Zaanstad, 8 oktober 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
26M61 Motie Sociale veiligheid als randvoorwaarde in de ontwikkeling van Figaro en stationsgebied Motie
De gemeenteraad van Zaanstad, in vergadering bijeen op 8 oktober 2026,
Constaterende dat: ● de gemeente Zaanstad werkt aan de verdere ontwikkeling van Figaro en het stationsgebied in Zaandam; ● Figaro onder meer woningen voor studenten, jongeren en starters zal omvatten en daarmee ook een plek wordt waar veel jonge vrouwen zelfstandig zullen wonen; ● het stationsgebied een belangrijke route vormt voor inwoners die van en naar huis, werk, opleiding en voorzieningen reizen, ook in de avond en nacht; ● uit onderzoek van Pointer en het AD onder ruim 7.400 vrouwen blijkt dat 91% van de respondenten zich onveilig voelt op stations; ● Pointer daarbij constateert dat vrouwen stations niet alleen als onveilig ervaren, maar deze plekken met name ’s avonds vermijden of alternatieve routes kiezen; ● de inrichting van de openbare ruimte invloed heeft op de ervaren sociale veiligheid, onder andere door zichtbaarheid, verlichting, looproutes, entrees, functies en aanwezigheid van mensen; ● bij de verdere uitwerking van Figaro verschillende functies en uitgangspunten worden aangepast, waaronder de commerciële ruimte, Kiss & Ride en taxistandplaatsen; ● het verminderen of verplaatsen van functies gevolgen kan hebben voor de levendigheid, zichtbaarheid en sociale controle in de openbare ruimte; ● Nederland sinds 1 maart 2016 gebonden is aan het Verdrag van Istanbul, dat onder meer inzet op het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en op gender-sensitief beleid; ● het gemeentelijk beleid zich daarmee niet alleen moet richten op de fysieke veiligheid, maar ook op de vraag hoe verschillende groepen de openbare ruimte daadwerkelijk ervaren;
Overwegende dat: ● veiligheid een randvoorwaarde moet zijn bij de ontwikkeling van en rondom een stationsgebied; ● dat hiervoor in andere gemeenten gebruik wordt van sociale-veiligheidsanalyses, waarbij in ieder geval wordt gekeken naar: o zichtlijnen en zichtbaarheid; o verlichting; o entrees en doorgangen; o loop- en fietsroutes; o groen en eventuele plekken waar zicht wordt belemmerd; o de inrichting en programmering van de plint en andere commerciële ruimtes; o de aanwezigheid van functies en mensen op verschillende momenten van de dag; o de situatie in de avond en nacht;
o de gevolgen van het verplaatsen of verdwijnen van functies zoals Kiss & Ride en taxistandplaatsen; ● wat voor de ene gebruiker een logische en veilige route lijkt, voor een andere gebruiker juist een plek kan zijn waar zij zich onveilig voelt; ● vrouwveiligheid daarmee niet als afzonderlijk thema achteraf aan een ontwerp moet worden toegevoegd, maar vanaf het begin onderdeel moet zijn van de ruimtelijke ontwikkeling; ● het perspectief van vrouwen en meisjes bovendien een bredere graadmeter kan zijn voor de sociale veiligheid van een gebied; ● voorkomen moet worden dat financiële, technische of planologische wijzigingen leiden tot onbedoelde verslechtering van de sociale veiligheid; ● juist bij een gebied waar wonen, openbaar vervoer, fietsen, verblijven en uitgaan samenkomen, een integrale blik op sociale veiligheid noodzakelijk is;
Verzoekt het college: 1. sociale veiligheid expliciet mee te nemen als uitgangspunt door middel van een sociale veiligheidsanalyse, zoals benoemd in de overwegingen, bij de verdere ontwikkeling en uitwerking van Figaro; 2. bij deze sociale veiligheidsanalyse ook gebruik te maken van bestaande kennis en onderzoek naar vrouwveiligheid, waaronder de inzichten uit het onderzoek van Pointer en het AD; 3. vrouwen en meisjes actief en apart te betrekken als stakeholder van het participatietraject bij de verdere uitwerking, onder andere door een avond- en nachtelijke schouw te organiseren; 4. de uitkomsten van de sociale-veiligheidsanalyse en de inbreng van vrouwen en meisjes gedragen te motiveren in de volgende ontwerpfase en de gemeenteraad hierover te informeren voordat het voorlopig ontwerp wordt vastgesteld;
En gaat over tot de orde van de dag.
Romana Lenarduzzi – PRO Zaanstad Gianni Pollarini – VVD Zaanstad Orlando Hellings – DENK Zaanstad Mariska Schuttevaer – ROSA Anna de Groot – SP
Aangenomen, zie besluitenlijst in het raadsinformatiesysteem