Lingewaard, 1 oktober 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 2
1. Inleiding
Deze fenomeenanalyse is gericht op een groeiend maar onderschat
probleem: criminele geldstromen in de zorg. De analyse laat zien
hoe de georganiseerde criminaliteit de zorg misbruikt om geld wit
te wassen en publiek zorggeld weg te sluizen, en welke constructies
daarbij worden gebruikt om deze praktijken te verhullen.
Zorggeld is publiek geld dat bedoeld is voor mensen die zorg nodig hebben.
De zorgsector en zorgbudgetten worden echter op grote schaal misbruikt
door criminelen. Uit eerder onderzoek van het RIEC Oost-Nederland blijkt
dat er stevige aanwijzingen zijn dat drugscriminelen op allerlei manieren
gebruik maken van zorgbedrijven. [1] Het RIEC-samenwerkingsverband
ziet ook dat grote en georganiseerde criminele netwerken zorgbedrijven
opzetten als dekmantel om crimineel verdiend geld te vermengen met
reguliere geldstromen, zodat de herkomst moeilijker traceerbaar is en het
geld kan worden witgewassen.
De Financial Intelligence Unit Nederland (FIU-Nederland) geeft in het
jaaroverzicht 2025 aan dat er zorgbureaus worden opgericht die alleen
1 Criminele zzp’ers in de zorg. (2023). RIEC Oost-Nederland.
bestaan om zoveel mogelijk geld uit de zorg te onttrekken. Het geld dat
is bedoeld om zorg te leveren, wordt vervolgens voor andere doeleinden
gebruikt, zoals het uitkeren van hoge winsten, het financieren van andere
criminele activiteiten en het aanschaffen van luxegoederen en voertuigen. [2]
Ook het Anti Money Laundering Centre (AMLC) heeft steeds meer
aandacht voor het fenomeen [3] en heeft in opdracht van de FIOD een
onderzoek uitgevoerd naar de toepassing van het Cash Compensatie
Model, in onder andere de zorgsector. [4 5] Het onderzoeksjournalistieke
medium Follow the Money heeft al meerdere keren onderzoek gedaan naar
geldstromen en fraude in de jeugdzorg en naar specifieke zorgbedrijven. [6]
Er bestond echter nog geen beeld van de aard en omvang van criminele
geldstromen in de zorgsector in Oost-Nederland. Deze fenomeenanalyse
brengt daarom alle transacties van 2020-2024 in kaart die door de
FIU als verdacht beoordeeld zijn en gelinkt zijn aan de zorgsector in
Oost-Nederland. Het gaat in totaal om 769 transacties met een totale
geldstroom van ruim 71 miljoen euro (dit betreft de geldstroom en niet
2 FIU-Nederland (2025). Jaaroverzicht 2025. Jaaroverzicht 2025: criminele geldstromen worden slimmer en breder ingezet - FIU-Nederland.
3 [Zie bijvoorbeeld de podcast ‘zorgfraude ontmaskerd’ via https://open.spotify.com/episode/6nEKB2YiDNii178WjPoQ3a?si=dCazL_](https://open.spotify.com/episode/6nEKB2YiDNii178WjPoQ3a?si=dCazL_EzTGOtSS8eUnRdeg&nd=1&dlsi=36fc8f17738347a4)
[EzTGOtSS8eUnRdeg&nd=1&dlsi=36fc8f17738347a4](https://open.spotify.com/episode/6nEKB2YiDNii178WjPoQ3a?si=dCazL_EzTGOtSS8eUnRdeg&nd=1&dlsi=36fc8f17738347a4) [en volgend verdiepend artikel: https://www.amlc.nl/witwassen-en-zorgfraude.](https://www.amlc.nl/witwassen-en-zorgfraude/)
4 Het Cash Compensatie Model is een witwastechniek waarbij personen een overschot aan contant geld, afkomstig uit misdrijven, ruilen (i.e., de compensatie) tegen giraal geld
van (ogenschijnlijk) legitieme bedrijven in arbeidsintensieve branches met een behoefte aan contanten. Dit gebeurt door middel van gefingeerde zakelijke transacties, waardoor
criminelen hun girale inkomstenstroom een ogenschijnlijk legitieme herkomst geven
5 Snaphaan, T., Verhoeven, S., Van Bergen, K., & Van Ruitenburg, T. (2025). Compensatie als witwastechniek: Het ‘Cash Compensatie Model’ ontrafeld. In T. Snaphaan, A. Verhage,
M. Hoekstra & W. Huisman (Eds.), De financiële kant van criminaliteit (Cahiers Politiestudies, nr. 76). Gompel&Svacina.
6 [Geldstromen in jeugdzorg voor het eerst inzichtelijk na groot data-onderzoek door Follow the Money (2021).](https://www.ftm.nl/artikelen/jeugdzorg-waar-bleven-de-miljarden?share=FdYtLGn81Hb7VCM4L%2FWyqF3gFx%2BKk9XoM7A64iH89dhZEoAjQWmFyGvjkT%2BQn0k%3D)
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 3
het totaalbedrag, omdat hetzelfde geldbedrag soms meerdere keren
is verplaatst). De analyse geeft inzicht in financiële patronen, routes
en constructies, laat zien hoe omvangrijk de geldstromen zijn en welke
mechanismen passen bij witwassen, ondermijning en andere vormen
van georganiseerde criminaliteit. Daarmee ontstaat beter zicht op de
problematiek en de risico’s.
Uit de analyse blijkt dat er allerlei constructies worden opgezet om
zorggeld weg te sluizen. Dit is zorgwekkend en onaanvaardbaar: het tast
de integriteit van de zorgsector aan en elke euro die wordt weggesluisd
gaat direct ten koste van de zorg voor de meest kwetsbare mensen in
onze samenleving, met ernstige risico’s voor patiënten en cliënten.
Waar komt het geld vandaan?
De Nederlandse zorg wordt grotendeels gefinancierd via vier
hoofd-zorgwetten, te weten de Zorgverzekeringswet (Zvw) de
Wet langdurige zorg (Wlz), Wet maatschappelijke ondersteuning
2015 (Wmo) en de Jeugdwet. [7] [8] Zorg kan geleverd worden op basis
van Zorg in Natura (waarbij de gemeente, zorgverzekeraar of
het zorgkantoor de zorg regelt en direct aan de zorgaanbieder
betaalt) of middels een budget waarmee cliënten zelf hun zorg
kunnen inkopen (PGB).
1.1 Doel onderzoek
Het doel van deze fenomeenanalyse is om meer zicht te krijgen op de
criminele geldstromen, bestedingen en financiële handelingen in relatie
tot de zorgsector in Oost-Nederland. Het is de eerste keer dat dergelijk
onderzoek wordt gedaan door het gestructureerd scoren en analyseren
van RIEC-casuïstiek en verdachte transacties van de FIU-Nederland (zie
kader op de volgende pagina).
Uit dit onderzoek blijkt dat financieringsstromen binnen de zorg
onvoldoende duidelijk te herleiden en te volgen zijn. Er bestaat geen
integraal overzicht waarin alle zorggeldstromen samenkomen. Daardoor
is moeilijk vast te stellen of publieke middelen zijn vermengd met criminele
geldstromen of besteed worden aan criminele doeleinden. Dit bemoeilijkt
toezicht, opsporing en vervolging en maakt het vrijwel onmogelijk om een
volledig beeld te krijgen van de wijze waarop zorggelden worden besteed.
Juist omdat zorgfinanciering grotendeels bestaat uit gemeenschaps geld, ligt een financieringsstructuur voor de hand die transparant en
traceerbaar is. Op basis van dit onderzoek blijft onvoldoende inzichtelijk
op welke momenten publieke middelen mogelijk worden ingezet voor
het faciliteren van criminele activiteiten. Daarom bevelen wij aan
de financiering van zorg waar mogelijk te vereenvoudigen en het
financiële inzicht aan de achterkant van het zorgstelsel te vergroten.
7 Naast de vier hoofdwetten wordt de zorg gefinancierd vanuit aanvullende wetten en regelingen zoals de Wet Forensische Zorg (Wfz) en de Regeling Medische zorg Asielzoekers (RMA).
8 [Voor nadere toelichting zie brochure rijksoverheid via: Het Nederlandse zorgstelsel | Brochure | Rijksoverheid.nl](https://www.rijksoverheid.nl/documenten/brochures/2016/02/09/het-nederlandse-zorgstelsel)
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 4
Meldingsplichtige instellingen zoals financiële instellingen,
[advocaten en notarissen, zijn op grond van de Wet ter voorkoming](https://wetten.overheid.nl/BWBR0024282/2026-07-01)
[van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) wettelijk](https://wetten.overheid.nl/BWBR0024282/2026-07-01)
verplicht transacties te onderzoeken en ongebruikelijke transacties
[(OT’s) te melden bij FIU-Nederland. Of een transactie ongebruikelijk](https://www.fiu-nederland.nl/home/over-fiu/)
is, hangt af van subjectieve en/of objectieve indicatoren. [9] Hiervoor
zijn leidraden voor verschillende beroepsgroepen en een algemene
leidraad met indicatoren vanuit de Wwft.
Vervolgens analyseert en verrijkt de FIU-Nederland de OT’s
en onderzoekt daarmee of deze ‘verdacht’ zijn. Een OT wordt
verdacht verklaard als er een direct vermoeden is van witwassen,
terrorismefinanciering of onderliggende delicten, zoals fraude.
Hierbij wordt bijvoorbeeld gekeken of de (rechts)persoon
al in een artikel 9 Wpg-onderzoek [10] voorkomt of er andere
opsporingsinformatie en inlichtingen zijn over de betrokkenen.
Na verdachtverklaring wordt deze verdachte transactie (verder:
VT) gedeeld met opsporings- en inlichtingendiensten. Slechts een
relatief klein deel van alle OT’s wordt uiteindelijk als VT aangemerkt.
Ter illustratie: in 2024 waren er in Nederland 3.484.373 OT’s
gemeld, waarvan 118.404 uiteindelijk verdacht zijn verklaard. [11]
1.2 Methode van onderzoek
Ten behoeve van deze fenomeenanalyse zijn alle VT’s over rechtspersonen
en natuurlijke personen die gelinkt zijn aan de zorgsector in Oost Nederland geanalyseerd over de periode 2020 t/m 2024. [12] Daarnaast is
over dezelfde periode RIEC-casuïstiek uit Oost-Nederland bestudeerd
die betrekking heeft op zorgcriminaliteit. Een VT en RIEC-casus is in de
analyse meegenomen als de betrokken persoon of het (zorg)bedrijf [13] uit de
regio Oost-Nederland komt of directe linken heeft met zorgbedrijven die
gevestigd zijn in Oost-Nederland. Dan kan bijvoorbeeld gedacht worden
aan transacties tussen een persoon of bedrijf elders in het land met een
zorgbedrijf of eigenaar/bestuurder van een zorgbedrijf dat is gevestigd in
9 Bij objectieve indicatoren gaat het om vaste grensbedragen die bij overschrijding gemeld dienen te worden. Er is één subjectieve indicator: dat is wanneer de instelling een
transactie vermoedt waar iets crimineels achter zit, zoals witwassen of terrorismefinanciering.
10 Artikel 9 onderzoek betreft een onderzoek in verband met de handhaving van de rechtsorde in een bepaald geval: [wetten.nl - Regeling - Wet politiegegevens - BWBR0022463](https://wetten.overheid.nl/BWBR0022463/2025-07-01)
11 [Bron: FIU Jaaroverzicht 2024: https://www.fiu-nederland.nl/wp-content/uploads/2025/07/FIU-NL-jaaroverzicht-2024.pdf](https://www.fiu-nederland.nl/wp-content/uploads/2025/07/FIU-NL-jaaroverzicht-2024.pdf)
12 In het kader van proportionaliteit en dataminimalisatie zijn niet de volledige VT-dossiers beschikbaar gesteld en beoordeeld, maar enkel de vrije tekst/meldtekst die door de
meldende instantie is aangeleverd.
13 Een ‘zorgbedrijf’ is niet voorafgaand aan de analyse afgebakend tot een bepaalde sbi-code of tot een bepaalde rechtsvorm of zorgvorm. In de analyse zitten dus allerlei
soorten zorgbedrijven, van zzp’ers en eenmanszaken tot aan BV’s, zorgintermediairs en zorg-uitzendbureaus, met verschillende sbi-codes die zorg leveren onder de noemer
van thuiszorg, dagbesteding, jeugdzorg, etc. In de VT’s is op basis van text-research gezocht op verschillende zoektermen, bijvoorbeeld ‘zorg’, ‘PGB’ en ‘zorgonderneming’.
Vervolgens is de VT gelezen om te bepalen of het ook daadwerkelijk gaat om een zorgbedrijf in Oost-Nederland en niet om een match enkel op het woord ‘zorg’. Bijvoorbeeld:
‘beZORGdienst’.
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 5
Oost-Nederland. Naast zorgbedrijven kan een VT ook betrekking hebben
op PGB-houders en informele PGB-zorgverleners. [14] De analyse betreft
ook transacties die eerder dan 2020 hebben plaatsgevonden, maar
onderdeel zijn van een FIU-dossier uit de onderzoeksperiode (2020 t/m
2024).
In totaal leverde de analyse 769 verdachte transacties en transacties
uit RIEC casuïstiek op met diverse financiële handelingen en
geldbedragen. In alle geanalyseerde VT’s werd daarnaast 179 keer
door de melder een opmerking gemaakt over het gedrag van de klant
in relatie tot het rekeninggebruik. Alle transacties en opmerkingen
over de klant zijn vervolgens gestructureerd gescoord aan de hand
van de [witwasindicatoren en -risico’s](https://www.amlc.nl/wp-content/uploads/2026/01/amlc-witwasindicatoren-augustus-2025.pdf) zoals deze zijn beschreven door
het AMLC. De lijst bestaat uit meer dan 360 witwasindicatoren.
Voor de haalbaarheid van deze fenomeenanalyse is een compacte
lijst gecreëerd op basis van de meest relevante indicatoren. Bij de
selectie van deze indicatoren is gekeken naar de relevantie gebaseerd
op hoe vaak deze voorkomen in witwasonderzoeken en de praktische
toepasbaarheid. [15] Sommige indicatoren zijn samengevoegd om overlap
te voorkomen en de lijst behapbaar te houden. Uiteindelijk zijn met deze
werkwijze zes hoofdcategorieën en 32 subcategorieën geselecteerd.
Zie bijlage 1 voor een compleet overzicht. De hoofcategorieën zijn:
contant geld, money transfers, verhullende structuren, klantprofiel,
investeringen en het gebruik van specifieke middelen.
Er zijn enkele belangrijke beperkingen van en kanttekeningen bij het
onderzoek waarmee rekening moet worden gehouden bij de interpretatie
van de resultaten:
- De analyse is geen bewijs voor strafbare feiten zoals witwassen.
Het geeft slechts indicaties daarvan.
- Het blijft moeilijk om uitspraken te doen over de daadwerkelijke
omvang van het probleem. Er wordt immers gekeken naar wat we al
weten en hebben geregistreerd in de informatiesystemen.
- Vermoedelijk gaat het hier om het topje van de ijsberg en is de
werkelijke omvang veel groter. Voor dit onderzoek is bijvoorbeeld
niet gekeken naar de meldingen van OT’s. Dat kan ook niet zomaar,
omdat OT’s in Nederland aangemerkt zijn als staatsgeheim. [16] Ook
kan het zijn dat de FIU-onderzoekers VT’s hebben gemist. Wanneer
een OT als verdacht wordt aangemerkt, krijgt de melder hiervan een
notificatie. Daardoor kan het voorkomen dat meldinstanties extra
onderzoek doen naar deze (rechts)persoon en daardoor meer gaan
melden. Deze nieuwe OT’s kunnen worden gemist, als de FIU deze niet
omzet naar een VT. Dit kan niet worden gecontroleerd, omdat OT’s
zijn geclassificeerd als staatsgeheim, zoals hierboven toegelicht.
- In het verlengde daarvan is het van belang te vermelden dat de
meldteksten van VT’s niet altijd concretiseren om welke bedragen
het gaat. Bijvoorbeeld: Bedrijf X ontvangt in totaal 150.000 euro aan
inkomsten, een groot deel hiervan is afkomstig van een zorgbedrijf
14 Als u zorg geeft aan uw naaste, zoals een familielid, partner of kennis, dan spreken we over een informele PGB-zorgverlener. Daarvoor dient een zorgovereenkomst met de
naaste worden afgesloten.
15 Hiervoor zijn bronnen zoals het AMLC, het FIU-Nederland Jaaroverzicht, rapport van het Financial Action Task Force (FATF), National Risk Assessment (NRA), nieuwsartikelen
en diverse kennisdocumenten over witwassen geraadpleegd.
16 Artikel 4 van het [Besluit voorschrift informatiebeveiliging rijksdienst – bijzondere informatie](https://wetten.overheid.nl/BWBR0016435/)
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 6
en de rest van een bouwbedrijf. Het grootste gedeelte wordt contant
opgenomen”. In dit soort gevallen is de transactie wel gescoord
op de witwasindicatoren, maar zijn geen bedragen genoteerd en
meegenomen in de analyse. Hierdoor is de daadwerkelijke omvang van
de verschillende categorieën geldstromen niet inzichtelijk geworden
en ligt deze hoger dan beschreven in deze rapportage.
- In het kader van proportionaliteit en dataminimalisatie zijn de
volledige FIU-dossiers niet beoordeeld (en ook niet beschikbaar
gesteld), maar enkel de tekst die door de melder is aangeleverd. Dit
betekent dat niet alle details van een bankrekeninganalyse in de VT
zijn verwerkt. Om deze reden waren de onderzoekers afhankelijk van
de input in de vrije tekst van de melder. Hierin zaten grote verschillen.
De ene meldtekst was erg gedetailleerd en volledig, de andere juist
minimalistisch. Dit betekent dat niet elke VT met hetzelfde gewicht
beoordeeld kan worden.
- Ondanks dat de onderzoekers van het RIEC Oost-Nederland een
gestandaardiseerde werkwijze hebben gehanteerd en met het
principe van vier ogen hebben gewerkt tijdens het analyseren van de
transacties, blijft het beoordelen van de informatie deels subjectief.
Dit geldt ook voor de meldgroep die in eerste instantie de OT heeft
gemeld en toegelicht, en voor de FIU-analist die deze daarna verdacht
heeft verklaard. Een transactie is dus door twee verschillende
instanties in twee fases beoordeeld: eerst als ongebruikelijk (door de
meldende instantie) en daarna als verdacht (door de FIU).
- De analyse betreft ook transacties die eerder dan 2020 zijn gedaan,
maar onderdeel zijn van een FIU-dossier uit de onderzoeksperiode
(2020 t/m 2024). Dit kan een vertekend beeld geven van de
daadwerkelijke aard en omvang over de periode 2020 t/m 2024.
- Wanneer alle geanalyseerde transacties bij elkaar worden opgeteld,
levert dat een totale waarde op van €71.697.598. Hierbij is het van
belang om te vermelden dat dit gaat om de totale geldstroom, waarbij
overlapping voorkomt. Er zijn bijvoorbeeld meldingen waarin eerst
een overboeking van 3000 euro van een atypisch bedrijf naar een
zorgbedrijf wordt gemeld, gevolgd door een contante opname van
2000 euro. Hoewel dit bij elkaar opgeteld 5000 euro is, betreft dit dus
dezelfde geldstroom.
1.3 Leeswijzer
Hierna volgt per categorie een overzicht van de resultaten van de analyse
van de verdachte transacties en RIEC-casuïstiek. Deze resultaten worden
toegelicht met voorbeelden van financiële handelingen. Om de resultaten
van de analyse goed te interpreteren, is het volgende van belang:
Een ongebruikelijke transactie wordt door de FIU na eigen analyse
verdacht verklaard wanneer er voldoende grond is voor het vermoeden
van witwassen, terrorismefinanciering of een ander onderliggend
misdrijf. Bij verdachte transacties is altijd aanvullend onderzoek nodig
naar de verschillende financiële handelingen, betrokkenen en netwerken
om daarmee de context goed te begrijpen en vast te kunnen stellen of er
daadwerkelijk sprake is van een strafbaar feit. Deze analyse vormt dus
geen bewijs voor strafbare feiten, maar geeft alleen aanwijzingen voor
verdachte, ongebruikelijke en branchevreemde financiële activiteiten.
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 8
In totaal hebben de transacties betrekking op 259 unieke natuurlijke
personen/eenmanszaken, 96 B.V.’s, 17 Stichtingen en 8 V.O.F.’s. Wanneer
alle geanalyseerde transacties bij elkaar worden opgeteld, levert dat een
totale waarde op van € 71.697.598. Hierbij is het nogmaals van belang om
te vermelden dat dit gaat om de totale geldstroom, waarbij overlapping
voorkomt. Er zijn bijvoorbeeld meldingen waarin eerst een overboeking
van 3000 euro van een atypisch bedrijf naar een zorgbedrijf wordt gemeld,
gevolgd door een contante opname van 2000 euro. Hoewel dit bij elkaar
opgeteld 5000 euro is, betreft dit dus dezelfde geldstroom.
De resultaten hebben voornamelijk betrekking op de volgende categorieën:
1. Contant geld
2. Money Transfers
3. Verhullende structuren
4. Investeringen
Elke categorie wordt toegelicht met een voorbeeld uit het onderzoek.
2.1 Contant geld
VOORBEELD:
De klant [17] ontvangt hoge inkomsten van verschillende niet legitiem
ogende bedrijven en lijkt zich bezig te houden met dropshipping. [18] Hij
ontvangt daarnaast onder andere PGB-gelden van de SVB en een
uitkering van het UWV vanwege gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid.
Een deel van het geld wordt zonder beschrijving of onder vermelding
van ‘teruggave lening’ doorgeboekt naar een ander persoon die ook
bij de bank in onderzoek is. Ook neemt de klant meerdere keren per
dag forse bedragen contant op. In ruim 8 maanden gaat het om een
bedrag van meer dan €60.000.
Verhullende structuren € 57.492.847
Contant geld € 9.177.623
Investeringen € 4.986.412
Money transfers € 40.716
17 ‘De klant’ betreft een persoon of bedrijf dat financiële diensten, zoals een betaalrekening of spaarrekening, gebruikt van de financiële instelling (zoals een bank) die heeft gemeld.
18 Dropshipping is bedrijfsmodel waarbij een winkel producten verkoopt zonder die zelf op voorraad te hebben. De dropshipper koopt de producten bij een derde partij in en laat ze
direct naar de klant te zenden.
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 9
In de zorg zijn contante transacties niet gebruikelijk. Zorgbudgetten
worden vanuit de verstrekkende instanties altijd giraal betaald, declaraties
door zorgaanbieders moeten controleerbaar en transparant zijn en
bovendien past contant geld niet bij een professionele bedrijfsvoering
van een zorgbedrijf. Ook een deel van het salaris van personeel dient
giraal te worden betaald. [19] Het gebruik van contant geld is dus opvallend
en atypisch. Om die reden is in de transacties gekeken naar contante
geldstromen, waaronder contante opnames en contante stortingen.
Een mogelijke verklaring voor het storten van contante gelden door
zorgbedrijven is het inbrengen van illegaal verdiend geld, waardoor het
vermengd wordt met zorggelden, of het creëren van een fictieve omzet.
Mogelijke verklaringen voor contante opnames zijn bijvoorbeeld het (deels)
zwart uitbetalen van medewerkers of schijnzelfstandigen, het geld buiten
het toezicht willen houden (bijvoorbeeld vlak voor een faillissement) en het
gebruik van zorggeld voor money transfers naar het buitenland.
VOORBEELD:
Een eenmanszaak, actief in ambulante jeugdzorg, neemt in een
periode van ruim 2 jaar bijna 2 ton aan contanten op
in Nederland, Duitsland en Dubai.
Wat zien we?
- De totale contante geldstroom in de onderzochte periode bedraagt
ruim 9 miljoen euro (€9.177.623). Die stroom bestaat uit verschillende
handelingen met contant geld.:
- De meldingen over contante opnames bedragen in totaal 8,5
miljoen euro (€8.429.099, 124 transacties). De gemelde bedragen
lopen uiteen van 65 euro tot 476 duizend euro aan contante
opnames door eenzelfde persoon/bedrijf in een bepaalde periode.
- Bijna 7 ton (€693.524, 30 transacties) is contant gestort. De gemelde
bedragen lopen uiteen van 650 euro tot aan 89,5 duizend euro.
- Overige meldingen (€55.000, 4 transacties) gaan over het
vervoeren van contant geld tussen Nederland en Turkije, het fysiek
bewaren van contante gelden in huis) en het contant uitbetalen van
personeel.
- In vrijwel alle gevallen is onbekend wat de bestemming is van het
contante geld.
- Sommige dossiers gaan over contante opnames die snel na elkaar
volgen.
- Opvallend zijn B.V.’s die grote bedragen contant geld opnemen,
bijvoorbeeld een B.V. die in een periode van 3,5 jaar bijna 4 ton aan
contanten opneemt.
- Pintransacties in het buitenland, waaronder Turkije, Dubai, Armenië,
Duitsland, België, het Verenigd Koninkrijk, Portugal en Seychellen.
- Contante opnames direct nadat er een overboeking heeft
plaatsgevonden tussen het zorgbedrijf en de privérekening van de
eigenaar of bestuurder. [20]
19 Het minimumloon dient altijd giraal te worden betaald. Voorschotten en al het salaris dat boven het minimumloon uitkomt, mogen cash uitbetaald worden. Ook dienen deze
contante uitbetalingen op een loonstrook te worden vermeld.
20 Privé onttrekkingen zijn gebruikelijk bij een eenmanszaak, maar ook dan is context, frequentie en hoogte van de overboeking bepalend in hoeverre het een legitieme overboeking betreft.
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 10
De meldinstantie vraagt vaak naar het bestedingsdoel van de contante
opnames, maar daar wordt in veel gevallen geen gehoor aan gegeven
of geen duidelijkheid over gegeven. In de gevallen dat er wel antwoord is
gegeven, wordt gezegd dat ‘men graag beschikt over contante gelden’,
‘de zorgverlener liever zijn salaris in cash wil ontvangen’, ‘het een contante
lening betreft voor een vriend of familielid’ of ‘de contante gelden gebruikt
worden om allerlei zaken van te betalen, zoals dagelijkse kosten, een
rijschoolopleiding en gokken’.
2.2 Money transfers
VOORBEELD:
Op een dag wordt in totaal bijna vierduizend euro ontvangen
van één van de eigen zorgbedrijven van bestuurder (B.V.).
Deze gelden worden gelijk doorgeboekt via Trustly Group AB,
t.b.v. WorldRemit. [21] De gelden vanuit het zorgbedrijf worden
dus aangewend voor Money Transfers. Deze transacties zijn
ook uitgevraagd bij de klant, maar hier heeft de klant geen
inzicht in willen geven.
Overboekingen van Nederlandse zorgaanbieders naar het buitenland via
digitale betaalplatforms passen niet bij een normale bedrijfsvoering van
een zorgaanbieder. Het gaat hierbij om het verrichten van een money
transfer waarbij een digitaal platform wordt gebruikt om geld van persoon
A naar persoon B te versturen. Internationale geldstromen komen in de
zorgsector vrijwel niet voor omdat de zorgaanbieder, zorgbehoevenden,
personeel en overige kosten en diensten zich in Nederland bevinden.
21 Dit is een digitaal, internationaal betaalplatform waarmee gebruikers eenvoudig geld kunnen versturen naar meer dan 130 landen in ruim 70 valuta’s.
Wat zien we?
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 11
VOORBEELD:
- In de analyse zien we 19 money transfers terug van in totaal €40.716.
- Bij 16 transacties wordt een betaalplatform gebruikt dat enkel
bedoeld is voor internationale overboekingen.
- De bestemming van het geld is vaak onduidelijk.
- De transfers worden gedaan door eenmanszaken of natuurlijke
personen.
16 transfers internationaal overboeking
3 transfers internationaal en/of nationaal
Bestuurders van een zorgbedrijf (B.V.) hebben een eigen online geldtransport website opgezet om gelden naar het buitenland
te kunnen sturen. Dit platform is niet alleen voor henzelf
bruikbaar, maar ook voor hun directe omgeving.
2.3 Verhullende structuren
VOORBEELD:
De gelden worden veelal volledig of gedeeltelijk overgeboekt
naar de spaarrekening van de klant, later geheel of gedeeltelijk
contant opgenomen en vervolgens weer teruggeboekt/
gestort op eigen rekening of naar een ander zorgbedrijf.
Redenen voor deze overboekingen, de herkomst van de gelden
en het bestedingsdoel zijn niet duidelijk. Klant heeft hierop
summier geantwoord en aangegeven dat het om transacties
met bedrijven van familieleden gaat en het mogelijk gaat om
o.a. leningen, etentjes en vakanties. Klant heeft hier geen
ondersteunende documentatie voor aangeleverd.
Om de werkelijke aard, herkomst of bestemming van transacties te
verbergen, wordt gebruik gemaakt van verhullende constructies/
structuren. Onder deze categorie valt bijvoorbeeld het ‘rondpompen’
van geld via verschillende rekeningen, het overboeken van geld naar
privérekeningen en het inzetten van katvangers bij het uitvoeren van
VOORBEELD:
Op één dag worden er in 10 minuten meerdere transacties
gedaan via een betaalplatform. Het geld is afkomstig van
een overboeking van het eigen zorgbedrijf (eenmanszaak).
Het bestedingsdoel is onbekend, mogelijk worden hier Money
transfers mee verricht.
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 12
transacties. [22] In de geanalyseerde transacties zien we verschillende
verhullende structuren terug.
Wat zien we?
- De totale geldstroom binnen de categorie ‘verhullende structuren’
bedraagt 57,4 miljoen euro (€57.492.847). Die stroom bestaat uit
verschillende subcategorieën verhullende structuren:
2.3.1 Overboekingen tussen het zorgbedrijf en de privérekening.
VOORBEELD: Het totaalbedrag aan privéonttrekkingen richting
vier verschillende rekeningen van persoon X bedraagt in ruim 3
maanden tijd €165.000. Dit bedrag is niet passend bij een onlangs
opgerichte zorgonderneming (B.V.). Het verspreiden van deze
gelden brengt bovendien een versluierende werking met zich mee.
In 95 transacties zien we geld dat wordt overgeboekt van de zakelijke
rekening van een zorgbedrijf naar de privérekening van de eigenaar of
bestuurder van het bedrijf. In totaal gaat het om een geldstroom van bijna
12,8 miljoen euro (€12.755.958).
Het is toegestaan om geld van een zakelijke rekening naar een
privérekening over te boeken en zeker bij een V.O.F. en eenmanszaak is dit
gebruikelijk. Over deze overboekingen hoeft geen aparte verantwoording
te worden afgelegd aan de Belastingdienst, maar ze moeten wel correct
in de administratie worden verwerkt als privéopnames. Dit geldt ook
voor een B.V.: een bestuurder mag geld overmaken naar zijn of haar
privérekening, bijvoorbeeld als salaris of winstuitkering. Wordt er meer
overgemaakt? Dan moet dit aangemerkt worden als lening van de B.V. (dit
heet de rekening-courantschuld). Hoewel dergelijke overboekingen dus
toegestaan zijn - mits ze op de juiste manier in de administratie worden
vastgelegd - vergroten ze wel het risico op fraude. Dit komt doordat ze de
transparantie van de administratie verminderen en daarmee de controle
op de zorggelden bemoeilijken.
Rondpompen van geld via verschillende bankrekeningen € 21.483.522
Overboekingen tussen het zorgbedrijf en de privérekening € 12.755.958
Ongebruikelijke transacties betreffende bedrijfsactiviteiten
& buitenlandse bankrekeningen € 11.554.595
Overboekingen die worden gedaan naar familie en derden € 8.222.119
Onverklaarbare leningen € 3.007.986
Overige verhullingen en gebruik specifieke middelen € 468.667
22 Een katvanger is een persoon die in naam eigenaar of houder is van bankrekeningen, bedrijven, voertuigen of onroerende goederen, om de werkelijke eigenaar (vaak een
crimineel) buiten het bereik van justitie en de Belastingdienst te houden.
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 13
Uit de analyse blijkt dat meer dan een derde van de totale geldstroom
in deze categorie (37%) overboekingen van B.V.’s naar privérekeningen
betreft. Het overgrote deel van de geanalyseerde transacties in deze
categorie betrof een overboeking vanuit een eenmanszaak naar een
privérekening. Hoewel dit dus niet direct fout is, zijn er redenen waardoor
deze transacties toch als verdacht zijn aangemerkt. Ten eerste worden
contante opnames gedaan direct na de overboeking. Ten tweede komt het
voor dat het bedrag dat naar de privérekening wordt overgeboekt niet
lijkt op een normale uitbetaling van salaris of winst, bijvoorbeeld omdat
het gaat om buitenproportionele bedragen.
2.3.2 Overboekingen die worden gedaan naar familie en derden.
VOORBEELD:
Een eenmanszaak in de zorg heeft corona-subsidie ontvangen,
maar gebruikt dit geld niet voor het betalen van zorgpersoneel
of andere zorguitgaven. In plaats daarvan wordt het
voornaamste deel van de subsidie in meerdere transacties
overgeboekt naar een ander zorgbedrijf, waarover eerder
ondermijningssignalen in relatie tot drugs zijn gemeld.
Een zorgbedrijf hoort geld te besteden aan het personeel, eventueel de
huur van een pand, zorgmaterialen en andere zorggerelateerde uitgaven
voor een goede bedrijfsvoering. Een overboeking naar een familielid zonder
duidelijke bedrijfsmatige reden past niet in een normaal bestedings patroon van een zorgbedrijf. Familieleden of bekenden kunnen gebruikt
worden als tussenrekening, om geld wit te wassen of voor zelfverrijking. Er
zijn 90 van dit soort overboekingen gedaan met een totaalwaarde van 8,2
miljoen euro (€8.222.119). In veel gevallen is er geen logische bedrijfsmatige
reden voor de overboeking. Met andere woorden: de meldinstantie ziet
geen bewijzen van diensten die geleverd zijn om deze overboekingen te
verklaren.
VOORBEELD:
Klant ontvangt een half miljoen aan PGB-gelden. Verder ontvangt
de persoon geen salaris of zijn er geen andere terugkerende
inkomsten te zien. Een groot gedeelte van het geld wordt
doorgeboekt naar de rekeningen van de dochters. Daarna wordt
het geld weer doorgeboekt naar een andere betaalrekening
van de klant en wordt een deel van het geld vervolgens contant
opgenomen.
De overboekingen naar familieleden en derden worden vaak gevolgd door
een contante opname. Het verhullen van geldstromen gaat gepaard met
valse facturen waarbij een familielid of bevriend zorgbedrijf facturen
stuurt voor allerlei diensten, terwijl deze diensten in werkelijkheid niet
worden geleverd. Het komt daarnaast voor dat geld heen en weer gaat
tussen zorgbedrijven, waarbij uiteindelijk dezelfde UBO [23] het voor het
zeggen heeft. Door geld via verschillende personen of bedrijven te laten
23 UBO staat voor ‘ultimate beneficial owner’. Dit is de eigenaar, een belanghebbende, of de persoon die zeggenschap heeft. Het gaat hierbij om overboekingen die worden gedaan
door (eigenaren van) zorgbedrijven naar familieleden, andere zorgbedrijven van bekenden in het eigen netwerk of onbekende particulieren
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 14
lopen, wordt het steeds lastiger om te achterhalen waar het geld vandaan
is gekomen en waar het uiteindelijk terechtkomt.
In twaalf transacties was duidelijk te zien dat het ging om bedrijven zonder
(reële) economische activiteiten. Het bedrijf leverde geen zorg en had geen
zorggerelateerde uitgaven. Vermoedelijk gaat het hier om katvangers of
dekmantelbedrijven.
2.3.3 Ongebruikelijke transactie betreffende bedrijfs- activiteiten & buitenlandse bankrekeningen.
VOORBEELD:
Het zorgbedrijf (B.V.) ontvangt geld van een uitzendbureau actief in
glasvezelkabels leggen. De gelden worden daarna weer doorgeboekt
naar een ander uitzendbureau en derden. Hierdoor ontstaat
versluiering.
We zien overboekingen tussen zorgbedrijven en niet-zorggerelateerde
bedrijven in binnen- en buitenland, waaronder Italië, Duitsland, Spanje,
Polen, Marokko, Denemarken en België. Het gaat bijvoorbeeld om een
bouwbedrijf, schoonmaakbedrijf, een groothandel in kleding, groothandel
in voedingsmiddelen, transportbedrijf en schoonheidssalon. In totaal gaat
het om 84 transacties met en waarde van ruim 11 miljoen euro (€11.554.595).
VOORBEELD:
Klant is werkzaam voor een zorgbedrijf in de thuiszorg, maar meer
dan de helft van het inkomen bestaat uit voorgereden kilometers. Dit
is behoorlijk ongebruikelijk. Een andere klant ontvangt ook geld van dit
thuiszorgbedrijf en ontvangt daarnaast ook nog inkomsten van twee
andere zorgbedrijven die dezelfde UBO hebben. Ook hierbij bestaat het
overgrote deel van het inkomen uit kilometer onkostenvergoeding. Dit
gedeelte is hoger dan het daadwerkelijke salaris.
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 15
Sommige onkostenvergoedingen, waaronder de (onbelaste) reiskosten vergoeding, worden door de werkgever aan de werknemer uitbetaald
zonder dat de werkgever daarover belasting hoeft af te dragen. In
transacties wordt gezien dat werknemers in sommige gevallen meer
onkostenvergoedingen krijgen dan loon. Dit kan betekenen dat het
bedrijf loon vervangt voor een onkostenvergoeding en daarmee mogelijk
loonbelasting probeert te ontwijken. De werkgever houdt op deze manier
onderaan de streep meer over.
2.3.4 Onverklaarbare leningen:
VOORBEELD:
Er zijn op de rekening van een zorgbedrijf (B.V.) opmerkelijke
transacties geconstateerd. In totaal wordt in 1,5 jaar bijna
500.000 euro aan PGB gelden ontvangen. Deze worden onder
andere aangewend voor een lening aan een zorgbedrijf (B.V.)
waarover eerder een melding is gedaan. Er is geen aanvullende
informatie over de reden van deze lening en het is opmerkelijk
dat PGB-gelden worden uitgeleend aan een andere partij en
niet gebruikt worden voor het leveren van zorg.
Zorggeld kan via schijnleningen worden weggesluisd naar derden of
voor privégebruik. Op papier lijkt het een lening, maar in werkelijkheid is
er geen echte terugbetalingsintentie. In de transacties zien de melders
dat zorgbedrijven leningen verstrekken aan anderen of aan zichzelf (of
deze ontvangen) onder de noemer van ‘lening’, ‘lening teruggave’, ‘privé
lening’ of ‘aflossing lening’. Hiervoor ontbreken volgens de melders
logische economische verklaringen, zoals documentatie over de lening
(aflostermijnen, rentepercentages en looptijd). Bovendien zien melders dat
de lening niet wordt terugbetaald. Het totaalbedrag aan onverklaarbare
leningen betreft 3 miljoen euro (€3.007.986, 55 transacties totaal).
VOORBEELD:
Persoon X maakt bijna 35.000 euro over aan persoon Y onder
de vermelding van ‘lening teruggave’. Persoon X heeft dit
geld ontvangen via factuurbetalingen van diverse bedrijven,
waaronder zorgbedrijven. Het is onduidelijk welk bestedingsdoel
het geld heeft. Ook de relatie tussen de twee personen is
onbekend. Ook na onderzoek en navraag bestaan grote twijfels
over de legitimiteit van deze lening.
2.3.5 Rondpompen van geld via verschillende bankrekeningen
VOORBEELD:
Tussen de rekeningen van zorgbedrijf X en zorgbedrijf Y (B.V.’s
met dezelfde bestuurders/aandeelhouders) wordt regelmatig
geld over en weer geboekt. In totaal wordt er bijna anderhalf
miljoen euro rondgepompt in een periode van ruim anderhalf
jaar. Deze melding is verdacht verklaard omdat de bedrijven in
onderzoek zijn bij verschillende overheidsorganisaties.
Door geld rond te pompen via verschillende rekeningen, ontstaat een
ondoorzichtige geldstroom en is niet duidelijk wie of wat het uiteindelijke
bestedingsdoel is. In 141 transacties met een totaalwaarde van 21,4 miljoen
euro (€21.483.522) is te zien dat geld via verschillende bankrekeningen
wordt rondgepompt.
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 16
VOORBEELD:
Het geld wordt meerdere keren heen en weer geboekt tussen
zorgbedrijf X, zorgbedrijf Y en de privérekening van de eigenaar
van zorgbedrijf Y. Op dezelfde data van deze overboekingen
vinden vervolgens contante opnames plaats.
Eén transactie laat een opvallende verhulling zien. De persoon in kwestie
lijkt namelijk meerdere rollen te vervullen: die van werknemer, klant,
gemachtigde en onderaannemer. Door verschillende zorgondernemingen
op te richten en gebruik te maken van verschillende privérekeningen, lijkt
er in eerste instantie een legitieme geldstroom over en weer te bestaan,
maar in werkelijkheid wordt de geldstroom hierdoor ondoorzichtig
gemaakt.
Het gebruik van katvangers of stromannen is een gebruikelijke manier
om geld rond te pompen. De rekening van een ‘schone’ derde wordt dan
ingezet in opdracht van een crimineel. Daardoor is het lastiger om de
geldstroom direct aan hem te verbinden. Het vermoeden van het gebruik
van katvangers of stromannen zien we enkele keren terug in de transacties
(in 4 transacties met een totaalwaarde van €446.000). In één van deze
transacties zien we meerdere zorgondernemingen die tegelijkertijd op
naam van een persoon zijn gezet, waarna er overboekingen plaatsvinden,
zonder dat hiertoe aanleiding is of een economische reden. Vanwege
de leeftijd (begin 20) van de derde en de geringe ervaring om meerdere
ondernemingen te besturen, is hierbij het vermoeden dat sprake is van een
katvanger.
2.3.6 Overige verhullingen en gebruik specifieke middelen
In de transacties is gekeken naar de betrokkenheid van liefdadig heidsinstellingen. Donaties aan een stichting of een goed doel lijken op het
eerste gezicht legitiem, maar voor een zorgbedrijf is dat ongebruikelijk,
omdat zorggelden niet zomaar ‘weg worden gegeven’. In de transacties
is geen betrokkenheid van liefdadigheidsinstellingen gezien. In een enkel
geval is wel genoemd dat het zorgbedrijf via nepdonaties geld overmaakt
naar het buitenland (bedrag onbekend). In werkelijkheid is de begunstigde
van deze gift gelieerd aan de donateur of het zorgbedrijf. Op die manier
worden gelden onttrokken aan het zorgbedrijf zonder dat daar een
zakelijke grondslag voor is.
In 12 transacties was sprake van bedrijven waarbij geen reële economische
activiteit is geconstateerd. Bijvoorbeeld dat er geld werd ontvangen door
een zorgbedrijf dat niet meer bestaat. In slechts één geval was hier een
specifiek bedrag aan gekoppeld (namelijk €19.982).
In 4 transacties was sprake van de inzet van derden (katvangers) met een
totaalbedrag van €446.000.
Het gebruik van specifieke middelen, zoals virtuele betaalmiddelen en
prepaid betaalmiddelen kwam enkele keren voor. Het gaat hierbij om de
aankoop van giftcards (2.685) en het gebruik van PayPal of Google Pay als
betaalplatform (bedrag onbekend).
2.4 Investeringen
VOORBEELD:
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 17
VOORBEELD:
Er wordt melding gemaakt over een bedrijf (B.V.) dat zich volgens
de SBI-codes bezighoudt met uiteenlopende bedrijfsactiviteiten,
waaronder woonbegeleiding, jeugd- en verslavingszorg en de
verkoop van goud en juwelen. De gelden die afkomstig zijn van
voornamelijk zorggerelateerde bedrijven worden door dit bedrijf
aangewend voor luxegoederen zoals goud, juwelen en auto’s.
Investeringen door zorgbedrijven hoeven op zichzelf geen indicator voor
witwassen te zijn, omdat er meerdere legitieme en bedrijfsmatige redenen
kunnen zijn om zaken zoals voertuigen en vastgoed te kopen. Pas wanneer
de betrokken personen voorkomen in eerdere opsporingsonderzoeken of
wanneer de investeringen atypisch zijn, worden de transacties als verdacht
verklaard. Denk bij atypische investeringen aan het aankopen van vastgoed
in het buitenland of het aankopen van goud en juwelen. Bovendien liggen
personeelskosten van legitieme zorgbedrijven doorgaans boven de 60%
van de totale omzet. Vanuit dat oogpunt zou er niet veel geld overblijven
voor andere zaken zoals investeringen.
In de geanalyseerde transacties komt naar voren dat zorggelden 86 keer
zijn gebruikt om te investeren in goederen of zaken, met een totaalwaarde
van bijna 5 miljoen euro (€4.986.412). Het gaat dan om investeringen
in bijvoorbeeld cryptovaluta, goud en (verbouwingen van) vastgoed.
Daarnaast zijn meldingen gedaan over de aankoop van auto’s en horloges
en meldingen over de inzet van geld bij kansspelen (gokken).
Klant ontvangt PGB-gelden en corona-subsidie, maar de
gelden worden gebruikt voor de aankoop van een woning in
Oost-Nederland. Daarnaast is het opvallend dat de klant een
tweede huis aankoopt, terwijl uit de historie blijkt dat er vaker
beslag is gelegd op de rekening door gerechtsdeurwaarders.
Vastgoed en/of verbouwingen 27 € 1.943.704
Goud 3 € 1.943.501
Inzet bij kansspelactiviteiten 12 € 329.406
Horloges en/of sieraden 8 € 282.098
Cryptovaluta 8 € 272.264
Voertuigen 14 € 119.619
Overige luxegoederen [24] 14 € 95.820
24 Vakantie, kleding/tassen/parfum van luxe merken als Gucci of Louis Vuitton, exclusieve honden, jacuzzi en vuurwerk.
VOORBEELD:
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 18
2.5 Klantprofiel
VOORBEELD:
Er worden dure sieraden aangekocht. Op x-moment is bijna
20.000 euro overgemaakt naar een juwelier. De aankoop
wordt voorafgegaan door een overboeking van de zakelijke
rekening van het zorgbedrijf (B.V.) naar de privérekening van
de UBO. Het aankopen van dure sieraden past niet binnen de
bedrijfsactiviteiten van een zorgbedrijf.
Het valt op dat het totaalbedrag aan investeringen relatief laag is
ten opzichte van het totale gemelde bedrag van alle geanalyseerde
transacties, terwijl de beeldvorming is dat veel geld wordt geïnvesteerd in
luxegoederen en vastgoed en dat eigenaren van dubieuze zorgbedrijven in
dure voertuigen rondrijden. [25] Er zijn meerdere redenen te bedenken voor
dit relatief lage bedrag. Het kan bijvoorbeeld zijn dat de aanschaf van
vastgoed niet als ongebruikelijk is verklaard, aangezien zorgbedrijven ook
panden nodig hebben voor hun bedrijfsactiviteiten. Bovendien betreft het
genoemde bedrag van bijna vijf miljoen uitsluitend girale overboekingen
en zien we investeringen door middel van contant geld niet; dat geldt ook
voor investeringen in het buitenland. Ten aanzien van de voertuigen kan
het zijn dat er gebruik gemaakt wordt van huurvoertuigen, zoals ook bleek
uit het onderzoek naar criminele ZZP’ers in de zorg. [26]
Persoon X heeft niet meegewerkt aan het klantonderzoek.
De rekening hebben wij inmiddels opgeheven. Dit doen we
vanwege het ongebruikelijke rekeningpatroon, bestaande
uit hoge inkomsten van verschillende niet legitiem ogende
bedrijven, waarbij de gelden voornamelijk contant worden
opgenomen. We hebben vermoedens van witwassen.
Banken zijn als poortwachter verplicht zorgvuldig klantonderzoek te
doen naar mogelijke ‘integriteitsrisico’s’ zoals witwassen en terrorisme financiering en kunnen in dat kader vragen stellen aan de klant.
179 keer is door de melder een opmerking gemaakt over het gedrag van
de klant in relatie tot het rekeninggebruik. Het gaat dan om het weigeren
of niet aanleveren van klantinformatie en het niet kunnen beantwoorden
van aanvullende vragen om overboekingen op te helderen, waardoor
herkomst en/of bestemming van de gelden onvoldoende inzichtelijk blijven.
In 27 gevallen heeft de bank de klantrelatie om die reden ook beëindigd.
Inkomend en uitgaand betalingsverkeer wordt daarmee geblokkeerd en
het resterende saldo wordt op een tussenrekening “geparkeerd” of wordt
naar een andere tegenrekening overgemaakt. [27]
25 Die beeldvorming blijkt onder andere uit signalen en mediaberichtgeving, zie bijvoorbeeld: [Dure auto’s, luxe horloges en designertassen: zo pakt Utrecht zorgcriminaliteit aan -](https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3945671/dure-autos-luxe-horloges-en-designertassen-zo-pakt-utrecht-zorgcriminaliteit-aan)
[RTV Utrecht](https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3945671/dure-autos-luxe-horloges-en-designertassen-zo-pakt-utrecht-zorgcriminaliteit-aan)
26 RIEC Oost-Nederland (2023). Criminele ZZP’ers in de zorg - een fenomeenanalyse.
27 Bij ernstige vermoedens van witwassen, fraude of witwassen kan een bank de klant registreren in het extern verwijzingsregister (EVR). Dit is een gezamenlijk register van
financiële instellingen en daarmee worden andere financiële instellingen gewaarschuwd.
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 19
Het is opvallend wanneer klanten niet reageren wanneer de bank vragen
stelt. Dit zegt mogelijk veel over de wijze waarop iemand een zorgbedrijf
leidt. Van een legitiem bedrijf zou verwacht worden dat er moeite wordt
gedaan om opheldering te geven. Het zou bovendien eenvoudig moeten
zijn om facturen en andere financiële informatie te overhandigen, als de
administratie van het zorgbedrijf op orde is.
Verder is het opvallend dat meerdere zorgondernemingen er ook andere
activiteiten op na houden. Het gaat hier bijvoorbeeld om de combinatie van
zorg met de verkoop van juwelen en kleding, horeca, dropshipping en transport.
In de analyse is gekeken naar de financieringsbron van de geldstromen. In
ruim 90% van de gevallen is hier helaas niets opgenomen in de meldtekst en
blijft de herkomst van het geld in het kader van dit onderzoek dus onbekend. [28]
In de transacties waar hier in de meldtekst wel over is gerapporteerd, zijn
de meeste zorggelden afkomstig van de sociale verzekeringsbank (SVB)
en betreft het PGB-gelden. Bij een aantal andere transacties kwam het
geld van een zorgintermediair, gemeenten, zorgverzekeraars en andere
zorgaanbieders. Ook was sprake van zorggelden vanuit verschillende
bronnen, zoals ook blijkt uit nevenstaand voorbeeld:
VOORBEELD:
Betreft een thuiszorgonderneming (B.V.). In een periode van bijna
vier jaar zijn de totale inkomsten van deze thuiszorgonderneming
(B.V.) 8,5 miljoen euro. Bijna 3 miljoen is afkomstig van meerdere
gemeenten in de regio Oost-Nederland, ruim 2 miljoen van de
SVB en 1,3 miljoen van een zorgverzekeraar. Daarnaast wordt
er 15 duizend euro contant gestort. Vervolgens gaat 2,5 miljoen
euro naar de eigen spaarrekening en wordt ruim 60 duizend euro
contant opgenomen.
28 Dit wil niet zeggen dat de financieringsbron bij de meldende instantie niet bekend is, maar zegt iets over de aard van de meldtekst die in het kader van dit onderzoek is verstrekt.
De onderliggende bankrekeningen en volledige FIU-dossiers zijn namelijk niet door ons ontvangen en beoordeeld.
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 20
Om inzichtelijk te maken of er sprake is geweest van crimineel geld dat de
zorgketen is ingebracht, is ook gekeken naar aanwijzingen van het cash
compensatie model (CCM):
‘Het Cash Compensatie Model is een witwastechniek waarbij personen
een overschot aan contant geld, afkomstig uit misdrijven, ruilen (i.e., de
compensatie) tegen giraal geld van (ogenschijnlijk) legitieme bedrijven in
arbeidsintensieve branches met een behoefte aan contanten. Dit gebeurt
door middel van gefingeerde zakelijke transacties, waardoor criminelen
een girale inkomstenstroom met een ogenschijnlijk legitieme herkomst
krijgen.’ [29] [30]
Zie een visuele weergave van het Cash Compensatie Model op de volgende
pagina.
Bedrijven in arbeidsintensieve sectoren zijn bijvoorbeeld sectoren als de
bouw, pakketbezorging en de zorg. In deze sectoren wordt veel gewerkt
via (onder)aannemingsconstructies, met zzp’ers en de uitzendbureaus.
In deze sectoren wordt gezien dat sommige bedrijven behoefte hebben
aan contant geld, bijvoorbeeld om hun personeel zwart uit te betalen
en daarmee de personeelskosten te drukken. Criminelen hebben vaak
beschikking over veel contant geld, bijvoorbeeld door hun verdiensten in de
drugshandel. Middels het CCM worden vraag en aanbod van contant geld
bij elkaar gebracht. Criminelen geven hun contanten aan deze bedrijven en
middels fictieve facturen vanuit bedrijven gelieerd aan de crimineel, komt
het geld vervolgens giraal terug bij de crimineel. Hiermee is het contant
geld witgewassen.
De zorgsector is kwetsbaar voor deze witwastechniek, omdat de
sector zeer arbeidsintensief is en veel gebruik wordt gemaakt van
detacheringsbureaus, onderaannemers en zzp’ers. Daarnaast zijn
urenregistraties en diensten moeilijk te controleren en kan in een krappe
arbeidsmarkt de verleiding voor zorgbedrijven groot zijn om creatief om
te gaan met personeelsbetalingen om daarmee kosten te drukken en
personeelstekorten te voorkomen.
29 Snaphaan, T., Verhoeven, S., Van Bergen, K., & Van Ruitenburg, T. (2025). Compensatie als witwastechniek: Het ‘Cash Compensatie Model’ ontrafeld. In T. Snaphaan, A. Verhage,
M. Hoekstra & W. Huisman (Eds.), De financiële kant van criminaliteit (Cahiers Politiestudies, nr. 76). Gompel&Svacina.
30 Zie voor meer informatie over het cash compensatie model een animatie van de FIU via: [Cash Compensatie model (CCM) - FIU-Nederland[1107849640]](https://www.fiu-nederland.nl/knowledge_base/cash-compensatie-model/)
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 21
voor het uitzendbureau
Deze afbeelding is gebaseerd op een afbeelding vanuit het programma Samen Weerbaar Gelderland-Zuid.
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 22
Op basis van de meldingen van verdachte transacties, kan niet worden
geconstateerd of er sprake is van het cash compensatie model.
Wel zijn er diverse indicaties van het model terug te zien. We zien de
volgende patronen en onderdelen die passen bij de methodiek van het cash
compensatie model, waaronder:
- Contante stortingen: deze kunnen passen bij het inbrengen van
crimineel geld.
- Regelmatige overboekingen naar dezelfde personen of zorgbedrijven
zonder duidelijke omschrijving, facturen of contractuele relatie en
leningen zonder documentatie, voorwaarden en aflossingstermijnen.
Onlogische overboekingen en onverklaarbare leningen kunnen passen
bij het ‘uitbetalen’ van het girale geld naar de criminele partij. Deze
constructies dienen als dekmantel voor de geldstromen.
- Het rondpompen van gelden. Door meerdere schakels te gebruiken
wordt het volgen van de geldstroom onoverzichtelijk. Het rondpompen
van gelden kan passen bij het verhullen van de herkomst van het geld.
Om daadwerkelijk vast te stellen of er sprake is van het cash compensatie
model is verdere verdieping nodig op casusniveau.
Casus over Cash Compensatie Model
Jan [31] ligt onrustig in bed. Jan is 34 en werkt als vrachtwagen chauffeur. De vele nachtritjes en lange afstanden maken dat hij
graag vroeg zijn bed in duikt als hij een paar nachten thuis slaapt.
Hij is op tijd naar bed gegaan, maar al vanaf 22.00 uur hoort hij
geluiden op straat. Het is erg onrustig buiten, dus hij schrikt steeds
wakker. Om 2.00 uur valt hij eindelijk in slaap, totdat hij om een
uurtje of 3.00 weer wakker schrikt. Het is de deurbel. Voor de deur
staat een politieagent die hem vraagt om mee te lopen. Jan ziet een
afzetlint om zijn portiek heen. De politieagent vertelt Jan rustig
wat er aan de hand is. Een oplettende overbuurman had de politie
gebeld over een granaat aan de hendel van zijn voordeur. Niemand
heeft gezien wie deze er precies aan heeft gehangen, maar dit is
een bekende afschriktactiek uit het criminele milieu. Jan heeft de
schrik goed te pakken. De granaat is gelukkig niet afgegaan, maar
dat had natuurlijk wel gekund. Hij heeft twee dochters van zes
en vier jaar, wat als zijn kinderen de granaat hadden gevonden?
Pas weken later blijkt dat de granaat daar is opgehangen in verband
met zijn jongere broer Tom. Jan weet dat Tom zich al enkele jaren
bezighoudt met drugs en andere louche zaken. Wat hij niet wist
is dat Tom schulden heeft bij de verkeerde mensen, en dat hij die
probeert af te lossen met werkzaamheden in de drugs én in de zorg.
De mensen die de schulden wilden innen, probeerden Tom onder
druk te zetten door Jan en zijn familie te bedreigen. Het was voor
de politie het begin van een nader onderzoek: hoe ziet dit netwerk er
precies uit? Hoe is dit criminele drugsmilieu verweven met de zorg?
Het onderzoek van de politie leidt naar Klaas, de eigenaar en
bestuurder van uitzendbureau Oprade. Oprade is een uitzend- en
bemiddelingsbureau in de zorg. Klaas heeft het goed voor elkaar.
31 In verband met belangen en afbreukrisico’s in lopende onderzoeken zijn alle namen in dit voorbeeld gefingeerd.
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 23
Hij had het perfecte idee om met zijn uitzendbureau het geld vanuit
een drugsnetwerk wit te wassen, en zijn winst te maximaliseren.
Het enige wat hij nodig had is een netwerk van jongvolwassenen
die ook geïnteresseerd waren om een extra zakcentje in de zorg
te verdienen. Tom, een jongeman van 25 jaar, was er één van. Die
was hem nog wat geld en een wederdienst verschuldigd, omdat
hij een jaar geleden drugsgeld was kwijtgeraakt. Via Tom kwam
Klaas in contact met nog zo’n 30 jonge mannen. Oprade laat de
jongens geld dat zij illegaal in de drugs verdienen cash afleveren
bij het uitzendbureau, en geeft hen daar geld via de bankrekening
voor terug. Een uitruil dus, maar Klaas houdt natuurlijk net iets
meer geld voor zichzelf, voor de moeite. De grote truc? Hij doet
alsof hij de jongens in dienst heeft of inhuurt als zzp’ers in de zorg,
met formele facturen en dienstbetrekkingen. Op papier krijgen de
jongens dus netjes loon uitbetaald voor werkzaamheden in de zorg.
Hij huurt af en toe ook mensen in die illegaal in Nederland verblijven.
Ideaal voor klusjes her en der, en die vinden het geen enkel probleem
om cash betaald te krijgen. Die mensen zet hij natuurlijk niet op de
loonlijst, want dat is te traceren door de overheid. Bovendien is cash
betalen een stuk goedkoper. Een win-win, noemt Klaas het zelf.
De politie kan moeilijk de vinger leggen op Klaas’ constructie, want
op papier doet hij het prima. Oprade fungeert namelijk ook als écht
uitzendbureau, af en toe draaien de jongens ook een zorgdienst. Als
zzp’er in de zorg verdien je tenslotte prima en vraagt er toch bijna
nooit iemand naar je papieren. De zorgaanbieders denken allemaal
dat Klaas de papieren wel geregeld zal hebben. Klaas fungeert als
de ideale bemiddelaar: onopvallend voor de overheid, maar een
onmisbare schakel voor het criminele drugsnetwerk.
Klaas draait met Oprade op papier een omzet van zo’n 20 miljoen
euro in de periode van 2021-2025. Hij krijgt vooral geld binnen van
zorgbedrijven die zijn zzp’ers inhuren. Indirect bestaat zijn omzet
dus vooral uit overheidsgeld dat naar de zorg had moeten gaan,
maar die zorg is maar voor een klein deel daadwerkelijk geleverd.
Ongeveer 12 miljoen daarvan betaalt hij aan loon en salaris. Dit
is een vrij laag bedrag aan personeelskosten – zeker voor een
uitzendbureau - maar daar maakt Klaas zich niet zo druk om. Dat
weet toch bijna niemand. Vijf miljoen euro boekt hij heen en weer
via verschillende bankrekeningen van Oprade, zodat hij een deel
kan versluieren en wegsluizen. Jaarlijks maakt Oprade op deze
manier een miljoen euro over naar bedrijven in andere EU-landen.
Een ander deel van het geld investeert Klaas in vastgoed buiten
de EU, het is tenslotte niet verboden om ambities te hebben om
naar het buitenland uit te breiden. Mocht Oprade ooit compleet
ontmanteld worden, dan heeft Klaas in ieder geval een zakcentje
voor zijn oude dag, veilig in Dubai en Marokko.
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 24
Dit is de eerste keer dat binnen het RIEC Oost-Nederland in de vorm
van een pilot op grote schaal en op gestandaardiseerde wijze VT’s
zijn geanalyseerd op het thema zorgcriminaliteit. De resultaten geven
thematisch inzicht in de aard van witwasrisico’s rondom zorgcriminaliteit
en de onderliggende modus operandi. Ook geeft het een beter beeld om
hoeveel geld het gaat waarmee vermoedelijk wordt gefraudeerd in de
zorg. De pilot-methodiek laat duidelijke signalen zien van ongebruikelijke,
verdachte en branchevreemde financiële handelingen met geld dat
bedoeld is voor de zorg, maar biedt geen volledig zicht op de daadwerkelijke
criminele geldstromen binnen de zorg. De signalen en indicaties kunnen
alleen worden bevestigd of ontkracht met aanvullend (strafrechtelijk)
onderzoek. Deze analyse beschrijft daarom vooral een papieren
werkelijkheid: het laat patronen zien die afwijken van wat normaal is
in de zorg en aanleiding geven tot nader onderzoek. De methodiek kan
in het RIEC-samenwerkingsverband gebruikt worden als signalerend
instrument. Een verdere verrijking van de verdachte transacties met
informatie van partners kan vervolgens helpen bij de interpretatie van de
afwijkende financiële handelingen en patronen.
Hoewel de eerder genoemde beperkingen duidelijk maken dat de pilot
niet het beoogde inzicht heeft opgeleverd, laat deze analyse wel zien
hoe kwetsbaar de zorg – nog altijd – is voor ondermijnende criminaliteit.
Daarnaast onderstreept de analysemethodiek dat inzicht krijgen
in criminele geldstromen in de zorg een belangrijk knelpunt blijft en
verbetering noodzakelijk is.
Daarnaast sluiten wij ons aan bij de volgende aanbevelingen uit eerder
onderzoek:
- Besteed binnen toezicht-, handhavings- en opsporingsonderzoeken
meer aandacht aan het herkennen van signalen die kunnen wijzen op
het gebruik van het Cash Compensatie Model (Van Beek en Eikhoudt:
Cash(en) in de zorg, 2025).
- Vergroot de pakkans bij ernstige overtredingen door beter inzicht te
verkrijgen in de benodigde toezichts- en handhavingscapaciteit en deze
capaciteit daar in te zetten waar risico’s niet acceptabel zijn (Algemene
Rekenkamer: [Door de mazen van toezicht en handhaving, 2025).](https://www.rekenkamer.nl/documenten/2025/10/14/door-de-mazen-van-toezicht-en-handhaving)
- Maak duidelijke afspraken met de politie en het Openbaar
Ministerie over de voorwaarden voor strafrechtelijke vervolging, de
benodigde informatie voor dossieropbouw en de prioritering van
zorgfraudezaken. Werk samen en stel vast of zorgfraude als prioriteit
[wordt gezien. (KA- Research en Bureau Bervoets: Zorgeloos?, 2025).](https://karesearch.nl/publicaties/zorgeloos/)
- Zorgcriminaliteit is lastig te detecteren omdat informatie
gefragmenteerd inzichtelijk is bij diverse (keten)partners. Versterk
de informatiepositie van betrokken partners door versnipperde
informatie beter bijeen te brengen en te delen. (RIEC ZWB:
[Verkenning zorgcriminaliteit, 2025).](https://taskforce-riec-brabantzeeland.nl/wp-content/uploads/2026/05/20260323_definitief-rapport-zorgcriminaliteit_publieksversie.pdf)
Tegelijkertijd blijft het van onmiskenbaar belang dat aan de voorkant
wordt voorkomen dat publieke zorggelden überhaupt in handen komen
van criminelen. Wanneer zorggelden eenmaal zijn verstrekt, blijkt het in
de praktijk vaak moeilijk om onrechtmatige geldstromen volledig in beeld
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 25
te brengen en effectief in te grijpen. Een zorgvuldige screening van nieuwe
en bestaande zorgaanbieders, een bredere toepassing van de Wet Bibob
en het ‘fraude-proof’ maken van zorgcontracten zijn daarom noodzakelijk.
Alleen op die manier kunnen de kwaliteit en veiligheid van de zorg én
het vertrouwen in het zorgstelsel worden beschermd. Zorggeld moet
terechtkomen bij zorgverlening, niet bij criminelen.
Om die reden sluiten we ons tot slot aan bij de volgende aanbevelingen
gericht op preventie:
- Benut binnen de bestaande wettelijke kaders alle beschikbare
mogelijkheden om zorgfraude te voorkomen, te signaleren en aan te
[pakken (Algemene Rekenkamer: Een zorgelijk gebrek aan daadkracht,](https://www.rekenkamer.nl/documenten/2022/04/14/een-zorg-gebrek-aan-daadkracht)
2022).
- Maak effectieve gegevensuitwisseling tussen zorgkantoren,
gemeenten, politie en overige ketenpartners mogelijk.
- Bouw aanvullende waarborgen in om misbruik van kwetsbare cliënten
die gebruikmaken van pgb-gefinancierde Wlz-zorg te voorkomen (IGJ:
[Meer deskundigheid nodig voor passende Wlz-zorg aan kwetsbare](https://www.igj.nl/documenten/2025/06/04/meer-deskundigheid-nodig-voor-passende-wlz-zorg-aan-kwetsbare-ggz-clienten)
[ggz-cliënten, 2025).](https://www.igj.nl/documenten/2025/06/04/meer-deskundigheid-nodig-voor-passende-wlz-zorg-aan-kwetsbare-ggz-clienten)
- Vergroot de mogelijkheden voor gemeenten en zorgkantoren om
contracten met zorgaanbieders te ontbinden bij misstanden,
fraude of het niet naleven van contractuele verplichtingen (IKZ:
[Verwevenheid zorg & criminaliteit, 2020).](https://www.ikz.nl/wp-content/uploads/2025/01/Verwevenheid-zorg-en-criminaliteit-2020.pdf)
- Bekijk rechtmatigheid en kwaliteit van zorg zoveel mogelijk
integraal, zodat signalen van financiële en kwalitatieve misstanden
in samenhang worden beoordeeld (IKZ: [Turboliquidaties en](https://www.google.nl/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&ved=2ahUKEwixjMW9_OWVAxXrsIHc3gIakQFnoECB4QAQ&url=https%3A%2F%2Fwww.ikz.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2025%2F10%2FRapport-Turboliquidaties-en-voortzettingen-in-de-zorg-Stichting-Informatieknooppunt-Zorgfraude-St.-IKZ.pdf&usg=AOvVaw0AzjOELPI92ZKYHq77gUfr&opi=89978449)
[voortzettingen in de zorg, 2025).](https://www.google.nl/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=&ved=2ahUKEwixjMW9_OWVAxXrsIHc3gIakQFnoECB4QAQ&url=https%3A%2F%2Fwww.ikz.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2025%2F10%2FRapport-Turboliquidaties-en-voortzettingen-in-de-zorg-Stichting-Informatieknooppunt-Zorgfraude-St.-IKZ.pdf&usg=AOvVaw0AzjOELPI92ZKYHq77gUfr&opi=89978449)
- Richt binnen de politie één centraal meld- en coördinatiepunt
[voor signalen van zorgcriminaliteit in (Boksan: Zelfstandige](https://hbo-kennisbank.nl/resolve/avanshogeschool/eyJ1IjogImh0dHBzOi8vc3VyZnNoYXJla2l0Lm5sL29iamVjdHN0b3JlLzU0YjNiZTRmLTdkYTItNGExZS05YmNiLTg4NDk3N2FiYzAwYiIsICJpIjogbnVsbCwgImgiOiAiZjkzNzkxNWQ1ZDk3ZWM1Zjc2NGM2OGEwOTk3MmFlNmJlMDEwN2Q4MWMwOTM4NGJjYTZiNzM2NTY4NTUwN2QyZSJ9)
[Zorgondermijnende Personen, 2024).](https://hbo-kennisbank.nl/resolve/avanshogeschool/eyJ1IjogImh0dHBzOi8vc3VyZnNoYXJla2l0Lm5sL29iamVjdHN0b3JlLzU0YjNiZTRmLTdkYTItNGExZS05YmNiLTg4NDk3N2FiYzAwYiIsICJpIjogbnVsbCwgImgiOiAiZjkzNzkxNWQ1ZDk3ZWM1Zjc2NGM2OGEwOTk3MmFlNmJlMDEwN2Q4MWMwOTM4NGJjYTZiNzM2NTY4NTUwN2QyZSJ9)
- Verwijder het dubbele opzetvereiste uit de Wmo 2015, zodat
gemeenten zorgaanbieders rechtstreeks aansprakelijk kunnen stellen
bij fraude (Van der Torre: [Een wereld te winnen – over zorgfraude, 2020).](https://lokalezaken.com/wp/wp-content/uploads/2020/11/Publieksversie-Onderzoek-Zorgfraude-VNG-LZ-Juni-2020.pdf)
- Richt een gemeentelijk meldpunt voor zorgfraude in en zorg dat dit
binnen de organisatie breed bekend is (Van der Torre: [Een wereld te](https://lokalezaken.com/wp/wp-content/uploads/2020/11/Publieksversie-Onderzoek-Zorgfraude-VNG-LZ-Juni-2020.pdf)
[winnen – over zorgfraude, 2020).](https://lokalezaken.com/wp/wp-content/uploads/2020/11/Publieksversie-Onderzoek-Zorgfraude-VNG-LZ-Juni-2020.pdf)
- Voor gemeenten verwijzen wij daarnaast naar de [maatregelen van de](https://www.rekenkamers.nl/nieuws/19599/doemee-onderzoek-zorgfraude-maatregelenlijst-gepubliceerd/)
[Algemene Rekenkamer. Deze lijst bevat maatregelen die gemeenten](https://www.rekenkamers.nl/nieuws/19599/doemee-onderzoek-zorgfraude-maatregelenlijst-gepubliceerd/)
kunnen nemen om zorgfraude te voorkomen. Het geeft inzicht in
welke (combinaties van) maatregelen effectief zijn en welke minder, of
zelfs niet effectief.
Tevens biedt de [handreiking ‘toepassing Wet Bibob bij (zorg)](https://kennisplatformondermijning.nl/files/view/8b071bad-5e77-4c18-a83d-cff39475ad50/handreiking-toepassing-wet-bibob-en-bij-aanbestedingsprocedures.pdf)
[aanbestedingen’](https://kennisplatformondermijning.nl/files/view/8b071bad-5e77-4c18-a83d-cff39475ad50/handreiking-toepassing-wet-bibob-en-bij-aanbestedingsprocedures.pdf) [32] praktische ondersteuning bij het inzetten van
het Bibob-instrumentarium tijdens het zorgaanbestedings- en
zorgcontracteringsproces, met als doel een zo efficiënt mogelijke
besteding van overheidsmiddelen aan integere zorgpartijen.
[• Zorgkantoren verwijzen wij naar de ‘Handreiking Integriteit](https://www.zn.nl/app/uploads/2026/05/Handreiking-integriteit-gecontracteerde-Wlz-zorg-RIEC-ON.pdf)
[gecontracteerde zorg Wlz’. Deze handreiking ondersteunt](https://www.zn.nl/app/uploads/2026/05/Handreiking-integriteit-gecontracteerde-Wlz-zorg-RIEC-ON.pdf)
zorgkantoren bij het versterken van de integriteit in zowel de
contractering als de uitvoering van zorg, met als doel cliënten
te beschermen, de kwaliteit van zorg te waarborgen en publieke
middelen zorgvuldig te besteden.
32 Dit is een document achter de inlog op het [Kennisplatform Ondermijning (KPO). Het KPO is er voor en door professionals die actief zijn in de aanpak van ondermijning.](https://kennisplatformondermijning.nl/)
Ben je werkzaam bij een overheidsorganisatie en richt jouw werk zich op de aanpak van georganiseerde ondermijnende criminaliteit? Vraag dan een [account aan voor toegang](https://kennisplatformondermijning.nl/)
tot het gehele KPO.
CRIMINELE GELDSTROMEN IN DE ZORG - 26
A. Contant geld
Contante stortingen
Contante geldopnames
Fysiek bewaren grote hoeveelheid contant geld
Vervoeren van grote hoeveelheid contant geld
Ontvangen van contant geld
Contante uitbetaling van loon
D. Klantprofiel
Transacties staan niet in verhouding tot het inkomen/vermogen
Weigeren of niet aanleveren klantinformatie (KYC)
DGA woonachtig in het buitenland
Aangeleverde documentatie is onvoldoende
Herkomst / bestemming gelden onvoldoende inzichtelijk (KYC)
Klantrelatie beëindigd
B. Transacties / Money Transfers
Verrichten van Money Transfers vanuit Nederland
Inwisselen van buitenlandse valuta's tegen Nederlands geld
Transacties via landen met bankgeheim/ verhoogd witwasrisico
E. Investeringen
Vastgoed (in het buitenland) zonder duidelijke economische noodzaak
Onregelmatigheden bij vastgoedinvesteringen
Antiek/kunst
Paarden
Horloges en/of sieraden
Goud
Voertuigen
Overige luxegoederen
Inzet bij (online) kansspelen/gokken
Verbouwingen binnen en buiten (vastgoed)
Cryptovaluta
C. Verhullende structuren
Bedrijven zonder (reële) economische activiteiten
Third-party payments (externe betalingverwerker)
Gebruik van buitenlandse rechtspersonen
Rondpompen van geld via verschillende bankrekeningen
Inzetten van derden bij uitvoer transacties (katvanger/stroman)
Betrokkenheid tussenpersonen (adviseurs/zakelijke dienstverlener)
Betrokkenheid liefdadigheidsinstellingen
Buitenlandse bankrekeningen
Overboekingen bedrijfsrekening/privé
Overboekingen familie/relaties/particulieren (derden)
Onverklaarbare leningen/schulden
Ongebruikelijke transactie betreffende bedrijfsactiviteiten
F. Gebruik specifieke middelen
Informeel geldtransfersysteem (ondergrond bankieren)
Gebruik van (grote bedragen in) virtuele betaalmiddelen
Gebruik van (grote bedragen in) prepaid betaalmiddelen
Gebruik van online betaalplatforms
Herkomst/bestemming gelden onvoldoende inzichtelijk (KYC)
Klantrelatie beëindigd