een moderne dienstverlening aan onze inwoners is het in lijn met de visie op dienstverlening nodig om de centrale hal her in te richten. Uiteindelijk is de bestaande hal 25 jaar geleden bedacht en ruim 20 jaar in gebruik. Meer concreet de beoogde aanpassingen hebben betrekking op de bezoekstromen, veiligheid, meubilair, akoestiek, uitstraling en het functioneel gebruik van de beschikbare ruimte.
13. Blz. 153 – Toegangscontrolesysteem Wat is de aanleiding voor de vervanging van het toegangscontrolesysteem van het stadskantoor?
Het huidige toegangssysteem is plus minus 20 jaar oud en zowel technisch als functioneel afgeschreven. De gehanteerde beveiligingsprotocollen in dit systeem zijn achterhaald waardoor er een verhoogd risico is, daarnaast zijn benodigde reserveonderdelen niet tot zeer slecht verkrijgbaar waardoor er een verhoogd risico is op totale uitval.
Programma 2. Ruimte en economie
Programma 2. Ruimte en economie
14. Blz. 24 – Nieuwgebouwde woningen Hoeveel woningen zijn in 2025 gerealiseerd en hoeveel woningen zijn in dezelfde periode gesloopt? Wat is daarmee de netto toename van de woningvoorraad per jaar?
Netto toename: 225 woningen De netto toename bestaat uit: Nieuwbouw: +252 woningen. Sloop: -93 woningen. Saldo toevoegingen en onttrekkingen: +66 woningen.
15. Blz. 26 – Poelplein en Nansenplein Hoe is het bedrag van 2 × € 250.000 voor de aanpak van het Poelplein opgebouwd, mede in relatie tot het eerder beschikbaar gestelde voorbereidingskrediet? Welke alternatieven, zoals een proef met het verder uit de rotonde leggen van de fietspaden, zijn hierbij overwogen, en hoe geldt dit voor het Nansenplein?
Poelplein: Er is geen eerder voorbereidingskrediet gevraagd voor het Poelplein. Gelet op de veiligheidsrisico’s zetten we de 2 × € 250.000 in voor een projectmatige aanpak. Een afweging over de concrete aanpak is daar integraal onderdeel van. Nansenplein: Voor het Nansenplein en Deltaplein is ombouw naar verkeerslichten voorzien volgens de voorkeursvariant. Aanpassingen van de huidige rotonde is daarmee niet doelmatig.
16. Aanpak Muidenweg – Recreatiezone (punten 18 en 21) Hoe verhoudt de aanpak van de Muidenweg zich tot de aanpak van de recreatiezone, mede in relatie tot de ontwikkeling van circa 900 recreatiewoningen door Driestar?
De Muidenweg is in beheer van waterschap Scheldestromen. We hebben hier geen plannen voor. Onsluiting van de recreatiezone loopt primair via de Aardebolleweg. Voor de recreatiewoningen wordt een tijdelijke bouwweg gerealiseerd. Deze loopt via onder andere de Nieuw Kraaijertsedijk en Calandweg.
17. Blz. 63 – Lijkbezorgingsrechten Om welke reden is voor de lijkbezorgingsrechten gekozen voor een lagere kostendekkendheid, en welke aanvullende opbrengst zou 100% kostendekkendheid opleveren?
Bij de vaststelling van de financiële verordening een aantal jaren gelden is ervoor gekozen om de overhead toerekening te doen op basis van het aantal ambtelijke uren. Waar in het verleden de overhead werd toegerekend op het totaal van de kosten van het taakveld. Doordat de lijkbezorging een urenintensief taakveld is, betekende de overhead toerekening op basis van uren een kostenstijging. Het was een politieke keuze om de tarieven niet meer te verhogen dan de jaarlijkse indexatie. Een 100% kostendekkendheid betekent een aanvullende opbrengst van € 482.000 per jaar.
18. Blz. 142 – Grondbeleid Met welke concrete maatregelen en binnen welke termijn wordt de op deze pagina genoemde doelstelling bereikt?
Om strategisch grondbeleid te voeren zijn een aantal zaken van belang: -deskundigheid en marktkennis. De vastgoedmarkt is gecompliceerd en kent professionele spelers. We zullen als gemeente goed op de hoogte moeten zijn van vraag en aanbod op de vastgoedmarkten hier adequaat op in moeten spelen. Hier gaan we op investeren. - Slagvaardigheid. We moeten als gemeente snel en flexibel kunnen inspelen op kansen en mogelijkheden op de vastgoedmarkt. We moeten dit organisatorisch nog beter inregelen. Het mandaat voor strategische aankopen wat in 2021 is afgegeven levert hier ook een belangrijke bijdrage aan.
19. Blz. 153 – Materieel Op basis van welke criteria wordt besloten tot vervanging van tractoren, bussen, vrachtwagens en ander materieel: het verstrijken van de afschrijvingstermijn of de feitelijke technische staat?
In principe hanteren wij de afschrijvingstermijn. Het komt echter voor dat bepaalde voertuigen op het moment van afschrijven nog bijzonder efficiënt en in een goede staat verkeren. Op dat moment wordt de afweging gemaakt, wat voordeliger is voor de gemeente. De aanschaf/ vervanging wordt dan soms een aantal jaren doorgeschoven.
Programma 3. Onderwijs, sport en cultuur
Programma 3. Onderwijs, sport en cultuur
20. Programma 3 – Speerpunt 3.4.1 Wat is de beoogde reikwijdte van het masterplan/onderzoek culturele infrastructuur? Hoe wordt het opgesteld, met welke partners en binnen welke kaders?
Het onderzoek richt zich op de culturele infrastructuur van Goes als geheel. Daarbij wordt gekeken naar de samenhang tussen culturele functies, organisaties en accommodaties en naar wat een groeiende centrumgemeente op langere termijn nodig heeft op het gebied van cultuur, cultuureducatie, participatie, talentontwikkeling en ontmoeting. Het onderzoek wordt in samenspraak met relevante culturele partners en andere betrokken partijen opgesteld. Bestaande en voorgenomen ontwikkelingen, waaronder die rond het museum, het theater, de bibliotheek, de muziekschool en andere culturele voorzieningen, worden daarbij in samenhang bezien. Het onderzoek heeft een verkennend en richtinggevend karakter. Het brengt kansen, knelpunten en mogelijke ontwikkelrichtingen in beeld en vormt daarmee een basis voor eventuele toekomstige keuzes. Eventuele voorstellen met financiële of andere bestuurlijke consequenties worden afzonderlijk ter besluitvorming voorgelegd.
21. Programma 3 – Speerpunt 3.4.2 Met welke concrete activiteiten of instrumenten wordt cultuur ingezet om ontmoeting, participatie en leefbaarheid te versterken?
Cultuur wordt op verschillende manieren ingezet om ontmoeting, participatie en leefbaarheid te versterken. Dit gebeurt onder andere via cultuureducatie en cultuurparticipatie, de inzet van culturele voorzieningen zoals de bibliotheek en het poppodium, ondersteuning van culturele initiatieven en verenigingen en activiteiten in wijken en dorpen. Daarnaast wordt ingezet op samenwerking tussen culturele en maatschappelijke partners en op programmering die inwoners actief betrekt. Ook grotere gezamenlijke activiteiten, zoals het themajaar 2028, kunnen als aanjager dienen voor nieuwe verbindingen tussen inwoners, organisaties en culturele aanbieders. Binnen de verdere ontwikkeling van de culturele infrastructuur wordt onderzocht hoe deze maatschappelijke functie van cultuur structureel kan worden versterkt.
22. Blz. 153 – Omnium Om welke reden zijn kosten voor het Omnium in de gemeentelijke begroting opgenomen, terwijl het Omnium is ondergebracht in de bv Omnium?
Op pagina 153 staan de vervangingsinvesteringen. Een aantal jaren geleden is ervoor gekozen om het vastgoed van de gebouwen over te hevelen naar de gemeente. Dat betekent dat de afschrijvingen en in het geval van pagina 153 de vervangingsinvesteringen op de balans van de gemeente staan. Het Omnium BV is de huurder van de accommodatie.
Programma 4. Sociaal domein
Programma 4. Sociaal domein
23. Blz. 11 – Reserve sociaal domein Waarvoor wordt de onttrekking van € 2,5 miljoen uit de reserve sociaal domein ingezet, en hoe verhoudt deze onttrekking zich tot de besparing van 0,5% in het sociaal domein in de begroting 2026?
In 2027 wordt uit de reserve sociaal domein het volgende onttrokken (zie blz. 7 van de begroting):. € 600.000 voor inzet Stevige Lokale Teams (SLT). € 1.800.000 ter dekking voor de huidige inkoopcontracten jeugdhulp die duurder zijn geworden doordat de aanbesteding 2026 niet door is gegaan. € 245.000 ter dekking pilot voor een inclusieve BSO op Kindcentrum de Marel. De besparing van 0,5% in het sociaal domein staat opgenomen bij de ombuigingen. En heeft geen relatie met de reserve sociaal domein
24. Toelichting financiële positie – Jeugdhulp Hoe verhoudt de neerwaartse bijstelling van de lasten Jeugdhulp (voordeel € 3,85 miljoen) zich tot de reeds ingeboekte ombuigingen Jeugd, inclusief de rijkstaakstellingen Jeugd? Welk deel van de ombuigingsopgave Jeugd is hiermee structureel gerealiseerd, welke taakstelling Jeugd resteert per jaar en met welke maatregelen wordt die ingevuld?
In 2026 is het voordeel op de jeugdhulplasten begroot op een voordeel van € 3,85 miljoen. Vanaf 2027 verwachten we structureel een voordeel van € 3,03 miljoen per jaar. Dit bedrag wordt verwerkt op de ingeboekte ombuigingen. Vanaf 2028 moet er nog een totaalbedrag van € 2,3 miljoen aan ombuigingen gerealiseerd worden. Hiervan is € 1,8 miljoen lokaal opgevoerd i.v.m. nieuwe aanbesteding op jeugdhulp, waardoor vanaf 2028 andere producten/tarieven gelden.
25. Toelichting financiële positie – Jeugdhulp Op welke uitgangspunten is de raming Jeugdhulp 2028–2030 gebaseerd, gelet op de genoemde onzekerheden rond de nieuwe aanbesteding en het registratiesysteem? Op basis waarvan wordt het voordeel als structureel aangemerkt?
De begroting voor de jeugdhulplasten 2027 -2030 wordt gemaakt met het ontwikkelde prognosemodel door IJZ. Hierbij wordt gekeken naar onder andere de declaratie-ontwikkelingen in 2026 t.o.v. 2025. Daarnaast wordt er een trendanalyse gemaakt. Ook wordt er een inschatting gemaakt van de prijsstijging voor de nieuwe tarieven per productcategorie. Hierbij wordt gekeken naar het daadwerkelijk gebruik van de specifieke productcodes binnen elke afzonderlijke gemeente. Elke nieuwe aanbesteding brengt een onzekere factor met zich mee m.b.t. tarieven en in te zetten producten. Dit wordt opnieuw meegenomen in de actualisatie van de begroting 2028.
Programma 5. Klimaat, energie en milieu
Programma 5. Klimaat, energie en milieu
26. Blz. 61 – Afvalstoffenheffing Om welke reden wordt de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing verlaagd van 98% naar 95%? Welke aanvullende opbrengst zou 100% kostendekkendheid opleveren, en wat betekent dat voor het tarief van een één- en meerpersoonshuishouden?
Op zich is de verlaging van de kostendekkendheid geen reden of actie op zich. Dat is meer een uitkomst van de begroting. Met de begroting bepalen we nog niet het tarief voor de afvalstoffenheffing, al is de begroting wel zo bepaald dat we uitgaan van een indexering van de tarieven met 2,5%. Wanneer we bij de vaststelling van het tarief eind van dit jaar zouden besluiten tot een hogere kostendekkendheid, en dus een hoger tarief, dan heeft dit een positief effect op de begrotingssladi. 100% kostendekkendheid betekent € 284.000 meeropbrengst. Vast tarief eenpersoonshuishouden € € 193,80 (concept tarief was € 181,20) Vast tarief eenpersoonshuishouden € € 259,10 (concept tarief was € 242,40)
27. Blz. 62 – Rioolheffing Om welke reden is voor de rioolheffing gekozen voor een lagere kostendekkendheid? Welke aanvullende opbrengst zou 100% kostendekkendheid opleveren, en wat betekent dat voor het tarief van een één- en meerpersoonshuishouden?
Zie toelichting bovenstaande vraag. 100% kostendekkendheid betekent €1.219.000 meeropbrengst. De maatstaf voor de rioolheffing is de WOZ waarde. Dus is er geen onderscheid tussen eenpersoons- en meerpersoonshuishoudens. Per jaar komt het tarief gemiddeld voor een koopwoning ongeveer € 54 hoger uit.
Algemene dekkingsmiddelen
Algemene dekkingsmiddelen
28. Blz. 53 – OZB Waaruit bestaat de stijging van de OZB met 2,5%, en hoe verhoudt deze zich tot de afspraak om in 2027 geen indexatie op de OZB toe te passen?
Zoals in de kadernota is aangegeven wordt de OZB (en andere lokale heffingen) geïndexeerd met 2,5%. Zo is dit ook in de tabel van de paragraaf lokale heffingen gezet. Abusievelijk is in de tekst van deze paragraaf geen indexering genoemd, dit is aangepast in de nieuwe versie.
29. Paragraaf Lokale heffingen – Reclamebelasting De reclamebelasting loopt tot 2029, terwijl voor 2030 een geïndexeerde tariefstijging van 4,85% is opgenomen. Hoe moet deze tariefstijging worden geïnterpreteerd?
De tariefstijging van 4,85% in 2030 is niet aan de orde omdat 2029 het laatste jaar van de reclamebelasting is. In de kolom 2030 had n.v.t. moeten staan. Dit wordt aangepast in de nieuwe versie.
30. Blz. 80 – Weerstandsvermogen: onbenutte belastingcapaciteit Hoe is de onbenutte belastingcapaciteit berekend, en welke heffingen, waaronder de OZB, zijn daarin meegenomen?
Op pagina 61 staat de afvalstoffenheffing: Kosten € 5.904.000 en opbrengsten € 5.620.000 Verschil € 284.000 Op pagina 62 staat de rioolheffing: Kosten € 8.280.000 en opbrengsten € 7.061.000 Verschil € 1.219.000 Percentage redelijk peil van OZB vergeleken met tarieven OZB Goes. Verschil wordt vermenigvuldigd met de WOZ-waarde binnen gemeente Goes is de resterende € 735.000. Samen maakt dit de onbenutte belastingcapaciteit van € 2.238.000