Vaals, 17 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Vragen aan B&W ex. art 155 V2026-018
Datum ingediend.............: 3 november 2026 Vraagsteller (fractie): Astrid Voorn-Michels (Groep Groen)
Onderwerp........................: inzake de substantiële budgettering voor citymarketing Gewenste beantwoording: schriftelijk / mondeling
Schriftelijke beantwoording graag z.s.m., doch cf. het RvO uiterlijk 4 december 2026
Geacht college,
In de programmabegroting wordt voor de komende vier jaar een structureel bedrag van € 50.000 per jaar gereserveerd voor citymarketing. Dit komt bovenop het reeds verstrekte krediet van (net onder) € 50.000 voor de uitvoering van 'fases 1 en 2'. Hiermee bedraagt de totale investering in dit traject € 250.000.
De fractie Groep Groen maakt zich ernstige zorgen over de rechtmatigheid, doelmatigheid en onderbouwing van deze forse uitgave. Het voorgestelde narratief – een 'reus onder de berg' – lijkt geen enkel historisch of wetenschappelijk fundament te hebben, en de concrete resultaten van de reeds bestede € 50.000 zijn voor de Groep Groen onzichtbaar gebleven.
Op basis hiervan stel ik de volgende vragen:
Vraag 1 Kan het college een gedetailleerd overzicht verstrekken van de besteding van de reeds toegekende <€ 50.000 voor de uitvoering van 'fases 1 en 2'? Welke concrete producten of tastbare resultaten zijn met dit budget gerealiseerd? Waarom zijn deze resultaten niet eerder met de raad gedeeld voordat er een nieuw structureel budget werd aangevraagd?
Antwoord Het citybrandingtraject OnderVaals vloeit voort uit de agenda Vrijetijdseconomie (VTE), waarin het versterken van de positionering en herkenbaarheid van Vaals als een van de uit te voeren activiteiten is opgenomen. Eind 2025 zijn verschillende communicatiebureaus benaderd om met een creatief concept voor de citybranding van Vaals te komen. Het voorstel van bureau C for Charlie werd daarbij als het meest onderscheidend, origineel en aansprekend beoordeeld. Vervolgens heeft het bureau opdracht gekregen om dit concept verder uit te werken en voor te bereiden op de introductie. Inmiddels zijn verschillende concrete resultaten gerealiseerd: • De ontwikkeling van het creatieve concept en het overkoepelende verhaal van OnderVaals. • De uitwerking van het verhaal tot een herkenbaar concept dat als basis dient voor verdere activiteiten. • De ontwikkeling en vulling van de website www.ondervaals.nl. • De ontwikkeling en uitvoering van een educatief programma op basisscholen in Vaals, waarbij leerlingen actief hebben meegedacht over de mythe en deze creatief hebben vormgegeven. (https://www.limburger.nl > Vaals blaast eeuwenoude dorpslegende nieuw leven in) • Een publiek toegankelijke tentoonstelling in De Kopermolen, waarin de creaties van de basisschoolleerlingen zijn gepresenteerd. (https://www.limburger.nl > Vaals het heuvelmonster of de drielandenreus, scholieren Vaals brengen met fantasie en klei de dorpslegende tot leven) en (https://www.zuidlimburgvandaag.nl > nieuws eeuwenoude vaalser mythe komt tot leven in expositie) • De introductie van het project via verschillende communicatiekanalen, waaronder regionale media. • De voorbereiding van verdere activiteiten, waaronder gesprekken met inwoners, ondernemers en andere betrokkenen om het concept verder in de Vaalser gemeenschap te verankeren.
Op 18 mei 2026 tijdens een raadsinformatieavond een presentatie is verzorgd door C for Charlie. Tijdens deze bijeenkomst is het concept OnderVaals uitgebreid toegelicht en is tevens ingegaan op het beoogde vervolgtraject. Het gepresenteerde concept werd tijdens deze bijeenkomst positief en enthousiast ontvangen. Tijdens de RIA werd zowel de inhoudelijke richting als de voorgenomen verdere meerjaren-ontwikkeling van het project toegelicht.
Fase 1 – Conceptontwikkeling en participatie (€ 15.000 exclusief btw) De eerste fase was gericht op het ontwikkelen en uitwerken van het overkoepelende verhaal: OnderVaals. Hierbij is gekozen voor een uitgebreid participatief proces, waarbij het verhaal niet uitsluitend vanuit een communicatiebureau wordt vormgegeven, maar is verbonden met de identiteit en beleving van Vaals. Het resultaat van deze fase is de basis voor OnderVaals, het uitgangspunt voor de verdere ontwikkeling en uitvoering van de citybranding.
Fase 2 – Uitwerking, introductie en aanjagen De tweede fase richt zich op het concreet tot leven brengen van het verhaal. Hiervoor zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd:
1. Ontwikkeling website OnderVaals.nl – € 15.500 exclusief btw Voor OnderVaals is een website ontwikkeld die als centraal platform voor het verhaal en de verdere ontwikkeling van het project fungeert. De werkzaamheden omvatten: • Conceptontwikkeling en websitestructuur; • UX/UI-ontwerp; • Contentopbouw, redactie en copywriting; • Afstemming met stakeholders; • Technische realisatie; • Videoproductie. De website is inmiddels toegankelijk via www.ondervaals.nl en vormt een belangrijke basis voor de verdere communicatie en betrokkenheid van de gemeenschap.
2. Educatief programma basisscholen – € 11.500 exclusief btw Een belangrijk onderdeel van de introductie van OnderVaals is de betrokkenheid van basisschoolleerlingen. Hiervoor is een educatief programma ontwikkeld, waarbij kinderen actief hebben meegedacht over de mythe en hun eigen interpretatie van het verhaal hebben vormgegeven. De creaties van de leerlingen zijn vervolgens gepresenteerd tijdens een publiek toegankelijke tentoonstelling in De Kopermolen. Hiermee is het verhaal niet alleen geïntroduceerd, maar is ook concreet invulling gegeven aan participatie en betrokkenheid van jonge inwoners.
3. Aanjaagfunctie C for Charlie Voor de verdere ontwikkeling en uitvoering van OnderVaals vervult C for Charlie daarnaast een aanjaagfunctie. Binnen de gemeentelijke organisatie is onvoldoende specifieke capaciteit/deskundigheid beschikbaar om het citybrandingtraject volledig zelfstandig uit te voeren. Daarom is ervoor gekozen om de benodigde uitvoerings- en coördinatiecapaciteit extern te organiseren. C for Charlie ondersteunt bij het verder uitrollen van het concept, het leggen van verbindingen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties en het vertalen van het verhaal naar concrete activiteiten en initiatieven. Deze werkzaamheden zijn van belang omdat citybranding niet uitsluitend bestaat uit het ontwikkelen van een creatief concept, maar juist ook uit het verbinden van partijen en het daadwerkelijk toepassen en verankeren van het verhaal binnen de gemeenschap.
Vraag 2 Het totale budget voor dit traject beloopt nu € 250.000. Op welke wijze is dit bedrag berekend en waarom is er gekozen voor een structurele jaarlijkse post van € 50.000 in plaats van een projectmatige financiering op basis van bewezen resultaten? Is er een businesscase beschikbaar waaruit blijkt dat deze investering van een kwart miljoen euro een aantoonbaar positief effect zal hebben op de toeristische en economische positionering van Vaals? Zo nee, hoe rechtvaardigt het college deze uitgave?
Antwoord Citybranding is geen eenmalige campagne, maar een meerjarig traject waarmee we Vaals aantrekkelijker en herkenbaarder willen maken voor inwoners, ondernemers én bezoekers.
Tot nu toe hebben we vooral geïnvesteerd in het ontwikkelen van het verhaal en het betrekken van onze eigen inwoners en ondernemers. De komende jaren willen we ons ook meer richten op het toerisme en het verhaal ook fysiek zichtbaar en beleefbaar maken. Denk hierbij aan informatiezuilen en abri's, kinderboeken, postcards, wandel- en fietsroutes en bijvoorbeeld kijk- en luisterpalen die het verhaal van OnderVaals op verschillende plekken tot leven brengen.
Het college heeft de gemeenteraad in de begroting 2027-2030 voorgesteld om te gaan werken vanuit een structureel budget, gemaximeerd op € 50.000 per jaar. Met een structureel budget onderstrepen we dat Citybranding niet slechts een eenmalig project is, maar een jarenlange opgave, waarbij steeds weer nieuwe impulsen nodig zijn. Op die manier blijft er ook ruimte om de ontwikkeling stap voor stap verder te effectueren en samen met lokale partners in te spelen op nieuwe ideeën en kansen. Uit dit inmiddels door de gemeenteraad gefiatteerde budget moet o.a. worden bekostigd de aanschaf van diverse producten, maar bijvoorbeeld ook de kapitaallasten die samenhangen met omvangrijkere fysieke uitingen in de openbare ruimte. Daarnaast bekostigen we ook de jaarlijkse externe begeleiding door C for Charlie uit dit budget. U moet het derhalve zien als een jaarlijks werkbudget. En nee, er ligt geen voorafgaande business-case die precies aantoont welke impulsen aantoonbaar effectief zijn. Dat kan volgens ons ook niet werken. Er is namelijk geen blauwdruk te geven over hetgeen zomaar overal werkt. We zijn ervan overtuigd dat we middels ‘ontwikkelen – ervaren – bijsturen’ steeds verdere stappen kunnen zetten naar een effectieve aanpak.
De beschikbare middelen bepalen de omvang en het tempo van de uitrol. Hoe meer we kunnen realiseren, hoe zichtbaarder en beleefbaarder OnderVaals wordt en hoe groter de effecten zullen zijn. Bij een beperkter budget zullen we keuzes moeten maken en zal ook de impact van het project beperkter zijn.
Het doel is niet alleen om meer bezoekers te trekken, maar ook om ervoor te zorgen dat inwoners, ondernemers en bezoekers allemaal iets aan OnderVaals hebben. Dit is een heel omvangrijk proces.
Vraag 3 Het door de wethouder gepresenteerde narratief van de 'reus onder de berg' lijkt niet gestaafd door historisch onderzoek of marktanalyse. Kan het college aantonen hoe de uitkomsten van de marktonderzoeken en analyses uit de vorige legislatuurperiode dit specifieke narratief onderbouwen en valideren
Antwoord Citybranding draait om het creëren van een herkenbaar en onderscheidend verhaal dat mensen aanspreekt en met elkaar verbindt. De mythe is gebaseerd is op wat ons als gemeente zo bijzonder maakt: onze bodem, ons landschap en de grond onder onze voeten die ons allemaal verbindt. Het verhaal is vrij interpreteerbaar en biedt juist daardoor ruimte voor eigen invulling en nieuwe ideeën.
Uit de agenda VTE ontstond de aanleiding om Vaals sterker te positioneren als toeristische gemeente. Vervolgens zijn verschillende communicatiebureaus gevraagd om hiervoor een creatief concept te ontwikkelen. Het idee van C for Charlie sprong eruit vanwege de originaliteit en de vele mogelijkheden om het verhaal tot leven te brengen.
Juist de combinatie van een oude mythe, ons bijzondere landschap en de ruimte voor eigen interpretatie maakt OnderVaals een aansprekend concept. Iedereen kan er op zijn eigen manier invulling aan geven. Dat hebben we bijvoorbeeld gezien bij de basisschoolleerlingen, die hun eigen versie van de reus hebben bedacht en vormgegeven.
Het doel is niet om de mythe wetenschappelijk te bewijzen, maar om een verhaal dat verbonden is met onze omgeving opnieuw tot leven te brengen. Een verhaal dat inwoners, ondernemers en bezoekers aanspreekt en laat zien wat ons in Vaals met elkaar verbindt.
Vraag 4 Gezien de cumulatieve waarde van € 250.000: voldoet de wijze van inkoop van dit traject nog aan de regels voor enkelvoudige of meervoudige onderhandse aanbesteding, of is er hier sprake van een kunstmatige opdeling van opdrachten in de tijd om aanbestedingsdrempels te omzeilen? Waarom wordt dit traject niet als één integraal raadsvoorstel aangeboden, waarin de raad de gelegenheid krijgt om de doelmatigheid en de effectiviteit van het totale budget van € 250.000 te toetsen?
Antwoord Het project OnderVaals betreft geen eenmalig project, maar een structurele uitvoering van eerder vastgesteld beleid.
De opdracht voor het ontwikkelen en uitrollen van een plan is eind 2025 conform de geldende aanbestedingsregels uitgezet bij meerdere externe bureaus.
De € 50.000 die voor de komende jaren jaarlijks is opgenomen in de begroting betreft niet een eenmalige opdracht aan 1 bureau voor de lange termijn. Zoals in het antwoord bij vraag 2 aangegeven betreft dit een werkbudget waaruit niet alleen de aanschaf van diverse producten wordt gefinancierd, maar ook kapitaallasten van toekomstige investeringen/impulsen. Bij het aanschaffen van die producten c.q. het realiseren van die investeringen zullen wij wederom de regels van ons aanbesteidingsbeleid volgen.
De reden waarom het college de raad heeft voorgesteld om te werken met een werkbudget (en dus geen apart raadsvoorstel) is in het antwoord op vraag 2 eveneens toegelicht en inmiddels ook door de raad geaccordeerd. Omdat het college er belang aan hecht dat de raad voldoende inzicht krijgt en houdt in de verdere uitvoering en de besteding van de beschikbare middelen zullen wij u periodiek via de Bestuursrapportages informeren en tussentijds, indien er voldoende concrete stappen gezet kunnen worden.
Tot slot Het college beschouwt OnderVaals als een kans om op een vernieuwende en verbindende manier invulling te geven aan de ambities uit de agenda Vrijetijdseconomie. De kracht van het project ligt niet uitsluitend in het creatieve verhaal zelf, maar vooral in wat dat verhaal binnen de gemeenschap in beweging kan zetten. Met de betrokkenheid van basisschoolleerlingen, de tentoonstelling in De Kopermolen, de ontwikkeling van het online platform en de gesprekken met inwoners en ondernemers is daarvoor inmiddels een eerste basis gelegd. De komende periode staat in het teken van het verder uitbouwen van deze basis, waarbij participatie en lokale betrokkenheid centraal blijven staan. Het college hecht daarbij aan een zorgvuldige inzet van publieke middelen en aan een transparante verantwoording van de uitvoering en de bereikte resultaten.
Datum beantwoording: 17.11.2026
Burgemeester en wethouders van de gemeente Vaals,
mr. drs. J.H.M.J. Bertram mr. H.M.H. Leunessen Secretaris Burgemeester