Zaanstad, 10 november 2026
26M72 MOTIE Motie - Voorkom stapeling van financiële lasten bij kwetsbare inwoners De gemeenteraad van Zaanstad, bijeen ter behandeling van de Begroting 2027–2030, constaterende dat: • de financiële bijstellingen op de Stadspas/Meedoen Regeling, individuele inkomenstoeslag, collectieve ziektekostenverzekering, bijzondere bijstand en het bredere armoedebudget al in de begroting zijn verwerkt, terwijl de precieze uitvoering nog moet worden uitgewerkt; • inwoners tegelijkertijd te maken kunnen krijgen met meerdere wijzigingen in inkomensondersteuning, hogere gemeentelijke lasten en beperktere kwijtschelding; • het college in de aanvullende beantwoording aangeeft dat voor deze financiële bijstellingen en hun mogelijke gevolgen nog geen specifiek monitoringsplan is opgesteld; • volgens het college de gevolgen van eventuele wijzigingen in 2028 binnen de huidige rapportagecyclus vermoedelijk pas in de armoedemonitor van 2031 zichtbaar worden; • de bestaande monitoring niet alle maatschappelijke gevolgen voor kwetsbare inwoners, gezinnen en jongeren in beeld brengt; overwegende dat: • voor inwoners het gezamenlijke effect van deze maatregelen op hun huishoudbudget telt; • inwoners die noodzakelijke kosten voor wonen, energie, zorg en levensonderhoud al nauwelijks kunnen dragen, niet verder in de knel mogen komen door de stapeling van gemeentelijke maatregelen; • de gemeente bij het zoeken naar besparingen eerst kritisch moet kijken naar eigen beleidsambities en bestuurlijke uitgaven voordat zij de ondersteuning van kwetsbare inwoners vermindert; • de raad vóór besluitvorming over de concrete uitwerking moet kunnen beoordelen welke huishoudens worden geraakt en hoe nadelige gevolgen kunnen worden voorkomen of beperkt;
• signalen van betalingsproblemen, zorgmijding en verminderde maatschappelijke deelname tijdig moeten worden herkend en onderzocht, ook wanneer een statistisch oorzakelijk verband met afzonderlijke bezuinigingen niet eenvoudig aantoonbaar is; • voor de monitoring zoveel mogelijk gebruik moet worden gemaakt van bestaande gegevens en contacten met uitvoerende organisaties; verzoekt het college: 1. Vooraf inzicht te geven in de stapeling: uiterlijk bij de Voorjaarsnota 2027, en eerder wanneer een afzonderlijk uitvoeringsvoorstel al aan de raad wordt voorgelegd, de gezamenlijke financiële gevolgen van de voorgenomen wijzigingen inzichtelijk te maken. Daarbij onderscheid te maken naar huishoudtype en inkomensniveau, met bijzondere aandacht voor gezinnen met kinderen, jongeren met een zelfstandig huishouden, inwoners met hoge noodzakelijke zorgkosten en huishoudens die door gewijzigde voorwaarden buiten regelingen vallen. 2. Tijdige monitoring te organiseren: vóór invoering van de wijzigingen een beknopt monitoringsplan aan de raad voor te leggen, met een uitgangssituatie en een halfjaarlijkse terugkoppeling vanaf de invoering. Daarbij naast beschikbare cijfers over bereik, aanvragen, afwijzingen, vroegsignalering en schuldhulpverlening ook signalen van uitvoerende organisaties over betalingsproblemen, zorgmijding en verminderde maatschappelijke deelname te betrekken, met vermelding van onzekerheden en beperkingen. 3. De bescherming van kwetsbare inwoners als uitgangspunt te hanteren: wanneer uit de beoordeling vooraf blijkt dat de stapeling van maatregelen ertoe leidt dat huishoudens noodzakelijke kosten voor wonen, energie, zorg en levensonderhoud niet meer kunnen dragen, de betreffende maatregelen binnen de bevoegdheden van het college in die vorm niet door te voeren en vóór invoering een aangepast voorstel aan de raad voor te leggen. Daarbij het aanpassen, uitstellen of gedeeltelijk terugdraaien van de bezuinigingen te betrekken en voor de benodigde dekking eerst te zoeken binnen niet-wettelijk verplichte beleidsambities en bestuurlijke uitgaven. Wanneer dergelijke gevolgen na invoering blijken, binnen de eigen bevoegdheden noodzakelijke hulp te bieden en de raad zo spoedig mogelijk een voorstel voor herstel voor te leggen. Namens, PVV Zaanstad - Natasja Cornelisse
Verworpen, zie besluitenlijst in het raadsinformatiesysteem