Westerwolde, 22 september 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
datum: 22 september 2026 ons kenmerk: Z/26/366729/D-853044 doorkiesnummer: 0599 32 02 20 uw brief/email van: uw kenmerk: bijlagen: -- onderwerp: S2026-26;Asielbeleid, overlast, BRP-straat, statushouders en opvang Oekraïner Geachte fractie PVV Westerwolde, Op 10 september 2026 hebben wij uw schriftelijke vragen ontvangen. De vragen zijn gesteld voorafgaand aan de informatieve raad van 10 september 2026. Tijdens de informatieve raad over het onderwerp asiel is aandacht besteed aan onder andere de pendelbus, overlast, de schaderegeling, onderwijs, de BRP-straat, statushouders, Oekraïense vluchtelingen en de communicatie met inwoners. PVV Westerwolde vindt dat deze onderwerpen grote gevolgen hebben voor de veiligheid, leefbaarheid en financiën van de gemeente Westerwolde. PVV Westerwolde vindt het belangrijk dat inwoners en gemeenteraad volledige en controleerbare informatie ontvangen. De PVV Westerwolde wil daarom van het college weten: Afspraken met het Rijk en het COA Vraag 1: Welke afspraken zijn de afgelopen jaren door het Rijk of het COA niet of niet volledig nagekomen? Antwoord: Het Rijk en het COA zijn het afgelopen jaar constructief in gesprek geweest met de gemeente en betrokken ketenpartners. De gemeente houdt scherp toezicht op de naleving van de afspraken uit de bestuursovereenkomst met het COA. Daarbij wordt geconstateerd dat de overeengekomen aantallen en modaliteiten niet volledig worden nageleefd. Dit wordt structureel geagendeerd in het bestuurlijk overleg met het Rijk en het COA, waarbij wordt ingezet op herstel en naleving van de gemaakte afspraken.
*ZF55CA14C06* PVV Westerwolde Vraag 2: Welke concrete grenzen stelt het college aan het aantal mensen op het terrein in Ter Apel en wat gebeurt er wanneer deze grenzen worden overschreden? Antwoord: Het college stelt als grens het maximumaantal van 2000 bewoners. Wanneer deze grens wordt overschreden worden de mogelijke juridische stappen verkent en ondernomen. Vraag 3: Welke juridische en bestuurlijke mogelijkheden heeft de gemeente om naleving van afspraken af te dwingen? Antwoord: Bij het niet nakomen van afspraken verkent het college de juridische en bestuurlijke mogelijkheden. Dit is afhankelijk van de situatie en het type overtreding. Het kort geding is hier een voorbeeld van. Pendelbus, overlast en schaderegeling Vraag 4: Wat zijn de jaarlijkse kosten van de pendelbus, wie betaalt deze en wat gebeurt er na afloop van de huidige aanbestedingsperiode in 2026? Antwoord: De jaarlijkse kosten van de pendelbus bedragen ongeveer €800.000,- en worden bekostigd door het Ministerie van Justitie en Veiligheid. De gemeente heeft het Ministerie van Justitie en Veiligheid meerdere malen gewezen op de noodzaak om tijdig maatregelen te treffen voor de voortzetting van de pendelbus na afloop van de huidige contractperiode. Tot op heden heeft dit niet geleid tot de benodigde besluitvorming. Daardoor is onzeker of de dienstverlening zonder onderbreking kan worden voortgezet. De verantwoordelijkheid voor een nieuwe aanbesteding en opdrachtverlening ligt bij het ministerie. De voorkeur van de gemeente gaat uit naar opdrachtverlening door het COA, met voortzetting van de dienstverlening door Munckhof. Voortzetting van de opdrachtgeversrol door de gemeente zou leiden tot een juridische onrechtmatigheid en is daarom niet wenselijk. Vraag 5: Welk meetbaar effect heeft de pendelbus gehad op de overlast in de reguliere buslijnen 73 en 74? Antwoord: Door inzet van de pendelbus zijn incidenten op de lijndienst afgenomen. Sporadisch zijn er nog incidenten welke vaak samenhangen met de veiligheidsmaatregelen in het stationsgebied Emmen. Qbuzz houdt een eigen incidentenregistratie bij. Vraag 6: Hoeveel incidenten en overlastmeldingen waren er in 2024, 2025 en tot nu toe in 2026? Antwoord: Drenthe Tours houdt een registratie bij van incidenten op de pendelbus. De geregistreerde incidenten zijn verdeeld in verschillende soorten overlast: geweld, bedreiging, spugen, overlast en niet betalen. 2024: 282 incidenten. 2025: 534 incidenten. 2026: 316 incidenten (tot nog toe). Vraag 7: Hoeveel schadeclaims zijn ingediend, toegekend en afgewezen, om welke bedragen gaat het en wat is de gemiddelde afhandelingstijd? Antwoord: Sinds de invoering van de schaderegeling voor ondernemers en inwoners zijn negenendertig (39) schadeclaims ingediend. Tweeëntwintig (22) schades zijn uitgekeerd, vier (4) schades zijn nog in onderzoek en dertien (13) schades zijn niet toegekend. Ten aanzien van de niet toegekende schades gaat het veelal om zaken waarbij niet bewezen kan worden dat een asielzoeker verantwoordelijk is voor deze schade. In totaal is er in de periode 2024-2025 voor (vijfhonderdduizend) €500.000,- aan schade uitgekeerd. Voor 2026 zijn er negen (9) schades ingediend. Een (1) schade is uitgekeerd, zeven (7) schades zijn nog in onderzoek en een (1) schade is niet toegekend. Het streven is om schadeclaims binnen zes weken af te handelen. In enkele gevallen lukt het niet binnen deze gestelde termijn omdat bijvoorbeeld bewijsstukken ontbreken of een zaak meer gecompliceerd is. Het streven is om zo snel en accuraat mogelijk de schadeclaims af te handelen. Vraag 8: Worden ook het eigen risico, omzetverlies en extra beveiligingskosten van inwoners en ondernemers volledig vergoed? Antwoord: Alleen de niet-verzekerde gedeelten van de schades worden vergoed vanuit de schaderegeling. Dit zou bijvoorbeeld het eigen risico kunnen zijn die de benadeelde door zijn verzekering niet vergoed krijgt. Omzetverlies van ondernemers is zeer complex en worden met de uitvoerder van de schaderegeling en juridische ondersteuning besproken en afgehandeld. De kosten voor preventieve maatregelen zoals bijvoorbeeld camera’s, hekwerk, verlichting, opritverklikkers worden voor ondernemers en inwoners niet vergoed. Vraag 9: Welke concrete maatregelen worden genomen tegen personen die herhaaldelijk overlast veroorzaken? Antwoord: Samen met het COA, het interventieteam van de IND en de politie zet de gemeente in op dossiervorming en versnelde afdoening. Dit in combinatie met het doorplaatsen van overlastgevers daar waar mogelijk. Concreet betekent dit dat wanneer een overlastgever in beeld komt van winkelbeveiligers, handhaving en/ of politie de rapportages terstond gedeeld worden met het interventieteam van de IND. Het interventieteam kijkt waar versnelling in de procedure plaats kan vinden en in samenspraak met het COA of het wenselijk is om de overlastgever te verplaatsen (andere modaliteit op locatie of naar andere locatie).
Onderwijs en BRP-straat Vraag 10: Hoeveel personen staan via de BRP-straat op een briefadres in Westerwolde ingeschreven, terwijl zij feitelijk in een andere gemeente verblijven? Antwoord: Er staan zestig (60) personen op een briefadres, Ter Apelervenen 4, ingeschreven in de gemeente Westerwolde. Het is bij de gemeente niet bekend of en hoeveel personen in een andere gemeente verblijven. Vraag 11: Hoelang duurt het gemiddeld voordat deze inschrijvingen naar de werkelijke verblijfsgemeente worden overgezet? Antwoord: De snelheid waarmee personen worden ingeschreven in een andere gemeente is afhankelijk van hoe snel betrokkenen zich melden bij deze gemeente en hoe snel deze gemeente vervolgens de inschrijving kan verwerken. Vraag 12: Welke kosten voor jeugdzorg, onderwijs en andere voorzieningen zijn hierdoor bij Westerwolde terechtgekomen? Antwoord: De gemeente Westerwolde heeft alle gemaakte kosten als gevolg van het woonplaatsbeginsel terug mogen vorderen. Dit is inmiddels ook al ontvangen. Vraag 13: Welk deel van deze kosten is door het Rijk, het COA of andere gemeenten vergoed? Antwoord: Alle kosten zijn door het Rijk vergoed (vanuit diverse betrokken ministeries). Vraag 14: Hoeveel kinderen uit de opvang maken gebruik van onderwijs in of vanuit Westerwolde en worden alle extra kosten volledig vergoed? Antwoord: Uit de opvang maken op dit moment ongeveer zestig (60) kinderen gebruik van de interschool. Dit jaar is een pilotjaar waarbij de kosten voor honderd (100) leerlingen worden vergoed. Dit brengt stabiliteit en voorspelbaarheid met zich mee. Statushouders en Oekraïense vluchtelingen Vraag 15: Wat is de actuele huisvestingstaakstelling voor statushouders en hoeveel daarvan heeft Westerwolde gerealiseerd? Antwoord: Er is geen huisvestingstaakstelling voor Oekraïners. Er is een provinciale bestuursovereenkomst waarin afspraken over asiel en Oekraineopvang zijn gemaakt. Westerwolde heeft tweehonderdvijfentwintig (225) plekken gerealiseerd. De huisvestingstaakstelling in 2026 voor statushouders is achtenveertig (48). Hiervan zijn inmiddels drieëndertig (33) statushouders gehuisvest. Uit voorgaande jaren bestaat nog een achterstand op de huisvestingstaakstelling van vijfentwintig (25) statushouders. Vraag 16: Hoeveel sociale huurwoningen zijn in 2025 en 2026 toegewezen aan statushouders en wat betekent dit voor de wachttijd van reguliere woningzoekenden? Antwoord: In 2025 zijn veertien (14) sociale huurwoningen toegewezen aan statushouders. In 2026 zijn, tot 1 september, negen (9) woningen toegewezen aan statushouders. De invloed die dit heeft op de wachttijd van reguliere woningzoekenden is bij de gemeente niet bekend. Vraag 17: Wat zijn de totale gemeentelijke kosten voor huisvesting, opvang, begeleiding en inburgering, en welk bedrag wordt niet door het Rijk vergoed? Antwoord: Voor de Oekraïense opvang zijn deze te vinden in de jaarrekening. Vraag 18: Hoeveel statushouders hebben na één of twee jaar betaald werk en hoeveel ontvangen nog een uitkering? Antwoord: Op dit moment is nog niet alle benodigde informatie beschikbaar om deze vraag volledig te beantwoorden. Zodra de informatie beschikbaar is, zal de beantwoording worden aangevuld en met uw fractie worden gedeeld. Vraag 19: Wat zijn de huidige bezetting, jaarlijkse kosten en toekomstplannen voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen in De Grenshof in Bellingwolde? Antwoord: De Grenshof in Bellingwolde heeft tweehonderdvijfentwintig (225) opvangplekken. De opvang is bijna altijd volledig bezet. Tussen uitstroom en nieuwe instroom zijn er soms plaatsen niet bezet. De jaarlijkse kosten en opbrengsten staan vermeld in de jaarrekening. De richtlijn tijdelijke bescherming (RTB) is verlengd tot 4 maart 2028. De gemeente Westerwolde blijft tweehonderdvijfentwintig (225) opvangplaatsen in stand houden. Dit zoals overeengekomen en vastgelegd in de provinciale bestuursovereenkomst. Communicatie en verantwoording Vraag 20: Is het college bereid ieder kwartaal een openbaar overzicht te verstrekken van de bezetting, incidenten, overlastmeldingen, schadeclaims, kosten en BRP- inschrijvingen? Antwoord: Het college stelt voor om informatie over deze onderwerpen te delen tijdens de momenten waarop de politie haar tertiaalrapportages deelt met de raad. Met betrekking tot de schaderegeling en onkosten worden deze cijfers opgenomen in het jaaroverzicht. Ten aanzien van inschrijvingen in de BRP-straat is het mogelijk om de aantallen te delen. Vraag 21: Kan het college bij alle cijfers duidelijk onderscheid maken tussen asielzoekers, statushouders, alleenstaande minderjarige vreemdelingen, Oekraïense vluchtelingen en personen die uitsluitend administratief in Westerwolde staan ingeschreven? Antwoord: Dit onderscheid is te maken. In sommige situaties vraagt dit wel enige navraag bij de IND of het COA. Vraag 22: Binnen welke termijn worden inwoners en gemeenteraad geïnformeerd over ernstige incidenten of belangrijke wijzigingen in de opvang? Antwoord: De gemeenteraad wordt doorlopend geïnformeerd door de burgemeester over de stand van zaken met betrekking tot de ontwikkeling rondom asiel en migratie. COA, politie en gemeente trekken samen op met betrekking tot communicatie over lokale overlast, ernstige incidenten en belangrijke wijzigingen in de opvang. De gemeente verkent de behoefte van inwoners ten aanzien van communicatie en op welke wijze zij hier invulling aan kan geven. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van de gemeente Westerwolde, R.M. Roossien J.W. Velema, gemeentesecretaris burgemeester