Utrecht, 13 november 2025
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE RAADSVRAGEN 2025, NUMMER 190
Datum 27 januari 2026 Van College B&W Behandeld door Thomas Kruse E-mailadres t.kruse@utrecht.nl Kenmerk 34063455 Beleidsveld Personeel en Organisatie
Geachte leden van de raad,
Hierbij ontvangt u de beantwoording van de schriftelijke raadsvragen jaargang 2025 nummer 190 van Stevie Nolten en Noura Oul Fakir (BIJ1),Pepijn Zwanenberg en Hanane Bittich (LINK) van 13 november 2025 over Overname Zivver. De gestelde vragen zijn onderaan bijgevoegd.
Vraag 1 Was de gemeente Utrecht op de hoogte van de overname van Zivver door Kiteworks? _Antwoord 1_ _Ja. We weten dit sinds juni 2025. We hebben hierover ook mondelinge vragen beantwoord op 26 juni._ _We hebben na deze beantwoording juridische en technische onderzoekslijnen uitgezet._
Vraag 2 Is er een risico-inschatting gemaakt over mogelijke gegevensbescherming onder buitenlandse wetgeving (bijv. CLOUD Act) nu gegevens via Zivver/Kiteworks verwerkt kunnen worden? _Antwoord 2_ _Ja, nadat de overname bij ons bekend was, hebben we een voorlopige risico-inschatting gemaakt. Wij_ _hebben hierbij het risico als beperkt beoordeeld. Nu Zivver met de overname door Kiteworks onder_ _Amerikaans eigenaarschap valt, betekent dat ook Amerikaanse wetgeving, zoals de Cloud Act, van_ _toepassing kan zijn. Het risico dat de Amerikaanse autoriteiten werkelijk de gegevens kunnen_ _vorderen wordt als beperkt ingeschat, omdat Zivver/Kiteworks gebruik maakt van geavanceerde_ _versleuteling en onze contractuele afspraken met Zivver/Kiteworks toegang beletten. Daarbij zijn de_ _sleutels niet in handen van Zivver/Kiteworks._
Vraag 3 Hoe past de overname in het bredere beleid van Utrecht rond digitale soevereiniteit, privacy en cybersecurity? _Antwoord 3_ _De overname staat op gespannen voet met onze wens om onafhankelijker te worden van_ _Amerikaanse IT producten. Echter, de overname van Zivver speelde zich af voordat we ons beleid_ _rond cloud op de geopolitieke ontwikkelingen hebben herijkt. De huidige DPIA, waarin we de privacy_ _risico's in kaart brengen, gaan we vernieuwen. In de vernieuwde DPIA nemen we de overname van_ _Zivver mee in de risicobeoordeling._
Vraag 4 Welke contractuele waarborgen bestaan er tussen de gemeente Utrecht en leveranciers als Zivver met betrekking tot wie toegang heeft tot versleutelde data, en welke audits of controles zijn daarin
vastgelegd Antwoord Fase
| ? 4 Naam |
|---|
| Beschrijving |
|---|
| Budget raming |
|---|
| _Leverancie_ _zoals de G_ _de verwerk_ _Zivver heb_ _onafhankel_ _verder het_ Vraag 5 | _rs van de gemeen_ _ emeentelijke Inko_ _ ing van persoonsg_ _ ben we concreet a_ _ijke certificeringen_ | _ te Utrecht worden gehouden a_ _ opvoorwaarden bij IT (GIBIT) en_ _ egevens, deze blijven onvermi_ _ fgesproken dat zij moeten mee_ _ die het beveiligingsniveau aan_ | _ n meerdere co_ _ de VNG-verw_ _ nderd van krac_ _ werken aan au_ _ tonen ook vold_ |
| _Leverancie_ _zoals de G_ _de verwerk_ _Zivver heb_ _onafhankel_ _verder het_ Vraag 5 | _ antwoord op vraag_ | _ 5. _ | |
| Hoe waarb platforms z moederbed _Antwoord_ _Voor verwe_ _nformatie_ | orgt Utrecht dat g oals Zivver worde rijf of buitenlands | evoelige persoonsgegevens (zo n verzonden, echt niet door der autoriteiten? | als overheidsc den kunnen wo |
| Hoe waarb platforms z moederbed _Antwoord_ _Voor verwe_ _nformatie_ | _ 5 _ _ rkers van gevoeli_ _eveiligingsnorme_ | _ ge persoonsgegevens, zoals Zi_ _ voldoen. Zivver voldoet aan d_ | _ vver, vragen wi_ _ ISO27001 en_ |
| _onafhankelijke certificeringsinstellingen verklaard is. _ | _onafhankelijke certificeringsinstellingen verklaard is. _ | _onafhankelijke certificeringsinstellingen verklaard is. _ |
Vraag 6 Hoe is de transparantie over het feit dat berichten “in platte leesbare vorm” verstuurd kunnen worden vóór encryptie? Is de gemeente geïnformeerd over deze werkwijze? Zo ja: wat is het oordeel van de gemeente daarover? _Antwoord 6_ _Ja, wij zijn hiervan op de hoogte. Zivver past op meerdere manieren encryptie toe, waaronder tijdens_ _verzending en op opgeslagen berichten. Enkel door de toepassing van Data Loss Prevention (DLP)_ _heeft Zivver tijdens het opstellen van mails een korte periode toegang tot de platte leesbare vorm._ _DLP is een maatregel die helpt voorkomen dat gevoelige informatie verkeerd verzonden wordt,_ _waardoor datalekken kunnen worden voorkomen. Zodra de mail verzonden en opgeslagen wordt,_ _heeft Zivver geen toegang tot de inhoud van de berichten. Berichten zijn dan volledig versleuteld en_ _alleen wijzelf hebben toegang tot de encryptiesleutel om de inhoud van berichten te kunnen lezen._
Zo ja: wat is het oordeel van de gemeente daarover? _Op 22 september heeft de Informatiebeveiligingsdienst (IBD) van de VNG geconcludeerd dat risico’s_ _rond de beschikbaarheid van Zivver licht zijn toegenomen, risico’s rond vertrouwelijkheid nagenoeg_ _gelijk zijn gebleven en risico’s rond integriteit ongewijzigd zijn. Het risico voor de beschikbaarheid van_ _Zivver is licht toegenomen, omdat een risico bestaat dat de Amerikaanse overheid via Kiteworks de_ _toegang tot Zivver uitschakelt. Het IBD heeft de kans hierop als laag beoordeeld. We volgen de_ _beoordeling van de IBD hierin en herzien risicoafwegingen wanneer situaties veranderen._
Vraag 7 Welke alternatieven heeft Utrecht overwogen voor Zivver en hoe wegen die kosten versus risico's? _Antwoord 7_ _We hebben in 2024 aanbesteed. Daarbij hebben we een zorgvuldig programma van eisen opgesteld_ _en gehanteerd. Dit bevatte strikte criteria voor informatiebeveiliging, privacy, compliance, kosten en_ _gebruiksvriendelijkheid._ _Op basis hiervan is Zivver als beste uit de aanbesteding gekomen voor veilige communicatie binnen_ _en buiten onze organisatie._ _We hebben na de overname diverse gesprekken gevoerd met Zivver en intern onderzoek gedaan_ _naar de risico’s van de overname zoals hierboven beschreven. In voorbereiding op de volgende_ _aanbesteding zullen wij opnieuw onderzoeken welke leveranciers het beste aansluiten bij onze_ _wensen en eisen voor veilige communicatie. Zie verder de beantwoording bij vraag 12._
2
Vraag 8 Is het college op de hoogte van de achtergrond van de huidige leiding van Kiteworks, waaronder hun voormalige functies binnen de Israëlische inlichtingendiensten? _Antwoord 8_ _Ja we zijn hiermee bekend. Wij toetsen niet op herkomst of nationaliteit van het management, maar_ _vertalen het naar concrete risico-indicatoren in onze leveranciers- en ketenrisicobeoordeling._
Vraag 9 Welke risico’s ziet het college in het toevertrouwen van vertrouwelijke gemeentelijke en persoonlijke gegevens aan een bedrijf waarvan de leidinggevende ervaring heeft binnen buitenlandse inlichtingendiensten? _Antwoord 9_ _Hiervoor verwijzen wij naar de beoordeling die het Rijk heeft gedaan, zoals verwoord in antwoorden_ _op Kamervragen over Zivverer nu antwoorden op Kamervragen over Zivver, namelijk dat er nu_ _geen aanleiding is om aan te nemen dat de voormalige werkzaamheden bij buitenlandse_ _inlichtingendiensten van een leidinggevende bij Kiteworks extra risico’s oplevert. Wij blijven ook zelf_ _deze risico’s monitoren en op basis daarvan treffen wij, indien nodig, passende maatregelen._
Vraag 10 Kan het college bevestigen dat Utrecht voldoet aan de internationale verplichtingen rond mensenrechten en non-complicity (geen medeverantwoordelijkheid voor mensenrechtenschendingen), als het gaat om het gebruik van diensten van bedrijven met deze achtergrond? Hoe verhoudt dit zich tot de ambities van Utrecht op het gebied van digitale soevereiniteit, ethisch verantwoord ondernemen en mensenrechtenbeleid? _Antwoord 10_ _We voldoen bij nieuwe overeenkomsten aan de internationale verplichtingen door de volgende_ _bepalingen standaard op te nemen in de aanbestedingen die vallen binnen de door het Rijk_ _vastgestelde risicocategorieën, waaronder ICT (voornamelijk hardware):_
_1. Internationale Sociale Voorwaarden (ISV) Voor opdrachten boven de Europese_ _aanbestedingsdrempel die vallen binnen de door het Rijk vastgestelde risicocategorieën gelden de_ _actuele ISV-bestekteksten. Deze zijn bindend en geven concreet invulling aan de naleving van de_ _Mensenrechtenbepaling, met aandacht voor due diligence, risicomanagement en rapportage._ _2. Algemene Mensenrechtenbepaling VNG. Deze bepaling geldt als kapstok en verplicht_ _opdrachtnemers zich in algemene zin te houden aan een proces tot het borgen van fundamentele_ _mensenrechtennormen. Niet-naleving wordt aangemerkt als een toerekenbare tekortkoming in de_ _nakoming van de overeenkomst._
_Als tijdens de contractfase niet-naleving wordt vastgesteld, dan kan worden overgegaan tot het_ _vorderen van de naleving van het contract en in het uiterste geval ontbinding van het contract._
Vraag 11 Vindt het college het wenselijk dat een gemeente die zich profileert als mensenrechtenstad, gevoelige communicatie onderbrengt bij een bedrijf met leiding uit een land dat beschuldigd wordt van grove mensenrechtenschendingen? _Antwoord 11_ _Als mensenrechtenstad streven wij er uiteraard naar om niet direct of indirect bij te dragen aan_ _mensenrechtenschendingen. Om dit op een nog betere manier te kunnen doen zijn we momenteel_ _bezig met een organisatiebreed handelingsperspectief mensenrechten, om zo deze keuzes helder en_ _transparant te kunnen blijven maken. Hierover wordt u in Q1 geïnformeerd._
Vraag 12 Is het college bereid alternatieven te onderzoeken die beter aansluiten bij Europese waarden en mensenrechtennormen? _Antwoord 12_ _In voorbereiding op een volgende aanbesteding zijn wij bereid om alternatieven te onderzoeken en om_ _ons programma van eisen opnieuw tegen het licht te houden. De eerste mogelijkheid om van_
3
_leverancier te wisselen zal juni 2027 zijn. Eind dit jaar zullen wij beoordelen of het nodig is om_ _opnieuw aan te besteden of dat het contract met 1 jaar verlengd zal worden._
Hoogachtend Burgemeester en wethouders van Utrecht,
de secretaris, de burgemeester,
4
| Col1 | Col2 | Col3 | Col4 |
|---|---|---|---|
| Schriftelijk Zivver 13 november 2025 | e vragen | : Overna | e |
| Recent is in Follow the Mo | ney berichtgeving ver | schenen over de overna | me van het |
| Nederlandse bedrijf Zivver beveiligde communicatie o | door het Amerikaans plossingen die ook do | e/Israëlische bedrijf Kitew or Nederlandse gemeen | orks. Zivver levert ten, zorginstellingen |
| en andere organisaties ge en juridische informatie) te | ruikt worden om zeer verzenden. Ook de g | gevoelige gegevens (w emeente Utrecht maakt g | aronder medische ebruik van deze |
| diensten. | |||
| Uit het artikel blijkt dat er a | nzienlijke risico’s bestaan rondom de bescherming van deze | nzienlijke risico’s bestaan rondom de bescherming van deze | nzienlijke risico’s bestaan rondom de bescherming van deze |
in platte tekst door de dienstverlener verwerkt kunnen worden. Daarnaast roept de overname door een buitenlands bedrijf vragen op over toegang tot data door buitenlandse overheden, en de juridische en politieke context waarin deze onderneming opereert. Extra zorgelijk is dat de leiding van Kiteworks bestaat uit personen met een achtergrond in de Israëlische inlichtingendiensten. Dit geeft, mede gezien de internationale context van mensenrechtenschendingen en genocide door Israël, aanleiding tot zorgen over de integriteit, onafhankelijkheid en veiligheid van de dienstverlening.
Gezien het belang van digitale soevereiniteit, gegevensbescherming en de voorbeeldfunctie die de gemeente Utrecht als mensenrechtenstad wil vervullen, stellen de fracties van BIJ1 en LINK de volgende vragen:
1. Wist het gemeentebestuur of de gemeentelijke organisatie van Utrecht van de overname van Zivver door Kiteworks?
2. Zo ja, is er een risico-inschatting gemaakt van mogelijke gegevensbescherming onder buitenlandse wetgeving, nu gegevens via Zivver/Kiteworks verwerkt en opgeslagen kunnen worden?
3. Hoe past deze overname in het bredere beleid van de gemeente Utrecht ten aanzien van digitale soevereiniteit, privacybescherming en cybersecurity?
5
4. Welke contractuele waarborgen bestaan er tussen de gemeente Utrecht en leveranciers als Zivver met betrekking tot wie toegang heeft tot versleutelde data, en
| we | elke audits of controles zijn | n daarin vastgelegd? | Col4 | Col5 |
|---|---|---|---|---|
| we | lke audits of controles zij | n daarin vastgelegd? | ||
| 5. Ho ov do au | e waarborgt Utrecht dat erheidscommunicatie.) di or derden kunnen worde | gevoelige persoonsgegevens ( e via platforms zoals Zivver wo n ingezien, inclusief het moede | zoals rden verzonde rbedrijf of buite | n, echt niet nlandse |
| 5. Ho ov do au | toriteiten? | |||
| 6. Ho ku Zo 7. W | e is de transparantie ove | r het feit dat berichten “in platte | leesbare vor | m” verstuurd |
| 6. Ho ku Zo 7. W | nnen worden vóór encry ja: wat is het oordeel va lke alternatieven heeft | tie? Is de gemeente geïnform n de gemeente daarover? trecht overwogen voor Zivver | erd over deze n hoe wegen | werkwijze? ie kosten |
| versus risico's? | versus risico's? | versus risico's? |
8. Is het college op de hoogte van de achtergrond van de huidige leiding van Kiteworks, waaronder hun voormalige functies binnen de Israëlische inlichtingendiensten?
9. Welke risico’s ziet het college in het toevertrouwen van vertrouwelijke gemeentelijke en persoonlijke gegevens aan een bedrijf waarvan de leidinggevende ervaring heeft binnen buitenlandse inlichtingendiensten?
10. Kan het college bevestigen dat Utrecht voldoet aan de internationale verplichtingen rond mensenrechten en non-complicity (geen medeverantwoordelijkheid voor mensenrechtenschendingen), als het gaat om het gebruik van diensten van bedrijven met deze achtergrond? Hoe verhoudt dit zich tot de ambities van Utrecht op het gebied van digitale soevereiniteit, ethisch verantwoord ondernemen en mensenrechtenbeleid?
11. Vindt het college het wenselijk dat een gemeente die zich profileert als mensenrechtenstad, gevoelige communicatie onderbrengt bij een bedrijf met leiding uit een land dat beschuldigd wordt van grove mensenrechtenschendingen?
12. Is het college bereid alternatieven te onderzoeken die beter aansluiten bij Europese waarden en mensenrechtennormen?
Ingediend door:
- Stevie Nolten en Noura Oul Fakir, BIJ1
- Pepijn Zwanenberg en Hanane Bittich, LINK
6