Utrecht, 16 april 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE RAADSVRAGEN 2026, NUMMER 72
Datum 26 mei 2026 Van College B&W Behandeld door M. van der Scheer E-mailadres m.van.der.scheer@utrecht.nl Kenmerk 34164452 Beleidsveld Asiel en Integratie
Geachte leden van de raad,
Hierbij ontvangt u de beantwoording van de schriftelijke raadsvragen jaargang 2026 nummer 72 van Beau Nederhand - Charlotte Passier (Volt), mede namens Lars van Rooij (Student & Starter), Leon Boelens (GL/PvdA), Tabasum Westra- van Til - Derk van Bergen (ChristenUnie), Sjaak van Bemmel Anne Sasbrink (Partij voor de Dieren), Sven Oorschot - Mika Raterman (JA21) en Floor van Twuijver (D66) van 16 april 2026 over Welk perspectief hebben de Oekraïense ontheemden in Utrecht? De gestelde vragen zijn onderaan bijgevoegd.
Vraag 1 Is het college op de hoogte van het landelijk coalitieakkoord en wat dit betekent voor Oekraïense ontheemden. Zo ja, graag een korte toelichting en welke stappen al zijn ondernomen om aan de toekomst van deze mensen te werken. Zo nee, waarom niet? _Antwoord 1_ _Ja, wij zijn op de hoogte. We werken al ruim vier jaar aan de opvang en ondersteuning van_ _Oekraïense ontheemden in Utrecht. We zetten ons in op het behoud van de bestaande 1.200_ _gemeentelijke opvangplekken en ondersteuning op gebied van zelfredzaamheid en participatie, onder_ _andere bij onderwijs, taal, zorg, begeleiding naar passend werk en meedoen in Utrecht, oa_ _informatievoorziening en sociale en culturele activiteiten. Het landelijk coalitieakkoord zet in op_ _voortzetting van de plannen van het vorige kabinet voor een driejarige transitievergunning voor_ _Oekraïense ontheemden. Deze gaat in na afloop van de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming_ _(RTB, vooralsnog per 3 maart 2027), met grote gevolgen voor gemeenten op het gebied van werk en_ _inkomen, huisvesting, zorg, onderwijs en integratie. Het uitgangspunt is een transitiestatus voor 3 jaar_ _met vergelijkbare voorzieningen, rechten en plichten als asielstatushouders, met uitzondering van de_ _inburgeringsplicht. Op dit moment is er nog veel onduidelijkheid over de uitwerking van de plannen en_ _is ook de financiering ervan niet geregeld, waardoor gemeenten niet weten waar zij aan toe zijn en_ _zich nog niet goed kunnen voorbereiden. Er zijn ook signalen dat de RTB met nog een jaar wordt_ _verlengd tot 3 maart 2028._ _In onze gezamenlijke lobby met G4 en VNG vragen we het Rijk duidelijke en realistische keuzes te_ _maken (inzet op terugkeer of op blijven en inburgeren, de plannen hinken nu op twee gedachten) en_ _stevige regie te nemen in het langetermijnbeleid voor Oekraïense vluchtelingen, in te zetten op_ _verlenging en verbetering van de huidige regelgeving in plaats van de nieuwe plannen, gezien de_ _grote uitvoeringsopgave en risico’s voor gemeenten. De financiering moet kostendekkend blijven voor_ _gemeenten en er moet een realistisch tijdpad komen als er toch wordt gekozen voor de invoering van_ _een transitiestatus._
Vraag 2 Hoe gaat de samenwerking met partners zoals de VNG en de G4?
_Antwoord 2_ _De samenwerking verloopt goed, er zijn korte lijnen op ambtelijk en bestuurlijk niveau en we trekken_ _gezamenlijk op in de lobby naar het Rijk. Bovendien is de wethouder lid van de Tijdelijke Commissie_ _Asiel en Migratie van de VNG, waardoor we direct invloed kunnen uitoefenen, o.a. via de Landelijke_ _Regietafel met betrokken ministers._
Vraag 3 Hoeveel Oekraïense ontheemden zitten nu op een opvanglocatie in Utrecht? _Antwoord 3_ _Op dit moment zijn er bijna 1.700 Oekraïners in Utrecht. We hebben ongeveer 1.200 gemeentelijke_ _opvangplekken, daarnaast verblijven mensen in de particuliere opvang._
Vraag 4 Zijn er ook Oekraïense ontheemden die bij particulieren verblijven? Zo ja, hoeveel? Wat verandert er in hun situatie als ze statushouder worden? _Antwoord 4_ _Naast de 1.200 opvangplekken verblijven er ontheemden bij particulieren, familie of voorzien zelf in_ _hun huisvesting. Omdat de nieuwe plannen nog niet duidelijk zijn weten we nog niet wat er voor hen_ _verandert._
Vraag 5 Is er al meer duidelijkheid over de opvang in het provinciehuis en hoe lang deze open blijft voor Oekraïners? Zo nee, waarom niet? _Antwoord 5_ _Nee, de gesprekken met het provinciebestuur over de opvang in relatie tot de verbouwing van het_ _Provinciehuis lopen nog. We kunnen in elk geval tot eind 2026 opvang blijven bieden in het pand._ _Intentie van zowel gemeente als provincie is om de opvang door te zetten bij het Provinciehuis._
Vraag 6 Oekraïense ontheemden participeren al langer in de Utrechtse samenleving. Hoe ziet het college de inburgering van Oekraïense ontheemden voor zich, inclusief de extra (werk)druk die dit voor team inburgering meebrengt? _Antwoord 6_ _Met de transitiestatus hebben Oekraïense ontheemden geen recht op inburgering zoals_ _asielstatushouders. We blijven inzetten op verbetering van zelfredzaamheid en participatie zoals_ _onder punt 1 beschreven._
Vraag 7 Wat wordt er allemaal anders voor Oekraïense ontheemden vanaf 2027 en hoe wordt daar met ze over gesproken? _Antwoord 7_ _Afhankelijk van de uitwerking van de plannen van het Rijk kunnen ontheemden instromen in de_ _participatiewet, moeten zij voor een zorgverzekering zorgen en betalen studenten evenveel_ _collegegeld als Nederlanders. Het kabinet denkt aan de overgang van opvang naar wonen, maar_ _gezien de krappe woningmarkt in Utrecht en de onmogelijkheid woningen te maken van_ _opvanglocaties (o.a. door tijdelijke huurcontracten, vergunningen en de staat van de gebouwen),_ _verwachten we dat ontheemden nog jarenlang in de opvang moeten verblijven. Als er meer_ _duidelijkheid is over de uitwerking van de plannen informeren wij de ontheemden in samenwerking_ _met onze sociale partners._
Vraag 8 Is het college in gesprek met Oekraïense ontheemden over hoe zij de toekomst in Utrecht voor zich zien, zo ja, wat is een globaal beeld? Zo nee, waarom niet? _Antwoord 8_ _Ja, wij zijn o.a. via onze sociale partners voortdurend in gesprek over o.a. hun welbevinden en over_ _nieuwe ontwikkelingen en we hebben Oekraïense collega's die weten wat er leeft onder de doelgroep._ _Er wordt ook landelijk onderzoek gedaan naar hun beweegredenen door o.a. Clingendael. Hieruit blijkt_ _dat het overgrote deel van de ontheemden in Nederland wil blijven._
2
Vraag 9 Is het college van plan Oekraïners te betrekken bij de plannen en actief te informeren waar zij recht op hebben? zo nee, waarom niet? _Antwoord 9_ _Ja, wij zijn van plan om dat o.a. via onze sociale partners te doen zodra er meer duidelijkheid is over_ _de plannen van het Rijk. Daarnaast lobbyen we bij het Rijk voor goede communicatie met de_ _doelgroep._
Vraag 10 Wil het College de ontwikkelingen rondom Oekraïense ontheemden meenemen in de periodieke brieven? Zo nee, waarom niet? _Antwoord 10_ _Ja, al sinds het uitbreken van de oorlog informeren wij uw raad via een halfjaarlijkse verzamelbrief. De_ _volgende staat gepland in Q2 2026. Indien gewenst lichten we de stand van zaken rondom de_ _Oekraïneopvang graag toe in een technische sessie._
Hoogachtend Burgemeester en wethouders van Utrecht,
de secretaris, de burgemeester,
3
16-04-2026
In het landelijk coalitieakkoord staat dat Oekraïense ontheemden vanaf 2027 statushouder worden. Dit betekent dat hun situatie verandert en zij andere rechten en plichten krijgen dan nu het geval is, waaronder recht op een woning en gemeentelijke bijstand. Voor de Oekraïners in Utrecht is duidelijkheid over deze overgang belangrijk. De Volt fractie vraagt zich af of het College hierop voorbereid is, welke stappen er al zijn gezet en hoe het verder gaat met de Oekraïense ontheemden. Dit brengt ons tot de volgende vragen:
1. Is het college op de hoogte van het landelijk coalitie akkoord en wat dit betekent voor Oekraïense ontheemden. Zo ja, graag een korte toelichting en welke stappen al zijn ondernomen om aan de toekomst van deze mensen te werken. Zo nee, waarom niet? 2. Hoe gaat de samenwerking met partners zoals de VNG en de G4? 3. Hoeveel Oekraïense ontheemden zitten nu op een opvanglocatie in Utrecht? 4. Zijn er ook Oekraïense ontheemden die bij particulieren verblijven? Zo ja, hoeveel? Wat verandert er in hun situatie als ze statushouder worden? 5. Is er al meer duidelijkheid over de opvang in het provinciehuis en hoe lang deze open blijft voor Oekraïners? Zo nee, waarom niet? 6. Oekraïense ontheemden participeren al langer in de Utrechtse samenleving. Hoe ziet het college de inburgering van Oekraïense ontheemden voor zich, inclusief de extra (werk)druk die dit voor team inburgering meebrengt? 7. Wat wordt er allemaal anders voor Oekraïense ontheemden vanaf 2027 en hoe wordt daar met ze over gesproken? 8. Is het college in gesprek met Oekraïense ontheemden over hoe zij de toekomst in Utrecht voor zich zien, zo ja, wat is een globaal beeld? Zo nee, waarom niet?
4
9. Is het college van plan Oekraïners te betrekken bij de plannen en actief te informeren waar zij recht op hebben? zo nee, waarom niet? 10. Wil het College de ontwikkelingen rondom Oekraïense ontheemden meenemen in de periodieke brieven? Zo nee, waarom niet?
- Beau Nederhand en Charlotte Passier, Volt
- Lars van Rooij, Student en Starter,
- Leon Boelens, GL PvdA
- Tabasum Westra van Til en Derk van Bergen CU
- Sjaak van Bemmel en Anne Sasbrik, PvdD
- Sven Oorschot en Mika Raterman, Ja21
- Floor van Twuijver, D66
5