Ede, 6 oktober 2026
Beantwoording raadsvragen 2026/80
Schriftelijke vragen zoals omschreven in artikel 43 van het Reglement van Orde van de gemeenteraad van Ede.
Datum: 18 september 2026
Onderwerp: Rapportage criminele geldstromen in Oost-Nederland
Indiener: Naam – Partij Richard Hoogland – D66
Inleiding: Onlangs kwam er een rapportage uit van het RIEC Oost-Nederland over criminele geldstromen in de zorg [1]. In de rapportage zien we een groot aantal voorbeelden van vermoedens van criminele geldstromen in de periode 20202024. Kortom geldstromen waarvan de FIU zegt dat ze als verdacht kunnen worden gezien. Het zou gaan om 769 transacties in deze periode met een totale geldstroom van 71 miljoen euro. Het gaat hierbij om bijvoorbeeld grote contante geldstromen, grote overboekingen tussen rekeningen, ook naar het buitenland en/of privérekeningen, maar ook om onverklaarbare leningen en/of investeringen in luxegoederen die niet direct de zorg betreffen.
Beantwoording door het college van burgemeester en wethouders d.d. 6 oktober 2026
1. Heeft het college inzicht in de criminele geldstromen in gemeentelijke zorgtrajecten wat betreft WMO en Jeugdzorg en zo ja, om welke bedragen gaat het dan in Ede in de genoemde periode 2020-2024?
Antwoord: Criminele geldstromen zijn veelal verborgen en kunnen doorgaans pas worden vastgesteld na onderzoek door daartoe bevoegde instanties, zoals toezichthouders, opsporingsdiensten of het Openbaar Ministerie. Gelet op de omvang van zorgcriminaliteit in Nederland (deskundigen schatten dit op 10 miljard) valt niet uit te sluiten dat er ook in gemeente Ede zorgtrajecten zijn waar crimineel geld is betrokken.
_2._ Welke conclusies trekt het college uit de rapportage voor haar bedrijfsvoering, met name voor de wijze van contracteren van WMO- en Jeugdzorgaanbieders? Welke wijzigingen worden overwogen of voorbereid?
Antwoord: Het rapport gaat over periode 2020-2024. Toen waren een aantal zaken, waaronder regionaal toezicht Jeugd, nog niet ingericht. Het college neemt de bevindingen uit de rapportage zeer serieus. De rapportage benadrukt het belang van een zorgvuldige toegang tot zorg, contractmanagement en toezicht op en handhaving van de rechtmatige besteding van publieke middelen binnen de Wmo en Jeugdwet. Op dit moment is de werkwijze dat wij aanbieders toetsen op de kwaliteit en betrouwbaarheid voordat wij hen contracteren. En gedurende de contractperiode zorgen contractmanagers zowel bij Jeugd als Wmo ervoor dat aanbieders deze kwaliteit en de zorg ook daadwerkelijk volgens de afspraken leveren. Contractmanagers werken nauw samen met de toezichthouders Jeugd en Wmo. Zij houden binnen de Wmo proactief en reactief toezicht en binnen Jeugd doen zij reactief onderzoeken. Binnen Jeugd wordt de Bibob-toets opgenomen in het proces van contractering. Binnen Wmo verkennen we de mogelijkheden hiervoor en brengen we de consequenties hiervan in beeld. Er zijn recent diverse rapportages en adviezen verschenen over gemeentelijke grip op zorgcriminaliteit. We bekijken op korte termijn de implementatie hiervan.
3. Is het college bereid het Meldpunt zorgfraude meer onder de aandacht te brengen van met name cliënten en medewerkers die bij het proces van contracteren en/of toezichtproces zijn betrokken? Zo ja, welke specifieke acties gaat het college uitzetten?
Antwoord: Ja. Het gemeentelijk meldpunt fraude wordt bemand door medewerkers die (zijdelings) betrokken zijn bij het proces van contracteren en/of toezicht. Er wordt binnen de gemeente tevens samengewerkt door verschillende afdelingen in een zorgfraude-overleg. Het college wil zich inspannen om het meldpunt beter vindbaar te maken voor inwoners en het zorgfraude-overleg te professionaliseren en beter te verankeren in beleid en werkwijzen.
1 [Onderzoek RIEC Oost-Nederland: criminelen gebruiken zorg om miljoenen wit te wassen | Gemeente Ede](https://www.ede.nl/nieuws/onderzoek-riec-oost-nederland-criminelen-gebruiken-zorg-om-miljoenen-wit-te-wassen)
4. Ziet het college binnen de huidige wet- en regelgeving al mogelijkheden om lokaal of regionaal toezicht mogelijk te maken?
Antwoord: [Dit hebben we al. Zie ook eerder gestelde raadsvragen met zaaknummer 489661](https://ede.raadsinformatie.nl/document/15752978/1?connection_type=17&connection_id=12073499) (vraag 1). Het Wmo toezicht op lokaal niveau wordt uitgevoerd door twee gemeentelijke Wmo toezichthouders, in samenspraak met de juridisch adviseur en met inzet van de Veiligheids- en Gezondheidsregio GelderlandMidden (VGGM) als externe toezichthouder. Voor de inkoopregio JeugdFV zijn er meerdere toezichthouders actief. De toezichthouders voeren het toezicht en daarmee samenhangende onderzoeken, zowel reactief als proactief, uit. Daarnaast is zorgfraude en -criminaliteit één van de handhavingsknelpunten geprioriteerd door het RIEC Oost-Nederland. Ede werkt in districtelijk verband (Gelderland-Midden) via het programma ‘Samen Weerbaar’ aan de aanpak hiervan. Burgemeester Verhulst is portefeuillehouder en lobbyt landelijk voor een effectievere aanpak van zorgcriminaliteit. Hiervoor is onder andere aanvullende of aangepaste wetgeving nodig. Vanuit ‘Samen Weerbaar’ zijn in projectverband in Gelderland-Midden ook twee districtelijk toezichthouders Wmo en Jeugdwet actief.