Vijfheerenlanden, 18 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 20 november 2026.
Tussentijdse evaluatie
Strategienota 2021-2025
Waardlanden
Gemeente Vijfheerenlanden
15 januari 2026 Inez van Kronenberg
Waar gaan we het over hebben?
1. Effecten beleid adhv Afvaldriehoek a. Milieu b. Tevredenheid inwoners (service) c. Financieel
2 Ontwijkgedrag restafval en grofvuil
3 Conclusies mbt aandachtspunten Strategienota
Vragen? Na elk onderdeel (5 min.)
Bronnen
1. Waardlanden
- Applicaties: Power BI, AfvalRIS, Uniwin en Tardif
- Begrotingen, jaarrekeningen, Jaarmagazines, activiteiten en projecten
2. Bewonersonderzoek jan ‘25
- Online enquête onder 5.131 inwoners, waarvan 1.802 uit Vijfheerenlanden
- Straatgesprekken met 87 inwoners, waarvan 23 uit Vijfheerenlanden
3. Gesprekken betrokkenen
- _Gemeenten_: contactambtenaren, communicatieadviseurs & wijkteams/serviceteams
- _Waardlanden_: projectorganisatie, beleidsmedewerker, informatiemanager,
toezichthouders, milieucoaches, buitendienst, manager milieustraten, financieel adviseur en controller
4. Onderzoeken gemeenten NL
MILIEU
1a
Aanbod 2020 t/m 2024 regio
Totaal aanbod afval/grondstoffen
- Daling van 629 naar 450 kg/inw, sterkste afname in 2024 (- 91 kg/inw)
Restafval
- Daling van 223 naar 133 kg/inw
- Eind 2025: ± 120 á 125 kg/inw
- Doel niet gehaald (100 kg/inw)
- Vergelijking andere gemeenten
- Gemiddelde benchmark NVRD = 133 kg
- Gemiddelde niet-stedelijke gemeenten
met diftar = 93 kg
- Gemiddelde niet-stedelijke gemeenten
zonder diftar = 141 kg
Frequentie aanbod restafval 2024
| Gemiddeld aantal keren per adres | Gorinchem | Hardinxveld- Giessendam | Molenlanden | VHL (geen diftar) |
|---|---|---|---|---|
| Hoogbouw stortingen ondergronds | 70 | 50 | 40 | 103 |
| Laagbouw stortingen ondergronds | 34 | 21 | 20 | 77 |
| Buitengebied ledigingen minicontainers | 10 | 8 | 9 | 13 |
Verhouding restafval diftar / niet-diftar
Vijfheerenlanden vergeleken met diftar-gemeenten
- Afvalaanbod Vijfheerenlanden
Data juli-okt 2025
➢Restafval = 58% ➢Restafval VSI (hoogbouw): 39%
Data jan-mei 2025 uit ‘Bestuursrapportage 1 [e] half jaar’
➢Restafval: 38% ➢Restafval VSI (hoogbouw): 16%
Afvalscheidingsgedrag
Minder restafval, omdat
- afval scheiden nu
makkelijker is (51%)
- ik nu beter weet welk
afval waar hoort (41%)
Samenstelling fijn restafval 2024 (vóór nascheiding pmd hoogbouw)
- Vergelijkbaar met
drie andere gemeenten
- 23% is ‘echt’ restafval
- Vooral gft en tuinafval
(37%) in restafval
- In mindere mate
PMD (9%) en luiers (8%) in restafval
Aanbod grondstoffen regio
aan huis & milieuparkjes
milieustraten
Kwaliteit grondstoffen
Ontwikkelingen Vijfheerenlanden 2024 tov 2020
- Pmd Lagere kwaliteit: vervuiling van 43% naar 44% (NL gemiddeld 30%)
- Gft Hogere kwaliteit: vervuiling van 3,6% naar 0,9% (NL gemiddeld 2,8%)
- Textiel Lagere kwaliteit: vervuiling van 6,9% naar 8,9%
Strategienota: uitgaven t.o.v. begroting
- Uitgaven binnen begroting
voor investeringen, implementatie en structurele kosten
- Resterend budget nodig voor afronden acties van
Strategienota
‘Minder meer kosten’ regio
| Kosten verwerking afval/grondstoffen | Kosten 2024 | Kosten 2024 bij ongewijzigd beleid (tarief 2024 x hoeveelheid afval/grondstoffen 2020) | Besparing Waardlanden- gemeenten door nieuw beleid |
|---|---|---|---|
| Milieustraten | € 935.000 | € 1.425.000 | - € 490.000 |
| Milieuparkjes | - € 175.000 | - € 180.000 | € 5.000 |
| Aan huis opgehaald | € 3.515.000 | € 5.325.000 | - € 1.810.000 |
| Verschil | € 4.275.000 | € 6.570.000 | - € 2.295.000 |
Afvalstoffenheffing
Tevredenheid inwoners
| Afvalinzameling | Gorinchem | Hardinxveld- Giessendam | Molenlanden | Vijfheeren- landen |
|---|---|---|---|---|
| Enquête 2020 | 7,7 | 7,6 | 7,6 | 7,6 |
| Enquête 2025 | 6,4 | 6,4 | 6,6 | 7,0 |
| Straatgesprekken 2025 | 7,3 | 7,3 | 7,3 | 7,3 |
| Veranderingen | Gorinchem | Hardinxveld- Giessendam | Molenlanden | Vijfheeren- landen |
|---|---|---|---|---|
| Enquête 2025 | 5,6 | 5,7 | 5,9 | 6,3 |
Inwoners Vijfheerenlanden: 65% even tevreden of meer tevreden en 27% minder tevreden dan vóór veranderingen
Tevredenheid inwoners Vijfheerenlanden
- Tevredenheid overheerst over meeste veranderingen
- PMD-container in buitengebied Vianen (73%)
- nascheiding PMD (65%)
- restafvalcontainers met pas (64%)
- gft-verzamelcontainers met pas (57%)
- ondergronds glas- en papiercontainers Vianen (52%)
- Ontevredenheid over
- ondergrondse containers restafval Vianen in bebouwde kom (50%)
- bijplaatsing (52%)
- langer bewaren restafval (50%)
- 1/3 positief tegenover tarief (zodra uitgelegd is hoe ‘t werkt)
- 1/2 negatief tegenover tarief
Redenen van negativiteit variëren van vrees voor zwerfafval en onduidelijkheid over hoe het werkt tot ‘ _Ik heb elke week maar een boterhamzakje_ _met restafval en dat wil ik niet zo lang bewaren tot de_ _afvalzak helemaal vol zit’_.
Tevredenheid inwoners Vijfheerenlanden
Straatgesprekken
- Weekmarkt Voorstraat Vianen
- Woensdag 22 januari 2025
- 23 inwoners uit Vijfheerenlanden gesproken
Bevindingen
- ‘Gaat over het algemeen goed’
- ‘Chauffeurs halen alles netjes op’
- Niet iedereen blij met ondergrondse containers restafval Vianen
- 4 van de 23 voorbijgangers hadden liever eigen container gehouden
Vragen over resultaten Afvaldriehoek?
Ontwijkroutes restafval Vijfheerenlanden
Afvaltoerisme Ja, vanuit drie diftar-gemeenten. Ondergrondse containers bij gemeentegrens iets voller. +2% bezoekers milieustraat Vianen, maar totale bezoekers -25%. Mogelijk door uitlenen passen?
Bijplaatsing Ja. (Lichte) toename sinds afsluiting containers, vooral op hotspots in Leerdam en Vianen. Meer meldingen van inwoners in 2024 dan in 2023.
Afvaldump Nee. Hoeveelheid en opruimtijd niet veranderd.
Zwerfafval Nee. Weinig ontwikkelingen.
Openbare Nee. Geen ontwikkelingen. prullenbakken
Bijplaatsing: metingen
In elke meetronde heeft 90% van de meetpunten
Vragen over ontwijkgedrag?
Aandachtspunten Strategienota – (deels) opgelost
√ Opgelost
- Inwoners betalen niet meer ten onterechte voor bedrijfsafval en
restafval buurgemeenten (afvaltoerisme) door milieupas
- Kringloopgoederen gaan op milieustraat in aparte container
- Kringloopplein Nieuw-Lekkerland dichterbij voor inwoners westkant
± Deels opgelost
- Doel restafval nog niet bereikt en nog steeds veel grondstoffen in
restafval (vooral gft en luiers)
- Opening Kringloopplein Nieuw-Lekkerland & Ecopark Groot-Ammers;
lopende studies naar verbetering voorzieningen overige milieustraten
Aandachtspunten – nog niet opgelost
X Nog niet opgelost
- Nog steeds veel vervuiling in grondstoffen, met name
textiel en pmd
- Nog steeds ergeren veel inwoners zich aan bijplaatsing
- In 2025 aandacht voor voorlichting preventie &
hergebruik
Einde