Deventer, 20 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 20 november 2026.
Inhoud
1. Aanleiding en vertrekpunt......................................................................................................... 3
2. Leeswijzer.................................................................................................................................................... 6
3. Waar staat KonnecteD nu? ....................................................................................................... 7
3.1 Ontwikkeling van het bestand............................................................................................. 7 3.2 Financiële ontwikkeling en resultaten........................................................................... 15 3.3 Kostprijzen en benchmarks................................................................................................... 17 3.4 Werksoorten en dienstverlening ....................................................................................... 19 3.5 Inzicht in de huidige en toekomstige passende werkgelegenheid ........... 20 3.6 Organisatieontwikkeling......................................................................................................... 23
4. Waar gaan we naartoe? ................................................................................................................ 24
4.1 Versterking van de dienstverlening en verdere ontwikkeling van methodisch werken ................................................................... 24 4.2 Uitwerking van een vernieuwd model voor sturing en verantwoording ...................................................................................................................... 26 4.3 Financieel perspectief.............................................................................................................. 27 4.4 Samenwerking in het maatschappelijke netwerk .................................................. 30
5. Conclusies en vervolg...................................................................................................................... 31
5.1 Terugblik............................................................................................................................................ 31 5.2 Beantwoording van de centrale vraag........................................................................... 32 5.3 Nieuwe uitgangspositie ........................................................................................................... 34
5.4 Vooruitblik ........................................................................................................................................ 35 5.5 Opdracht fase 2 ............................................................................................................................ 35
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 2
Gemeenten hebben, samen met het Rijk, de verantwoordelijkheid om passende werkgelegenheid en ontwikkelmogelijkheden te realiseren voor inwoners met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. Vanuit landelijke ontwikkelingen rondom de Participatiewet en de toekomst van de sociale ontwikkelbedrijven zijn gemeenten en werkontwikkelbedrijven gevraagd gezamenlijk plannen te ontwikkelen voor een toekomstbestendige inzet van middelen, voorzieningen en dienstverlening. Daarbij ligt de nadruk op de ontwikkeling van inwoners en het vergroten van hun kansen op duurzame participatie en arbeidsinschakeling.
Om deze opgave ook in de toekomst te kunnen blijven vervullen, is een sterke sociale infrastructuur nodig: een samenhangend geheel van voorzieningen, samenwerkingsverbanden en vormen van werkgeverschap dat inwoners ondersteunt bij participatie naar vermogen.
Tegen deze achtergrond hebben de gemeenten Deventer en Olst-Wijhe en KonnecteD begin 2026 gezamenlijk het project Visie Sociale Infrastructuur 2040 gestart. Dit project bouwt voort op de aanbevelingen uit het rapport “Nieuwe wegen naar werk” (Radar, 2024), de strategische koers van KonnecteD en de ambitie van gemeenten om ook op langere termijn passende ondersteuning, ontwikkelmogelijkheden en werkgelegenheid te kunnen blijven bieden aan inwoners met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. De opdracht is om te onderzoeken welke sociale infrastructuur daarvoor nodig is, waarbij niet alleen wordt gekeken naar de positie van KonnecteD, maar nadrukkelijk ook naar het bredere netwerk van partners dat gezamenlijk verantwoordelijkheid draagt voor deze maatschappelijke opgave. Het uiteindelijke doel is te komen tot een gedeelde toekomstvisie en richtinggevende keuzes voor de uitvoering van de Participatiewet, de afbouw van de Wet sociale werkvoorziening en de wijze waarop gemeenten, KonnecteD en andere partners ook richting 2040 invulling
geven aan deze opgave.
Dit project heeft als doel te komen tot een gedeelde visie op wat onder passende werkgelegenheid, kwetsbare doelgroepen en een toekomstbestendige sociale infrastructuur wordt verstaan. In fase 2 worden hiervoor verschillende scenario's uitgewerkt, die als basis dienen voor bestuurlijke keuzes over de inrichting van de sociale infrastructuur in de periode 2027-2040.
Het project kent twee fasen. In fase 1 wordt onderzocht hoe doelgroepen, dienstverlening, organisatie en financiën zich naar verwachting ontwikkelen in de periode 2027–2030. Daarbij wordt gezamenlijk een feitelijke analyse uitgevoerd van het huidige bestand, de dienstverlening, de werksoorten, de financiële ontwikkeling en de wijze waarop KonnecteD is georganiseerd. Deze analyse moet een gedeeld beeld opleveren van de huidige situatie, de toekomstige ontwikkelingen en de belangrijkste kansen en risico's.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 3
Hoewel de toekomstige sociale infrastructuur nadrukkelijk wordt gezien als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeenten, KonnecteD, werkgevers, onderwijsinstellingen en maatschappelijke partners, richt fase 1 van dit project zich primair op de doelgroep waarvoor KonnecteD verantwoordelijk is en de wijze waarop voor deze doelgroep passende ontwikkel-, participatie- en werkmogelijkheden kunnen worden georganiseerd.
De analyse heeft daarom betrekking op de ontwikkeling van het klantenbestand van KonnecteD, de dienstverlening, werksoorten, organisatie en financiën die samenhangen met deze opdracht. De samenwerking met partners binnen zorg, welzijn, onderwijs, schuldhulpverlening en het UWV wordt daarbij nadrukkelijk betrokken, maar steeds vanuit de vraag welke bijdrage deze partijen leveren aan de ontwikkeling, participatie en arbeidsinschakeling van de doelgroep van KonnecteD.
Fase 1 is daarmee nadrukkelijk geen analyse van het gehele sociale domein van de gemeenten Deventer en Olst-Wijhe, maar een analyse van de maatschappelijke opgave, dienstverlening en uitvoeringsstructuur rondom de doelgroepen waarvoor KonnecteD verantwoordelijk is. De bredere sociale infrastructuur en de samenwerking met maatschappelijke partners worden in fase 2 verder beschouwd in relatie tot deze opgave
Deze rapportage vormt de afronding van fase 1. Het document brengt de belangrijkste inzichten uit de verschillende onderzoeken en sporen samen in één integraal verhaal. Het doel is niet om direct nieuwe beleidskeuzes te maken, maar om een gezamenlijk vertrekpunt te creëren voor gemeenten en KonnecteD. Daarmee ontstaat een gedeelde basis voor de vervolgstappen die in fase 2 worden uitgewerkt.
De centrale vraag in fase 1 luidt:
en de te verwachten meerjarige kostenontwikkeling bij KonnecteD realiseerbaar binnen de gemeentelijke financiële kaders 2027-2030?
De beantwoording van deze vraag is van belang omdat gemeenten en hun partners gezamenlijk voor de opgave staan om ook in de toekomst inwoners die ondersteuning nodig hebben bij werk en participatie passende ontwikkel- en werkmogelijkheden te bieden. Daarbij gaat het niet alleen om de rol en toekomstbestendigheid van KonnecteD, maar om de sociale infrastructuur als geheel. Om te komen tot een gedragen visie op deze sociale infrastructuur worden in de vervolgfase ook andere relevante partijen en ontwikkeling actief betrokken, zoals Circulus, het Jongerenloket, de Human Capital Agenda, UWV en andere partners in stad en regio. De opgave richt zich daarmee niet alleen op financiële houdbaarheid, maar vooral op de vraag hoe partijen gezamenlijk kunnen inspelen op veranderende maatschappelijke behoeften en hoe de ondersteuning van kwetsbare doelgroepen ook op langere termijn effectief kan worden georganiseerd.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 4
De uitkomsten van deze rapportage vormen daarom niet het eindpunt, maar het startpunt voor fase 2. Waar fase 1 zich primair richtte op een kwantitatieve en financiële analyse, staat in fase 2 de inhoudelijke maatschappelijke opgave centraal. Samen met betrokken partijen wordt toegewerkt naar een onderbouwde visie op de sociale infrastructuur die nodig is om ook op langere termijn, richting 2040, passende werkgelegenheid voor kwetsbare doelgroepen in Deventer en Olst-Wijhe te waarborgen. Op basis van deze visie worden nadere afspraken gemaakt over samenwerking, resultaten en inrichting, waarna een keuze wordt gemaakt voor de best passende governance.
Tot slot wordt opgemerkt dat de opgaven voor de beide gemeenten niet gelijk zijn. In Deventer ligt de uitvoering voor de Participatiewet (re-integratie) bij KonnecteD. Olst-Wijhe voert de Participatiewet voornamelijk in eigen beheer uit. De relatie met KonnecteD is voor Olst-Wijhe daardoor primair gebaseerd op de uitvoering van de Wsw, beschut werk en specifieke dienstverlening (uitvoering op onderdelen van de Participatiewet) op basis van dienstverleningsovereenkomsten.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 5
Deze rapportage vormt de afronding van fase 1 van het project Sociale Infrastructuur 2040. In fase 1 staat de volgende onderzoeksvraag centraal: “Zijn de verwachte ontwikkelingen in de verschillende doelgroepen en de te verwachten meerjarige kostenontwikkeling bij KonnecteD realiseerbaar binnen de gemeentelijke financiële kaders voor de periode 2027-2030?”
Om de centrale vraag te beantwoorden zijn in de projectopdracht zes deelvragen geformuleerd. Deze deelvragen richten zich op de ontwikkeling van de doelgroepen, de benodigde dienstverlening, de financiële consequenties en de toekomstbestendigheid van de sociale infrastructuur:
- Hoe ontwikkelen de verschillende doelgroepen zich richting 2030 en in welke mate zijn deze ontwikkelingen beïnvloedbaar door gemeentelijke beleidskeuzes?
- Hoe ontwikkelen de kosten van de verschillende doelgroepen zich en welke invloed hebben volumeontwikkelingen, beleidskeuzes en bedrijfsvoeringskeuzes op deze kostenontwikkeling?
- Hoe ontwikkelen de beschikbare gemeentelijke en rijksmiddelen zich richting 2030 en welke invloed hebben beleidskeuzes en veranderingen in de omvang van de doelgroepen op de beschikbare financiering?
- In welke mate is de huidige bedrijfsvoering van KonnecteD financieel beheersbaar en welke mogelijkheden zijn er om de doelmatigheid en kosteneffectiviteit verder te verbeteren?
- Welke vormen van passende werkgelegenheid en welke werksoorten zijn nodig voor de huidige en toekomstige doelgroepen, gelet op zowel de mogelijkheden van inwoners als de behoeften van werkgevers?
- Wat betekent de huidige samenstelling van het klantenbestand voor de benodigde dienstverlening en welke resultaten zijn, gegeven de kenmerken van de doelgroep, redelijkerwijs haalbaar op het gebied van participatie en uitstroom naar werk?
Hoofdstuk 2 geeft antwoord op deze deelvragen en beschrijft de huidige situatie. Hierbij wordt ingegaan op de ontwikkeling van de doelgroepen, de financiële positie van KonnecteD, de werksoorten en dienstverlening, de beschikbare en toekomstige passende werkgelegenheid, de kostprijzen per doelgroep en de organisatieontwikkeling. Daarmee ontstaat een gedeeld beeld van de huidige opgave en de ontwikkelingen richting 2030.
Hoofdstuk 3 bevat een doorkijk naar de toekomst en beschrijft welke ontwikkelingen relevant zijn voor de verdere inrichting van de sociale infrastructuur, de dienstverlening, de sturing, de financiering en de samenwerking met maatschappelijke partners.
In hoofdstuk 4 worden de conclusies van fase 1 samengevat, wordt de centrale onderzoeksvraag beantwoord en wordt vooruitgekeken naar fase 2. In deze vervolgfase verschuift het accent van analyse naar visievorming en worden samen met gemeenten, KonnecteD, werkgevers, onderwijsinstellingen, UWV en andere partners keuzes voorbereid voor de sociale infrastructuur richting 2040.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 6
Om te kunnen beoordelen of de verwachte ontwikkelingen in doelgroepen, dienstverlening en kosten binnen de financiële en organisatorische kaders voor de periode 2027-2030 realiseerbaar zijn, is inzicht nodig in de huidige positie van KonnecteD. Daarom is in fase 1 onderzocht hoe het cliëntenbestand, de dienstverlening, de organisatie en de financiële positie van KonnecteD zich de afgelopen jaren hebben ontwikkeld. Op basis van beschikbare data, documentanalyse en gesprekken met medewerkers, gemeenten en andere betrokken partijen is inzicht verkregen in de omvang en samenstelling van de doelgroepen, de wijze waarop ondersteuning wordt geboden, de inrichting van de organisatie en de ontwikkeling van inkomsten en uitgaven.
De analyse laat zien dat de context waarin KonnecteD opereert de afgelopen jaren aanzienlijk is veranderd. Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, wijzigingen in wet- en regelgeving en veranderingen in de samenstelling van de doelgroep beïnvloeden zowel de aard van de dienstverlening als de benodigde capaciteit en middelen. Door de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt zijn werkgevers vaker bereid inwoners met een relatief beperkte ondersteuningsbehoefte aan te nemen. Hierdoor vinden mensen met een korte afstand tot de arbeidsmarkt vaker zelfstandig of met beperkte ondersteuning werk. De doelgroep die een beroep doet op de dienstverlening van KonnecteD bestaat daardoor in toenemende mate uit inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt en een intensievere ondersteuningsbehoefte. Dit vraagt om een dienstverlening die blijft aansluiten op de behoeften van zowel inwoners als werkgevers en die ruimte biedt om in te spelen op veranderende omstandigheden.
Dit hoofdstuk beschrijft de belangrijkste kenmerken van de huidige situatie en vormt daarmee het vertrekpunt voor de analyse van de ontwikkelingen richting 2030.
Afbakening van het bestand In de oorspronkelijke projectopdracht werd onderscheid gemaakt tussen verschillende doelgroepen, waaronder bijstandsgerechtigden, statushouders, nietuitkeringsgerechtigden (NUG), jongeren vanuit VSO/PRO, voortijdig schoolverlaters (VSV), inwoners met loonkostensubsidie, mensen met een Wsw-indicatie en inwoners werkzaam binnen Beschut Werk. Tijdens de bestandsanalyse bleek echter dat deze indeling onvoldoende aansloot bij de beschikbare gegevens, de wijze waarop verantwoordelijkheden zijn georganiseerd en de financieringsstructuur van de uitvoering. Daarnaast bestaat tussen verschillende doelgroepen inhoudelijke overlap.
Daarom wordt in deze rapportage onderscheid gemaakt tussen vijf hoofdgroepen: Participatiewet, Inburgering, Wsw, Beschut Werk en loonkostensubsidie (LKS). Deze indeling sluit beter aan bij de beschikbare informatie, de uitvoeringspraktijk en de wijze waarop verantwoordelijkheden voor werk, participatie en ondersteuning zijn georganiseerd.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 7
De doelgroep Participatiewet vormt de grootste en meest diverse groep.
Hieronder vallen inwoners met een bijstandsuitkering, niet-uitkeringsgerechtigden die
ondersteuning richting werk ontvangen en een deel van de jongeren die uitstromen
vanuit VSO/PRO of voortijdig schoolverlaten. Ook statushouders en andere anderstaligen
worden, nadat zij zich in de gemeente hebben gevestigd, onderdeel van de gemeentelijke
opgave en worden daarom in deze analyse tot deze doelgroep gerekend.
De doelgroep loonkostensubsidie (LKS) bestaat uit inwoners met een arbeidsbeperking die kunnen werken, maar niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen. Werkgevers kunnen voor deze groep gebruikmaken van loonkostensubsidie wanneer sprake is van een vastgestelde loonwaarde beneden 100 procent.
De doelgroep Beschut Werk bestaat uit inwoners die vanwege een lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking uitsluitend kunnen werken in een beschutte en intensief begeleide werkomgeving. Anders dan bij de Wsw is hier nog sprake van nieuwe instroom, waardoor deze doelgroep de komende jaren naar verwachting verder groeit.
De Wsw-doelgroep bestaat uit inwoners met een dienstverband op grond van de voormalige Wet sociale werkvoorziening. Sinds de invoering van de Participatiewet is deze regeling gesloten voor nieuwe instroom. De omvang van deze groep neemt daardoor geleidelijk af, maar blijft nog jarenlang onderdeel van de gemeentelijke opgave als gevolg van bestaande dienstverbanden en de blijvende ondersteuningsbehoefte van de doelgroep.
Andere groepen, zoals inwoners met een Wajong-uitkering en WW-gerechtigden, zijn geen afzonderlijk onderdeel van deze analyse. Zij vallen primair onder de verantwoordelijkheid van het UWV. Voor zover zij gebruikmaken van gemeentelijke voorzieningen of instromen in trajecten van de gemeente of KonnecteD, zijn zij meegenomen binnen de relevante hoofdgroep.
Voor Olst-Wijhe zijn in dit hoofdstuk uitsluitend de cijfers opgenomen die betrekking hebben op dienstverlening die door KonnecteD wordt uitgevoerd. Het gaat daarbij met name om de Wsw, Beschut Werk en specifieke onderdelen van de Participatiewet. Voor de Participatiewet en loonkostensubsidies zien we in Olst-Wijhe dezelfde algemene ontwikkelingen als in Deventer. Waar relevant worden deze verschillen in de verdere analyse toegelicht.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 8
| Hoe ontwikkelt het bestand zich? | Col2 | Col3 | Col4 | Col5 |
|---|---|---|---|---|
| De analyse laat zien dat de ontwikkeling van lijnen aansluit bij landelijke trends. De Wsw- | de verschillende doelgroepen in grote populatie neemt verder af als gevolg van | |||
| pensionering en het ontbreken van nieuwe instroom. Tegelijkertijd groeit het aantal nwoners binnen Beschut Werk en de inzet van loonkostensubsidies. De omvang van de Participatiewet blijft per saldo relatief stabiel, terwijl de omvang van de | pensionering en het ontbreken van nieuwe instroom. Tegelijkertijd groeit het aantal nwoners binnen Beschut Werk en de inzet van loonkostensubsidies. De omvang van de Participatiewet blijft per saldo relatief stabiel, terwijl de omvang van de | pensionering en het ontbreken van nieuwe instroom. Tegelijkertijd groeit het aantal nwoners binnen Beschut Werk en de inzet van loonkostensubsidies. De omvang van de Participatiewet blijft per saldo relatief stabiel, terwijl de omvang van de | pensionering en het ontbreken van nieuwe instroom. Tegelijkertijd groeit het aantal nwoners binnen Beschut Werk en de inzet van loonkostensubsidies. De omvang van de Participatiewet blijft per saldo relatief stabiel, terwijl de omvang van de | pensionering en het ontbreken van nieuwe instroom. Tegelijkertijd groeit het aantal nwoners binnen Beschut Werk en de inzet van loonkostensubsidies. De omvang van de Participatiewet blijft per saldo relatief stabiel, terwijl de omvang van de |
| nburgeringsopgave afhankelijk blijft van lan van statushouders. Wanneer deze ontwikkelingen worden afgez een genuanceerd beeld. De ontwikkeling van grotendeels overeenkomstig de landelijke tr worden verwacht. Ook de afbouw van de Ws van een gesloten regeling. Bij Beschut Werk afgezet tegen het aantal inwoners, relatief ie Per saldo laat het bestand van KonnecteD da zien ten opzichte van vergelijkbare gemeente de omvang van het bestand zich grotendeels ontwikkelingen verwacht mag worden. De vr Participatiewetbestand moet worden geduid Hoe moeten we de omvang van het Particip De analyse laat zien dat de ontwikkeling van overeenkomt met de landelijke trend. Tegelij Deventer structureel boven het niveau van ve vraag op hoe deze omvang moet worden beo Ontwikkeling bestand KonnecteD 2020-20 | delijke ontwikkelingen en de huisvesting et tegen landelijke cijfers ontstaat het Participatiewetbestand verloopt end, maar ligt structureel hoger dan mag w sluit aan bij de landelijke ontwikkeling en loonkostensubsidies ligt de inzet, ts hoger dan het landelijk gemiddelde. armee geen uitzonderlijke ontwikkeling n. De eerste conclusie is daarmee dat ontwikkel zoals op basis van landelijke aag is vervolgens hoe de omvang van het . atiewetbestand duiden? het Participatiewetbestand in grote lijnen kertijd ligt de omvang van het bestand in el vergelijkbare gemeenten. Dat roept de ordeeld. 25 |
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 9
Een benchmark biedt hiervoor een eerste indicatie, maar vormt geen norm. Verschillen tussen gemeenten worden niet alleen beïnvloed door de kwaliteit van de uitvoering, maar ook door factoren zoals bevolkingssamenstelling, arbeidsmarktstructuur, gezondheid, onderwijsniveau en andere sociaaleconomische kenmerken. Daarom is ook gekeken naar de factoren die ten grondslag liggen aan het landelijke BUIGverdeelmodel.
Het BUIG-verdeelmodel is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek naar de kenmerken
die samenhangen met de verwachte omvang van de bijstandsopgave. Wanneer wordt
ingezoomd op deze factoren blijkt dat Deventer al langere tijd een relatief zware opgave
kent. Het aandeel van Deventer in de landelijke bijstandsuitgaven ligt structureel
hoger dan het aandeel dat via het verdeelmodel aan de gemeente wordt toegekend.
Tegelijkertijd is zichtbaar dat dit verschil de afgelopen jaren kleiner is geworden.
Wat leert ons dit? In de eerste plaats dat een stabiel of licht stijgend Participatiewetbestand in de afgelopen jaren niet onverwacht is gegeven de kenmerken van de gemeente en haar bevolking. In de tweede plaats dat de ontwikkeling van het bestand grotendeels gelijke tred houdt met de landelijke ontwikkeling. En ten slotte dat het verschil tussen de feitelijke opgave en de beschikbare middelen de afgelopen jaren iets kleiner is geworden, hoewel dit verschil nog steeds aanwezig is.
De analyse verschuift daarmee van de vraag waarom het bestand niet sterker daalt naar de vraag hoe het bestand is samengesteld. Juist die samenstelling bepaalt in toenemende mate de aard van de maatschappelijke opgave en de ondersteuning die nodig is om inwoners te laten participeren en ontwikkelen.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 10
| Col1 | Col2 | Col3 | Col4 | Col5 | te punten matiek ed van , financiën, dzaamheid tie vraagt er integrale entieerde ning. e trajecten vragen jktijdige aanpak rk en participatie, idelijke er. leidt tot een e behoefte aan , aangepaste eden en erkplekken. e vraag iding, n, vervoer en ogelijkheden capaciteit en ing. plaatsingen durige van zowel s als en een sterke dienstverlening. | Col7 | Col8 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Doelgroep | Ontwikkeling en kenmerk | en | Maatschappelijke opgave | Belangrijks aandachts | te punten | te punten | te punten |
| Participatiewet | Het volume blijft relatief stabiel, maar de samenstelling verandert. Het aandeel inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt en meervoudige ondersteuningsvragen nee toe. | mt | Het ondersteunen van een groeiende groep inwoners voor wie ontwikkeling, participatie, stabilisatie en arbeidsinschakeling steeds vaker hand in hand gaan. | Multiproble op het gebi gezondheid taal, zelfre en participa om een me en gediffer dienstverle | matiek ed van , fnanciën, dzaamheid tie vraagt er integrale entieerde ning. | matiek ed van , fnanciën, dzaamheid tie vraagt er integrale entieerde ning. | matiek ed van , fnanciën, dzaamheid tie vraagt er integrale entieerde ning. |
| Inburgeraars | De instroom fuctueert onder invloed van landelijke ontwikkelingen en de huisvesting van statushouders. Taalontwikkeling, participa en werk lopen steeds vake parallel. | tie r | Het bevorderen van duurzame integratie door taalontwikkeling, participatie en arbeidsmarkttoeleiding met elkaar te verbinden. | Succesvoll om een geli van taal, we met één du regievoerd | e trajecten vragen jktijdige aanpak rk en participatie, idelijke er. | e trajecten vragen jktijdige aanpak rk en participatie, idelijke er. | e trajecten vragen jktijdige aanpak rk en participatie, idelijke er. |
| Wsw | De doelgroep neemt geleidelijk af als gevolg va pensionering. Tegelijkertijd stijgt de gemiddelde leeftijd en neemt de ondersteuningsbehoefte to | n e. | Het behouden van passende werk- en ontwikkelmogelijkheden voor medewerkers die blijvend ondersteuning nodig hebben. | Vergrijzing toenemend begeleiding werkzaamh passende w | leidt tot een e behoefte aan , aangepaste eden en erkplekken. | leidt tot een e behoefte aan , aangepaste eden en erkplekken. | leidt tot een e behoefte aan , aangepaste eden en erkplekken. |
| Beschut Werk | De doelgroep groeit door nieuwe instroom en kent ee hoge begeleidingsintensite Voor een groot deel van de doelgroep blijft langdurige ondersteuning noodzakelij | n it. k. | Het bieden van duurzame participatie en passende werkmogelijkheden aan inwoners met een structurele ondersteuningsbehoefte. | Toenemend naar begele werkplekke ontwikkelm zet druk op ondersteun | e vraag iding, n, vervoer en ogelijkheden capaciteit en ing. | e vraag iding, n, vervoer en ogelijkheden capaciteit en ing. | e vraag iding, n, vervoer en ogelijkheden capaciteit en ing. |
| LKS | Het aantal inwoners dat m ondersteuning werkzaam is bij reguliere werkgevers neemt toe. | et | Het realiseren van duurzame arbeidsdeelname van inwoners met een arbeidsbeperking bij reguliere werkgevers. | Behoud van vraagt lang begeleiding werknemer werkgevers werkgevers | plaatsingen durige van zowel s als en een sterke dienstverlening. | plaatsingen durige van zowel s als en een sterke dienstverlening. | plaatsingen durige van zowel s als en een sterke dienstverlening. |
| Om de ontwikkeling van het bestand beter te naar volumes, maar ook naar de kenmerken ondersteuningsvraag. | Om de ontwikkeling van het bestand beter te naar volumes, maar ook naar de kenmerken ondersteuningsvraag. | begrijpen is niet alleen gekeken van de doelgroep en de aard van de | begrijpen is niet alleen gekeken van de doelgroep en de aard van de | begrijpen is niet alleen gekeken van de doelgroep en de aard van de | begrijpen is niet alleen gekeken van de doelgroep en de aard van de | begrijpen is niet alleen gekeken van de doelgroep en de aard van de | begrijpen is niet alleen gekeken van de doelgroep en de aard van de |
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 11
De tabel laat zien dat de ontwikkeling van het bestand niet alleen wordt bepaald door veranderingen in de omvang van de doelgroepen, maar vooral door veranderingen in de aard van de ondersteuningsvraag. Hoewel de doelgroepen onderling verschillen, is zichtbaar dat binnen vrijwel alle groepen sprake is van een toenemende behoefte aan begeleiding, ontwikkeling en ondersteuning op meerdere leefgebieden. Dit beeld sluit aan bij de bevindingen uit de interviews en bestandsanalyse, waarin financiële problematiek, psychische kwetsbaarheid, gezondheidsvraagstukken, taalachterstanden en beperkingen in zelfredzaamheid in meerdere doelgroepen terugkomen.
Opvallend is dat de groeiende doelgroepen andere eisen stellen aan de uitvoering dan de traditionele Wsw-doelgroep. Waar de opgave in het verleden voor een belangrijk deel bestond uit het organiseren van passende werkplekken voor een relatief stabiele doelgroep, ligt de nadruk tegenwoordig steeds vaker op ontwikkeling, begeleiding en het ondersteunen van inwoners met een complexere ondersteuningsvraag. Daardoor verschuift de opgave van het beheren van bestaande voorzieningen naar het begeleiden van inwoners langs verschillende routes naar participatie en werk.
De bestandsanalyse roept daarmee ook een aantal vragen op voor de huidige uitvoering. Sluit de bestaande dienstverlening nog voldoende aan bij de kenmerken van het huidige bestand? Wordt voldoende onderscheid gemaakt tussen inwoners die relatief snel kunnen uitstromen naar werk en inwoners die eerst een ontwikkel- of participatieroute nodig hebben? En zijn de resultaten waarop wordt gestuurd nog passend bij de feitelijke ondersteuningsvraag van de verschillende doelgroepen?
De analyse biedt geen aanleiding om te concluderen dat de huidige dienstverlening fundamenteel tekortschiet. Wel laat zij zien dat de veranderende samenstelling van het bestand vraagt om een periodieke toets op de aansluiting tussen doelgroep, dienstverlening en beschikbare capaciteit. Daarbij lijkt vooral winst mogelijk in een scherpere segmentering van het bestand, een sterkere regiefunctie bij inwoners met multiproblematiek, het eerder inzetten van financiële stabilisatie en het beter zichtbaar maken van ontwikkel- en participatieresultaten naast uitstroom naar werk.
Binnen de gemeente Deventer is momenteel sprake van een tweedeling in de uitvoering van de Participatiewet. Een deel van de doelgroep (zorgen & faciliteren) ontvangt ondersteuning vanuit de gemeente. Een ander deel van de doelgroep ontvangt dienstverlening via KonnecteD, gericht op ontwikkeling, arbeidsinschakeling en werk. Daarnaast is sprake van specifieke doelgroepen zoals inburgeraars, inwoners met een arbeidsbeperking die gebruikmaken van loonkostensubsidie, medewerkers binnen de Wsw en inwoners werkzaam binnen Beschut Werk.
Voor de groepen zorgen & faciliteren kan de dienstverlening worden gekarakteriseerd als relatief extensief. Gezien de omvang van deze doelgroep ligt de nadruk op inkomensondersteuning, stabilisatie en participatie. Het aantal contactmomenten is beperkt en er is minder ruimte voor intensieve begeleiding. Voor de groepen die door KonnecteD worden begeleid, is sprake van een meer intensieve vorm van dienstverlening, met lagere caseloads, frequentere contactmomenten en meer aandacht voor ontwikkeling richting werk.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 12
Een dergelijk onderscheid is niet ongebruikelijk. Ook in andere gemeenten wordt onderscheid gemaakt tussen inwoners met een direct of middellang perspectief op werk en inwoners waarvoor participatie, zorg of stabilisatie een belangrijkere rol speelt. De beschikbare middelen en capaciteit maken het immers niet mogelijk om voor alle inwoners dezelfde intensiteit van dienstverlening te organiseren.
Tegelijkertijd roept de bestandsanalyse een relevante vraag op. De analyse laat zien dat de samenstelling van het bestand verandert en dat een groeiend deel van de doelgroep te maken heeft met een combinatie van vraagstukken op het gebied van gezondheid, financiën, taal, zelfredzaamheid en participatie. Daarmee ontstaat de vraag of de huidige verdeling van dienstverlening nog optimaal aansluit bij de kenmerken van het bestand.
Voor sommige groepen kan een meer intensieve begeleiding leiden tot grotere kansen op werk of ontwikkeling. Daarnaast is het voorstelbaar dat ook binnen de groepen die nu primair gericht zijn op participatie en stabilisatie inwoners aanwezig zijn die met meer aandacht of begeleiding alsnog stappen richting werk kunnen zetten. Omgekeerd is het denkbaar dat voor bepaalde groepen de maatschappelijke opbrengst niet zozeer ligt in uitstroom naar werk, maar vooral in duurzame participatie, stabilisatie of behoud van een passende werkplek.
De bestandsanalyse biedt op dit moment nog onvoldoende inzicht om hier definitieve conclusies aan te verbinden. Wel maakt zij zichtbaar dat de vraag naar de optimale inzet van dienstverlening niet los kan worden gezien van de samenstelling van het totale bestand. Daarmee ontstaat niet alleen een uitvoeringsvraag voor KonnecteD, maar ook een gezamenlijke beleidsmatige vraag voor de gemeenten en KonnecteD: welke dienstverlening willen we voor de verschillende doelgroepen bieden, welke resultaten achten we realistisch en hoe zetten we de beschikbare capaciteit en middelen daarvoor in?
Wat betekent dit voor de huidige dienstverlening? De bestandsanalyse geeft geen aanleiding om te concluderen dat de huidige dienstverlening van KonnecteD fundamenteel tekortschiet. Wel roept de analyse de vraag op of de huidige verdeling van capaciteit, instrumenten en begeleiding nog optimaal aansluit bij de samenstelling van het huidige bestand.
Uit de interviews komt naar voren dat een aantal knelpunten vrijwel doelgroepoverstijgend is. Daarbij worden met name genoemd: financiële problematiek, psychische kwetsbaarheid, versnipperde casusregie, beperkte verbinding tussen zorg en werk, wachtlijsten richting specialistische ondersteuning en verschillen in de wijze waarop begeleiding wordt georganiseerd. Tegelijkertijd blijkt dat succesvolle trajecten vaak afhangen van een goede regiehouder, een integrale aanpak en een sterke verbinding tussen ontwikkeling, participatie en werk.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 13
De bestandsanalyse leidt daarmee tot een aantal relevante vragen voor de huidige uitvoering:
- Ontvangen inwoners met vergelijkbare ondersteuningsvragen ook vergelijkbare vormen van dienstverlening?
- Zijn cliënten in het meest passende dienstverleningsarrangement geplaatst?
- Sluit de huidige verdeling van capaciteit aan bij de feitelijke ondersteuningsbehoefte binnen het bestand?
- Zijn de resultaten waarop wordt gestuurd nog passend bij de kenmerken van de doelgroep?
De analyse biedt daarnaast enkele concrete aanknopingspunten voor verbetering op korte termijn:
- het periodiek herbeoordelen van cliënten om te bepalen of zij nog in het juiste dienstverleningsarrangement zitten;
- het eerder inzetten van financiële stabilisatie als onderdeel van dienstverlening;
- het beter zichtbaar maken van ontwikkelresultaten, participatie en werkfitheid naast uitstroom naar werk;
- het periodiek toetsen of het beschikbare instrumentarium nog aansluit bij de ondersteuningsvragen binnen het bestand.
Deze verbeterpunten vragen geen fundamentele stelselwijziging en kunnen grotendeels binnen de huidige uitvoeringspraktijk worden opgepakt. Tegelijkertijd vormen zij belangrijke bouwstenen voor de verdere uitwerking van de sociale infrastructuur richting 2040.
Conclusie ontwikkeling van het bestand De bestandsanalyse laat zien dat de ontwikkeling van de verschillende doelgroepen van KonnecteD grotendeels aansluit bij landelijke trends. De omvang van het Participatiewetbestand blijft relatief hoog, maar blijkt voor een belangrijk deel samen te hangen met kenmerken van de gemeente en haar bevolking. De belangrijkste
verandering zit daardoor niet in de omvang van het bestand, maar in de samenstelling ervan.
De afbouw van de Wsw gaat gepaard met een groei van Beschut Werk, loonkostensubsidies, de inburgeringsopgave en een veranderende doelgroep binnen de Participatiewet. Tegelijkertijd neemt de gemiddelde ondersteuningsbehoefte van inwoners toe. Multiproblematiek komt binnen vrijwel alle doelgroepen vaker voor en een groter deel van het bestand bestaat uit inwoners voor wie ontwikkeling, participatie en begeleiding een belangrijke rol spelen naast arbeidsinschakeling.
De analyse laat zien dat de maatschappelijke opgave van KonnecteD zich hierdoor geleidelijk verplaatst van het begeleiden van relatief kansrijke kandidaten naar het ondersteunen van inwoners met een complexere en meer langdurige ondersteuningsvraag. Dat roept niet direct de vraag op of het bestand groter of kleiner moet worden, maar wel of de huidige inrichting van de dienstverlening, de inzet van capaciteit en het beschikbare instrumentarium nog voldoende aansluiten bij de kenmerken van het huidige bestand.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 14
Deze conclusie vormt het vertrekpunt voor de volgende paragrafen, waarin wordt onderzocht hoe de huidige dienstverlening, werksoorten, organisatie en financiële middelen zich verhouden tot de veranderende samenstelling van de doelgroep.
Naast de analyse van de doelgroepen en het bestand is in fase 1 onderzocht hoe de financiële positie van KonnecteD zich in de afgelopen jaren heeft ontwikkeld. Deze analyse biedt inzicht in de huidige financiële uitgangspositie en de ontwikkelingen die van invloed zijn op de toekomstbestendigheid van de organisatie. Hiervoor zijn alle onderliggende kostensoorten en de opbrengsten onderzocht. Per onderdeel is bekeken of de ontwikkelingen in de afgelopen jaren zijn te verklaren door de veranderingen in het volume en de samenstelling van de doelgroep, of door ontwikkelingen in de economie en/of vanwege keuzes in de bedrijfsvoering van KonnecteD.
Overall blijkt uit deze analyse dat de kosten en de opbrengsten nauwgezet door KonnecteD zijn bijgehouden en verantwoord en dat het verloop van de meerjarige kosten en opbrengsten logische verklaringen heeft. Voor een goede inhoudelijke analyse is gekeken naar het verloop van het bedrijfsresultaat [1] en is de ontwikkeling hiervan toegelicht aan de hand van het verloop van 3 subcategorieën: (i) het subsidieresultaat Wsw, (ii) het subsidieresultaat NBW en (iii) het saldo bedrijfsvoering. Gekozen is voor deze driedeling omdat de financiële resultaten door verschillende factoren worden beïnvloed.
Ontwikkeling bedrijfsresultaat KonnecteD | Periode 2021-2025
1 Het bedrijfsresultaat is het jaarresultaat exclusief (incidentele) baten en lasten en het resultaat van
deelnemingen. Doordat het bedrijfsresultaat niet beïnvloed wordt door deze incidentele factoren, leent dit zich beter voor dergelijke analyses.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 15
- Het subsidieresultaat (het saldo van lonen en ontvangen subsidies) bij de doelgroep Wsw ontwikkelt zich in een opgaande lijn van oorspronkelijk een tekort in -0,5 mln. in 2021 naar een positief saldo van +1,1 mln. in 2025. De betaalde lonen hebben gelijke tred gehouden met de dalende volumina en de loonstijgingen die in de Cao zijn afgesproken. De ontvangen Rijkssubsidies Wsw zijn daarentegen steeds gunstiger geworden omdat de landelijke budgetten minder zijn gedaald dan de daling van de doelgroep. Er is jaarlijks per Wsw-medewerker meer budget bijgekomen.
- Bij de nieuwe doelgroep Beschut Werk zien we dat de toename van de doelgroep heeft geleid tot een substantiële groei van de dienstverbanden bij KonnecteD en daarmee een stijging van de loonkosten. Dit is geheel in lijn met de afgesproken ontwikkeling van de aantallen van deze doelgroep en de Cao-lonen. De loonkosten worden inmiddels meer dan volledig gedekt door een toename van de subsidies. Bij deze doelgroep is dat een combinatie van loonkostensubsidies aan de werkgever (KonnecteD) en de door het Rijk vastgestelde hogere begeleidingsvergoedingen. Het subsidieresultaat is in 2025 licht positief geworden.
- Het saldo bedrijfsvoering laat in de periode 2021-2025 een dalende lijn zien. Het saldo bedrijfsvoering is een samenstel van de loonkosten voor de begeleidende medewerkers, de overige kosten van de werksoorten en de infrastructuur, de opbrengsten van de werksoorten en een gemeentelijke bijdrage in de bestuurskosten. De loonkosten voor de begeleidende medewerkers zijn in de eerste jaren toegenomen omdat een aantal (staf-)functies die voorheen door Wsw-medewerkers konden worden verricht door reguliere medewerkers moesten worden vervangen. Na deze investering is vanaf 2022 het aantal reguliere medewerkers gedaald, in lijn met de dalende doelgroep. De gegenereerde opbrengsten in de werksoorten zijn in 2021-2025 sterker gedaald dan de omvang van de doelgroep. Voor een gedeelte is dit begrijpelijk vanwege de verandering van de doelgroep: de ouder wordende Wsw-populatie werkt steeds vaker in een interne beschutte omgeving met lage opbrengsten. Tegelijkertijd moesten in deze periode ook verschillende voorheen succesvolle groepsdetacheringen helaas worden stopgezet. Het illustreert het belang om waar mogelijk te blijven werken aan het zoveel als mogelijk extern plaatsen van de doelgroepmedewerkers.
Als we de ontwikkelingen van deze subcategorieën in gezamenlijkheid bekijken dan verklaart dit de verslechtering van de financiële situatie in de jaren 2021-2023 en ook de verbetering die in de periode 2023-2025 in gang is gezet. Een deel wordt verklaard door gunstige externe factoren (hogere Wsw-subsidie) maar evenzeer is van belang dat vanaf 2024 verbetermaatregelen in gang zijn gezet en het negatieve saldo bedrijfsvoering sindsdien niet verder meer is opgelopen.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 16
Ontwikkeling van gemeentelijke en rijksmiddelen Naast de ontwikkeling van de kosten is onderzocht hoe de beschikbare financiering zich naar verwachting ontwikkelt richting 2030.
Voor de Wsw blijft sprake van een afzonderlijke rijksfinanciering. Hoewel het aantal medewerkers jaarlijks afneemt, laat de meerjarenraming van het Rijk zien dat de beschikbare middelen per resterende medewerker relatief gunstig blijven. Hierdoor ontwikkelt het subsidieresultaat voor de Wsw zich de komende jaren positief.
Voor Beschut Werk bestaat de financiering uit een combinatie van loonkostensubsidies, begeleidingsmiddelen en gemeentelijke bijdragen. Op basis van de huidige meerjarenramingen lijkt er voldoende financiële ruimte beschikbaar om de verwachte groei van de doelgroep te kunnen opvangen.
Voor de Participatiewet en de begeleiding van inwoners met loonkostensubsidie ontstaat een ander beeld. De omvang en complexiteit van deze doelgroepen nemen toe, terwijl de huidige financieringsafspraken tussen gemeente Deventer en KonnecteD grotendeels gebaseerd zijn op historische uitgangspunten. Hierdoor ontstaat een groeiende spanning tussen de maatschappelijke opgave en de beschikbare middelen voor uitvoering en begeleiding. Zoals al eerder aangegeven voert Olst-Wijhe deze taken in eigen beheer uit.
De analyse laat zien dat de totale financiële kaders voor de periode 2027-2030 op dit moment toereikend lijken, maar dat de verdeling van middelen tussen de verschillende doelgroepen steeds minder aansluit bij de feitelijke uitvoeringsopgave. Dit vraagt om nadere bestuurlijke afwegingen over financiering, sturing en bekostiging.
In de vorige paragraaf is inzicht gegeven in de kosten en opbrengsten. Voor een goede bestuurlijke en beleidsmatige afweging is daarnaast van belang om niet alleen zicht te hebben activiteitenniveau, maar ook op de ontwikkeling van de kosten per doelgroep. Als de ene doelgroep in omvang daalt (de Wsw) en andere doelgroepen in omvang toenemen, wat betekent dat bijvoorbeeld voor de kostenontwikkeling op de langere termijn? In het Radar-rapport is destijds geconcludeerd dat het ontbreken van dit soort inzichten een ernstige belemmering vormde voor de gemeenten om goed te kunnen sturen.
Een belangrijk onderdeel van de analyse is daarom geweest om de kostprijzen per doelgroep inzichtelijk te maken en vervolgens te kunnen vergelijken met andere organisaties. Hiervoor is een zogenoemd financieel toerekeningsmodel ontwikkeld waarmee alle kosten en opbrengsten van KonnecteD op een zorgvuldige wijze kunnen worden toegerekend aan de verschillende doelgroepen, de verschillende activiteiten en de toegevoegde maatschappelijke waarde van KonnecteD zichtbaar wordt gemaakt.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 17
In onderstaande tabel staan voor het jaar 2025 de belangrijkste resultaten weergegeven. Het eerdergenoemde bedrijfsresultaat van KonnecteD van -510.000 is toe te rekenen aan een licht positief saldo bij de Wsw, een klein negatief saldo bij de doelgroep NBW en een wat groter negatief saldo bij de uitvoering van de Participatiewet.
| Col1 | KonnecteD | Wsw | NBW | P-wet |
|---|---|---|---|---|
| Subsidieresultaat | 550.000 | 440.000 | 110.000 | |
| Saldo bedrijfsvoering | 1.060.000- | 310.000- | 230.000- | 520.000- |
| Resultaat | 510.000- | 130.000 | 120.000- | 520.000- |
| Resultaat per doelgroepmedewerker | - | 300 | 1.800- | 400- |
Deze financiële resultaten zijn ook weergegeven in een resultaat per doelgroepmedewerker en vergeleken met benchmarkcijfers bij andere uitvoeringsorganisaties. Overall beeld is dat de resultaten van KonnecteD een redelijk gemiddeld beeld laten zien t.o.v. anderen.
- Het positieve financiële resultaat van € 300 per Wsw-medewerker in 2025 ligt bijna exact op hetzelfde niveau als landelijk gemiddeld (€ 250).
- De doelgroep NBW heeft over 2025 een negatief financieel resultaat van - € 1.800 en blijft daarmee iets achter bij het landelijk gemiddelde (€ -800). Door hogere loonkostensubsidies en met meer externe plaatsingen kan het financieel resultaat verbeteren naar een landelijk gemiddeld niveau.
- Het negatieve financieel resultaat van - € 400 voor de P-wet (kandidaten bijstand en plaatsingen LKS bij werkgevers) is het saldo van de uitvoeringskosten (€ 5.800) en de gemeentelijke bijdragen (€ 5.400). De hoogte van de uitvoeringskosten is
goed verklaarbaar vanwege het aantal benodigde uitvoerende medewerkers (de dienstverlening van de consulenten). De aanvullende overhead en de overige kosten bij KonnecteD zijn beperkt. Met andere woorden: de uitgaven voor deze doelgroep zitten op een acceptabel en landelijk vergelijkbaar niveau. De financiering van de uitvoering van de P-wet door middel van een bijdrage van de gemeente Deventer is daarentegen achtergebleven bij hetgeen voor een sluitende financiering van deze doelgroep noodzakelijk is. Oorzaak is voornamelijk de financieringsafspraak uit 2017 (lumpsum) die gebaseerd is op de inzet van een vast aantal FTE aan ondersteunend personeel (leiding, consulenten en trajectadministratie) voor het uitvoeren van P-wet activiteiten voor gemeente Deventer. De financieringsafspraak uit 2017 is in de loop der jaren alleen geïndiceerd, de grondslag (inzet) is echter nooit aangepast. Voor Olst-Wijhe betekent dit dat bij de herziening van de financieringsafspraken een helder onderscheid moet worden gemaakt tussen kosten die voortvloeien uit de brede Participatiewet-uitvoering voor Deventer en kosten die betrekking hebben op de dienstverlening aan Olst-Wijhe.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 18
Er is ook een uitgebreide analyse uitgevoerd van de verschillende werksoorten en activiteiten van KonnecteD. Daarbij is gekeken naar:
- Een overzicht van de verschillende werksoorten en activiteiten op hoofdlijnen.
- De werkgeversdienstverlening en de bijdrage daarvan aan de maatschappelijke opdracht.
- De belangrijkste kenmerken van het bestand en de gevolgen daarvan voor de dienstverlening.
Eind 2025, begin 2026 zijn de werksoorten uit het dienstverleningsportfolio van KonnecteD beoordeeld op een viertal criteria: ontwikkelmogelijkheden, welbevinden, economische waarde en de aansluiting op de arbeidsmarkt (zie tabel op volgende pagina). De opgehaalde informatie komt uit interviews, het medewerkers tevredenheidsonderzoek (2024) en data uit de verschillende systemen van KonnecteD.
Bij de beoordeling is rekening gehouden met verschillende doelgroepen: Wsw-medewerkers (Wet sociale werkvoorziening) en kandidaten uit de Participatiewet (Nieuw Beschut en doelgroepregister).
De analyse laat zien dat het dienstenportfolio van KonnecteD divers is en voldoende mogelijkheden biedt op het gebied van ontwikkeling, welbevinden, economische waarde en aansluiting op de huidige en toekomstige arbeidsmarkt. De Opstap-afdelingen (beschut intern werk) bieden plaats aan ongeveer een derde van de Wsw-medewerkers. Het betreft relatief vaak medewerkers van 55 jaar en ouder en medewerkers met een grotere begeleidingsbehoefte. Voor deze groep is voorspelbaar, licht en structureel werk in een beschutte omgeving van grote waarde. Hoewel deze werksoort beperkte doorstroommogelijkheden kent en een relatief lage economische opbrengst heeft, is de verwachting dat deze vorm van werk ook op de middellange en lange termijn noodzakelijk blijft, mogelijk in een aangepaste vorm.
Daarnaast blijkt dat er potentieel aanwezig is in werksoorten en bijbehorende werkleerroutes die aansluiten op kansrijke sectoren op de arbeidsmarkt, zoals horeca, logistiek en schoonmaak. Tegelijkertijd wordt geconstateerd dat de vraag vanuit werkgevers en het aanbod van kandidaten niet altijd optimaal op elkaar aansluiten. Dit wordt verder uitgewerkt in fase 2.
Vanuit financieel en sociaal perspectief blijken individuele en groepsdetacheringen de meest gezonde werksoorten. Ook schoonmaak, rijwielstallingen en grijs onderhoud laten een relatief hoge toegevoegde waarde zien in combinatie met een beperkte overhead.
De analyse biedt een feitelijke basis voor toekomstige keuzes over het doorontwikkelen, aanpassen of beëindigen van werksoorten. De daadwerkelijke afweging hiervan vindt plaats in fase 2, in samenhang met de maatschappelijke opgave, de behoeften van de doelgroep en de financiële consequenties.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 19
Uitwerking werksoortenanalyse:
| elke alternatieven zijn onderzoc | ht en hoe scoort dez Be aan ond | e locatie ten opzicht stuurlijke slagkrach bestuurlijke slagk er andere resulter | e daarvan op kosten t. Er is behoefte racht en stabiliteit, end in een | rzoek? , capaciteit, |
|---|---|---|---|---|
| Opstap (in-, om- en verpakken en licht montagewerk) | - | = | - | - |
| Techniek (metaal-productie en montage) | - | + | - | - |
| Logistiek (magazijnwerk en stadsdistributie) | = | = | = | - |
| Horeca (bedrijfsrestaurant) | + | = | = | + |
| Schoonmaak (kantoren, scholen, ed.) | + | = | + | + |
| Rijwielstallingen (Op de Keizer en Lamme van Dieseplein) | - | = | + | - |
| Grijs Onderhoud (schoonmaak van bv. parkeergarage) | = | + | + | = |
| Het Nieuwe Veld (beschut buiten locatie in Diepenveen) | = | + | = | = |
| Groepsdetachering | = | + | + | + |
| Individuele detachering | = | + | = | + |
= neutrale score + positieve score - negatieve score
De ervaringen van de afgelopen jaren laten zien dat werkzaamheden in de groenvoorziening, schoonmaak, logistieke ondersteuning, horeca, detailhandel en facilitaire dienstverlening bovengemiddeld vaak kansen bieden aan de doelgroep van KonnecteD. Het overzicht van kansrijke beroepen 2026-2027 van UWV voor de arbeidsmarktregio Veluwe Stedendriehoek bevestigt dat deze sectoren ook de komende jaren perspectief bieden. Daarnaast bieden delen van de bouw-, productie- en zorgsector kansen voor een deel van de doelgroep.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 20
Tegelijkertijd is het van belang te onderkennen dat de doelgroep die door KonnecteD naar werk wordt begeleid geen afspiegeling vormt van de totale beroepsbevolking. Het gaat relatief vaak om mensen met een arbeidsbeperking, een ondersteuningsvraag op meerdere leefgebieden, een lager opleidingsniveau, een beperkte beheersing van de Nederlandse taal, beperkte werkervaring of het ontbreken van een startkwalificatie. Hierdoor is niet iedere sector of functie even relevant voor de doelgroep. Het primaire doel van de werkgeversdienstverlening is daarom niet het oplossen van arbeidsmarktkrapte in algemene zin, maar het realiseren van passende en duurzame werkgelegenheid voor inwoners die ondersteuning nodig hebben.
Dat betekent dat keuzes binnen de werkgeversdienstverlening moeten aansluiten bij zowel de kenmerken, mogelijkheden en ondersteuningsbehoeften van de doelgroep als bij de kansen die de regionale arbeidsmarkt biedt. Duurzame plaatsingen ontstaan vooral daar waar de mogelijkheden van inwoners en de behoeften van werkgevers elkaar versterken. De centrale vraag is daarom niet alleen waar vacatures ontstaan, maar vooral in welke sectoren en functies voldoende ontwikkel- en plaatsingsmogelijkheden bestaan voor de doelgroepen van KonnecteD.
Uit de analyse van het huidige dienstenportfolio blijkt dat verschillende werksoorten op uiteenlopende wijze bijdragen aan de maatschappelijke opdracht. Voor de huidige doelgroep blijven beschutte werkvormen, interne werksoorten en detacheringen noodzakelijk. Werksoorten zoals Opstap, Het Nieuwe Veld, logistiek, schoonmaak, grijs onderhoud, rijwielstallingen en groepsdetacheringen bieden passende werkgelegenheid voor medewerkers met een grotere ondersteuningsbehoefte en voor de ouder wordende Wsw-populatie. Voor deze groepen staan duurzame participatie, structuur en behoud van arbeidsritme vaak centraal.
Voor de toekomstige doelgroep neemt het belang toe van werksoorten die zowel ontwikkelmogelijkheden als arbeidsmarktperspectief bieden. Met name schoonmaak, logistiek, horeca, facilitaire dienstverlening, groenvoorziening en detacheringen sluiten goed aan bij de verwachte vraag op de arbeidsmarkt én bij de mogelijkheden van inwoners binnen de Participatiewet, het doelgroepregister, beschut werk en de doelgroep inburgering. Deze werksoorten bieden mogelijkheden om werknemersvaardigheden te ontwikkelen en waar mogelijk door te groeien naar werk bij reguliere werkgevers.
Vanuit dat perspectief verschuift de focus van afzonderlijke werksoorten naar het creëren van een ontwikkelomgeving. Traditioneel is de infrastructuur van KonnecteD georganiseerd rondom beschikbare werkzaamheden. Richting 2040 wordt het belangrijker om werksoorten te beschouwen als onderdeel van een bredere ontwikkelinfrastructuur. Werken binnen KonnecteD is daarbij niet altijd een einddoel, maar vaak een middel om vaardigheden te ontwikkelen, werknemersvaardigheden op te bouwen, werkfit te worden en door te groeien naar een volgende stap.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 21
Voor een deel van de medewerkers blijft een beschutte of beschermde werkomgeving echter blijvend nodig. Het waarborgen van voldoende en passende werkplekken voor deze doelgroep blijft daarom een belangrijke opgave. Voor andere medewerkers vormt de ontwikkelomgeving juist een opstap naar reguliere of meer zelfstandige vormen van arbeid. Dit vraagt om een flexibele organisatie waarin ruimte is voor doorstroom, zij-instroom en terugschakelen wanneer de situatie daarom vraagt.
De arbeidsmarkt verandert voortdurend onder invloed van technologische ontwikkelingen, maatschappelijke transities en verschuivende economische activiteiten. Werkzaamheden veranderen, verdwijnen of ontstaan in nieuwe vormen. In deze context is het niet langer voldoende om de toekomstige dienstverlening te baseren op een vaste verzameling van werksoorten. De opgave voor KonnecteD ligt daarom in het ontwikkelen en onderhouden van een flexibele infrastructuur die nieuwe vormen van werk tijdig herkent, deze toegankelijk maakt voor de doelgroep en waar nodig nieuwe ontwikkelroutes creëert.
Binnen deze benadering staat niet de werksoort centraal, maar het vermogen om mensen, werk, werkgevers en ondersteuning op een samenhangende wijze met elkaar te verbinden. Het succes van de infrastructuur wordt daarmee niet primair bepaald door de aanwezigheid van specifieke werkzaamheden, maar door de mate waarin deze infrastructuur ontwikkelkansen, participatie en duurzame inzetbaarheid mogelijk maakt.
Conclusie De analyse laat zien dat voor de huidige doelgroep beschutte werkvormen, interne werksoorten en detacheringen onmisbaar blijven. Voor de toekomstige doelgroep zijn met name werksoorten in schoonmaak, logistiek, horeca, facilitaire dienstverlening, groenvoorziening en detacheringen kansrijk vanwege de combinatie van arbeidsmarktvraag en ontwikkelmogelijkheden.
Tegelijkertijd blijkt dat niet één specifieke werksoort bepalend is voor het succes van de sociale infrastructuur. De belangrijkste opgave richting 2040 ligt in het organiseren van een flexibel portfolio van werk- en ontwikkelomgevingen waarin inwoners, afhankelijk van hun mogelijkheden en ontwikkeltempo, kunnen instromen, doorstromen of blijvend participeren. Daarbij blijft beschut werk beschikbaar voor inwoners die hier duurzaam op zijn aangewezen, terwijl tegelijkertijd ontwikkelroutes naar reguliere werkgevers worden versterkt voor inwoners bij wie doorgroei haalbaar is.
Zo ontstaat een toekomstbestendige sociale infrastructuur waarin passende werkgelegenheid niet alleen wordt bepaald door de beschikbaarheid van werk, maar vooral door de mogelijkheden die worden geboden voor ontwikkeling, participatie en duurzame arbeidsinschakeling.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 22
Om beter aan te sluiten bij de veranderende maatschappelijke opgave heeft KonnecteD per 1 maart 2026 een organisatieontwikkeling doorgevoerd. Aanleiding hiervoor was de constatering dat de bestaande organisatiestructuur onvoldoende aansloot bij de ontwikkeling van KonnecteD van traditioneel sociaal werkbedrijf naar een modern ontwikkelbedrijf.
Deze verandering past bij een bredere ontwikkeling die ook zichtbaar is in de voorgaande paragrafen. Om deze reden is de organisatie ingericht rondom drie samenhangende aandachtsgebieden:
- Ontwikkeling: begeleiding van inwoners richting participatie, ontwikkeling en werk;
- Bedrijfsvoering: ondersteuning van de primaire processen, financiën, informatievoorziening en bedrijfsvoering;
- Innovatie: ontwikkeling van nieuwe vormen van dienstverlening, werkgeversbenadering en samenwerking met maatschappelijke partners.
De nieuwe inrichting moet bijdragen aan een betere aansluiting tussen de maatschappelijke opgave, de dienstverlening en de interne organisatie. Daarbij ligt de nadruk op duidelijke verantwoordelijkheden, korte lijnen tussen beleid en uitvoering en het vermogen om in te spelen op veranderingen in doelgroep, arbeidsmarkt en weten regelgeving.
De analyse laat zien dat deze ontwikkeling aansluit bij de toekomstige opgave van KonnecteD. De doelgroep wordt diverser, de ondersteuningsbehoefte neemt toe en duurzame participatie vraagt steeds vaker om maatwerk en samenwerking met gemeenten, werkgevers, onderwijsinstellingen, UWV en organisaties binnen zorg en welzijn. Dit vraagt om een wendbare organisatie die niet alleen werk organiseert, maar vooral ontwikkel- en participatieroutes mogelijk maakt.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 23
De analyse in het voorgaande hoofdstuk laat zien dat de opgave van KonnecteD de komende jaren verandert. De doelgroep wordt diverser, de ondersteuningsbehoefte neemt toe en de weg naar participatie en werk wordt voor veel inwoners minder rechtlijnig. Tegelijkertijd blijft de ambitie onverminderd om inwoners naar vermogen mee te laten doen in de samenleving en, waar mogelijk, duurzaam toe te leiden naar werk.
Deze ontwikkelingen vragen om een toekomstbestendige sociale infrastructuur. De opgave ligt nadrukkelijk niet alleen bij KonnecteD, maar bij het bredere netwerk van gemeenten, werkgevers, onderwijsinstellingen, UWV en maatschappelijke partners. Samen staan zij voor de uitdaging om inwoners passende ontwikkel-, participatie- en werkmogelijkheden te bieden. De focus verschuift daarbij van uitsluitend uitstroom naar werk naar een bredere benadering waarin participatie, ontwikkeling en passende ondersteuning centraal staan. Niet voor iedere inwoner is regulier werk het einddoel, maar voor iedere inwoner moet een passend perspectief beschikbaar zijn.
In dit hoofdstuk wordt beschreven hoe gemeenten en KonnecteD deze opgave de komende jaren gezamenlijk vorm willen geven. Achtereenvolgens wordt ingegaan op de verdere ontwikkeling van de dienstverlening en het methodisch werken, de uitwerking van een vernieuwd sturingsmodel, het financiële perspectief en de versterking van de samenwerking binnen het maatschappelijke netwerk. Hiermee wordt richting gegeven aan een toekomstbestendige uitvoering die aansluit bij de veranderende behoeften van inwoners en de maatschappelijke opgaven van de gemeenten.
Benodigde ontwikkeling van de dienstverlening De veranderende samenstelling van het bestand vraagt om een herijking van de dienstverlening en de sociale infrastructuur. De analyse laat zien dat delen van het huidige aanbod ook in de toekomst van waarde blijven, maar dat de veranderende doelgroep en maatschappelijke ontwikkelingen eveneens vragen oproepen over de toereikendheid van de huidige voorzieningen, ontwikkelroutes en vormen van ondersteuning. In fase 2 wordt daarom onderzocht welke onderdelen behouden kunnen blijven, welke versterking nodig is en waar nieuwe oplossingen of samenwerkingsvormen wenselijk zijn om ook richting 2040 passende ondersteuning te kunnen bieden.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 24
Een integrale aanpak en vroegtijdige ondersteuning zijn belangrijk om inwoners duurzaam mee te laten doen in de samenleving en, waar mogelijk, aan het werk te helpen. Veel inwoners hebben naast vragen over werk ook te maken met financiële, sociale, mentale en/of gezondheidsproblemen. Door signalen vroeg op te pakken en ondersteuning vanuit één regiepunt te organiseren, kan sneller passende hulp worden ingezet. Dit voorkomt dat problemen groter worden en vergroot de kansen op participatie, ontwikkeling en zelfredzaamheid.
Er is binnen de infrastructuur van KonnecteD behoefte aan meer maatwerk in de route naar werk. De diversiteit binnen de doelgroepen vraagt om verschillende ontwikkelpaden, waarbij niet alleen wordt gekeken naar directe plaatsing bij een werkgever, maar ook naar tussenstappen gericht op ontwikkeling, participatie en het opbouwen van arbeidsritme. Daarbij is het van belang dat inwoners zich eenvoudig kunnen bewegen tussen verschillende vormen van ondersteuning, ontwikkeling, participatie en werk. Door drempels tussen trajecten en voorzieningen te beperken, ontstaat meer ruimte om ondersteuning aan te passen aan de ontwikkeling en mogelijkheden van de inwoner. Voor specifieke doelgroepen, zoals inburgeraars, mensen met een arbeidsbeperking en jongeren met complexe ondersteuningsvragen, is een integrale aanpak van leren, ontwikkelen, participeren en werken samen met andere partijen van belang.
Vanuit dat perspectief verschuift de focus van afzonderlijke werksoorten naar het creëren van een ontwikkelomgeving. Traditioneel is de infrastructuur van KonnecteD georganiseerd rondom beschikbare werkzaamheden. De komende jaren wordt het belangrijker om werksoorten te beschouwen als onderdeel van een bredere ontwikkelinfrastructuur. Werken binnen KonnecteD is daarbij niet altijd een einddoel, maar vaak een middel om vaardigheden te ontwikkelen, werknemersvaardigheden op te bouwen, werkfit te worden en door te groeien naar een volgende stap richting participatie of werk. De toegevoegde waarde van werk wordt daarmee niet uitsluitend bepaald door de economische opbrengst of het aantal beschikbare arbeidsplaatsen, maar ook door de bijdrage die het werk levert aan de ontwikkeling van inwoners. De centrale vraag verschuift daarmee van welke werkzaamheden beschikbaar zijn naar welke ontwikkelmogelijkheden nodig zijn om inwoners duurzaam te laten participeren op de arbeidsmarkt en in de samenleving
Realistisch perspectief op uitstroom naar werk De bestandsanalyse laat zien dat volledige uitstroom naar regulier, ongesubsidieerd werk niet voor alle inwoners binnen het bestand een haalbaar of passend einddoel is. De doelgroep kenmerkt zich steeds vaker door een samenloop van belemmeringen op het gebied van gezondheid, financiën, taalvaardigheid of sociale zelfredzaamheid.
Tegelijkertijd beschikt een deel van de inwoners, met passende begeleiding en arbeidsbemiddeling, over reële mogelijkheden om door te stromen naar regulier werk. Voor een andere groep ligt de nadruk eerst op stabilisatie en ontwikkeling alvorens een stap richting arbeidsmarkt mogelijk is. Hier zijn tussendoelen, zoals het opdoen van werkervaring, het versterken van werknemersvaardigheden of maatschappelijke participatie, meer passend.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 25
Voor inwoners met een structurele arbeidsbeperking blijft beschut werk, begeleid werk of andere vormen van duurzame ondersteuning veelal het meest realistische perspectief. De maatschappelijke meerwaarde ligt voor deze groep vooral in duurzame participatie, ontwikkeling en het benutten van aanwezige talenten binnen een passende werkomgeving.
Daar staat tegenover dat voor sommige doelgroepen, zoals inburgeraars, de kansen op uitstroom kunnen toenemen wanneer taalontwikkeling, participatie en werk vanaf het begin integraal worden aangeboden. De analyse laat tegelijkertijd zien dat de toekomstige opgave niet uitsluitend ligt in het ontwikkelen van inwoners, maar ook in het versterken van het werkgeversnetwerk rondom deze doelgroep. Duurzame plaatsingen vragen om werkgevers die bereid en in staat zijn om inwoners met een ondersteuningsbehoefte kansen te bieden. Werkgeversdienstverlening, jobcoaching, begeleiding op de werkvloer en het organiseren van passende randvoorwaarden worden daarmee een steeds belangrijker onderdeel van de sociale infrastructuur.
Methodisch werken helpt om inwoners goed in beeld te krijgen en te houden om passende ondersteuning te kunnen bieden. Door stap voor stap te kijken naar iemands mogelijkheden, belemmeringen en ontwikkelkansen, kan de ondersteuning beter worden afgestemd op wat iemand nodig heeft. Dit zorgt voor meer grip op de ontwikkeling van inwoners richting participatie en werk. De opgedane inzichten helpen daarnaast om de sociale infrastructuur en voorzieningen ook in de toekomst goed aan te laten sluiten op de ondersteuningsvraag van inwoners.
Het rapport ‘Nieuwe wegen naar werk’ (RadarAdvies, 2024) heeft nadrukkelijk aandacht gevraagd voor de bestuurlijke relatie tussen gemeenten en KonnecteD en de behoefte
aan meer inzicht in de samenhang tussen maatschappelijke doelen, dienstverlening, prestaties, kosten en financiering. In fase 1 zijn belangrijke stappen gezet om deze samenhang inzichtelijk te maken. Er is meer duidelijkheid ontstaan over de verschillende doelgroepen, de aard van de dienstverlening, de ontwikkeling van de kosten en de financieringsstromen. Hiermee is een belangrijke basis gelegd voor de verdere ontwikkeling van sturing en verantwoording.
De analyses uit fase 1 laten zien dat gemeenten en KonnecteD behoefte hebben aan een sturingsmodel waarin maatschappelijke opgaven, gewenste resultaten, dienstverlening en financiering beter met elkaar worden verbonden. Tegelijkertijd roept dit nieuwe vragen op over de wijze waarop gestuurd wordt op resultaten, hoe verantwoordelijkheden worden verdeeld tussen gemeenten en KonnecteD, welke informatie nodig is voor verantwoording en hoe financiële risico's worden verdeeld.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 26
Op basis van de inzichten uit fase 1 kunnen alvast een aantal bouwstenen worden benoemd die in fase 2 verder worden onderzocht en uitgewerkt:
- heldere afspraken over maatschappelijke doelen en resultaten per doelgroep;
- inzicht in de relatie tussen dienstverlening, prestaties en kosten;
- passende financieringsafspraken voor de verschillende doelgroepen;
- een heldere verdeling van verantwoordelijkheden tussen gemeenten en KonnecteD;
- een informatievoorziening die bestuurlijke sturing ondersteunt;
- een governance die aansluit bij de toekomstige maatschappelijke opgave.
Deze bouwstenen worden in fase 2 verder uitgewerkt en betrokken bij de scenario ontwikkeling voor de sociale infrastructuur richting 2040. Daarbij wordt bezien welke vorm van sturing, governance en financiering het beste aansluit bij de maatschappelijke ambities van gemeenten en de toekomstige rol van KonnecteD en andere maatschappelijke partners.
Op basis van de verwachte volumina voor de verschillende doelgroepen en de kostprijzen per doelgroep kan voor de periode 2027 – 2030 op hoofdlijnen een beeld worden geschetst van de verwachte uitgaven bij KonnecteD, gegeven de huidige budgetten en financieringsafspraken.
Voor dit basisscenario is allereerst gekeken naar de verwachte ontwikkeling van de
doelgroepen. We zien dat het totale bestand in de komende jaren licht zal oplopen
van 1.900 naar 2.000 personen. De Wsw-doelgroep neemt nog verder af, en de nieuwe
doelgroep Beschut Werk en de doelgroep LKS die bij reguliere werkgevers werkzaam is,
nemen spiegelbeeldig toe. Bij de kandidaten in de P-wet die (nog) niet aan het werk zijn, is
de verwachting dat de omvang op korte termijn nog licht zal groeien met name vanwege
de huisvesting van statushouders en in de jaren daarna ongeveer stabiel zal blijven.
Verwachte ontwikkeling bestand KonnecteD 2025-2030
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 27
Met behulp van de kostprijzen per doelgroep is berekend wat dit betekent voor de financiën van KonnecteD.
- Bij de doelgroep Wsw blijft het positieve saldo toenemen, ondanks de steeds verder dalende doelgroep. Dat komt omdat ook in de meerjarige budgetten van het Ministerie van SZW vooralsnog de budgetten zich gunstig blijven ontwikkelen (het budget daalt minder sterk dan de doelgroep).
- Bij de doelgroep Beschut Werk is de verwachting dat de grotere aantallen in deze doelgroep in de komende jaren volledig gefinancierd kunnen worden op basis van de loonkostensubsidies en begeleidingsbudget. Als de komende jaren meer medewerkers extern geplaatst kunnen worden verschuift het licht negatieve saldo van 2025 naar een klein positief saldo in 2030.
- Bij de doelgroepen P-wet en LKS (gemeente Deventer) zagen we dat in 2025 sprake was van een financieringstekort van -0,5 mln. De dienstverlening aan de in omvang toenemende LKS-doelgroep en de oploop van het aantal anderstaligen zullen ook in de toekomst georganiseerd en betaald moeten worden. Dit betekent dat de komende jaren bij een gelijkblijvend budget het financieringstekort voor de begeleiding van deze doelgroepen gaat toenemen.
Financiële meerjarenontwikkeling KonnecteD op basis van huidige financieringsafspraken
Met de doorgetrokken rode lijn zien we dat het financiële resultaat voor KonnecteD in de periode 2027-2030 zich positief ontwikkelt, tot ongeveer een neutraal resultaat in 2030.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 28
Met het bovenstaand geschetste basisscenario kan de maatschappelijke opgave voor KonnecteD binnen de huidige financiële meerjarenkaders worden gerealiseerd. Hierbij moet worden opgemerkt dat deze conclusie betrekking heeft op het totaal van de exploitatie van KonnecteD. Op het niveau van afzonderlijke doelgroepen ontstaat een minder evenwichtig beeld. De positieve ontwikkeling van het Wsw-resultaat compenseert in toenemende mate de oplopende tekorten binnen de uitvoering van de Participatiewet. Hierdoor ontstaat een groeiende afhankelijkheid van kruisfinanciering tussen doelgroepen. Hoewel dit binnen de huidige kaders mogelijk is, sluit deze situatie steeds minder goed aan bij de feitelijke maatschappelijke opgave. Dit vraagt om een gezamenlijke herijking van de sturing en bekostiging door de gemeente Deventer en Olst-Wijhe, zodat deze beter aansluiten bij de maatschappelijke opgave en de feitelijke kosten van uitvoering.
Voor ieder komend begrotingsjaar zal vanzelfsprekend een nauwkeurige begroting worden opgesteld en ter besluitvorming worden voorgelegd. In het najaar 2026 is er dan ook scherper beeld van de financiën voor 2027. Het begrotingsproces van 2027 van KonnecteD is inmiddels gestart.
Daarnaast laat de analyse zien dat de financiële resultaten van de verschillende
doelgroepen zich uiteenlopend ontwikkelen. De positieve ontwikkeling van het
Wsw-resultaat draagt in toenemende mate bij aan het opvangen van de kosten van andere
onderdelen van de uitvoering. Dit is niet ongebruikelijk binnen de totale exploitatie van
KonnecteD, maar maakt wel zichtbaar dat de huidige financieringsafspraken niet op
alle onderdelen meer volledig aansluiten bij de feitelijke maatschappelijke opgave en
de kosten van dienstverlening. Daarom is het van belang om de financieringsstromen en
kostenverdeling transparant inzichtelijk te houden. Hierbij verdient bijzondere aandacht
dat voor beide gemeenten duidelijk zichtbaar blijft welke kosten samenhangen met de
uitvoering voor de eigen doelgroep en dienstverlening. Op basis daarvan kan worden
bezien of aanpassing van financieringsafspraken wenselijk is. In de begroting dient
KonnecteD inzichtelijk te maken hoe de verschillende doelgroepen en activiteiten worden
gefinancierd, inclusief de onderlinge samenhang en eventuele kruisfinanciering. Op die
manier wordt transparant hoe de afzonderlijke onderdelen gezamenlijk bijdragen aan een
sluitende begroting. Mogelijk zullen dit najaar voorstellen worden ontwikkeld voor een
andere wijze van financiering tussen de gemeenten en KonnecteD. Deze zullen daarna aan
de gemeenteraden van Deventer en Olst-Wijhe worden voorgelegd.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 29
| 4.4 Samenwerking in het maatsch De analyse laat zien dat de maatschappelijke en werk niet uitsluitend door gemeenten en Werkgevers, onderwijsinstellingen, UWV, so zorg en welzijn vervullen ieder een belangrijk richting participatie en werk. De toekomstige sociale infrastructuur zal da binnen KonnecteD, maar uit een breder netw bijdragen aan de ontwikkeling van inwoners. passende ontwikkelroutes tussen onderwijs, werk met ondersteuning en regulier werk. De vraag die voorligt is hoe deze samenwerk ontwikkelen. Daarbij gaat het zowel om de ro verschillende partners als om de wijze waaro op elkaar kunnen aansluiten. In fase 2 wordt KonnecteD en maatschappelijke partners ve De uitkomsten hiervan vormen een belangrij Infrastructuur 2040 en de keuzes die daarbij | appelijke netwerk opgave rondom participatie, ontwikkeling KonnecteD kan worden gerealiseerd. ciale ondernemingen en organisaties binnen e rol bij het ondersteunen van inwoners arom niet alleen bestaan uit voorzieningen erk van organisaties die gezamenlijk Daarbij gaat het om het creëren van participatie, dagbesteding, beschut werk, ing zich richting 2040 verder moet llen en verantwoordelijkheden van de p ontwikkelroutes en ondersteuning beter dit vraagstuk samen met gemeenten, rder uitgewerkt. ke bouwsteen voor de Visie Sociale worden gemaakt ten aanzien van | Col3 | Col4 | Col5 |
|---|---|---|---|---|
| ienstverlening, samenwerking, governance | en fnanciering. |
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 30
De analyse in fase 1 van het project Sociale Infrastructuur 2040 heeft geleid tot een gedeeld beeld van de ontwikkeling van de doelgroepen, de dienstverlening, de werksoorten, de organisatie en de financiën van KonnecteD. Daarmee is invulling gegeven aan een belangrijke aanbeveling uit het rapport ‘Nieuwe wegen naar werk’: het creëren van meer samenhang en inzicht in de relatie tussen maatschappelijke opgaven, dienstverlening, kosten en financiering. Waar de discussie in het verleden vaak werd gevoerd vanuit afzonderlijke onderdelen, is nu een integrale analyse beschikbaar die als gezamenlijke basis dient voor gemeenten en KonnecteD.
De uitkomsten laten zien dat KonnecteD zich bevindt in een periode van transitie. De Wsw-doelgroep neemt verder af, terwijl het belang van dienstverlening aan inwoners binnen de doelgroepen Participatiewet, beschut werk, loonkostensubsidie en inburgering toeneemt. Tegelijkertijd wordt de ondersteuningsvraag van inwoners complexer en vraagt de arbeidsmarkt om meer maatwerk, flexibiliteit en samenwerking. De uitdaging voor de komende jaren ligt niet alleen in het beheersen van kosten, maar vooral in het maken van keuzes. De analyse laat zien dat de ondersteuningsvraag van inwoners complexer wordt en dat ontwikkeling, participatie en duurzame plaatsingen steeds vaker om maatwerk en begeleiding vragen. Daarmee ontstaat de vraag welke maatschappelijke resultaten gemeenten willen realiseren, welke dienstverlening daarvoor nodig is en welke financiële inzet daarbij passend is. De discussie over de toekomstige sociale infrastructuur gaat daarmee niet alleen over uitvoering en financiering, maar ook over de ambitie die gemeenten hebben voor hun meest kwetsbare inwoners.
De afgelopen jaren stonden in het teken van financiële uitdagingen, organisatorische veranderingen en het herstellen van vertrouwen tussen gemeenten en KonnecteD. Het Radar-rapport vormde daarbij een belangrijk kantelpunt. Een van de belangrijkste conclusies was dat onvoldoende inzicht bestond in de samenhang tussen doelgroepen, dienstverlening, kostenontwikkeling en financiering. Daardoor ontbrak een gedeelde basis voor beleidsmatige en bestuurlijke afwegingen.De afgelopen jaren stonden in het teken van financiële uitdagingen, organisatorische veranderingen en het herstellen van vertrouwen tussen gemeenten en KonnecteD. Het Radar-rapport vormde daarbij een belangrijk kantelpunt. Een van de belangrijkste conclusies was dat onvoldoende inzicht bestond in de samenhang tussen doelgroepen, dienstverlening, kostenontwikkeling en financiering. Daardoor ontbrak een gedeelde basis voor beleidsmatige en bestuurlijke afwegingen.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 31
| zijn belangrijke stappen gezet. Er is gewerkt meer transparantie in de financiële informati ontwikkeling van een vernieuwde organisatie project Sociale Infrastructuur 2040 voor het ontwikkeling van de verschillende doelgroep de financiële consequenties daarvan. De uitgevoerde analyses geven KonnecteD e aanzienlijk beter inzicht in doelgroepen, dien Daarmee is een stevigere basis ontstaan voo besluitvorming. Daarnaast is duidelijker gew gegeven zijn, zoals de afbouw van de Wsw-d de beschikbaarheid van rijksmiddelen, en op kan worden. Daarbij gaat het onder meer om ontwikkeling van werksoorten en ontwikkelr detacheringen, de samenwerking met werkg preventieve dienstverlening aan inwoners en worden ingericht. Hierdoor beschikken geme basis voor beleidskeuzes, bestuurlijke afweg toekomstbestendige sociale infrastructuur. Deze fase markeert daarmee het einde van e en basis op orde, en vormt het begin van een naar doorontwikkeling en toekomstbestendi 5.2 Beantwoording van de central De centrale vraag van fase 1 luidde: Zijn de v verschillende doelgroepen en de te verwach KonnecteD realiseerbaar binnen de gemeen | aan verbetering van de bedrijfsvoering, e, versterking van de sturing en de structuur. Daarnaast is in fase 1 van het eerst een integraal beeld ontstaan van de en, de dienstverlening, de werksoorten en n de deelnemende gemeenten een stverlening, kosten en financiering. r sturing, beleidsvorming en toekomstige orden welke ontwikkelingen grotendeels oelgroep, landelijke wet- en regelgeving en welke onderdelen daadwerkelijk gestuurd de inrichting van de dienstverlening, de outes, de inzet op externe plaatsingen en evers en maatschappelijke partners, de de wijze waarop financiering en sturing enten en KonnecteD over een betere ingen en de verdere ontwikkeling van een en periode waarin de nadruk lag op herstel nieuwe fase waarin de aandacht verschuift gheid. e vraag erwachte ontwikkelingen in de ten meerjarige kostenontwikkeling bij telijke financiële kaders voor de periode | Col3 | Col4 | organiseren waar inwoners kunnen aangeven hoe het gaat met de nieuwe gemeente en of zij zich ook daadwerkelijk vertegenwoordigd voelen. Uiteraard zullen na een fusie tussen gemeenten nieuwe gemeenteraadsverkiezingen gehouden worden. Dat is de mogelijkheid voor de inwoners om hun stem te laten horen. Op deze manier kunnen de inwoners van alle dorpen laten weten hoe zij vertegenwoordigd willen worden. |
|---|---|---|---|---|
| 2027-2030? Op basis van de uitgevoerde analyses luidt de conclusie dat de verwachte | 2027-2030? Op basis van de uitgevoerde analyses luidt de conclusie dat de verwachte | 2027-2030? Op basis van de uitgevoerde analyses luidt de conclusie dat de verwachte | 2027-2030? Op basis van de uitgevoerde analyses luidt de conclusie dat de verwachte | 2027-2030? Op basis van de uitgevoerde analyses luidt de conclusie dat de verwachte |
| ontwikkelingen in de verschillende doelgroe binnen het gehanteerde basisscenario realis kaders voor de periode 2027-2030. Daarbij is uitgangspositie dan enkele jaren geleden. De de ontwikkeling van het kostprijsmodel en he tussen doelgroepen, dienstverlening, kosten ontwikkelingen eerder te signaleren en bete | pen en de meerjarige kostenontwikkeling eerbaar lijken binnen de huidige fnanciële sprake van een duidelijk betere verbeteringen in de bedrijfsvoering, t toegenomen inzicht in de relatie en fnanciering maken het mogelijk om r te sturen. |
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 32
Waar in het verleden beperkt inzicht bestond in de samenhang tussen maatschappelijk opgaven, dienstverlening en financiering, is deze samenhang in fase 1 veel beter zichtbaar gemaakt. Gemeenten en KonnecteD beschikken daardoor over een betere basis voor beleidsmatige en bestuurlijke afwegingen dan voorheen
Tegelijkertijd laat de analyse zien dat deze conclusie afhankelijk is van enkele belangrijke uitgangspunten. Daarbij wordt verondersteld dat de ontwikkeling van de doelgroepen zich grotendeels volgens het basisscenario voltrekt, dat de landelijke financiering zich ontwikkelt zoals nu voorzien en dat KonnecteD erin slaagt de dienstverlening en organisatie mee te laten bewegen met de veranderende samenstelling van de doelgroep.
Tegelijkertijd blijft sprake van onzekerheden die van invloed kunnen zijn op de toekomstige ontwikkeling. Daarbij gaat het onder meer om wijzigingen in landelijke regelgeving en financiering, ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en veranderingen in de omvang en samenstelling van doelgroepen. Juist doordat in fase 1 beter inzicht is ontstaan in doelgroepen, kostprijzen, dienstverlening en financiering, beschikken gemeenten en KonnecteD beter dan voorheen over de mogelijkheid om deze ontwikkelingen te monitoren en tijdig bij te sturen wanneer omstandigheden daar aanleiding toe geven.
Een belangrijk aandachtspunt voor de komende jaren vormt de ontwikkeling van de doelgroep Beschut Werk. Waar de Wsw-doelgroep voorspelbaar afneemt, groeit Beschut Werk als gevolg van nieuwe instroom. Hierdoor neemt de vraag naar passende werkplekken, begeleiding en ondersteunende voorzieningen toe. Deze ontwikkeling past binnen de verwachtingen die ook landelijk zichtbaar zijn en sluit aan bij de bredere beweging waarbij steeds meer inwoners met een arbeidsbeperking deelnemen via beschutte of begeleide vormen van werk.
De huidige analyses laten zien dat deze groei binnen de financiële kaders van het basisscenario beheersbaar is. Tegelijkertijd vraagt de verdere ontwikkeling van Beschut Werk om blijvende aandacht van gemeenten en KonnecteD. De toekomstige omvang van de doelgroep, de aard van de ondersteuningsvraag en eventuele wijzigingen in landelijke regelgeving of financiering kunnen van invloed zijn op de benodigde capaciteit en organisatie van de dienstverlening.
Beschut Werk vormt daarmee niet zozeer een afzonderlijk risico, maar één van de ontwikkelingen die bepalend zijn voor de toekomstige inrichting van de sociale infrastructuur. De uitdaging ligt vooral in het vinden van een goede balans tussen passende ondersteuning, ontwikkelmogelijkheden, eventuele doorstroom en een doelmatige inzet van beschikbare middelen
Beschut werk vraagt daarom om voortdurende monitoring en gezamenlijke sturing door gemeenten en KonnecteD. De ontwikkeling van deze doelgroep zal in belangrijke mate bepalend zijn voor de toekomstige omvang, inrichting en financiering van de sociale infrastructuur richting 2040.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 33
Samenvattend kan worden geconcludeerd dat de verwachte ontwikkelingen in de doelgroepen en de meerjarige kostenontwikkeling binnen het gehanteerde basisscenario realiseerbaar lijken binnen de huidige financiële kaders voor de periode 2027-2030. Tegelijkertijd laat de analyse zien dat de maatschappelijke opgave ingrijpend verandert. De afbouw van de Wsw gaat gepaard met een groei van de doelgroepen Participatiewet, beschut werk, inburgering en doelgroepregister, terwijl de ondersteuningsbehoefte per inwoner toeneemt. De centrale uitdaging voor de komende jaren ligt daarom niet alleen in de financiële beheersbaarheid, maar vooral in de vraag welke maatschappelijke resultaten gemeenten willen realiseren, welke dienstverlening daarvoor nodig is en hoe de sociale infrastructuur daarop moet worden ingericht. Fase 1 heeft daarbij niet alleen inzicht gegeven in de verwachte ontwikkeling van doelgroepen en financiën, maar ook geleid tot nieuwe instrumenten en stuurinformatie waarmee gemeenten en KonnecteD deze keuzes beter kunnen onderbouwen dan voorheen. Daarmee vormt fase 1 niet alleen een analyse van de huidige situatie, maar ook een belangrijke basis voor toekomstige besluitvorming. Deze bestuurlijke keuzes staan centraal in fase 2 van het project Sociale Infrastructuur 2040.
Opvallend is dat de financiële houdbaarheid in belangrijke mate wordt ondersteund door de gunstige ontwikkeling van de Wsw-financiering, terwijl de druk juist toeneemt bij de uitvoering van de Participatiewet en de groeiende doelgroepen Beschut Werk en doelgroepregister. Hierdoor ontstaat een toenemende spanning tussen de wijze waarop middelen worden ontvangen en de onderdelen waarop de maatschappelijke opgave groeit. Dit onderstreept het belang van een herbezinning op de toekomstige financieringssystematiek en vormt een belangrijk aandachtspunt voor fase 2 van het project Sociale Infrastructuur 2040.
Fase 1 heeft geleid tot een nieuwe uitgangspositie voor zowel KonnecteD als de deelnemende gemeenten. Er is meer inzicht ontstaan in de omvang en ontwikkeling van de doelgroepen, de maatschappelijke opgave waarvoor gemeenten staan en de middelen die nodig zijn om passende dienstverlening te organiseren. Daarnaast is meer grip ontstaan op de relatie tussen prestaties, kosten en financiering.
Ook organisatorisch is een nieuwe basis gelegd. De vernieuwing van de organisatiestructuur, de verbeterde informatievoorziening en de verdere professionalisering van de bedrijfsvoering maken het mogelijk om gerichter te sturen op maatschappelijke resultaten en financiële beheersbaarheid.
Belangrijker nog is dat de discussie niet langer uitsluitend gaat over afzonderlijke werksoorten of financiële resultaten, maar over de vraag welke sociale infrastructuur nodig is om inwoners duurzaam te laten participeren naar vermogen. Daarmee verschuift het perspectief van het beheren van bestaande voorzieningen naar het ontwikkelen van een samenhangend systeem van ondersteuning, ontwikkeling, participatie en werk
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 34
De analyses in fase 1 geven inzicht in de ontwikkeling van de doelgroepen, de dienstverlening, de benodigde werksoorten en het financieel perspectief richting 2030. Daarmee is een belangrijk deel van de opgave uit het projectplan ingevuld. Tegelijkertijd maken de uitkomsten duidelijk dat de toekomstige opgave niet alleen wordt bepaald door volumeontwikkelingen en financiën, maar vooral door keuzes over de gewenste maatschappelijke resultaten voor kwetsbare inwoners en de wijze waarop gemeenten deze willen organiseren.
De uitkomsten van fase 1 worden daarom voorgelegd aan de gemeenteraden van Deventer en Olst-Wijhe voor wensen en bedenkingen. Deze vormen het vertrekpunt voor fase 2. In deze vervolgfase wordt door KonnecteD, samen met gemeenten en maatschappelijke partners, gewerkt aan een visie op de sociale infrastructuur richting 2040. Daarbij worden verschillende scenario's uitgewerkt voor de ondersteuning van kwetsbare doelgroepen, de benodigde infrastructuur, de rol van KonnecteD en de bijbehorende financiële en organisatorische consequenties.
Op basis hiervan kunnen gemeenten richtinggevende keuzes maken over de toekomstige inrichting van de sociale infrastructuur, zodat ook op langere termijn passende werkgelegenheid en ontwikkelmogelijkheden voor kwetsbare inwoners beschikbaar blijven.
Met de afronding van fase 1 is een gedeelde feitenbasis ontstaan over de ontwikkeling van doelgroepen, dienstverlening, werksoorten, financiën en organisatie. Fase 2 bouwt voort op deze analyse en richt zich op de verdere ontwikkeling van de sociale infrastructuur richting 2040.
In fase 2 wordt, samen met gemeenten, KonnecteD en maatschappelijke partners, gewerkt aan een gedeelde richting voor de sociale infrastructuur richting 2040. Daarbij staat de vraag centraal hoe inwoners die ondersteuning nodig hebben ook in de toekomst passende mogelijkheden kunnen houden voor werk, ontwikkeling en participatie.
Fase 2 richt zich op:
- het gesprek met gemeenten, KonnecteD, werkgevers, onderwijsinstellingen, UWV en maatschappelijke partners over de toekomstige maatschappelijke opgave;
- het verkennen van rollen, verantwoordelijkheden en samenwerkingsvormen binnen de sociale infrastructuur;
- het in beeld brengen van bestuurlijke, organisatorische en financiële vraagstukken die daarbij spelen;
- het formuleren van mogelijke keuzes en dilemma's voor gemeenten.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 35
Daarnaast wordt in fase 2 onderzocht in hoeverre de huidige inrichting van de dienstverlening aansluit bij de veranderende samenstelling van het bestand. Op basis van de bevindingen uit fase 1 worden verschillende ontwikkelrichtingen uitgewerkt voor de intensiteit van begeleiding, de benodigde kennis en expertise van medewerkers, de omvang van caseloads, de inzet van beschikbare middelen en de inrichting van de sociale infrastructuur. Hierbij wordt inzichtelijk gemaakt welke beleidsmatige, organisatorische en financiële consequenties verbonden zijn aan verschillende keuzes en ambitieniveaus
De opbrengsten van deze fase worden vertaald naar een conceptvisie op de sociale infrastructuur richting 2040. Bestuurlijke keuzes en dilemma's worden gedurende het proces aan colleges en gemeenteraden voorgelegd, zodat zij richting kunnen geven aan de verdere ontwikkeling van de visie.
De wijze waarop mogelijke ontwikkelrichtingen worden uitgewerkt, wordt gedurende het proces bepaald. Daarbij wordt aangesloten bij de inzichten die in fase 2 ontstaan en de behoefte aan bestuurlijke besluitvorming.
De uitkomsten van fase 2 worden vastgelegd in een Visie Sociale Infrastructuur 2040 met een voorkeursscenario, voorstellen voor sturing en governance, een financiële uitwerking en een uitvoeringsagenda voor de periode vanaf 2027. Daarmee worden de inzichten uit fase 1 vertaald naar bestuurlijke keuzes voor een toekomstbestendige sociale infrastructuur in Deventer en Olst-Wijhe.
Visie op Toekomstbestendige infrastructuur 2040 36