Eindhoven, 19 mei 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Vragen van de fractie PRO over het uitdaagrecht.
De technische vragen rondom het Uitdaagrecht zijn via de griffie bij ons binnengekomen. Onderstaand vind je de antwoorden daarop. We hopen dat dit meer duidelijkheid geeft voor het debat van vanmiddag.
1. Is er ergens in de procedure ruimte voor de dieners voor mondelinge toelichting vanuit de gemeente? _Ja, een indiener kan voor de formele indiening contact opnemen om in gesprek te gaan. Hierbij_ _worden informatie en randvoorwaarden gedeeld en kan op verzoek worden meegedacht. Als_ _initiatiefnemer genoeg informatie heeft gekregen of rechtstreeks een uitdaging bij het college_ _wil indienen, is in de Verordening een helder proces opgenomen voor de formele indiening._
2. Zijn er situaties waarin de wet de mogelijkheid om tot toepassing van het uitdaagrecht te verzoeken verplicht? (nav artikel 2, lid 2) _Er zijn geen situaties waarin de wet dit verplicht. Gemeenten kunnen onderwerpen uitsluiten._ _Wel zijn Gemeenten wettelijk verplicht om het Uitdaagrecht op te nemen in hun verordening_ _inwonersparticipatie vóór 1 januari 2027. Dat betekent: de gemeente moet inwoners en_ _maatschappelijke organisaties de mogelijkheid bieden om een uitdaging in te dienen en een_ _zorgvuldig proces in te richten voor beoordeling en besluitvorming. De gemeente is niet_ _verplicht om ieder initiatief toe te kennen. Het college van B&W neemt uiteindelijk het besluit._
3. Is er ook een wettelijke termijn waarbinnen het college het verzoek moet doorsturen naar het bestuursorgaan? (nav artikel 6, lid 1) _Het college moet ‘onverwijld’ doorsturen. Dat volgt uit art. 2:3 lid 1 Awb. Dat betekent in de_ _praktijk dat het college niet langer over het doorsturen mag doen dan noodzakelijk is._
4. Wanneer moet de gemeenteraad reageren op het verzoek om toepassing van het uitdaagrecht? (nav Artikel 6, lid 2) _Afhankelijk van de omvang en of er beleidswijzigingen nodig zijn bij de overdracht van de_ _uitvoeringstaken ligt de bevoegdheid om hierover te besluiten bij de gemeenteraad dan wel bij_ _het college van burgemeester en wethouders._ _Als de gemeenteraad bevoegd is om op het verzoek te reageren, dan heeft de raad 8 weken_ _om te reageren op het verzoek. De raad kan deze termijn met acht weken verdagen. Het_ _college bereid de beslissing van de raad voor._
5. Wat wordt precies bedoeld met Artikel 6, lid 3a (het verzoek ziet op een taak waarvan de aard zich tegen toepassing van het uitdaagrecht verzet)? Kunnen jullie hiervan een voorbeeld geven? _Sommige taken mag alleen de overheid uitvoeren en vallen niet onder dit recht. Bijvoorbeeld_ _omdat ze te maken hebben met gezag, rechtszekerheid of bescherming van_ _persoonsgegevens._ _Bijvoorbeeld het verstrekken van paspoorten, rijbewijzen en handhaving._
6. Hoe wordt omgegaan met ontbrekende informatie die vanuit artikel 5 lid 3 wordt gevraagd. Wordt hiervoor nog een verzoek tot aanvullen van ontbrekende informatie gedaan? (ivm artikel 6, lid 3c)
_Na het indienen van het formele verzoek wordt beoordeeld of deze voldoet aan de kaders van_ _de verordening. Als er aanvullende informatie nodig is voor de beoordeling wordt contact_ _gelegd met de indiener om deze op te vragen._
7. Hoe wordt bepaald of een verzoek daadwerkelijk ‘slimmer, beter, goedkoper of anders’ is dan de huidige uitvoering? Zijn daar beoordelingscriteria of een afwegingskader voor? _Er is bewust voor gekozen dit zo open te laten om geen initiatieven uit te sluiten, uiteindelijk is_ _het aan het bevoegde bestuursorgaan om te beslissen of het verzoek beter, slimmer of anders_ _is. In de implementatie fase doen we verdere ervaring op om te leren wanneer iets slimmer,_ _beter of anders is om dat als mogelijke afwijzingsgrond toe te voegen bij de evaluatie in 2027._ _‘Beter’ uitgevoerd is een interpretabele afwijzingsgrond. Er is voor gekozen deze op te nemen_ _zodat het Uitdaagrecht niet alleen van toepassing is als iets goedkoper wordt uitgevoerd, maar_ _dat het ook kansen biedt om zaken beter uit te voeren, denk aan een ‘win-win’ oplossing waar_ _bijvoorbeeld eenzaamheid wordt aangepakt tegelijk met groenbeheer. Er is voor gekozen hierbij_ _ruimte te laten voor een beoordeling die past bij de aard en de omvang van het initiatief._ _Draagvlak is bijvoorbeeld belangrijk, zo bleek uit het participatieproces._ _Voorbeeld: omwonenden moeten zich ook kunnen vinden in de andere invulling van een stuk_ _openbare ruimte. Hoe dit draagvlak wordt aangetoond, is niet vastgelegd. De ene keer kan een_ _verslag van een bijeenkomst passend zijn en de andere keer een handtekeningenlijst. Zoveel_ _mogelijk ruimte wordt geboden om het aan te laten sluiten bij het type initiatief en tegelijkertijd_ _recht te doen aan andere belanghebbenden._
_Denk daarbij bijvoorbeeld ook aan een initiatief dat dagopvang wil verzorgen voor kwetsbare_ _ouderen. Het is dan ook belangrijk dat er bij de doelgroep (de ouderen) draagvlak is voor het_ _initiatief._ _Een binnengekomen uitdaagverzoek wordt ten behoeve van de besluitvorming beoordeeld op_ _de volgende onderdelen:_
_- Leent de aard van de taak zich om over te worden gedragen aan inwoners en/of_ _maatschappelijke partijen._
_- Voldoet het uitdaagverzoek aan vastgesteld gemeentelijk beleid en andere wettelijke_ _spelregels._
_- Hebben we voldoende informatie om te beoordelen of kan worden voldaan aan de_ _gemeentelijke eisen (kwaliteit, kwantiteit, kosten e.d.) ten aanzien van de uitvoering._
_- Is er voldoende draagvlak bij andere belanghebbenden._
8. Komt er ook een standaard aanvraagformulier of handreiking voor inwoners/organisaties? Is er een loket voor ondersteuning? _Zie ook vraag 1. In de sector Gebieden en Wijken komt een eerste aanspreekpunt, en ook via_ _de_ _[website](https://eur03.safelinks.protection.outlook.com/?url=https%3A%2F%2Fwww.eindhoven.nl%2Fstad-en-wonen%2Fstad%2Fmeedenken&data=05%7C02%7Cwim.hermans@eindhoven.nl%7C12b1e26f81ed4cf7866108deb5826d2b%7Cf3ec39e8aec4458594574b7f7d82af96%7C0%7C0%7C639147768944420774%7CUnknown%7CTWFpbGZsb3d8eyJFbXB0eU1hcGkiOnRydWUsIlYiOiIwLjAuMDAwMCIsIlAiOiJXaW4zMiIsIkFOIjoiTWFpbCIsIldUIjoyfQ%3D%3D%7C0%7C%7C%7C&sdata=NYPw2UkPGr6dJRsY2fhjLCsH%2BZDRPp4OGQt2PnBm69Y%3D&reserved=0)_ _kom je als initiatiefnemer uit bij dit loket. Er is gekozen om niet met een standaard_ _aanvraagformulier te werken omdat dit niet voor iedereen toegankelijk is. In de fase van_ _implementatie doen we verdere ervaring op met wat er nodig is om uitdagingen goed te_ _begeleiden en kunnen we eventuele aanvullende hulpinstrumenten ontwikkelen (uiteraard ook_ _afhankelijk van de hiervoor beschikbare middelen)._
9. Wat wordt verstaan onder een lopend contract bij een externe partij (ivm artikel6, lid 4c). Zitten er termijnen aan hoe lang een contract nog moet lopen of hoe makkelijk hij opgezegd kan worden?
_De Gemeente heeft met veel partijen in de stad contracten voor de uitvoering van_ _werkzaamheden en taken. Bijvoorbeeld het contract met Dynamo over Jeugdwerk of met Cure_ _over afvalinzameling. Als het verzoek van het uitdaagrecht betrekking heeft op het werkveld van_ _een partij waarmee de gemeente een lopend contract heeft, moet dit met de huidige uitvoerders_ _van de taak worden afgestemd omdat er anders sprake is van contractbreuk._
_Lopende contracten kunnen een beperking vormen, maar er zijn voorbeelden binnen de_ _gemeente waar we binnen contracten rekening houden met bewonersinitiatieven. Mocht het in_ _de praktijk vaak voorkomen dat lopende contracten een belemmering vormen, kunnen we net_ _als andere gemeenten (Den Bosch) ervoor kiezen om in nieuwe contracten ruimte te bieden_ _aan het uitdaagrecht._
10. Naar wie reageert het bestuursorgaan op het verzoek? Naar college of rechtstreeks naar indiener? Aangezien inwoners bij college verzoek hebben ingediend? Gaat dit nog via college? (ivm artikel 6 lid 5) _Als het verzoek volledig is en het college een besluit kan nemen, volgt daarover een college_ _besluit en wordt dit door de behandelend ambtenaar van dit verzoek met de initiatiefnemers_ _gedeeld._
_Als het verzoek om toepassing van het uitdaagrecht wordt toegewezen, maakt het_ _bestuursorgaan afspraken met de indiener over de uitvoering van de taak en ook welke_ _stappen er volgen als de afspraken niet worden nagekomen._
_Als het verzoek om toepassing van het uitdaagrecht wordt afgewezen, krijgen initiatiefnemers_ _een navolgbare en gemotiveerde uitleg; wordt gekeken of het idee via een ander_ _participatiespoor kan worden opgepakt; worden de lessen uit het initiatief meegenomen in de_ _monitoring._
11. In de toelichting staat: “Onder maatschappelijke organisaties vallen organisaties die als doel hebben om een actieve bijdrage aan de samenleving in de gemeente te leveren, ongeacht de rechtsvorm waarin deze zijn georganiseerd. Ondernemingen zonder winstoogmerk kunnen daar ook onder vallen als zij lokale binding hebben. Ondernemers in algemene zin echter niet. Er moet een maatschappelijke component zijn.” Op basis van welke criteria beoordeelt het college/het bestuursorgaan of een organisatie kwalificeert als maatschappelijke organisatie en niet als onderneming met winstoogmerk?
_In onze Verordening is bewust gekozen om hierbij maatwerk te hanteren. Dit is om aan te_ _sluiten bij de Eindhovense context: zo kunnen we zorgen dat ook buurtinitiatieven, ongeacht_ _hun rechtsvorm, de mogelijkheid te krijgen om een taak over te nemen zonder dat zij hiervoor_ _een stichting moeten oprichten._