Ermelo, 30 oktober 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Bijlage 5: Beleidskeuzes uitgelegd CW3.1. formulier
Betere vroegsignalering
Beleidskeuzes uitgelegd Onderbouwing doeltreffendheid, doelmatigheid en evaluatie (CW3.1)
Col2
Doel(en)
Het doel is met vroegsignalering in een vroeg stadium hulp aan te bieden aan mensen met geldzorgen. Zo kunnen problematische schulden en bedreigende situaties (zoals huisuitzetting en afsluiting van energie of drinkwater) voorkomen worden. Sinds de wetswijziging van 2021 biedt de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening ruimte voor het uitvoeren van vroegsignalering. Dit creëert de grondslag voor deling van signalen van achterstanden van vaste lasten (momenteel energie, drinkwater, huur en zorgverzekering; samen signaalpartners) met gemeenten die aanleiding zijn voor gemeenten om uit eigen beweging schuldhulpverlening aan te bieden. Alle gemeenten voeren sinds de wetswijziging vroegsignalering uit. Via een proactief hulpaanbod trachten zij de inwoner te bereiken en hulp aan te bieden ter voorkoming van problematische schulden en afsluiting of woningontruiming. In bestuurlijke afspraken zijn de volgende doelen vastgesteld: - Toe te werken naar het verdubbelen van het bereik van vroegsignalering tot 40%1 - Toe te werken naar het halveren van het percentage signalen dat niet wordt opgepakt vanwege onvoldoende kwaliteit of ongewenste (BRP-)uitval, tot 9%.2
Beleidsinstrumenten(en)
Het beleidsinstrument dat gekozen is, is een storting in het Gemeentefonds samenhangend met bestuurlijke afspraken met o.a. gemeenten waarin wordt afgesproken dat deze middelen worden ingezet voor de verbetering van vroegsignalering. De bestuurlijke afspraken zijn op 24 september ondertekend tussen alle branches van signaalpartners, Divosa, NVVK en VNG en SZW. De afspraken houden in dat partijen minimaal tot en met 2029 verbetermaatregelen doorvoeren om deze doelen te bereiken. Daarbij is het wenselijk deze middelen structureel beschikbaar te stellen om ook het behaalde resultaat te verankeren.
1Uitgaande van een gelijkblijvend aantal opgepakte meldingen, waarbij we uitgaan van het aantal meldingen in 2024 (ca. 705.000). Bij een streven naar een bereik van 40% komt dit uit op circa 280.000 meldingen waarbij succesvol contact is gelegd in 2029. 2Een signaal dat niet aan het wettelijke vereiste voldoet, mag de gemeente niet verwerken gezien de vereiste proportionaliteit van de verwerking (Handreiking Wgs, Autoriteit persoonsgegevens, p.6). In 2024 wordt 17% van de signalen niet opgepakt. In 2024 is voor het eerst gekeken naar de redenen waarom signalen niet worden opgepakt. Circa de helft komt door uitsluiting BRP (24%) en vanwege het feit dat het signaal onterecht is (28%). Andere redenen zijn 'bekend bij SHV', 'herhaalde melding' en 'overig'. We beogen voor 2029 dat het percentage niet-opgepakte signalen is gehalveerd ten opzichte van 2024.
| Financiële gevolgen voor het Rijk | Vanuit SZW wordt een bijdrage geleverd in het realiseren van de doelstellingen van de bestuurlijke afspraken door jaarlijks 20 miljoen structureel beschikbaar te stellen. Daarmee worden voor het overgrote deel gemeenten ondersteund via het gemeentefonds en middelen gereserveerd voor landelijke initiatieven die bijdragen aan deze verbetermaatregelen. De voorgenomen uitgaven zijn van de middelen uit het basispakket IBO problematische schulden. Hiervan zijn de middelen over 2025 & 2026 inmiddels beschikt (via de meicirculaire 2025 & 2026 via het gemeentefonds) en worden de structurele middelen van tijdens de augustusbesluitvorming aan gemeenten overgeheveld. Dit landt in de septembercirculaire 2026. Zoals opgenomen in de bestuurlijke afspraken is het voor een verantwoorde voortzetting van de inspanningen door gemeenten na die periode, van belang dat met gemeenten afspraken zijn gemaakt over een structurele financiële impuls voor de verbetering van vroegsignalering. Daarom zijn deze middelen ook structureel beschikbaar gesteld. | Col3 | Col4 | Col5 | Col6 | Col7 | Col8 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Financiële gevolgen voor het Rijk | Jaar | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 | Struc. |
| Financiële gevolgen voor het Rijk | Bedrag in miljoen | 20 | 20 | 20 | 20 | 20 | 20 |
| Financiële gevolgen voor maatschappelijke sectoren | Niet van toepassing. | Niet van toepassing. | Niet van toepassing. | Niet van toepassing. | Niet van toepassing. | Niet van toepassing. | Niet van toepassing. |
| Nagestreefde doeltreffendheid | Doordat gemeenten vroegtijdig signalen van financiële problemen ontvangen, kunnen zij in contact met hun inwoners passende hulp bieden. Wanneer meer mensen vroegtijdig in beeld zijn bij gemeentelijke schuldhulpverlening, kunnen problematische schulden en bedreigende situaties worden voorkomen. Dit beoogt dat vroegsignalering een bijdrage levert aan een afname van de problematische schuldenproblematiek in Nederland. In de wetsevaluatie van vroegsignalering wordt geconcludeerd dat dit beleidsinstrument doeltreffend is, omdat het bijdraagt aan het voorkomen en verminderen van problematische schulden. Ook wordt in de wetsevaluatie geconcludeerd dat door de inzet van vroegsignalering: • meer mensen met (dreigende) problematische schulden een passend hulpaanbod ontvangen en accepteren; • drempels voor toegang tot integrale schuldhulpverlening omlaag gaan; • betalingsproblemen niet verder verslechteren en daarmee bedreigende situaties worden voorkomen, en dat schuldhulpverlening hierdoor effectiever is. De aanbevelingen om de doeltreffendheid verder te vergroten zijn meegenomen in eerdergenoemde bestuurlijke afspraken en verbetermaatregelen. | Doordat gemeenten vroegtijdig signalen van financiële problemen ontvangen, kunnen zij in contact met hun inwoners passende hulp bieden. Wanneer meer mensen vroegtijdig in beeld zijn bij gemeentelijke schuldhulpverlening, kunnen problematische schulden en bedreigende situaties worden voorkomen. Dit beoogt dat vroegsignalering een bijdrage levert aan een afname van de problematische schuldenproblematiek in Nederland. In de wetsevaluatie van vroegsignalering wordt geconcludeerd dat dit beleidsinstrument doeltreffend is, omdat het bijdraagt aan het voorkomen en verminderen van problematische schulden. Ook wordt in de wetsevaluatie geconcludeerd dat door de inzet van vroegsignalering: • meer mensen met (dreigende) problematische schulden een passend hulpaanbod ontvangen en accepteren; • drempels voor toegang tot integrale schuldhulpverlening omlaag gaan; • betalingsproblemen niet verder verslechteren en daarmee bedreigende situaties worden voorkomen, en dat schuldhulpverlening hierdoor effectiever is. De aanbevelingen om de doeltreffendheid verder te vergroten zijn meegenomen in eerdergenoemde bestuurlijke afspraken en verbetermaatregelen. | Doordat gemeenten vroegtijdig signalen van financiële problemen ontvangen, kunnen zij in contact met hun inwoners passende hulp bieden. Wanneer meer mensen vroegtijdig in beeld zijn bij gemeentelijke schuldhulpverlening, kunnen problematische schulden en bedreigende situaties worden voorkomen. Dit beoogt dat vroegsignalering een bijdrage levert aan een afname van de problematische schuldenproblematiek in Nederland. In de wetsevaluatie van vroegsignalering wordt geconcludeerd dat dit beleidsinstrument doeltreffend is, omdat het bijdraagt aan het voorkomen en verminderen van problematische schulden. Ook wordt in de wetsevaluatie geconcludeerd dat door de inzet van vroegsignalering: • meer mensen met (dreigende) problematische schulden een passend hulpaanbod ontvangen en accepteren; • drempels voor toegang tot integrale schuldhulpverlening omlaag gaan; • betalingsproblemen niet verder verslechteren en daarmee bedreigende situaties worden voorkomen, en dat schuldhulpverlening hierdoor effectiever is. De aanbevelingen om de doeltreffendheid verder te vergroten zijn meegenomen in eerdergenoemde bestuurlijke afspraken en verbetermaatregelen. | Doordat gemeenten vroegtijdig signalen van financiële problemen ontvangen, kunnen zij in contact met hun inwoners passende hulp bieden. Wanneer meer mensen vroegtijdig in beeld zijn bij gemeentelijke schuldhulpverlening, kunnen problematische schulden en bedreigende situaties worden voorkomen. Dit beoogt dat vroegsignalering een bijdrage levert aan een afname van de problematische schuldenproblematiek in Nederland. In de wetsevaluatie van vroegsignalering wordt geconcludeerd dat dit beleidsinstrument doeltreffend is, omdat het bijdraagt aan het voorkomen en verminderen van problematische schulden. Ook wordt in de wetsevaluatie geconcludeerd dat door de inzet van vroegsignalering: • meer mensen met (dreigende) problematische schulden een passend hulpaanbod ontvangen en accepteren; • drempels voor toegang tot integrale schuldhulpverlening omlaag gaan; • betalingsproblemen niet verder verslechteren en daarmee bedreigende situaties worden voorkomen, en dat schuldhulpverlening hierdoor effectiever is. De aanbevelingen om de doeltreffendheid verder te vergroten zijn meegenomen in eerdergenoemde bestuurlijke afspraken en verbetermaatregelen. | Doordat gemeenten vroegtijdig signalen van financiële problemen ontvangen, kunnen zij in contact met hun inwoners passende hulp bieden. Wanneer meer mensen vroegtijdig in beeld zijn bij gemeentelijke schuldhulpverlening, kunnen problematische schulden en bedreigende situaties worden voorkomen. Dit beoogt dat vroegsignalering een bijdrage levert aan een afname van de problematische schuldenproblematiek in Nederland. In de wetsevaluatie van vroegsignalering wordt geconcludeerd dat dit beleidsinstrument doeltreffend is, omdat het bijdraagt aan het voorkomen en verminderen van problematische schulden. Ook wordt in de wetsevaluatie geconcludeerd dat door de inzet van vroegsignalering: • meer mensen met (dreigende) problematische schulden een passend hulpaanbod ontvangen en accepteren; • drempels voor toegang tot integrale schuldhulpverlening omlaag gaan; • betalingsproblemen niet verder verslechteren en daarmee bedreigende situaties worden voorkomen, en dat schuldhulpverlening hierdoor effectiever is. De aanbevelingen om de doeltreffendheid verder te vergroten zijn meegenomen in eerdergenoemde bestuurlijke afspraken en verbetermaatregelen. | Doordat gemeenten vroegtijdig signalen van financiële problemen ontvangen, kunnen zij in contact met hun inwoners passende hulp bieden. Wanneer meer mensen vroegtijdig in beeld zijn bij gemeentelijke schuldhulpverlening, kunnen problematische schulden en bedreigende situaties worden voorkomen. Dit beoogt dat vroegsignalering een bijdrage levert aan een afname van de problematische schuldenproblematiek in Nederland. In de wetsevaluatie van vroegsignalering wordt geconcludeerd dat dit beleidsinstrument doeltreffend is, omdat het bijdraagt aan het voorkomen en verminderen van problematische schulden. Ook wordt in de wetsevaluatie geconcludeerd dat door de inzet van vroegsignalering: • meer mensen met (dreigende) problematische schulden een passend hulpaanbod ontvangen en accepteren; • drempels voor toegang tot integrale schuldhulpverlening omlaag gaan; • betalingsproblemen niet verder verslechteren en daarmee bedreigende situaties worden voorkomen, en dat schuldhulpverlening hierdoor effectiever is. De aanbevelingen om de doeltreffendheid verder te vergroten zijn meegenomen in eerdergenoemde bestuurlijke afspraken en verbetermaatregelen. | Doordat gemeenten vroegtijdig signalen van financiële problemen ontvangen, kunnen zij in contact met hun inwoners passende hulp bieden. Wanneer meer mensen vroegtijdig in beeld zijn bij gemeentelijke schuldhulpverlening, kunnen problematische schulden en bedreigende situaties worden voorkomen. Dit beoogt dat vroegsignalering een bijdrage levert aan een afname van de problematische schuldenproblematiek in Nederland. In de wetsevaluatie van vroegsignalering wordt geconcludeerd dat dit beleidsinstrument doeltreffend is, omdat het bijdraagt aan het voorkomen en verminderen van problematische schulden. Ook wordt in de wetsevaluatie geconcludeerd dat door de inzet van vroegsignalering: • meer mensen met (dreigende) problematische schulden een passend hulpaanbod ontvangen en accepteren; • drempels voor toegang tot integrale schuldhulpverlening omlaag gaan; • betalingsproblemen niet verder verslechteren en daarmee bedreigende situaties worden voorkomen, en dat schuldhulpverlening hierdoor effectiever is. De aanbevelingen om de doeltreffendheid verder te vergroten zijn meegenomen in eerdergenoemde bestuurlijke afspraken en verbetermaatregelen. |
3Kamerstukken II, 2023-2024, 24 515, nr. 766 4Kamerstukken II, 2024-2025, 24 515, nr. 812
5Kamerstukken II, 2024-2025, 24 515, nr. 770
Noodfonds energie
De zeven onderdelen van Beleidskeuzes uitgelegd/CW 3.1
1 Doel(en) Het doel van het fonds is om kwetsbare huishoudens met een laag inkomen en een relatief hoge energierekening in de winter van 2026/2027 financieel tegemoet te komen. 2 Beleidsinstru Kansrijke opties zijn het structureel verlagen van de ment energierekening via verduurzaming, een permanent publiek (en) energiefonds voor gerichte steun, en betere toegang tot bestaande
2 Beleidsinstru Kansrijke opties zijn het structureel verlagen van de ment energierekening via verduurzaming, een permanent publiek (en) energiefonds voor gerichte steun, en betere toegang tot bestaande
regelingen door centrale informatiepunten en actieve doorverwijzing. Om het nu urgente probleem van stijgende energieprijzen het hoofd te bieden, is een tijdelijk publiek energiefonds dat kwetsbare huishoudens voor de korte termijn verlichting kan brengen en een verbinding legt naar meer structurele oplossingen, een kansrijke beleidsoptie. 3 Financiële Er is €193 miljoen gereserveerd voor het Noodfonds Energie. Deze gevolgen voor middelen zijn bestemd voor zowel de uitvoeringskosten als de het Rijk tegemoetkomingen zelf. Naar verwachting komen circa 450.000
3 Financiële Er is €193 miljoen gereserveerd voor het Noodfonds Energie. Deze gevolgen voor middelen zijn bestemd voor zowel de uitvoeringskosten als de het Rijk tegemoetkomingen zelf. Naar verwachting komen circa 450.000
huishoudens in aanmerking voor een tegemoetkoming van gemiddeld €360. Hierbij is relevant dat er geen sprake is van een op=op-regeling zoals bij eerdere edities van TNE het geval was. Iedereen die een aanvraag doet en aan de voorwaarden voldoet, krijgt de tegemoetkoming. 4 Financiële De maatschappelijke impact is aanwezig. Door de tijdelijke gevolgen voor ondersteuning hebben huishoudens met lagere energiekosten een maatschappel hoger besteedbaar inkomen. Ook wordt het risico op ijke sectoren betalingsachterstanden bij huishoudens verminderd. Daarnaast
4 Financiële De maatschappelijke impact is aanwezig. Door de tijdelijke gevolgen voor ondersteuning hebben huishoudens met lagere energiekosten een maatschappel hoger besteedbaar inkomen. Ook wordt het risico op ijke sectoren betalingsachterstanden bij huishoudens verminderd. Daarnaast
voorkomt het dat huishoudens hun woning moeten verlaten. 5 Nagestreefde De tegemoetkoming biedt directe financiële hulp aan huishoudens doeltreffendh in acute nood, wat sociale onrust en gezondheidsproblemen (bijv. eid koude woningen) voorkomt. Het biedt daarnaast gerichte
5 Nagestreefde De tegemoetkoming biedt directe financiële hulp aan huishoudens doeltreffendh in acute nood, wat sociale onrust en gezondheidsproblemen (bijv. eid koude woningen) voorkomt. Het biedt daarnaast gerichte
ondersteuning, omdat het kan worden afgestemd op huishoudens met de hoogste energielasten en laagste inkomens. 6 Nagestreefde Het is kosteneffectief op korte termijn, omdat het duurdere doelmatigheid gevolgen als gezondheidskosten door te koude woningen (tijdelijk)
6 Nagestreefde Het is kosteneffectief op korte termijn, omdat het duurdere doelmatigheid gevolgen als gezondheidskosten door te koude woningen (tijdelijk)
voorkomt. Het is relatief makkelijk te implementeren omdat het – anders dan wetgeving in formele zin – minder tijd kost. 7 Evaluatiepara Omdat het een publieke regeling betreft is SZW voor de uitvoering graaf van een evaluatie gebonden aan onderstaande punten:
Omdat het een publieke regeling betreft is SZW voor de uitvoering van een evaluatie gebonden aan onderstaande punten:
- Evalueren van doelmatig- en doeltreffendheid;
- Lessen trekken zodat deze inzichten benut kunnen worden bij de ontwikkeling van toekomstig beleid.
Om de effectiviteit van het fonds te waarborgen, monitoren we maandelijks het bereik en de kosten, evalueren we jaarlijks de impact op energiearmoede, en passen we het beleid aan op basis van tussentijdse inzichten. Ook zal er, wanneer het fonds gesloten is, een evaluatie plaatsvinden op doelmatig- en doeltreffendheid van het Noodfonds Energie.