Westerkwartier, 16 december 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Werkgroep Zandumerweg (Zandumerweg-Oude Wijk-Menso Fockemalaan)
5.1.2e
Aan het college van Gedeputeerde Staten van Groningen
5.1.2e
Niekerk, 10 november 2026
Betreft: Aanvullende zienswijze ontwerp Omgevingsverordening provincie Groningen - wijziging 4
brief van 2 november 2026 (hierna: de hoofdzienswijze)
Geacht college,
Op 4 november 2026 heeft de gemeente Westerkwartier haar zienswijze op het ontwerp openbaar gemaakt via het raadsinformatiesysteem (brief en tabel van 3 november 2026, kenmerk 5.1.2e ). Een aantal verzoeken van de gemeente betreft rechtstreeks de artikelen waarop onze hoofdzienswijze betrekking heeft: de artikelen 4.7, 4.19, 4.41 en 4.123 en de begripsbepaling "stedelijke ontwikkeling". Omdat de gemeente op die punten een versoepeling bepleit, vullen wij onze hoofdzienswijze hierbij aan. Wij verzoeken u beide standpunten in de Nota van Zienswijzen naast elkaar te beoordelen.
Wij benadrukken dat wij de gemeentelijke inzet op leefbare dorpen en voldoende woningen delen. Ons punt is dat die inzet, zoals het woonplan voor Oldekerk, Niekerk en Faan zelf laat zien, kan worden gerealiseerd binnen de regels van het ontwerp en op locaties die daarvoor geschikter zijn dan een open weiland op een glaciale rug.
1. Artikel 4.7: geen "ja, mits" voor dorpsranden
De gemeente verzoekt een "ja, mits"-regeling voor uitbreiding aan de randen van kernen, een minder strakke hantering van de begrenzing van het stedelijk gebied en het faciliteren van kleinschalige uitbreidingen (tabel, p. 2-3). Zij beroept zich op de Omgevingsvisie, die ruimte wil bieden waar "de randen van dorpen en steden duidelijk beter kunnen".
Die ambitie uit de Omgevingsvisie is naar haar aard selectief: zij ziet op randen die beter kunnen, niet op elke rand waar een eigenaar wil bouwen. Een algemene "ja, mits"-regeling zou het onderscheid tussen stedelijk gebied en buitengebied, dat de toelichting bij artikel 4.7 als kern van de systematiek beschrijft (p. 118), feitelijk opheffen. De toelichting erkent al dat inbreiding niet altijd mogelijk is en biedt daarvoor het tweede lid. Meer is voor de woningbouwopgave niet nodig: het woonplan Oldekerk/Niekerk/Faan wijst binnen de bestaande systematiek voldoende locaties aan voor de behoefte van 40 tot 50 woningen tot 2030 (woonplan, p. 28).
Aanvullende zienswijze werkgroep Zandumerweg – wijziging 4 Omgevingsverordening – pagina 1 van 4
Verzoek A: Wij verzoeken u artikel 4.7, eerste en tweede lid, en de begrenzing van het stedelijk gebied ongewijzigd vast te stellen. Mocht u een verruiming voor dorpsranden overwegen, dan verzoeken wij die te beperken tot locaties die in een door de gemeenteraad vastgestelde kernvisie of een dorpswoonplan als geschikt zijn aangemerkt, die passen binnen de behoefte van de betreffende kern en die buiten de werkingsgebieden glaciale ruggen, houtsingelgebied en overstromingsgevoelige en laaggelegen gebieden liggen.
2. Artikel 4.19: geen aanvullende grondslag voor "lokaal gemotiveerde" woningbouw
De gemeente verzoekt artikel 4.19 uit te breiden met een grondslag voor "lokaal gemotiveerde woningbouwontwikkelingen", vooruitlopend op de actualisatie van haar woonbeleid (tabel, p. 5).
Zo'n grondslag zou woningbouw mogelijk maken buiten de regionale afspraken en buiten het eigen, met inwoners opgestelde woonplan om. Voor locatie M3 is dat niet theoretisch: het woonplan scoort deze locatie negatief op planologische haalbaarheid (p. 29) en noemt haar niet in de conclusie (p. 27). Een "lokale motivering" per initiatief zou die uitkomst kunnen passeren. Artikel 4.19 biedt bovendien al een overgangsregeling via de woonvisie (onder b) en de Regionale Woondeals (toelichting, p. 124).
Verzoek B: Wij verzoeken u artikel 4.19 niet uit te breiden met een grondslag voor lokaal gemotiveerde woningbouw. Als u daartoe toch overgaat, verzoeken wij als voorwaarde op te nemen dat de ontwikkeling past binnen een door de gemeenteraad vastgesteld woonplan of woonvisie voor de betreffende kern en binnen de daarin vastgestelde behoefte.
3. Artikel 4.41: geen algemene uitzondering op de bescherming van houtsingels
De gemeente stelt dat artikel 4.41, onder b, het houtsingelgebied "in feite op slot" zet en verzoekt een uitzondering voor "ontwikkelingen van maatschappelijk en openbaar belang", naar analogie van artikel 4.125, tweede lid (tabel, p. 7-8). Zij schrijft daarbij "als geen ander" te weten hoe waardevol het houtsingellandschap is en plannen vroegtijdig met de provincie te zullen afstemmen.
Wij onderschrijven dat laatste. Een particulier woningbouwinitiatief op een agrarisch perceel is echter geen ontwikkeling van maatschappelijk of openbaar belang. Als u een uitzondering overweegt, is het van belang dat die niet onbedoeld de weg opent voor het doorbreken van houtsingels ten behoeve van ontsluiting of bouwrijp maken van woningbouwlocaties, zoals langs de Zandumerweg en de Oude Wijk (hoofdzienswijze, paragraaf 7).
Dat de gemeente zelf een hoog beschermingsniveau voorstaat, blijkt ook uit een interview met twee wethouders in De Streekkrant van 3 november 2026 (bijlage 1), dezelfde dag waarop de gemeentelijke zienswijze is gedateerd. Wethouder 5.1.2e (Toekomst Landelijk Gebied) stelt daarin: "Het is duidelijk dat houtsingels niet zonder meer verwijderd mogen worden, omdat het kappen vergunningplichtig is. Daarbij geldt dat iedere meter die verdwijnt, elders moet worden aangepoot." Hij wijst er bovendien op dat de houtsingelstructuur "ook voor de waterbeheersing in ons gebied belangrijk" is, "in een periode waar we te maken krijgen met heftige buien en we het water langer in ons gebied willen houden". Wethouder 5.1.2e (economie) geeft aan dat dorpsbelangen "zien dat de kwantiteit en de kwaliteit van de houtsingels achteruitgaat" en "pleiten voor herstel", en concludeert: "moeten we zuinig zijn op
5.1.2e
5.1.2e
Aanvullende zienswijze werkgroep Zandumerweg – wijziging 4 Omgevingsverordening – pagina 2 van 4
het behoud van de landelijke waarde". Het artikel vermeldt verder dat het gemeentebestuur in 2024 in een beleidsnotitie heeft vastgelegd dat het aantal kilometers houtsingels minimaal gehandhaafd en waar mogelijk uitgebreid moet worden.
Deze uitspraken bevestigen dat vergunningplicht, compensatie van iedere verwijderde meter en behoud van de structuur ook naar gemeentelijk inzicht het uitgangspunt zijn. Een algemene uitzondering in artikel 4.41 is daarmee niet nodig; waar de gemeente ruimte zoekt voor ontwikkelingen van openbaar belang, kan die ruimte worden gevonden binnen voorwaarden die aansluiten bij wat de wethouders zelf als vanzelfsprekend beschouwen.
Verzoek C: Wij verzoeken u artikel 4.41 ongewijzigd vast te stellen. Mocht u een uitzondering opnemen, dan verzoeken wij die te beperken tot openbare infrastructuur en maatschappelijke voorzieningen, woningbouw daarvan uitdrukkelijk uit te sluiten, en als voorwaarden op te nemen dat geen alternatief zonder aantasting bestaat, dat de aantasting wordt gecompenseerd en dat de maatwerkmethode onder begeleiding van een provinciale deskundige wordt toegepast.
4. Artikel 4.123: de motiveringsplicht voor overstromingsgevoelige gebieden handhaven
De gemeente verzoekt de motiveringsplicht van artikel 4.123 te schrappen als "onnodige extra belasting" en stelt dat het betrekken van het waterschap al vanzelfsprekend is (tabel, p. 10).
Voor de percelen aan de Zandumerweg laat het ontwerp zien waarom deze regel juist nodig is: zij liggen in het gebied met een gemiddelde kans op overstroming van 1 op 10, het noordelijk deel ligt in het werkingsgebied overstromingsgevoelige en laaggelegen gebieden en er loopt een persleiding van het waterschap doorheen (hoofdzienswijze, paragraaf 8). De gemeente zelf noemt in haar woonplan "water en bodem sturend" een belangrijk aandachtspunt bij de locatiekeuze (woonplan, p. 24). Ook wethouder 5.1.2e legt in het genoemde interview het verband tussen de houtsingelstructuur, heftige buien en het langer vasthouden van water (bijlage 1). Een motiveringsplicht in de verordening zorgt ervoor dat die afweging controleerbaar wordt vastgelegd, ook voor omwonenden. De zorg van de gemeente over de reikwijdte van het begrip "nieuwe stedelijke ontwikkeling" rechtvaardigt geen schrapping van de regel, maar hooguit een verduidelijking van het begrip (zie punt 5).
Verzoek D: Wij verzoeken u artikel 4.123 ongewijzigd te handhaven en het verzoek van de gemeente tot schrapping niet te volgen.
5. Begripsbepaling "stedelijke ontwikkeling"
De gemeente verzoekt het begrip "wijziging van gebruiksmogelijkheden van substantiële aard en omvang" te objectiveren, omdat ontwikkelingen in haar ervaring "al snel" als stedelijke ontwikkeling worden aangemerkt (tabel, p. 13). Wij hebben geen bezwaar tegen verduidelijking, zolang die niet leidt tot een versmalling waardoor woningbouw op onbebouwde agrarische grond buiten de artikelen 4.7 en 4.123 zou vallen.
Verzoek E: Wij verzoeken u bij een eventuele verduidelijking van de begripsbepaling vast te leggen dat het toevoegen van woningen op gronden zonder bestaande bouwmogelijkheden in het buitengebied in ieder geval een nieuwe stedelijke ontwikkeling is.
Aanvullende zienswijze werkgroep Zandumerweg – wijziging 4 Omgevingsverordening – pagina 3 van 4
6. Onweersproken onderdelen
De gemeente maakt geen opmerkingen over de artikelen 1.5, 4.4 en 4.44 en over de werkingsgebieden glaciale ruggen en houtsingelgebied Zuidelijk Westerkwartier. Onze verzoeken 4, 6, 8, 9b en 11 uit de hoofdzienswijze staan daarmee niet tegenover een gemeentelijk standpunt. Wij verzoeken u dat bij de beoordeling te betrekken.
Tot slot
Wij verzoeken u de ontvangst van deze aanvulling te bevestigen en haar als onderdeel van onze zienswijze te behandelen in de reactienota die, zoals u in uw ontvangstbevestiging aangeeft, op 15 december 2026 in Gedeputeerde Staten wordt behandeld. Een afschrift zenden wij aan de gemeenteraad van Westerkwartier, zodat de raad kennis kan nemen van het standpunt van omwonenden naast dat van het college.
Met vriendelijke groet,
5.1.2e
namens de werkgroep Zandumerweg
_Bijlage: 1. De Streekkrant, 3 november 2026, pagina 11, "De waardering van de houtsingels in_ _het Westerkwartier" (interview met de wethouders_ 5.1.2e _._
Geraadpleegde bronnen
1. Gemeente Westerkwartier, Zienswijze ontwerp Omgevingsverordening provincie Groningen – wijziging 4, brief en tabel, 3 november 2026, kenmerk 1969264838; raadsbrief van 3 november 2026; openbaar gemaakt via de lijst ingekomen stukken van 4 november 2026: https://westerkwartier.bestuurlijkeinformatie.nl/Reports/Item/21008032-be6c-4add-8c0eb3302f5cd5b5
2. Provinciaal blad 2026, nr. 16753 (1 oktober 2026): Ontwerp Omgevingsverordening provincie Groningen – wijziging 4; paginaverwijzingen betreffen de pdf van dit blad: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/prb-2026-16753.html
3. Gemeente Westerkwartier / KAW en BügelHajema, Woonplan Oldekerk/Niekerk/Faan, definitief, maart 2025, p. 24-29: https://westerkwartier.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/View/e5dab771-e1d9-4844-98af39293d7aa5ae
4. Zienswijze werkgroep Zandumerweg, ontvangen door de provincie op 29 oktober 2026 (hoofdzienswijze); ontvangstbevestiging provincie Groningen van 2 november 2026, kenmerk K59258 / 2026-174727.
5. De Streekkrant, 3 november 2026, pagina 11, "De waardering van de houtsingels in het Westerkwartier", interview met wethouders 5.1.2e en 5.1.2e van de gemeente Westerkwartier (bijlage 1).
Aanvullende zienswijze werkgroep Zandumerweg – wijziging 4 Omgevingsverordening – pagina 4 van 4
In dit document zijn gegevens definitief geanonimiseerd op grond van:
| Wet | Artikel | Omschrijving | Pagina's |
|---|---|---|---|
| Wet open overheid | Art. 5.1 lid 2 sub e | De eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer | 1, 2, 3, 4 |