Zwolle, 23 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
5
317
Inleiding
Dit verslag biedt inzicht in mijn werkzaamheden als de eerste stadsbouwmeester van Zwolle. Een aanstelling die in de zomer van 2023 gestart is. Allereerst duid ik de rol van de stadsbouw- meester, mede gebaseerd op de verkenning die in opdracht van de gemeenteraad is uitgevoerd. Vervolgens ga ik in dit verslag nader in op de werkzaamheden, geordend naar de rol van integrator en inspirator.
9
317
10
317
n samenwerking met het Atelier van de gemeente Zwolle
• Bron: SpringCo 2025
12
317
(On)gevraagd advies gebiedsontwikkelingen
Hoewel mijn rol zich primair richt op de schaal van de stad/gemeente, valt dat niet los te zien van projecten/gebiedsontwikkelingen. Er is immers continu sprake van een wisselwerking tussen de stedelijke koers en de wijze waarop projecten/gebiedsontwikkelingen hieraan een bijdrage leveren. In de afgelopen periode heb ik daarom, gevraagd en ongevraagd, geadviseerd op uiteenlopende projecten. Op de volgende pagina’s volgt een overzicht.
1
Noorderkwartier
Adviesrol tijdens opstellen van Gebiedsvisie, Ruimtelijk Ontwikkelplan en uitwerking eerste fase op het Noordereiland
2
Meeuwenlaan
Adviesrol tijdens actualisatie gebiedsvisie en opstellen van het concept Ruimtelijk Ontwikkelplan
3
Roelenkwartier
Adviesrol tijdens opstellen gebiedsvisie en Ruimtelijk ontwikkelplan
4
Hudson Bay/Xenos
Adviesrol bij verwervingsstrategie, ruimtelijke randvoorwaarden
5
Hanzekwartier
Adviesrol bij herziening van de Ontwikkelstrategie naar superplots
6
Willemskwartier
Aanzwengelen en meedenken over (alternatieve) planvorming, samenwerkingsaanpak
13
317
Lid beoordelingscommissie tijdens Architectenselectie
Advies- en inspiratierol bij opstellen Ontwikkelkader en opstellen van de ontwikkelstrategie
Adviesrol tijdens het opstellen van het Toekomstperspectief
Adviesrol bij opstellen kavelpaspoorten
Deelname aan kwaliteitsteam uitwerking Gebiedsvisie
Inspiratie- en adviesrol bij het opstellen van een ontwikkelkader- en strategie
14
317
Meedenken over ruimtelijke randvoorwaarden ten behoeve van marktselectie
Opstellen notitie met betrekking tot stedelijke betekenis en positie, deelname aan collegebespreking
Adviesrol tijdens opstellen van de gebiedsverkenning
Diverse afstemmingsmomenten tijdens opstellen van de visie
Lid expertteam tijdens opstellen van gebiedsvisie
15
317
De stadsbouwmeester is betrokken bij de volgende overlegstructuren:
• MT Stadsontwikkeling
• Periodieke afstemming met: de wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling, de directeur fysiek domein, de Ambtelijk Opdrachtgever (AO) Wonen, AO Ruimtelijke Planvorming, AO Stedelijke Regie, het team Stadsbouwmeester/regieteam en de programmamanager Spoorzone
De stadsbouwmeester maakt verder geen onderdeel uit van overige vaste projectteams of overlegstructuren.
17
317
18
317
De gemeente Zwolle heeft een waardevolle traditie in de samenwerking met marktpartijen, corporaties en andere stakeholders in de stad. Tegelijkertijd staat deze samenwerking, mede door veranderende marktomstandigheden, geregeld onder druk. In dit spanningsveld hecht ik eraan de verbinding tussen markt en overheid te versterken. Een belangrijke voorwaarde daarbij is dat ik goed benaderbaar en toegankelijk ben, wederzijdse zorgen bespreek en oplossingen aandraag. Als stadsbouwmeester heb ik daarom naast een interne functie, ook een externe functie.
Als ambassadeur van Zwolle heb ik de afgelopen jaren veelvuldig lezingen en interviews gegeven en rondleidingen en excursies georganiseerd. Ook ben ik onderdeel van een landelijk en regionaal bouwmeestersnetwerk. Tot slot ben ik betrokken bij een aantal ‘specials’, waaronder de Ontwerpmanifestatie ‘De Zwolse school’. Op de volgende pagina’s vind je een overzicht hiervan.
De afgelopen jaren heb ik diverse lezingen gegeven en geregeld groepen door Zwolle geleid. Op die manier heb ik de Zwolse opgaven voor het voetlicht gebracht en heeft Zwolle een podium gekregen bij tal van symposia, congressen en bijeenkomsten.
19
317
- Watertorenberaad
- Opening Huis voor de leefomgeving
- Bouwsociëteit
- Aanbieding boek ‘Ideeënprijsvraag Verloren Toren’
- Lezing Zwols Architectuur Platform (ZAP)
- Bezoek Drents Vastgoednetwerk
- Blue Zone Festival
- Zwolse Vastgoedsociëteit
- Bezoek Binnenlandse Zaken
- Wijkmanagement
- Burgemeestersnetwerk
- Raadscommissie Wonen
- Raad van Toezicht Openbaar Belang
- Artez Hogeschool
- Labyrinth
- Bezoek gemeente Haarlem
- Fietstocht gemeenteraad
- Diner pensant over Zwolse mobiliteit
- Pakhuis de Zwijger: rol stadsbouwmeester
- Inspiratielezing De Stad Verbeeldt
- Werkconferentie MMWZ038 / Concilium
- Zwolse Vastgoedsociëteit
- D66 Café
- Design Challenge Rijksuniversiteit Groningen
- Unie van Waterschappen / WDOD
- Lezing Mevrouw Meijer i.s.m. ZAP
- Zwolse School
- Opening Passerelle
- Bezoek managementteam van AM gebiedsontwikkeling
- Masterclass gebiedsontwikkeling gemeenteraad
- Opening APPM Zwolle
- Stadsmuseum Anno: draden van de stad
- ALV Concilium (diverse momenten)
- Vrienden van de stadskern
21
317
• [De Stentor](https://www.destentor.nl/zwolle/sjoerd-feenstra-moet-de-groei-van-zwolle-in-goede-banen-leiden-stad-niet-gebaat-bij-veel-kippenhok-huizen~a9665723/) juni 2023
• Blauwdruk zomer 2023
• [Gebiedsontwikkeling.nu](http://gebiedsontwikkeling.nu/artikelen/waar-gaat-zwolle-heen-stadsbouwmeester-sjoerd-feenstra-bewaakt-de-koers/) september 2023
• Zwolle Journaal: stadsbouwmeester Zwolle maart 2024
• [De Stentor](https://www.destentor.nl/zwolle/zwolle-krijgt-duizenden-nieuwe-huizen-maar-dat-is-niet-zonder-risico-waak-voor-anonieme-hoogbouw~aa1313ad/) augustus 2024
• [De Architect n.a.v. Pakhuis de Zwiger](https://www.dearchitect.nl/301496/arc-talk-stadsbouwmeester-sjoerd-feenstra-ik-ben-het-cement-tussen-tientallen-zwolse-koninkrijkjes) april 2025
• Film: wijkprofielen zomer 2025
• Restorative places zomer 2025
• Film wijkmanagement: fysiek-sociaal september 2025
• Interview Platform31 over wonen en zorg september 2025
• [De Stentor](https://www.destentor.nl/zwolle/de-ijssel-blijft-in-zwolle-altijd-op-afstandje-maar-je-moet-iets-met-de-rivier~a19423fb/) november 2025
• [INN Zwolle](https://innregiozwolle.nl/nieuws/ontwikkelingen-moeten-bijdragen-aan-wat-je-als-stad-wil/) december 2025
• [Interview met Juli Ontwerp](https://www.juliontwerp.eu/publicatie/sjoerd-feenstra-woongeluk-als-kompas-voor-de-verdichte-stad/) december 2025
22
317
• Gent zomer 2024
• Zutphen/Nijmegen januari 2025
• Landschappelijk wonen zomer 2025
• Hamburg oktober 2025
23
317
24
317
januari 2024
In januari 2024 streek het festival STAD met ruim 250 bezoekers neer in Hedon, Zwolle. Festival STAD is een festival voor én door stadmakers. Vanuit de gedachte ‘stadmakers staan samen voor de opgaven in de stad’, draagt dit festival bij aan kennisdeling en netwerken. Als stadsbouwmeester was ik een van de medeorganisatoren.
voorjaar 2025
Organisator van een tweetal sessies over Brede Welvaart. Tijdens deze sessies heeft een brede vertegenwoordiging van de gemeente onder externe begeleiding verkend op welke manier brede welvaart een leidend principe kan zijn in de ontwikkeling van de stad.
reeks van 7 sessies
Samen met Geurt van Randeraat (Site) heb ik de afgelopen jaren een reeks masterclasses ‘gebiedsontwikkeling’ georganiseerd. Aan de hand van relevante thema’s/vraagstukken zijn we met bestuurders en het managementteam Stedelijke Ontwikkeling in gesprek gegaan.
25
317
26
317
september 2025
Bijdrage aan een publicatie over de Zwolse School. Het boekwerk laat zien hoe de gemeente Zwolle de afgelopen 3,5 jaar aan de stad heeft gewerkt. Aan projecten op verschillende schaalniveaus: van dicht op de huid, zoals de inrichting van openbare ruimtes, tot verder op de horizon, zoals grote ruimtelijke opgaven in en rond de stad en daar voorbij. De publicatie is gepresenteerd tijdens een symposium in het Academiehuis. Hier hebben negen sprekers in negen minuten hun visie geëtaleerd op de hedendaagse vraagstukken in het ontwerpen aan de stad.
najaar 2025
Bold Cities, Brave Decisions is een reizende tentoonstelling - ontwikkeld door bureau De Zwarte Hond
- over stedelijke transformatie, bestuurlijke moed en de kracht van experimenteren. De tentoonstelling onderzoekt hoe lef, verbeeldingskracht en het toelaten van mislukkingen kunnen bijdragen aan een meer leefbare stad. Na eerdere edities in Graz, Groningen, Mainz en Rotterdam, en momenteel te zien in Tilburg, is het voornemen om de tentoonstelling in de zomer van 2026 naar Zwolle te halen.
Naast een adviesrol met betrekking tot lopende projecten en processen heeft de stadsbouwmeester ook een agenderende rol. Begin 2025 organiseerde ik om deze reden een ontwerpmanifestatie rond vijf binnenstedelijke plekken in Zwolle. De resultaten verdiepen de inhoud van de Stadscan en geven richting aan concrete uitwerkingen in de toekomst. Daartoe zijn Zwolse architectenbureaus en bureaus van buiten Zwolle gevraagd ontwerpend onderzoek te doen. Dat leverde frisse ideeën op, waarin niet de stenen maar de mensen centraal stonden. De voorstellen verbeelden hoe we met slimme woningtoevoegingen en nieuwe woonvormen het sociale weefsel van de stad sterker kunnen maken.
De bureaus kregen drie centrale uitdagingen mee:
1• Versterk de sociale structuur in wijken
met slimme woningtoevoegingen.
2• Verrijk de Zwolse woonlegenda met
nieuwe woonvormen.
3• Ontwerp met wortels in de Zwolse
identiteit.
27
317
28
317
De voorstellen laten zien hoe bouwen actief kan bijdragen aan meer verbondenheid in de wijken. Zo fungeren collectieve hoven als sociale motor en brengen bewoners bij elkaar. Een andere rode draad: de entree is niet zomaar een doorgang, maar het visitekaartje van de gemeenschap. En brede galerijen vergroten de kans op een praatje en stimuleren contact tussen buren. Misschien is de belangrijkste les wel dat een doordacht ontwerp bewoners
de keuzevrijheid geeft om zelf te bepalen wanneer zij ontmoeting zoeken en wanneer zij privacy willen.
Want uiteindelijk zijn het de bewoners die betekenis geven aan een plek. Maar ontwerpers kunnen wél voorwaarden scheppen voor ‘lichte interacties’: elkaar zien, herkennen, begroeten, een kort praatje maken.
Juist die kleine, toevallige momenten
zorgen voor meer vertrouwen, meer binding en een sterkere gemeenschap. En ze hebben aantoonbaar effect op gezondheid en welzijn. We kunnen plekken maken die gezondheid en verbondenheid bevorderen. Precies dát past bij Zwolle: een stad die groot genoeg is voor ambitie, maar compact genoeg om oog te hebben voor elkaar. Een stad met dorpsrechten – waar samenleven altijd begint met groeten en omkijken naar elkaar.
7
Stadsbouwmeester Zwolle, maart 2026