Utrecht, 9 september 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Reserves: motie 551 en actualisatie nota reserves
Inhoud
1. Inleiding 2. Aanleiding, doel en aanpak 3. Vergelijking gemeenten 4. Type bestemmingsreserve 5. Aandachtspunten / bespreekpunten 6. Aanpak - uitwerking in fase 7. Risicomanagement 8. Planning
Inleiding
• Reserves zijn eigen vermogen
Soorten reserve Col2 Algmene reserve Algemene reserve (afdekken risico's / weerstandscapaciteit) Algemene dekkingsreserve Bestemmingsreserve Kapitaallasten reserve – structurele dekking van kapiltaallasten Bestemmingsreserves – Doel - incidenteel • Bevoegdheid van de Raad om reserves te vormen en op te heffen • Raad accordeert stortingen en onttrekkingen aan de reserves -> budgetrecht • Systeemreserves - geen akkoord raad nodig bij onttrekken en strorten bij afwijkingen tov begroting
Aanleiding, doel en aanpak
- Aanleiding: motie 551 ''Minder is meer‘’ en actualiseren nota reserves:
ü Sterk verminderen aantal reserves ü Versterken inzicht in reserves, ook t.b.v. integrale afweging ü Duidelijkere spelregels voor vorming en aanwenden van reserves en vastleggen bevoegdheden ü Accountant adviseert aandacht te besteden aan de reservepositie ü Nota reserve vraagt om actualisatie
- Doel:
ü Verbeteren sturing op reserves in relatie tot begrotingsdiscipline (realistisch begroten) en voorspellende waarde financieel resultaat ü Versterking integrale afweging ü Meer inzicht in reserves ü Juiste aantal reserves en omvang van de reserves ü Geactualiseerde nota reserves
- Aanpak:
ü Actualiseren nota reserve => Aanscherpen spelregels (instellen, aanwending, opheffen) ü Analyse op huidige reserves => integrale check op doelstelling, nut en noodzaak, toepassen spelregels ü Verbeteren inzicht via reguliere P&C documenten oa ook informatie over meerjarig inzicht ü Voorstel benodigde reserves ü Afstemming met adviescommissie C&F en accountant
Vergelijking (G4) gemeenten:
Col1
| aantal reserves |
|---|
| totaal reserves € |
|---|
| begroting € |
|---|
| aantal inwoners |
|---|
| bedrag per inwoner |
|---|
| Utrecht | 69 | 600 mln. | 2.300 mln. | 378.000 | € 1.600 |
| Den Haag | 68 | 1.200 mln. | 3.600 mln. | 570.000 | € 2.100 |
| Rotterdam | 84 | 2.600 mln. | 5.000 mln. | 675.000 | € 3.900 |
| Amsterdam | 60 | 8.200 mln. | 6.800 mln. | 943.000 | € 8.700 |
| Eindhoven | 51 | 540 mln. | 1.600 mln. | 250.000 | € 2.200 |
| Amersfoort | 36 | 219 mln. | 759 mln. | 164.000 | € 1.300 |
| Bron: jaarstukken/begroting 2025 | Bron: jaarstukken/begroting 2025 |
Ø Als basisprincipe geldt dat de reserves kritisch worden gevolgd en beoordeeld Ø Vanuit dit principe werken we aan een reductie van het aantal reserves in fase 1 en 2 Ø We zetten in op het stevig reduceren van de reserves waarbij het verminderen van het aantal geen doel op zich is. Hierbij willen we
het rigide samenvoegen voorkomen omdat dit kan leiden tot minder goede sturing binnen deze samengevoegde reserves..
Ø Voor bepaalde reserves, zoals risicoreserves, is het op voorhand al duidelijk dat er binnen deze termijn geen mutaties plaatsvinden Ø Voorstel: als een bestemmingsreserve gedurende twee opeenvolgende jaren niet is gebruikt, wordt de reserve na afloop van het
tweede jaar in principe opgeheven, tenzij het college beargumenteert dat het nodig is om de reserve langer aan te houden Ø De raad neemt hierover het besluit Ø 2-jaars termijn geldt alleen voor bestemmingsreserves maar niet voor risicoreserves en reserve dekking kapitaallasten
Ø Is nu € 100.000. Het is te overwegen om deze grens te verhogen.
Ø Dat gebeurt nu ook al. Wel inzetten op verdere verbetering van meerjarig inzicht, de bijbehorende toelichting en de duiding van type
reserves (zoals systeemreserves)
(verwerking jaarstukken 2026/2027)
- Met uw adviescommissie is eerder het idee gedeeld om geen aparte nota/aanvulling voor het financieel risicomanagement op de beleidsnota Risicomanagement van december 2025 op te stellen, maar dat deze aanvulling mee gaat met de geactualiseerde nota reserves vanwege de directe relatie van financieel risicomanagement met reserves Ø Aanleiding voor de aanvulling was advies commissie BBV met o.a. gevolgen voor positionering
financieel risicomanagement Ø BZK heeft hierover nog geen besluit genomen – BBV is nog niet aangepast Ø Zodra er een brede paragraaf financiële positie verplicht wordt, nemen we hierin het financieel
risicomanagement mee Ø Het belangrijkste onderdeel van de beschikbare weerstandscapaciteit ter afdekking van de benodigde
weerstandscapaciteit (de verwachte impact van de risico’s bij de gewenste mate van zekerheid) is de algemene reserve
| Wat | Wanneer |
|---|---|
| Adviescommissie C&F – motie 551"minder is meer" - bespreken aanpak | 9 september 2026 |
| Opstellen geactualiseerde nota reserves en ambtelijke behandeling (concerndirectie) | September, oktober 2026 |
| Behandelen geactualiseerde nota en bijbehorend college- en raadsvoorstel in staf fin en vervolgens college | november 2026 |
| Versturen stukken naar de raad | eind 2026 |
| Vaststelling geactualiseerde nota reserves in raad | februari 2027 |
| Analyse huidige reserves en voorstel ambtelijke behandeling (concerndirectie) | Najaar 2026 |
| Voorstel aanpassen reserves bespreken in staf financien en college (na vaststellen nieuwe nota reserve) | Voorjaar 2027 |
| Implementeren aanpassingen in begrotingsdocument | Eerst mogelijk moment |