Krimpenerwaard, 15 december 2026
Bron laatst gecontroleerd op 20 november 2026.
RAADSINFORMATIEBRIEF
VAN HET COLLEGE VAN B&W VOOR De gemeenteraad CC Adviesraad Sociaal domein DATUM 17 november 2026 ONDERWERP Werkagenda Aanvullend Zorg en Welzijns Akkoord (AZWA) 2027-2029
Beste meneer, mevrouw,
Aanleiding Met het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA ~~)~~ [[[1]]](https://euc-word-edit.officeapps.live.com/we/wordeditorframe.aspx?ui=nl&rs=nl-NL&mscc=1&hid=F2824BA2-50EB-0000-3A56-E26B32653DD5&wopisrc=https%3A%2F%2Fgemkrw-my.sharepoint.com%2Fpersonal%2Fmvandermeer_krimpenerwaard_nl%2F_vti_bin%2Fwopi.ashx%2Ffiles%2Ff8aa9899607a4d75bdc26284f2c50cb8&wdenableroaming=1&wdodb=1&jsapi=1&jsapiver=inline&corrid=a863b47b-3232-89e3-c257-f3ff7f9753c0&usid=a863b47b-3232-89e3-c257-f3ff7f9753c0&newsession=1&sftc=1&uih=sharepointcom&uihit=docaspx-inline&muv=1&ats=PairwiseBroker&cac=1&sams=1&mtf=1&sfp=1&sdp=1&hch=1&hwfh=1&dchat=1&afdflight=27&sc=%7B%22pmo%22%3A%22https%3A%2F%2Fgemkrw-my.sharepoint.com%22%2C%22pmshare%22%3Atrue%7D&wdlcid=nl&ctp=LeastProtected&rct=Normal&csiro=1&instantedit=1&wopicomplete=1&wdredirectionreason=Unified_SingleFlush&wdorigin=Other#_ftn1) zijn landelijke afspraken gemaakt om gezondheid en preventie te bevorderen, gezondheidsverschillen te verkleinen, de zorg toegankelijk en toekomstbestendig te houden en de samenwerking tussen het zorg- en sociaal domein te versterken. Vanuit GALA en IZA hebben gemeenten en regionale partners de afgelopen jaren gewerkt aan preventie, een gezonde leefstijl en samenhangende ondersteuning.
Waar het IZA en GALA een belangrijke basis hebben gelegd voor de regionale en lokale samenwerking en de inzet op preventie, biedt het AZWA een vervolg om de samenwerking tussen het zorgdomein en het sociaal domein verder te verster [1] en de daarvoor benodigde basisfunctionaliteiten verder te ontwikkelen. Basisfunctionaliteiten zijn de essentiële voorzieningen, afspraken en werkwijzen die nodig zijn om inwoners tijdig passende ondersteuning, preventie en zorg te bieden.
De AZWA basisfunctionaliteiten bestaan uit het versterken van de vijf al bestaande ketenaanpakken (Kansrijke Start, Kinderen naar Gezonder Gewicht, Valpreventie, Welzijn op Recept (in AZWA Sociaal Verwijzen) en de Gecombineerde Leefstijlinterventies). Daarbij zijn nieuwe basisfunctionaliteiten geformuleerd; Laagdrempelige Steunpunten, Mentale Gezondheidsnetwerken, Integrale Gezinspoli, Rookvrije Start, Dementie, Nu Niet Zwanger en de Rookvrije Wijkaanpak.
Voor de bovengenoemde basisfunctionaliteiten wordt zoveel mogelijk voortgebouwd op bestaande structuren en al bestaande activiteiten. De vijf gemeenten in Midden-Holland hebben hiervoor gezamenlijk de regionale Werkagenda AZWA 2027-2029 Midden-Holland opgesteld. De werkagenda beschrijft de gezamenlijke ambities en voorgenomen activiteiten voor de AZWA-basisfunctionaliteiten. Het doel is om te komen tot een regiodekkend aanbod van basisfunctionaliteiten, zodat de benodigde ondersteuning en voorzieningen in de hele regio beschikbaar zijn en alle inwoners hierop kunnen rekenen, ongeacht in welke gemeente zij wonen. Hiermee wordt gewerkt aan een samenhangend en toegankelijk aanbod, waarin regionale samenwerking bijdraagt aan een gelijkwaardige beschikbaarheid van ondersteuning voor inwoners.
Uw college en VGZ hebben de werkagenda AZWA 2027-2029 goedgekeurd. Het college heeft ook ingestemd met het regionale bestedingsvoorstel voor 2027 en kennisgenomen van het lokale bestedingsvoorstel voor 2027. Daarbij is GR JW aangewezen als coördinerende organisatie voor de uitvoering van de werkagenda.
Met deze brief informeren wij u over de inhoud van de werkagenda, de financiële uitgangspunten en het vervolg van de regionale samenwerking.
[[1]](https://euc-word-edit.officeapps.live.com/we/wordeditorframe.aspx?ui=nl&rs=nl-NL&mscc=1&hid=F2824BA2-50EB-0000-3A56-E26B32653DD5&wopisrc=https%3A%2F%2Fgemkrw-my.sharepoint.com%2Fpersonal%2Fmvandermeer_krimpenerwaard_nl%2F_vti_bin%2Fwopi.ashx%2Ffiles%2Ff8aa9899607a4d75bdc26284f2c50cb8&wdenableroaming=1&wdodb=1&jsapi=1&jsapiver=inline&corrid=a863b47b-3232-89e3-c257-f3ff7f9753c0&usid=a863b47b-3232-89e3-c257-f3ff7f9753c0&newsession=1&sftc=1&uih=sharepointcom&uihit=docaspx-inline&muv=1&ats=PairwiseBroker&cac=1&sams=1&mtf=1&sfp=1&sdp=1&hch=1&hwfh=1&dchat=1&afdflight=27&sc=%7B%22pmo%22%3A%22https%3A%2F%2Fgemkrw-my.sharepoint.com%22%2C%22pmshare%22%3Atrue%7D&wdlcid=nl&ctp=LeastProtected&rct=Normal&csiro=1&instantedit=1&wopicomplete=1&wdredirectionreason=Unified_SingleFlush&wdorigin=Other#_ftnref1) [https://www.zorgakkoorden.nl/programmas/aanvullend-zorg-en-welzijnsakkoord/versterking-samenwerking-medisch-sociaal/](https://www.zorgakkoorden.nl/programmas/aanvullend-zorg-en-welzijnsakkoord/versterking-samenwerking-medisch-sociaal/)
2028126 / 2028149
gemeente Krimpenerwaard Postbus 20 2860 AA Bergambacht
www.krimpenerwaard.nl
Inhoud van de werkagenda Het AZWA vraagt de komende jaren om een stevige ontwikkelopgave, maar vormt zeker geen volledig nieuwe agenda voor gemeenten en partners. Veel van de beoogde basisfunctionaliteiten, samenwerkingsstructuren en voorzieningen zijn in onze regio en ook lokaal al aanwezig. De werkagenda richt zich op de beweging van zorg naar gezondheid, preventie en welzijn. Door eerder signalen op te vangen, ondersteuning toegankelijker te maken en professionals vanuit zorg- en sociaal domein te laten samenwerken, willen de regionale partners voorkomen dat problemen verergeren en inwoners onnodig in zwaardere zorg terechtkomen. Dit sluit naadloos aan op ons lokaal beleid. De opgave ligt niet alleen in het opbouwen van nieuw aanbod, maar vooral in het versterken van wat er al is, het slimmer verbinden van bestaande initiatieven en het bevorderen van een meer integrale werkwijze.
De werkagenda omvat vier inhoudelijke leefgebieden. Binnen ieder leefgebied zijn een aantal basisfunctionaliteiten opgenomen:
- Mentale gezondheid: het verbeteren van de toegang tot passende ondersteuning, onder meer door laagdrempelige steunpunten, sociaal verwijzen en de ontwikkeling van mentale gezondheidsnetwerken.
- Kansrijk opgroeien: het versterken van de ondersteuning aan (aanstaande) ouders en gezinnen, onder meer via Kansrijke Start, Nu Niet Zwanger, de Integrale Gezinspoli en Rookvrije Start. Ook de ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht maakt hiervan onderdeel uit.
- Leefstijl: het bevorderen van een gezonde leefstijl en het versterken van de ondersteuning bij overgewicht en obesitas bij volwassenen.
- Vitaal ouder worden: het bevorderen van gezond en zelfstandig ouder worden, onder meer door valpreventie en de ketenaanpak dementie. De leefgebieden hangen onderling nauw samen. De regionale aanpak is daarom gericht op meer samenhang tussen de verschillende vormen van ondersteuning en zorg en minder als losse ketens.
Regionale samenwerking en lokale verantwoordelijkheid De werkagenda is opgesteld met de vijf gemeenten, zorg- en welzijnsaanbieders, de GGD en andere regionale partners uit de regio Midden-Holland. De regionale samenwerking wordt ingezet waar dit meerwaarde biedt en de uitvoering blijft lokaal georganiseerd waar dat passend is.
GR JW is aangewezen als coördinerende organisatie voor de uitvoering van de werkagenda. Daarmee wordt aangesloten bij de bestaande regionale samenwerking en de coördinerende rol die GR JW al vervult binnen het IZA. Daarnaast is het DB van GR JW aangewezen om namens het college de bijbehorende uitvoeringsagenda’s en regionale bestedingsvoorstellen na 2027 vast te stellen, binnen de afgesproken regionale kaders.
De werkagenda beschrijft de inhoudelijke ambities en activiteiten op hoofdlijnen. Voor verschillende onderdelen zijn daarom nog nadere afspraken en uitwerkingen nodig. De verdere uitwerking vindt – waar nodig – plaats via uitvoeringsagenda’s. Daarnaast worden de samenwerking, verantwoordelijkheden en governance in Q1 2027 nader vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst tussen de vijf gemeenten en GR JW.
Financiering en financiële uitgangspunten De SPUK AZWA bundelt de financiële middelen die voorheen beschikbaar waren via het IZA en GALA. De inhoudelijke beweging richting preventie en samenwerking wordt daarmee voortgezet. Het betekent echter niet dat alle bestaande activiteiten automatisch kunnen doorgaan. De middelen zijn begrensd en moeten passen binnen de doelen, financiën en voorwaarden van de SPUK AZWA.
De SPUK AZWA bestaat uit een regionaal en een lokaal budget. Voor 2027 bedraagt het regionale budget voor de regio Midden-Holland € 2.557.299. Dit budget wordt ontvangen door de gemeente Gouda als mandaatgemeente en is bestemd voor regionale activiteiten en ondersteunende taken. Door middel van een uitvoeringsovereenkomst zal de gemeente Gouda de middelen overhevelen naar GR JW. Dit sluit aan bij de vastgestelde GR JW begroting 2027. Het lokale budget voor de vijf gemeenten gezamenlijk bedraagt € 3.034.131. Iedere gemeente zet haar eigen deel in binnen de eigen gemeentelijke context. Deze middelen worden niet overgedragen aan GR JW.
pag. 2/4
| Lokaal | 2027 | 2028 | 2029 |
|---|---|---|---|
| Bodegraven - Reeuwijk | € 407.801,00 | € 490.968,00 | € 567.193,00 |
| Gouda | € 962.135,00 | € 1.158.355,00 | € 1.338.194,00 |
| Krimpenerwaard | € 737.579,00 | € 888.003,00 | € 1.025.828,00 |
| Waddinxveen | € 394.108,00 | € 474.484,00 | € 548.149,00 |
| Zuidplas | € 532.508,00 | € 641.109,00 | € 740.643,00 |
| € 3.034.131,00 | € 3.652.919,00 | € 4.220.007,00 |
| Col1 | 2027 | 2028 | 2029 |
|---|---|---|---|
| Regionaal | € 2.557.299,00 | € 3.097.759,00 | € 2.227.750,00 |
Het regionale bestedingsvoorstel voor 2027 koppelt de beschikbare middelen aan de beoogde regionale activiteiten. Het lokale bestedingsvoorstel geeft inzicht in de voorgenomen inzet van het budget van onze gemeente waarin voornamelijk activiteiten zijn opgenomen die voorheen werden bekostigd vanuit de Brede SPUK (GALA) en passen bij het AZWA. De lokale besteding blijft de verantwoordelijkheid van de gemeente zelf. Daarbij is ruimte om gedurende het jaar keuzes aan te passen aan de lokale situatie, mits deze passen binnen de doelstellingen en voorwaarden van het AZWA.
De SPUK AZWA is breder inzetbaar dan alleen de activiteiten uit deze werkagenda: ook de basisinfrastructuur (o.a. inloopvoorzieningen, hechte wijkverbanden) en het Hoofdlijnenakkoord Ouderen (logeer- en respijtzorg en gelijkgerichte mantelzorgondersteuning) maken deel uit van de financiële opgave, maar zijn geen onderdeel van de werkagenda. Per activiteit wordt beoordeeld welke financieringsbron passend is waarbij dubbele financiering wordt voorkomen.
Op dit moment is alleen het regionale en het lokale bestedingsvoorstel voor 2027 uitgewerkt. De bestedingsvoorstellen voor 2028 en 2029 moeten nog worden opgesteld. Daarbij worden de beschikbare middelen en de inhoudelijke prioriteiten in samenhang afgewogen. Ook wordt een afwegingskader opgesteld om te bepalen welke activiteiten binnen de beschikbare financiële ruimte prioriteit krijgen en welke activiteiten eventueel structureel kunnen worden voortgezet. De beschikbare regionale middelen nemen in 2029 af ten opzichte van 2027 en 2028. Dit komt doordat in 2027 en 2028 een aanvullende financiële impuls beschikbaar is. De financiële ruimte vraagt daarom om tijdige keuzes over de voortzetting en financiering van activiteiten.
De werkagenda vormt een inhoudelijk kader voor de periode 2027-2029, maar leidt niet tot een onvoorwaardelijke financiële verplichting voor de volledige periode. De daadwerkelijke uitvoering is afhankelijk van de beschikbare middelen en de nadere financiële besluitvorming.
Vervolg De werkagenda AZWA Midden-Holland 2027-2029 wordt namens de regio door de gemeente Gouda als mandaatgemeente aangeleverd bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). De door de colleges goedgekeurde werkagenda vormt de basis voor de verstrekking van de regionale en lokale SPUK AZWA.
GR JW coördineert de verdere uitvoering van de werkagenda. Waar nodig worden uitvoeringsagenda’s opgesteld en worden afspraken over verantwoordelijkheden, samenwerking en financiering nader uitgewerkt. De samenwerkingsovereenkomst tussen de vijf gemeenten en GR JW moet de regionale governance en de bijbehorende afspraken verder vastleggen.
Begin 2027 wordt gestart met de verdere financiële uitwerking voor 2028 en 2029. Ook wordt in het eerste kwartaal van 2027 een afwegingskader voorgelegd aan het DB van GR JW voor de beoordeling van de resterende middelen binnen het regionale bestedingsvoorstel voor 2027. De lokale uitvoering en de inzet van de lokale middelen worden binnen de eigen gemeentelijke context georganiseerd.
pag. 3/4
Tot slot Met de werkagenda AZWA Midden-Holland 2027-2029 zetten de vijf gemeenten in Midden-Holland een volgende stap in de samenwerking tussen zorg en sociaal domein. De gezamenlijke koers bouwt voort op IZA en GALA en moet bijdragen aan toegankelijke ondersteuning, meer preventie en betere samenhang tussen zorg en welzijn. Bij de uitvoering van de werkagenda AZWA zijn de kaders leidend zoals eerder door uw raad vastgesteld: de regiovisie "Samen scherper aan de wind", inclusief de raadsbesluiten over het inkoopkader en de GR JW, en het (lokaal) integraal beleidskader sociaal domein en addendum 2026-2031.
De komende periode staat in het teken van de verdere uitwerking en uitvoering, binnen de beschikbare financiële middelen en met behoud van de lokale en regionale verantwoordelijkheden. In het eerste halfjaar van 2027 wordt u door middel van een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de verdere uitwerking en uitvoering van de werkagenda AZWA Midden-Holland 2027-2029 en de regionale ontwikkelingen. Daarnaast vindt er in mei 2027 een raadsinformatieavond plaats over dit onderwerp.
Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Bijlagen: 1. Werkagenda Aanvullend Zorg en Welzijns Akkoord (AZWA) 2027-2029
Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Krimpenerwaard,
de secretaris, de burgemeester,
J. Hennip ir. J. Beenakker
pag. 4/4
Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo Midden-Holland
Burgermeester Jamesplein 1 [www.grjw.nl](http://www.grjw.nl/) 2803 PG Gouda [contact@grjw.nl](mailto:contact@grjw.nl)
IBAN NL80 BNGH 0285 1899 72 KvK 96002190
1. Inleiding 3
2. Regionale preventie-infrastructuur 5
3. Mentale gezondheid 9 3a. Laagdrempelige steunpunten 11 3b. Sociaal verwijzen 16 3c. Mentaal Gezondheidsnetwerk 20
4. Kansrijk opgroeien 22 4a. Kansrijke start 24 4b. Nu Niet Zwanger (onderdeel van Kansrijke start) 31 4c. Integrale gezinspoli (onderdeel van Kansrijke start) 36 4d. Rookvrije start (onderdeel van Kansrijke start) 45 4e. Ketenaanpak overgewicht en obesitas kinderen 50
5. Leefstijl 56 5a. Ketenaanpak overgewicht en obesitas volwassenen 58
6. Vitaal ouder worden/ouderen 63 6a. Valpreventie 66 6b. Ketenaanpak dementie (incl. preventie) 69
Bijlage 1: kerngetallen Kansrijke Start 72
2
De afgelopen jaren hebben we in Midden-Holland een sterke basis gelegd voor regionale samenwerking. Partijen weten elkaar te vinden, bouwen op onderling vertrouwen en werken vanuit een gedeelde ambitie aan gezond leven door inwoners en goede ondersteuning en zorg. Deze werkagenda AZWA biedt kansen en vormt ook maar een beperkt deel van wat we gezamenlijk willen oppakken. Het is een breed en diepgevoelde wens verder te werken aan wat in Midden-Holland is opgebouwd, en manieren uit te breiden om samen betekenisvol het verschil te maken voor inwoners.
Een belangrijk onderdeel van het AZWA is het versterken van de samenwerking tussen het zorg- en sociaal domein. Iedere regio en gemeente geeft hieraan invulling via basisfunctionaliteiten (D5) en een basisinfrastructuur ter ondersteuning van de basisfunctionaliteiten (D6). Om deze basisfunctionaliteiten (D5) uit te werken wordt in Midden-Holland een regionale werkagenda opgesteld. De werkagenda beschrijft de inhoudelijke ambities en voorgenomen activiteiten voor de basisfunctionaliteiten die onder D5 vallen. D6 maakt geen onderdeel uit van het format van de werkagenda.
De mandaatgemeente, gemeente Gouda, en de preferente zorgverzekeraar voeren als financiers en regisseurs de regie op de totstandkoming van de werkagenda. De werkagenda is opgesteld in samenspraak met gemeenten, zorg- en welzijnsaanbieders, GGD en andere regionale partners. Binnen Midden-Holland coördineert GR JW dit proces namens de vijf gemeenten.
Relatie tussen de werkagenda en het bestedingsvoorstel Het is belangrijk om ons met elkaar bewust te zijn van twee samenhangende trajecten.
Traject 1: Werkagenda AZWA D5 De werkagenda beschrijft de inhoudelijke doelen en activiteiten die onder D5 vallen. De werkagenda is vooral op hoofdlijnen beschreven en zal voor de diverse onderdelen nog een vertaalslag vragen binnen een uitvoeringsagenda. Het proces om te komen tot een uitvoeringsagenda kan per basisfunctionaliteit verschillen en zal dan ook worden uitgewerkt binnen de bestaande overlegstructuren indien dit nodig is.
Traject 2: Bestedingsvoorstel en inzet regionale AZWA-middelen Parallel aan de werkagenda hebben de gemeenten onder regie van GR JW het bestedingsvoorstel 2027 opgesteld. Dit bestedingsvoorstel is breder dan alleen de activiteiten uit de Werkagenda D5. Gemeenten ontvangen namelijk middelen voor de uitvoering van D5, D6 en het Hoofdlijnenakkoord Ouderen.
De AZWA middelen worden enerzijds regionaal ontvangen door de mandaatgemeente Gouda en anderzijds ontvangen de vijf gemeenten individueel ook een deel van de middelen. Voor 2027 gaat het om een regionaal bedrag van 2,5 miljoen en de vijf individuele gemeenten ontvangen een totaalbedrag van 3 miljoen. Voor beide bedragen geldt dat dit geen extra middelen zijn, de regionale middelen zijn de opvolger van de SPUK IZA en de middelen die de vijf gemeenten ontvangen zijn de opvolger van SPUK GALA (Brede SPUK regeling). De SPUK AZWA is geen vervolg op de SPUK IZA Transformatiemiddelen.
GR JW heeft in samenwerking met de vijf gemeenten geïnventariseerd welke activiteiten vanuit de SPUK IZA en SPUK GALA minimaal zouden moeten landen in de SPUK AZWA, hierbij uiteraard rekening houdend met de omschreven opdracht voor gemeenten om te komen tot een regionaal
3
dekkend aanbod van de basisfunctionaliteiten. Binnen het financiële spoor moet ook worden gekeken naar regionale samenwerking, coördinatie, infrastructuur en monitoring.
Gedurende het proces, waarbij in eerste instantie werd toegewerkt naar een bestedingsvoorstel voor 2027, 2028 en 2029, is besloten op dit moment alleen toe te werken naar een bestedingsvoorstel voor 2027. In Q1 2027 zal worden gestart met het opstellen van het bestedingsvoorstel 2028.
Afwegingskader voor het bestedingsvoorstel 2028 Met het aflopen van de Transformatieplan periode zal ook kritisch moeten worden gekeken naar de eventuele activiteiten uit het Transformatieplan en voor welke activiteiten het wenselijk is om structureel in te zetten. Niet alle activiteiten kunnen immers vanuit de AZWA middelen worden gefinancierd. Om de resterende middelen vanaf 2028 goed in te zetten zal een afwegingskader worden opgesteld om met elkaar te bespreken welke activiteiten bekostigd kunnen worden uit het minimale beschikbare budget. Dit proces zal vanaf Q4 2026 worden opgestart. GR JW zal vanuit haar regierol in afstemming met VGZ een werkproces organiseren met gemeenten en Gedeelde Zorg om te komen tot een afwegingskader. Met hierin wel in ogenschouw genomen dat besluitvorming over het bestedingsvoorstel altijd een besluit is van het college van wethouders en burgemeester van de vijf gemeenten of aan GR JW indien zij gemandateerd worden een dergelijk besluit te nemen in het DB.
Voorbehoud behorend bij de Werkagenda AZWA 2027 – 2029 _Bestedingsvoorstel_ De Werkagenda AZWA 2027 – 2029 is een inhoudelijk leidraad en kan alleen volledig worden uitgevoerd als er voldoende beschikbare middelen zijn. Dit kan zijn vanuit de SPUK AZWA maar ook vanuit VGZ voor het zorgverzekerde deel, of het algemene bestedingsvoorstel van gemeenten en organisaties. De Werkagenda is op dit moment zo opgesteld dat de gestelde ambities overeenkomen met het bestedingsvoorstel 2027.
_Ontwikkelagenda 1_ De drie onderdelen uit de ontwikkelagenda 1, rookvrije start, rookvrije wijkaanpak en dementie zijn uitgewerkt in de werkagenda. Rookvrije start zal worden toegevoegd als interventie aan kansrijke start en behoeft wellicht nog nadere uitwerking in een uitvoeringsagenda. De rookvrije wijkaanpak is een nieuwe basisfunctionaliteit en tijdens het opstellen van de werkagenda is besloten om een onderzoek uit te voeren naar deze basisfunctionaliteit. Hierdoor zal op een later moment een uitvoeringsagenda worden opgesteld om de exacte uitwerking van de rookvrije wijkaanpak te beschrijven. Het onderdeel dementie is voor veel gemeenten geen nieuwe ketenaanpak. Met de werkagenda sluiten wij dan ook zoveel mogelijk aan bij bestaande interventies vanuit gemeenten en de netwerk dementie.
_Nieuwe basisfunctionaliteiten_ Naast de hierboven genoemde basisfunctionaliteiten zijn de Integrale Gezinspoli en Laagdrempelige Steunpunten nieuwe basisfunctionaliteiten. De Integrale Gezinspoli is volledig nieuw en is in de werkagenda op ambitieniveau beschreven welke richting we op willen binnen de regio MiddenHolland. Voor dit onderdeel dient nog uitwerking plaats te vinden in een uitvoeringsagenda en daarbij een passend bestedingsvoorstel. Laagdrempelige Steunpunten zijn als basisfunctionaliteit nieuw, maar op basis van de eerste inventarisatie is gebleken dat diverse bestaande activiteiten gedefinieerd kunnen worden als Laagdrempelig Steunpunt. Met hierbij wel de kanttekening dat dit alleen op hoofdlijnen is geconstateerd. In de komende jaren zal tevens door middel van een uitvoeringsagenda de ambitie uit de werkagenda worden geconcretiseerd.
_Kind naar Gezonder Gewicht_ Voor de basisfunctionaliteit Kind naar Gezonder Gewicht worden op dit moment gesprekken gevoerd met de GGD over de inzet van de Centrale Zorgverlener en de bekostiging van de inzet. In de werkagenda is de ambitie uitgewerkt maar dit zou nog aangepast kunnen worden op het moment dat er andere bestuurlijke keuzes worden gemaakt.
4
Onderdelen RPI Uitwerking
Col2
Toelichting op RPI: Omschrijf beknopt hoe de regionale preventie-infrastructuur in jullie regio is georganiseerd (een visuele toelichting, bijvoorbeeld in de vorm van een afbeelding, volstaat ook).
Regionale samenwerking is wenselijk om inwoners tijdig, samenhangend en dichtbij te ondersteunen. Het is van belang dat gemeenten, zorgverzekeraar, huisartsen, welzijns- en zorgpartners en de GGD vanuit een gezamenlijke regionale agenda werken aan stevige gemeenschappen, passende ondersteuning en zorg en een faciliterende regionale infrastructuur. De regionale preventie-infrastructuur wordt verankerd onder regie van GR JW (namens mandaatgemeente Gouda en de overige vier gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Krimpenerwaard, Waddinxveen en Zuidplas) en de preferente zorgverzekeraar VGZ. De GR JW heeft van de vijf gemeenten de opdracht gekregen om de totstandkoming van de werkagenda AZWA te coördineren. Met de inrichting van de Regionale Preventie-Infrastructuur in het kader van de AZWA werkagenda bouwen we in Midden-Holland voort op de structuur zoals deze in de regio deels al was ingericht in het kader van het regionale transformatieplan. Het ligt voor de hand dat deze RPI de komende jaren waar nodig op basis van aanvullende afspraken doorontwikkeld of aangepast gaat worden. Over de precieze rol van en opdracht aan de GR JW als coördinerend en regie-voerend orgaan (onder opdrachtgeverschap van het DB van de GR JW enerzijds en VGZ anderzijds) zal in het eerste kwartaal van 2027 een besluit genomen worden. De regionale zorg en welzijnspartners zijn grotendeels georganiseerd in de vereniging Gedeelde Zorg. Als bestuurlijk overleg gaan deze partners in het kader van de werkagenda AZWA D5 en D6 een advies- en afstemmingsorgaan (als IZA-tafel) zijn voor directie en programmamanager IZA/ AZWA van GR JW en daarmee voor de gemeenten. Voor het goed functioneren van de regionale preventie- infrastructuur is het van belang dat GGD en huisartsen hierin goed vertegenwoordigd zijn en dat er een goede verbinding is met het regionaal eerstelijns samenwerkingsverband (RESV). Stand van zaken wat betreft coördinatie en uitvoering basisfunctionaliteiten De GGD coördineert op dit moment in opdracht van de gemeenten de ketenaanpakken valpreventie, netwerkaanpak overgewicht volwassenen, kind naar gezonder gewicht en kansrijke start. Regionaal komt dit samen in netwerken van lokale coördinatoren onder regie van de ketencoördinator van de GGD. GR JW geeft uitvoering aan regionale afstemming wat betreft Welzijn op Recept/ Sociaal Verwijzen en laagdrempelige steunpunten. Lokale partijen geven uitvoering aan de ketenaanpakken. De komende jaren ontwikkelen we de ketens door naar basisfunctionaliteiten. De infrastructuur zal eveneens passend doorontwikkeld worden. Naast basisfunctionaliteiten nemen we in deze werkagenda ook Verkennende Gesprekken en Kind naar Gezonder gewicht uit ontwikkelagenda 1 mee. Regie op de Verkennende gesprekken ligt nu bij Gedeelde Zorg en Gr JW. Ook KnGG is opgestart in pilots en regie ligt bij de GGD als onderdeel van de netwerkaanpak Overgewicht. De GGD heeft een kennis- en adviesfunctie, we hebben er aandacht voor dat we in dit kader afspraken maken die aanvullend zijn op de opdrachten die zij rechtstreeks van de gemeenten en van het rijk ontvangt. Gemeenten hebben op dit moment de procesmonitoring van de uitvoering van de ketens belegd bij de GGD. De monitoring zal passend doorontwikkeld worden de komende jaren.
5
6
• Samenwerking en vroegsignalering rondom ouderen met een kwetsbaarheid. • Minder overlap in de netwerken rondom zorg en welzijn en meer samenhang in de ondersteuning van inwoners waar veel verschillende professionals aanwezig zijn. We werken met aandacht voor mensen in een kwetsbare positie en het bevorderen van gelijke kansen op een goede gezondheid. Dat doen we door in te zetten op: • Toegankelijkheid van voorzieningen • Vergroten van gezondheidsvaardigheden en verbeteren van de communicatie van professionals en organisaties met inwoners met beperkte gezondheidsvaardigheden • Versterken van zelfregie en herstel (waaronder de inzet van ervaringsdeskundigheid om mensen te ondersteunen bij herstelprocessen en het vergroten van zelfredzaamheid) • Focussen op gezond leven en welzijn in plaats van ziekte Voor de specifieke doelen per leefgebied, verwijzen we naar het hoofdstuk per leefgebied.
Financiële middelen:Omschrijf de financieringsafspraken over de coördinatie en uitvoering.
Met het opstellen van de Werkagenda AZWA wordt ook een bestedingsvoorstel 2027 opgesteld. Begin 2027 zal een start worden gemaakt met het opstellen van het bestedingsvoorstel voor 2028. De keuze om niet direct een bestedingsvoorstel voor 2027 – 2029 op te stellen heeft met name te maken met het feit dat de IZA transformatieplan onderdelen en de daarbij behorende financiering nog doorloopt in 2027. Voor een aantal onderdelen is het noodzakelijk om met elkaar, op basis van een afwegingskader, keuzes te maken over welke onderdelen wel en niet kunnen landen in de AZWA werkagenda. Ook zal in Q1 2027 duidelijk zijn hoe de governancestructuur eruit zal komen te zien. Ook dit kan eventueel effect hebben op het bestedingsvoorstel.
Regionale samenwerkingsafspraken:Omschrijf welke afspraken er zijn gemaakt omtrent verantwoordelijkheid.
Onderstaande schetst de huidige situatie. Bij het opstellen van de Werkagenda is duidelijk geworden dat sommige onderwerpen qua governance vragen om een betere aansluiting bij het AZWA. Zoals bijvoorbeeld de inzet van de regiocoördinatoren. Waar zij nu voornamelijk gekoppeld zijn aan een ketenaanpak vraagt het AZWA samenwerking tussen ketens en over ketens heen. De verwachting is dat begin 2027 een start wordt gemaakt met de herdefinitie van de samenwerkingsafspraken. De GR JW heeft de verantwoordelijkheid voor de regionale coördinatie op en de uitvoering van de SPUK IZA middelen (looptijd tot en met dec 2026) en de SPUK IZA transformatiemiddelen (looptijd tot en met december 2027) en coördineert het opstellen van de werkagenda AZWA. De GR JW legt verantwoording af aan de vijf wethouders van de gemeenten in het DB van de GR JW. De regiocoördinatie van de ketens Kansrijke Start, Samen op Gezond Gewicht (volwassenen en kinderen) en valpreventie is belegd bij GGD Hecht. De GR JW is verantwoordelijk voor de regionale coördinatie Welzijn op Recept/ Sociaal Verwijzen. Gemeenten stellen een lokale coördinator aan, maken afspraken over de inzet van de lokale middelen en zorgen voor afstemming in een regio-overleg. De GGD heeft regionaal de opdracht van gemeenten om de ketens te monitoren. In de regio heeft een deel van de uitvoerende organisaties in het sociale domein – ondersteund met middelen vanuit SPUK IZA Transformatie- zich verenigt in de Coalitie Sociaal Domein. De coalitie functioneert als regionaal aanspreekpunt voor een aantal uitvoeringsorganisaties in het sociale domein- met name welzijn. In een aantal gemeenten is sprake van een lokale sociale coalitie- die met elkaar de lokale inzet op gezondheid, leefstijl, basisvaardigheden, sociale cohesie, bewegen etc afstemt. Het is wisselend welke netwerkpartners aansluiten bij zo'n lokale sociale coalitie.
7
Verantwoordelijkheidsverdeling: Omschrijf hoe de samenwerking over domeinen heen is georganiseerd in een netwerkstructuur en hoe aanspreekbaarheid op de rollen en verantwoordelijkheden is georganiseerd.
Zie hierboven
Kennis en monitoring: Omschrijf de regionale monitoring van de voortgang op gezondheidsdoelen, digitalisering en de gezamenlijke leer- en datacyclus.
We monitoren het bereik van de interventies over de jaren heen en versterken de gezamenlijke leer- en datacyclus in de regio. We richten een dashboard in waarin we informatie digitaliseren en samenbrengen. Naast meer inzicht in de data krijgen we meer inzicht in verbeterpunten door regionale leernetwerken in te richten (naast de bestaande netwerken valpreventie, samen op gezond gewicht en welzijn op recept) op het terrein van laagdrempelig sport en bewegen en vroegsignalering kwetsbaarheiden bij ouderen. De monitoring van de ketens/ basisfunctionaliteiten valpreventie, sociaal verwijzen (via werkwijze welzijn op recept), kansrijke start en samen op gezond gewicht is belegd bij de GGD. Per keten/ basisfunctionaliteit is er een werkgroep van lokale coördinatoren die met elkaar de resultaten monitort en op basis daarvan het regionale werkplan bijstelt en vaststelt. De lokale coördinatoren geven uitvoering aan de keten in de eigen gemeente en werken lokaal samen met de relevante partners.
8
Gezondheidsdoelen (Welke concrete regionale gezondheidsdoelen gericht op het verbeteren van gezondheid en welzijn heeft de regio voor het leefgebied?)
Regionaal Gezondheidsdoel Mentale Gezondheid We maken mogelijk dat inwoners met (een risico op) mentale problemen in de regio tijdig worden bereikt en ondersteund bij het behouden en versterken van hun eigen regie en sociaal netwerk. Daarbij ontvangen ze waar nodig passende hulp op het juiste moment en de juiste plek. Door preventie, vroegsignalering, domein overstijgende samenwerking en een samenhangend ondersteuningsnetwerk versterken we de mentale gezondheid en het welzijn van inwoners, voorkomen we escalatie van problematiek en benutten we beschikbare capaciteit efficiënter en duurzamer.
Subdoelen Middels extra inzet op de basisfunctionaliteiten streven we naar:
1. Tijdig signaleren (van hulpvragen) door samenwerking tussen sociaal verwijzen, verkennende gesprekken en de laagdrempelige steunpunten waardoor inwoners de juiste zorg op de juiste plek ontvangen, de inzet van de GGZ wordt beperkt en kan in de huisartsenzorg eenvoudiger worden doorverwezen. 2. Stimuleren van eigen regie en herstel door het versterken van netwerksamenwerking: één samenhangend ondersteuningsnetwerk rondom de inwoner, waarin alle betrokkenen werken vanuit een herstelgerichte visie en Positieve Gezondheid. Dit draagt ook bij aan normaliseren. 3. Slimmer inzetten van beschikbare professionals (en digitale zorg) en middelen door samen te werken met de andere leefgebieden en intensievere samenwerking tussen zorg en sociaal domein, inclusief ervaringsdeskundigheid. 4. Kortere wachttijden, vooral bij complexe problematiek (snelle toegang tot passende ondersteuning) 5. Doorlopende verbinding tussen formele en informele ondersteuning.
Scope en samenhang (Wat valt er binnen het leefgebied en hoe is de samenhang binnen dit leefgebied en met andere leefgebieden geborgd en benut?)
Er is een brede beweging gaande van zorg naar gezondheid en welzijn/participatie door vroegsignalering, passende ondersteuning en sterke samenwerking. Dit geldt voor mentale gezondheid, maar ook voor de andere leefgebieden. Mentale gezondheid kan daarnaast niet los gezien worden van leefomstandigheden.
Kansrijk opgroeien Mentale gezondheid en kansrijk opgroeien zijn sterk met elkaar verweven. Opgroeicondities beïnvloeden mentale gezondheid, ook op latere leeftijd. Negatieve omstandigheden vergroten de kans op mentale problemen. Een goede mentale gezondheid van (aanstaande) ouders draagt bij aan de mentale gezondheid van een kind. Daarbij zijn de eerste 1.000 dagen een kritische periode voor de mentale gezondheid van de ouders en het kind, ook op latere leeftijd. Daarom is er ook aandacht voor de mentale gezondheid van (aanstaande) ouders.
Leefstijl Leefstijl en mentale gezondheid versterken elkaar. Een gezonde leefstijl kan psychische klachten voorkomen of verminderen, terwijl psychische klachten juist een ongezonde leefstijl kunnen versterken. Daarom is aandacht voor beide altijd nodig. In de praktijk wordt leefstijl steeds vaker ingezet als onderdeel van preventie, behandeling (bijv. leefstijl-/beweeginterventies), herstel en participatie (weer meedoen in de samenleving). Denk hierbij aan Sociaal Verwijzen volgens werkwijze Welzijn op Recept, leefstijlloket, training gezondheidsvaardigheden, laagdrempelig beweegaanbod en de Netwerkaanpak overgewicht volwassenen.
9
Vitaal ouder worden/ouderen Mentale gezondheid is zowel een voorwaarde voor als een resultaat van vitaal ouder worden: wie mentaal gezond is, blijft actiever en zelfstandiger en een vitale leefstijl versterkt juist weer de mentale gezondheid. Ook bij dementie blijft mentale gezondheid een bepalende factor voor vitaal ouder worden: door aandacht voor welbevinden, sociale verbinding en passende ondersteuning kan de kwaliteit van leven aanzienlijk behouden of verbeterd worden. Vroegsignalering van kwetsbaarheid bij ouderen is hier ook relevant.
Gezondheidsachterstanden verminderen en voorkomen Mentale gezondheid en gezondheidsachterstanden zijn nauw met elkaar verweven. Ongunstige leefomstandigheden verslechteren het mentaal welbevinden, terwijl een slechte mentale gezondheid de kans op verdere achterstanden vergroot, waardoor een vicieuze cirkel ontstaat. Mensen met een lagere sociaaleconomische positie en/of schulden ervaren vaker stress, onzekerheid, psychische klachten en minder regie over hun leven. Deze factoren dragen direct bij aan zowel slechtere mentale gezondheid als fysieke gezondheidsproblemen (bijv. harten vaatziekten).
Organisatie en rollen (Hoe zijn verantwoordelijkheid, eigenaarschap en uitvoeringscapaciteit voor het leefgebied geborgd in de regio en wat zijn de rollen van betrokken partijen?)
10
| IST / SOLL / Onderdelen Uitwerking GAP | Col2 | Col3 |
|---|---|---|
| IST | Urgentie: Wat is er bekend over de urgentie van deze basisfunctionaliteit in de regio? | Het belang van laagdrempelige steunpunten voor in het bijzonder mensen met (ernstige of langdurige) psychische en/of sociaal- emotionele kwetsbaarheid en hun naasten, gericht op zelfregie, herstel en ontwikkeling, geleid door ervaringsdeskundigen en vormgegeven vanuit gelijkwaardigheid, wederkerigheid en co-creatie wordt onderkend. Huidige ervaringen in de regio en onderzoek (bijv naar het HerstelHuis) laten zien dat de doelgroep gebaat is bij een dergelijk voorziening en ze helpt weer regie over hun eigen leven op te bouwen en hun sociaal netwerk te vergroten. De waardering van de ondersteuning door ervaringsdeskundigen bij degene die die ondersteuning krijgen is groot. Daarbij verwijst de GGZ ook in toenemende mate naar de ondersteuning door ervaringsdeskundigen, bijvoorbeeld tijdens het wachten op GGZ. |
| IST | Situatie: In hoeverre is deze basisfunctionaliteit (of onderdelen daarvan) al aanwezig in de regio? | In de regio is nu het volgende aanbod, geleid door ervaringsdeskundigen, aanwezig voor mensen met (ernstige of langdurige) psychische en/of sociaal-emotionele kwetsbaarheid en hun naasten. Inloop en ontmoeting en voor-en-door-activiteiten: • Het Bruisnest in Gouda, 5 dagen per week. Door KernKracht: • In 4 gemeenten zijn inloopspreekuren (OCO), de frequentie verschilt per gemeente, minimaal 3 keer per maand 1,5 tot 2 uur, in Waddinxveen is dit spreekuur op afspraak. • In alle gemeenten zijn groepsbijeenkomsten met een open inloopkarakter: ExpEx-ervaringscafés van 3 uur voor 16 tot 30 jaar, de frequentie verschilt per gemeente van 1 tot 4 keer in de maand en Krachtcafés van 2 uur voor 30 tot 65 jaar 1 x per maand in alle gemeenten. • Regionaal zijn er krachtgroepen voor mantelzorgers (afwisselend in verschillende gemeenten) en individuele ondersteuning van mantelzorgers (naasten voor naasten). In 2025 zijn hiermee ca 70 mensen bereikt Specialistisch aanbod met een (boven)regionale functie: • Het HerstelHuis in Gouda, 24/7 open, 7 logeerplekken plus enkele plekken voor dagrespijt, ook terugkombijeenkomsten op zondag, bereik in 2025 114 unieke gasten. • Wekelijks 2 uur inloopspreekuur (OCO) voor (bijna) dak- en thuislozen in Gouda. • Het Leontienhuis in de gemeente Zuidplas specifiek voor mensen met een eetstoornis en hun naasten, bovenregionale functie, 5 dagen per week inloop, daarnaast informatiebijeenkomsten en ontmoetingsavonden, vanuit M-H 34 unieke personen bij de inloopactiviteiten. Op het gebied van herstel wordt het volgende (in wisselende intensiteit) door ervaringsdeskundigen aangeboden: • Door KernKracht: Individuele begeleiding door ervaringscoaches, training Werken met Eigen Ervaring (WMEE), training met eigen ervaring bij schulden en armoede, eigen krachttraining, opleiding tot ervaringscoach, themadagen, winterschool, opleiding tot hulp- en hoopverlener, tot informeel onafhankelijk clientondersteuner; een |
11
| Col1 | Col2 | ervaringsacademie (tijdelijk in het kader van het transformatieplan). Ook is er ondersteuning bij het opstellen van een crisiskaart. • Door het Leontienhuis: Jongerengroep, 30+ groep, ondersteuningsgroep, Eigen Krachtprogramma (op basis van Positieve Gezondheid), BED Groep (eetbuistoornis), één op één gesprekken, nazorggroep, Kintsugi groep (leven met een eetstoornis), horizongroep (groepsgesprekken voor ouders die hun kind hebben verloren aan een eetstoornis). • Het herstelaanbod van het Bruisnest richt zich vooral op werk (weerbaarheid, faalangst en individuele begeleiding). Groeivijver (waarbij deelnemers actiever kunnen worden, kunnen groeien in hun rol en een opleiding volgen): • Het overgrote deel van de (betaalde en onbetaalde) medewerkers van zowel het Bruisnest, KernKracht als het Leontienhuis bestaat uit voormalige deelnemers die hier binnen de organisatie naar toe zijn gegroeid. Informeel wordt er al langere tijd samengewerkt door de 3 bovengenoemde organisaties KernKracht, Bruisnest en Leontienhuis. De voorzieningen vullen elkaar in de praktijk aan en verwijzen onderling door. Juni 2026 zijn zij gestart met formeel periodiek overleg ten behoeve van de doorontwikkeling van de LSP's. Andere, aanpalende ontmoetingsgroepen die vanuit dezelfde principes werken (gelijkwaardigheid, wederkerigheid, contact tussen mensen met zelfde ervaringen) zijn onder andere: Buitenveldertgroep bij verslaving, deelgenoten groepen zoals NAH, mannen met prostaatkanker, long covid, Huis van Noord, regenboogcafés, een lotgenotengroep van de depressievereniging, Samen voor Goud (specifieke activiteiten),Joinus, Alzheimercafés (in Gouda de Buurvrouw) en Parkinson cafés. Daarnaast zijn er inlooppunten en ontmoetingsactiviteiten voor de doelgroep gerund door vrijwilligers: de Bruispunten in Waddinxveen, op 5 locaties samen 20 uur per week en het inloophuis Domino in Gouda, 5 dagen per week totaal 30 uur. Georganiseerd door professionals: GGZ-inloop en activering in Krimpenerwaard, wekelijks op twee plekken, samen 5,5 uur. Mogelijk is een deel van dit aanbod kansrijk door te ontwikkelen naar een lokaal LSP. Relaties tussen LSP en andere AZWA-onderdelen op het gebied van mentale gezondheid: • KernKracht is betrokken bij de Verkennende gesprekken. • KernKracht maakt deel uit van de overleggen van het Mentale GezondheidsNetwerk. |
|---|---|---|
| SOLL | Ambitie: Wat is in de regio vastgesteld als een regionaal dekkend aanbod en wat is ervoor nodig om tot een regionaal dekkend aanbod te komen in de regio? | Indicatie van de potentiële doelgroep per gemeente Gemeente Aantal inwoners met EPA* 2024 Aantal inwoners GGZ totaal 2021 Bodegraven-Reeuwijk 255 971 Gouda 1095 3206 Krimpenerwaard 440 1715 Waddinxveen 230 1037 Zuidplas 285 1366 |
| Gemeente | Aantal inwoners met EPA* 2024 | Aantal inwoners GGZ totaal 2021 |
|---|---|---|
| Bodegraven-Reeuwijk | 255 | 971 |
| Gouda | 1095 | 3206 |
| Krimpenerwaard | 440 | 1715 |
| Waddinxveen | 230 | 1037 |
| Zuidplas | 285 | 1366 |
12
13
| Col1 | Col2 | • PM: Naar verwachting kan de coördinatie van de doorontwikkeling ingevuld worden door de managers van de huidige organisaties en de regionale ambtelijke accounthouder in samenspraak met de lokale ambtelijke accounthouders. Mocht dit te omvangrijk blijken dan is er wellicht een regiocoördinator nodig. De stappen om te komen tot dit ideaalplaatje zijn uitgewerkt bij Projectdoelstelingen. De haalbaarheid van deze ambities is afhankelijk van de hiervoor beschikbare financiën. |
|---|---|---|
| Ontwerp: Wat zijn expliciet gemaakte keuzes in de invulling van deze basisfunctionaliteit, en welke keuzes dienen nog gemaakt te worden? | • Er is expliciet gekozen voor 1 LSP in elke gemeente. • Bij de concretisering van deze ambities moeten nog keuzes worden gemaakt over de wijze waarop deze LSP's ingevuld worden, bijvoorbeeld waar en in hoeverre en hoe bestaand aanbod hierin ondergebracht kan worden, of aanpalend aanbod om te bouwen is tot een LSP en of uitbreiding van het huidige herstelaanbod wenselijk is. • De mate waarin we tegemoet kunnen komen aan de behoeften van de brede doelgroep hangt af van de financiering die de komende jaren beschikbaar is / komt. • Tot slot dient de governance uitgewerkt te worden, met aandacht voor wat op lokaal en wat op regionaal niveau wordt aangestuurd en hoe dat op elkaar afgestemd wordt. Hierbij moeten ook afspraken gemaakt worden over de monitoring. Voorts zal in dit verband ook bekeken worden of er een specifieke regiocoördinator noodzakelijk is. | |
| GAP (projectplan) | Projectdoelstellingen: Omschrijf de SMART-afspraken die zijn gemaakt. | We continueren en optimaliseren de informatie over het totale LSP-aanbod aan huisartsen, ggz en welzijn. 2027 en 2028 gebruiken we om (meer) informatie te verzamelen over het bereik, de toegankelijkheid, de mate waarin het aanbod aansluit bij de behoefte en de effectiviteit, zoals beschreven bij SOLL. De uitkomsten worden betrokken bij de keuzes voor de verdere invulling. Toelichting: • In hoeverre en hoe kunnen de huidige OCO-spreekuren, ExpEx-ervaringscafés en krachtcafés hierbij benut worden. • In de praktijk beschikt Gouda al over een LSP type 1. Waddinxveen en Krimpenerwaard hebben inloopuren die naar verwachting in de toekomst omgezet kunnen worden in een LSP. • We bekijken op welke locaties de LSP's (inloop en ontmoeting, door-en-voor-activiteiten) komen. Hierbij kan gebruik gemaakt van accommodaties voor een bredere doelgroep (bijvoorbeeld inloopvoorzieningen sociaal en gezond) om inclusie te bevorderen, maar hebben we ook oog voor het feit dat niet iedereen binnen de doelgroep even makkelijk in zo'n voorziening binnenloopt. • We onderzoeken hoe samengewerkt kan worden/de synergie vergroot kan worden met aanpalende ondersteuningsvormen voor de doelgroep, waaronder inloopvoorzieningen, buurtinitiatieven, welzijns- en beweegactiviteiten, online aanbod. • Bij geografisch uitgestrekte gemeenten en bij kleine kernen hebben we aandacht voor de fysieke bereikbaarheid. Dit kan door de laagdrempelige steunpunten per week te rouleren over de verschillende gebieden of, indien financieel haalbaar, een extra (beperkt) inlooppunt in andere wijken/kernen te organiseren. • We bekijken of we afspraken kunnen maken om in beperkte mate inwoners uit andere gemeenten toe te laten omdat het voor sommige inwoners prettiger is om steun te zoeken in een andere dan in de eigen woonomgeving (anoniemer). |
14
| Col1 | Col2 | In 2028/2029 implementeren we de in 2027 en 2028 gemaakte keuzes. Tot er keuzes gemaakt zijn continueren we waar mogelijk het huidige aanbod. Het bij SOLL genoemde onderzoek wordt ook gebruikt om te bepalen of het regionaal georganiseerde herstélaanbod kwantitatief en kwalitatief voldoende is. Waar nodig en voor zover financieel haalbaar passen we het herstelaanbod daar in de jaren daarna op aan en/of breiden we het uit. Toelichting: • Mocht er behoefte zijn aan Welness Recovery Action Plan (WRAP) of Honest Open en Proud (HOP) (wordt nu nog niet ingezet) dan is de kennis hiervoor al aanwezig in de regio. • De financiering van de Ervaringsacademie uit SPUK Transformatiemiddelen loopt tot eind 2027. Dit geeft ons de gelegenheid te onderzoeken waar behoefte aan is. Vanaf 2028 is er geen ontwikkelfinanciering meer nodig, wel financiering voor het continueren van het gewenste Herstelaanbod zelf. |
|---|---|---|
| Financieel plan (optioneel): Welke financiële middelen worden ingezet voor dit onderdeel? | De financiering van de bestaande interventies zijn op dit moment nog onderwerp van gesprek. Zodra het concept bestedingsvoorstel 2027 is opgesteld wordt het financieel plan voor 2027 opgenomen. Vooralsnog is het uitgangspunt dat in 2027 de huidige voorzieningen worden bekostigd. | |
| Monitoring (optioneel): Omschrijf de manier waarop de voortgang, prestaties en risico’s worden gevolgd en gerapporteerd. | Nu monitoren de 3 organisaties op eigen wijze hun aanbod. We wachten de landelijke instructies af en maken dan afspraken over een meer uniforme wijze van monitoren. We willen in elk geval inzicht hebben in het bereik. Het bereik wordt overal al bijgehouden maar waarschijnlijk niet overal op dezelfde manier (unieke cliënten en/of per dag, per activiteit etc). Daarnaast dient de monitoring aan te sluiten bij de bij SOLL beschreven gewenste informatieverzameling. |
15
| IST/SOLL/ Onderdelen Uitwerking GAP | Col2 | Col3 |
|---|---|---|
| IST | Urgentie: Wat is er bekend over de urgentie van deze basisfunctionaliteit in de regio? | Doelgroep De doelgroep bestaat uit (jong)volwassen inwoners, die met (milde) psychosociale problemen bij een eerstelijnszorgverlener komen waarbij de oorzaak niet (uitsluitend) medisch van aard zijn. Voor hen is brede vraagverheldering nodig om tot passende ondersteuning in het sociaal domein te komen. Urgentie Sociaal verwijzen wordt in de regio gezien als een urgente basisfunctionaliteit. Het vormt een onmisbare schakel binnen veel interventies en is essentieel voor het versterken van de samenwerking tussen het sociaal en medisch domein, zodat inwoners tijdig, passend en samenhangend ondersteund worden. |
| IST | Situatie: In hoeverre is deze basisfunctionaliteit (of onderdelen daarvan) al aanwezig in de regio? | De basisfunctionaliteit is deels aanwezig in de regio. Zo wordt Welzijn op Recept in meerdere gemeenten uitgevoerd (waarbij een breed gesprek wordt gevoerd op basis van positieve gezondheid) en zijn er samenwerkingsstructuren/overleggen tussen het medisch- en sociaal domein. De invulling en het bereik verschillen echter nog per gemeente: in sommige gemeente wordt nog vooral ingezet op Welzijn op Recept (samenwerking huisarts – welzijnsorganisatie), terwijl in andere gemeenten dit al breder wordt getrokken: verwijzingen vanuit eerste lijn professionals naar Sociaal Team. Er wordt toegewerkt naar regionale kaders voor meer uniformiteit en afstemming (met ruimte voor lokaal maatwerk), waarbij wordt voorgesorteerd op het bredere ‘Sociaal Verwijzen’ (zie ambitie). Tabel 1. Overzicht huidige inzet WoR/Sociaal Verwijzen per gemeente*: * Het overzicht van de huidige inzet is een indicatie: de inzet voor WoR is vaak verdeeld binnen het team/over diverse functies. Extra inzet soms pas vanaf half of eind 2026 gerealiseerd. |
| SOLL | Ambitie: Wat is in de regio vastgesteld als een regionaal dekkend aanbod en wat is ervoor nodig om tot een regionaal dekkend aanbod te komen in de regio? | De ambitie is om een duidelijke route te hebben tussen medisch (eerstelijnszorg) en sociaal domein, waarin de Sociaal domein Professional een brugfunctie heeft. Op deze manier wordt sneller gezocht naar een oplossing in het preventieve veld voor inwoners met psychosociale problemen waar niet (uitsluitend) een medische oorzaak is. De sociaal professional gaat het gesprek aan voor een brede vraagverheldering en kijkt of er iets passend is binnen het sociaal domein (zie afbeelding onderaan). Voor een regionaal dekkend aanbod van sociaal verwijzen, worden onderstaande informatielandelijke streefwaarden gehanteerd: |
16
| Col1 | Col2 | - Beschikbaarheid bij de huisarts/eerstelijnszorgverleners voor het signaleren en verwijzen: op basis van gemiddeld 60 verwijzingen per 10.000 inwoners per jaar. - Brugfunctie, uitgevoerd door een sociaal domein professional: 0,2 tot 0,5 fte per 10.000 inwoners, afhankelijk van de populatie. Deze streefwaarden kunnen als richtinggevend kader dienen, maar het is van belang om regionaal te bepalen wat onder een dekkend aanbod wordt verstaan en welke indicatoren daarbij passend zijn. Tabel 2. Streefwaarden omgerekend naar regio Midden-Holland*: * Op basis van streefwaarden uit AZWA-handreiking mei 2026 (aanvullende opmerking vanuit gemeenten: alleen mogelijk als (in ieder geval) alle (≥ 90%) huisartsenpraktijken zijn aangehaakt en actief doorverwijzen). Daarbij is het doel niet om inwoners vaker naar de huisarts te leiden, maar om vragen die niet primair medisch van aard zijn sneller in het sociaal domein op te vangen. Nodig om dit te bereiken: - Inzichtelijk maken op welke wijze Sociaal Verwijzen al wordt vormgegeven per gemeente: wat is de route, wie vervult de rol van Sociaal Domein Professional (+ welke taken vallen hieronder). Daarbij ook afspraken maken over waar signalen (bijv. missend aanbod) terecht komen en worden opgepakt. - Regionale kaders waar nodig (breder aanhaken huisartsen/medische professionals, monitoring (wat meten we), doorverwijzen, voldoende en passend aanbod) - Per gemeente onderzoeken wat passend en haalbaar is; factoren zoals bestaande voorzieningen, voldoende aanbod (+ eHealth), huidige samenwerkingsstructuren en beschikbare capaciteit verschillen per gemeente. Dit is rand voorwaardelijk om een toename van verwijzingen zorgvuldig en kwalitatief goed op te kunnen vangen. - Samenwerking andere interventies/ketenaanpakken: helderheid over welke rol de sociaal domein professional kan spelen in bijv. verkennend gesprek/leefstijl/valpreventie/kansrijke start. |
|---|---|---|
| Ontwerp: Wat zijn expliciet gemaakte keuzes in de invulling van deze basisfunctionaliteit, en welke keuzes dienen nog gemaakt te worden? | Keuzes die gemaakt moeten worden: - Hoe ziet de sociaal verwijs route er lokaal uit, wie vervult de rol van sociaal domein professional en welke taken vallen hieronder (+ hoe verhoudt dit zich tot Welzijn op Recept)? Afspraken over regionaal uniform vs. lokale verschillen. - Zijn de streefaantallen uit het AZWA realistisch binnen iedere gemeente? Wat is ervoor nodig om dit te bereiken + naar welke andere indicatoren moeten we kijken om een goed beeld te vormen (bv. inwoners die zelf de weg weten te vinden). - Onderzoeken of de wens is regionaal dezelfde doorverwijsroute te hebben (bijv. via Zorgdomein). |
17
| GAP (projectplan) | Projectdoelstellingen: Omschrijf de SMART-afspraken die zijn gemaakt. | Doelstellingen richting 2030: - In de regio is er een duidelijke werkwijze vastgesteld voor Sociaal Verwijzen, waarbij de rol, taken en competenties van de Sociaal Domein Professional zijn beschreven en de rol van deze professional in andere interventies/ketenaanpakken duidelijk is. - Wordt de richtlijn van 0,2-0,5 fte Sociaal Domein Professional per 10.000 inwoners gerealiseerd of is er onderbouwd waarom hier anders invulling aan wordt gegeven - Is merendeel (≥ 90%) van de huisartsenpraktijken aangehaakt en zijn andere eerstelijnsprofessionals (zoals wijkverpleging, paramedici, apotheken) aangesloten op de regionale werkwijze voor Sociaal Verwijzen. - Zijn regionale afspraken vastgelegd over een (uniforme) manier van verwijzen en registreren. - Inzicht in ervaringen van inwoners en professionals: mate waarin het verwijsproces als effectief wordt ervaren en het aanbod aansluit bij de behoeften van inwoners (kwalitatieve monitoring). - Is duidelijk hoe Sociaal Verwijzen aansluiting vindt binnen (bestaande) structuren als: de Hechte Wijkverbanden en de Regionale Preventie-infrastructuur ten behoeve van duurzame borging en doorontwikkeling. |
|---|---|---|
| GAP (projectplan) | Financieel plan (optioneel): Welke financiële middelen worden ingezet voor dit onderdeel? | Huidig: - Gemeentelijke subsidies aan welzijnspartijen/sociale teams voor de uitvoering van Welzijn op Recept/Sociaal Verwijzen - Regionale coördinatie - In 2026 en 2027 extra capaciteit op dit onderdeel uit de Transformatiemiddelen (IZA) 2027 en verder: - In 2027 wordt de inzet van sociaal verwijzen voor een aantal gemeenten bekostigd vanuit de SPUK IZA Transformatiemiddelen en voor andere gemeenten vanuit de lokale SPUK AZWA middelen. In 2027 zal het bestedingsvoorstel voor 2028 worden opgesteld en hierin zal integraal op basis van een afwegingskader worden bekeken welke interventies en de omvang van de interventies worden bekostigd uit de SPUK AZWA. Voor Sociaal Verwijzen zal wordt gestreefd naar het behoud van de minimale inzet conform de huidige situatie. - Budget voor implementatie + jaarlijkse kosten Zorgdomein (indien regionaal hiervoor wordt gekozen) - Evalueren regionale coördinatie (bijv. 8u/week) |
| GAP (projectplan) | Monitoring (optioneel): Omschrijf de manier waarop de voortgang, prestaties en risico’s worden gevolgd en gerapporteerd. | Registreren van aantallen (maandelijks) voor KPIs uitvoeringsagenda (GRJW) Twee jaarlijkse GGD-monitor Minimaal 2x per jaar een bijeenkomst met uitvoerende professionals: waarbij wordt opgehaald hoe professionals de samenwerking wordt ervaren, knelpunten worden opgehaald en ideeën worden uitgewisseld. Aansluiten bij Coalitie Sociaal Domein voor een breed gedragen doorontwikkeling Sociaal Verwijzen |
| Extra:Schematische weergave Keten Sociaal Verwijzen |
18
19
| IST / SOLL / Onderdelen Uitwerking GAP | Col2 | Col3 |
|---|---|---|
| IST | Urgentie: Wat is er bekend over de urgentie van deze aanpak in de regio? | De vraag naar mentale ondersteuning groeit, terwijl het huidige systeem te versnipperd is en te zwaar leunt op specialistische zorg. Alleen via sterke, regionale netwerken met samenwerking tussen zorg, sociaal domein en samenleving kunnen inwoners tijdig, passend en betaalbaar worden ondersteund (onder andere via coalitievorming, zie ook onder ‘situatie’). De vier functies van een Mentale Gezondheidsnetwerk (MGN) zijn: 1. Domeinoverstijgend casusoverleg (Overlegtafel) 2. Verkennend Gesprek (VG) 3. Transfermechanisme 4. Informatie over wachttijden en aanbod. De inzet vanuit het sociaal domein is binnen het gehele MGN noodzakelijk. De grootste inzet wordt gevraagd voor het VG. Vanuit de huisartsenpraktijk wordt een inwoner aangemeld voor een VG. Het VG vindt plaats met de inwoner en het liefst een naaste van die inwoner, altijd een professional vanuit de ggz en vanuit het sociaal domein en vaak ook een ervaringsdeskundige. Een VG helpt om snel de echte ondersteuningsbehoefte in beeld te krijgen (domeinoverstijgende blik) en tijdig passende, samenhangende hulp te organiseren. Deze interventie is formeel goedgekeurd in 2025 en kan sinds begin 2026 worden gedeclareerd door zorgaanbieders en daarmee uitgevoerd. De bekostiging voor de verkenners sociaal domein en ervaringsdeskundigen vindt in 2026 en 2027 plaats vanuit de SPUK Transformatiemiddelen en vanaf 2028 vanuit het AZWA. Zie hieronder voor meer informatie over de overige functies. De bekostiging van de functies vindt deels plaats vanuit gemeentelijke middelen en deels vanuit contractering (Zvw). |
| IST | Situatie: In hoeverre is deze aanpak (of onderdelen daarvan) al aanwezig in de regio? | De regio Midden-Holland werkt aan de ontwikkeling van een regionaal Mentale Gezondheidsnetwerk (MGN) in het kader van het transformatieplan ‘Samenwerken aan de zorg van vandaag aan morgen’, programma Mentale Gezondheid. Stand van zaken per functie: - De Overlegtafel heeft al een regionale functie. - Het Verkennend Gesprek moet nog verder uitgerold (planning: Q4 2026). Het VG bevindt zich in de opstartfase. Het aantal aanmeldingen blijft nog achter bij de verwachtingen, zoals vastgelegd in de regionale mijlpalen (IZA Transformatieplan). Hier worden maatregelen voor getroffen. - Voor het Transfermechanisme wordt een Coalitie GGZ Midden-Holland opgericht (Q4 2026). Samen met de Coalitie Sociaal Domein Midden-Holland en Mediis vormen zij de basis onder het MGN (sterk, regionaal netwerk middels coalitievormingen). - Informatie over wachttijden en aanbod wordt op termijn via de Gedeelde Zorg Netwerkomgeving (GZNO) inzichtelijk gemaakt voor professionals (voorbereidingen opgestart). |
| SOLL | Ambitie: Wat is in de regio vastgesteld als een regionaal dekkend aanbod en wat is ervoor nodig om tot een regionaal dekkend aanbod te komen in de regio? | De ambitie van de regio is om het Mentale Gezondheidsnetwerk te ontwikkelen tot een structurele regionale infrastructuur voor mentale gezondheid waarin de driehoek; huisarts, GGZ en sociaal domein incl. ervaringsdeskundigheid nauw samenwerkt. In de gewenste situatie vormt het MGN een stabiel netwerk waarin verschillende functies voor mentale gezondheid met elkaar verbonden zijn. Structurele financiering (van de functies, waaronder het VG, en de coalities) is hiervoor cruciaal. |
20
| Col1 | Col2 | Het Verkennend Gesprek heeft als ambitie om inwoners met mentale gezondheidsvragen vroegtijdig, integraal en domeinoverstijgend te ondersteunen, zodat zij inzicht krijgen in hun eigen kracht en kwetsbaarheid en zo snel mogelijk op de juiste plek terechtkomen voor passende zorg, ondersteuning of ondersteuning vanuit hun netwerk. Het VG helpt één inwoner aan passende ondersteuning; het MGN creëert de regionale samenwerking en infrastructuur waardoor dit voor alle inwoners mogelijk wordt. |
|---|---|---|
| Ontwerp: Wat zijn expliciet gemaakte keuzes in de invulling van deze aanpak, en welke keuzes dienen nog gemaakt te worden? | De functies van het MGN zijn landelijk bepaald. Er is ruimte voor regionale invulling. Landelijk en regionaal wordt geleerd en doorontwikkeld. Wat betreft structurele financiering is nog geen volledige duidelijkheid. Officieel is bijvoorbeeld het Verkennend Gesprek nog een pilot. Wij gaan voor deze Werkagenda ervanuit dat het MGN met de vier functies geborgd kan gaan worden (deels gefinancierd vanuit het AZWA, deels vanuit de Zvw via contractering). Hieronder wordt aangegeven wat vanuit het AZWA gefinancierd wordt. De financiering van de netwerkcoördinator is onderwerp van gesprek. Mochten uiteindelijk andere keuzes gemaakt worden (landelijk, zorgverzekeraars), dan moet er gekeken worden wat dit voor consequenties heeft. Er moeten regionaal nog afspraken gemaakt worden om over te kunnen gaan van een programma-/projectstructuur naar een structurele inrichting (onder meer een samenwerkingsovereenkomst MGN). | |
| GAP (projectplan) | Projectdoelstellingen: Omschrijf de SMART-afspraken die zijn gemaakt. | Het MGN organiseert, monitort en versterkt de samenwerking tussen zorg, sociaal domein en ervaringsdeskundigheid, zodat inwoners sneller passende ondersteuning ontvangen en partners gezamenlijk knelpunten oplossen. Hiervoor is de inzet van een netwerkcoördinator (financiering onderwerp van gesprek) en van de Coalitie Sociaal Domein Midden-Holland nodig. Inwoners ontvangen na aanmelding binnen 14 dagen een VG en een passend vervolgadvies, zodat zij sneller naar de meest geschikte ondersteuning worden geleid. Hiervoor is de volgende inzet nodig (nog onderwerp van gesprek; in ieder geval inzet verkenners sociaal domein en verkenners ervaringsdeskundigheid in de vijf gemeenten, mogelijk ook extra middelen om de afbuiging van de ggz richting het sociaal domein op te kunnen vangen). In de periode 2028-2029 vindt een afbuiging plaats van minimaal 20% na een Verkennend Gesprek (afbuiging richting eigen netwerk, sociaal domein of de combinatie sociaal domein en ggz in plaats van een verwijzing naar de ggz). NB: De voortgang wordt in 2026 en 2027 gemonitord waarna een eventuele aanpassing van het percentage kan volgen (voor nu: huidig percentage aangehouden). Voor de vier functies is het gebruik en de inzet van de GZNO en monitoring cruciaal. Voor deelname aan de Overlegtafel is geen financiering voorzien voor de inzet vanuit het sociaal domein. Dit is nu ook niet het geval. Om deze reden zijn geen aparte doelstellingen opgenomen voor deze functie en de overige twee functies in dit document. |
| GAP (projectplan) | Financieel plan (optioneel): Welke financiële middelen worden ingezet voor dit onderdeel? | In 2027 wordt de inzet van het sociaal domein binnen het MGN bekostigd vanuit de SPUK IZA Transformatiemiddelen. In 2027 zal de bestedingsvoorstel voor 2028 worden opgesteld en hierin zal integraal op basis van een afwegingskader worden bekeken welke interventies en de omvang van de interventies worden bekostigd uit de SPUK AZWA. Een onderdeel van de afweging is de inzet van het Sociaal Domein voor de uitvoering van de Verkennende Gesprekken. Andere onderdelen zijn de inzet van de Coalitie Sociaal Domein Midden-Holland (de inzet van de Coaltie GGZ Midden-Holland verloopt via de Zvw), mogelijk de inzet van de netwerkcoördinator MGN, en zaken als monitoring en GZNO voor het onderdeel MGN/sociaal domein. |
21
Monitoring (optioneel): Omschrijf de manier waarop de voortgang, prestaties en risico’s worden gevolgd en gerapporteerd.
Monitoring MGN via Gedeelde Zorg (dashboards Overlegtafel, Verkennend Gesprek, etc.)
Gezondheidsdoelen (Welke concrete regionale gezondheidsdoelen gericht op het verbeteren van gezondheid en welzijn heeft de regio voor het leefgebied?)
Introductie Kansrijk Opgroeien Kansrijk Opgroeien gaat over een gezonde en kansrijke ontwikkeling van ieder kind. Een goede start is bepalend voor gezondheid, ontwikkeling en maatschappelijke participatie gedurende het hele leven. Gezondheids- en kansenverschillen ontstaan vaak al voor of tijdens de zwangerschap en kunnen gedurende de jeugd vergroten. In Midden-Holland is een gezamenlijke regionale aanpak gewenst waarin gezond leven, preventie, vroegsignalering en samenwerking centraal staan. Daarom zetten regionale partners in op het versterken van de basis voor gezond en kansrijk opgroeien, met extra aandacht voor kinderen, jongeren en gezinnen in kwetsbare omstandigheden. \ Regionale gezondheidsdoelen Kansrijk Opgroeien Wij vergroten de kans op een gezonde en kansrijke ontwikkeling van ieder kind door te investeren in gezondheid en ontwikkeling vanaf de kinderwens tot en met 18 jaar. Daarbij zetten we in op een gezonde start, een gezonde fysieke, mentale en sociale ontwikkeling. Dit doen we mede door vroegsignalering en tijdige ondersteuning van kinderen, jongeren en gezinnen die dat nodig hebben.
Subdoelen Richting 2030 streven we ernaar dat: 1. Meer mensen in kwetsbare omstandigheden regie hebben over hun kinderwens en dat zij passende ondersteuning ontvangen bij het maken weloverwogen keuzes rondom kinderwens en zwangerschap. 2. Meer (aanstaande) ouders en gezinnen in kwetsbare omstandigheden tijdig bereikt worden met passende ondersteuning. 3. Meer (aanstaande) ouders gezond en goed voorbereid de zwangerschap in gaan. 4. Meer kinderen een gezonde en kansrijke start hebben en minder kinderen te maken krijgen met een ongunstige start, zoals vroeggeboorte, laag geboortegewicht of langdurige stress. 5. Meer (aanstaande) ouders, kinderen en jongeren tijdig en laagdrempelig passende ondersteuning ontvangen, ongeacht achtergrond, woonplaats of levensomstandigheden. 6. Meer kinderen en jongeren binnen een stimulerende leefomgeving (fysiek en sociaal) gezond en veilig opgroeien met een gezonde leefstijl en een gezond gewicht. 7. Minder kinderen overgewicht en obesitas hebben door vroegsignalering en een brede integrale aanpak die onderliggende belemmerd factoren vermindert. 8. Meer kinderen toegang hebben tot voldoende, passend beweegaanbod binnen gemeenten.
Scope en samenhang (Wat valt er binnen het leefgebied en hoe is de samenhang binnen dit leefgebied en met andere leefgebieden geborgd en benut?)
Scope Het leefgebied Kansrijk Opgroeien richt zich op de gezonde ontwikkeling en gezond gewicht van kinderen en jongeren, vanaf de kinderwens tot en met de overgang naar volwassenheid 18 jaar. Binnen dit leefgebied is er extra aandacht voor (aanstaande) ouders, kinderen, jongeren en gezinnen in kwetsbare omstandigheden. Wanneer sprake is van een stapeling van risicofactoren, zoals armoede, schulden, stress of beperkte gezondheidsvaardigheden, is tijdige en passende ondersteuning van belang. Buiten de scope: specialistische, geïndiceerde jeugdzorg. De aansluiting op en warme toeleiding naar specialistische zorg maken wel onderdeel uit van de regionale samenwerking.
Samenhang
22
De gezondheidsdoelen voor Kansrijk Opgroeien kunnen alleen worden gerealiseerd als we met een brede blik kijken naar samenhang met de andere leefgebieden. Samen met partners uit het medisch en sociaal domein in directe samenwerking met het beweeg en publieke domein. Gezond opgroeien vraagt om een integrale benadering waarin preventie, vroegsignalering, passende ondersteuning en aandacht voor een gezonde leefstijl op elkaar aansluiten.
- Binnen Kansrijk Opgroeien: Binnen het leefgebied vormen de regionale basisfunctionaliteiten rondom Kansrijke Start en Kind naar Gezonder Gewicht (KnGG) samen een doorlopende preventielijn van kinderwens tot en met 18 jaar.
- Met het leefgebied Mentale Gezondheid: Door de verbinding met het leefgebied Mentale Gezondheid ontstaat een samenhangende aanpak voor het versterken van de mentale gezondheid van zowel ouders als kinderen. Mentale gezondheid is essentieel in de gezonde ontwikkeling van kinderen.
- Met het leefgebied Gezonde Leefstijl: Een gezonde leefstijl begint al voor de geboorte en ontwikkelt zich gedurende de hele jeugd. Kansrijk Opgroeien en Gezonde Leefstijl versterken elkaar door in een gezonde omgeving gezonde gewoonten en een gezond gewicht te bevorderen. De KnGG sluit aan op de JOGG-aanpak en Gezonde School en dragen bij een de ontwikkeling van een fysieke, sociale en veilige leef –en schoolomgeving. De Netwerkaanpak Overgewicht volwassenen vormt een logisch vervolg op KnGG. Deze twee opgaven worden in de regio in samenhang opgepakt. Beide gaan over een integrale aanpak, gedeelde risicofactoren en leefgebieden, passend bij een levensloopgerichte aanpak.
- Met kinderopvang en onderwijs: Kinderopvang en onderwijs spelen een belangrijke rol bij een gezonde ontwikkeling van kinderen en jongeren. Zij dragen bij aan een veilige, gezonde en stimulerende omgeving waarin kinderen zich optimaal kunnen ontwikkelen en gezondheidsvaardigheden opbouwen.
- Met het brede sociale domein: Gezond opgroeien wordt mede bepaald door bestaanszekerheid, gezondheid, opvoeding, onderwijs binnen een gezonde leefomgeving. Er zijn bestaande domeinoverstijgende aanpakken tussen professionals uit het zorg, sociaal –en beweegdomein. Met JOGG in de wijken, met de GGD op scholen en kinderopvangen, binnen het CJG en de lokale ‘wijkteams. Naast individuele preventie richtten zij zich ook op collectieve preventie waaronder laagdrempelig collectief aanbod en inloopmogelijkheden (bijv. mama cafés). Het is belangrijk door te bouwen op dit bestaande lokale aanbod en samenwerking en een doorgaande lijn te borgen binnen de wijksamenwerkingsverbanden.
- Met de Regionale Preventie-Infrastructuur (RPI). De RPI ondersteunt de samenwerking tussen gemeenten, zorg, welzijn en publieke gezondheid en vormt de organisatorische basis en een lerende omgeving voor een samenhangend preventief aanbod.
Organisatie en rollen (Hoe zijn verantwoordelijkheid, eigenaarschap en uitvoeringscapaciteit voor het leefgebied geborgd in de regio en wat zijn de rollen van betrokken partijen?)
23
- Lokale coördinatoren of regisseurs binnen het sociaal domein en beweeg domein (JOGG, CJG) lokale ketencoördinatoren, (beweeg) makelaars.
Inleiding Kansrijke Start Binnen het leefgebied Kansrijk Opgroeien vormt Kansrijke Start de basis, en beslaat de eerste 1.000 dagen: vanaf een kinderwens (±3 maanden voor de bevruchting) tot de baby 2 jaar oud is. De missie is helder: ieder kind een kansrijke start, door gezondheidsverschillen in deze levensfase te verkleinen. Vier onderdelen vormen samen het programma: 1. de basisfunctionaliteit Kansrijke Start zelf, 2. Nu Niet Zwanger (NNZ), 3. Integrale Gezinspoli (IGP) en 4. Rookvrije Start. De eerste drie basisfunctionaliteiten zijn structureel beleid. Er is in de bijlage een infosheet opgenomen met een samenvatting van de kerngetallen rondom de eerste doelgroep van de eerste 1.000 dagen.
| IST/ SOLL/ Onderdelen Uitwerking GAP | Col2 | Col3 |
|---|---|---|
| IST | Urgentie: Wat is er bekend over de urgentie van deze basisfunctionaliteit in de regio? | Regionale opgave Jaarlijks worden in Midden-Holland bijna 3.000 (2.856 in 2025) kinderen geboren. Voor de meeste kinderen verloopt de start goed, maar een substantiële groep groeit op met een stapeling van medische en sociale risicofactoren. De komende decennia groeit het aantal jonge kinderen in de regio naar verwachting met ongeveer 22% (landelijk 8%), terwijl de beschikbaarheid van zorg- en welzijnsprofessionals onder druk staat. Omvang van de opgave De doelgroep van Kansrijke Start omvatte in 2025 naar schatting 3.800 zwangeren en 8.826 kinderen van 0 tot 2 jaar. Deze cijfers geven de geschatte omvang van de doelgroep weer. Van de 8.881 kinderen die in de JGZ-registratie zijn opgenomen, zijn 4.613 (52%) kinderen geregistreerd zonder risicofactoren. Bij 2.524 (28,4%) kinderen is één risicofactor geregistreerd, bij 961 (10,8%) kinderen zijn twee risicofactoren geregistreerd en bij 783 (8,8%) kinderen zijn drie of meer risicofactoren geregistreerd. Deze cijfers zijn afkomstig uit de JGZ-dossiers en geven één momentopname van de kinderen die op het betreffende meetmoment bij de JGZ in beeld waren. Het aantal kinderen in deze registratie komt daardoor niet exact overeen met de andere hier genoemde getallen en percentages. Zo’n 3,7% van de kinderen wordt in onze regio geboren in een meervoudig kwetsbare situatie. Deze gezinnen hebben bijvoorbeeld te maken met een combinatie van een laag huishoudinkomen, schulden en psychische problemen. Een overzicht van belangrijke kerngetallen over de verschillende risicofactoren is opgenomen in bijlage 1. De urgentie van Kansrijke Start Juist in de eerste 1.000 dagen valt de meeste gezondheidswinst te behalen: tijdige preventie en ondersteuning zijn effectiever dan het herstel van problemen op latere leeftijd en leveren zowel betere gezondheidsuitkomsten als een doelmatiger inzet van maatschappelijke middelen op. Zonder betere preventie, vroegsignalering en samenwerking nemen de gezondheidsverschillen toe. Hierdoor groeit de druk op de zorg en gemeentelijke voorzieningen, wat de toegankelijkheid van ondersteuning bedreigt. Voor een kansrijke start van elk kind is een sluitende keten nodig tussen het medische, publieke, sociale én informele domein, hierna samen te noemen het zorg- en welzijnsdomein. Geld dat wordt ingezet tijdens de zwangerschap en de eerste levensjaren |
24
| Col1 | Col2 | levert de maatschappij uiteindelijk minder zorgkosten, minder criminaliteit en hogere belastinginkomsten op wanneer het kind volwassen is. Het rendement op deze vroege investeringen kan oplopen tot wel 7 tot 10 procent per jaar (bron: https://heckmanequation.org/). Bestuurlijke noodzaak Midden-Holland borgt Kansrijke Start structureel als regionale basisfunctionaliteit en geeft daarmee invulling aan de afspraken uit het AZWA. Kansrijke Start heeft voor Midden-Holland hoge prioriteit. Beoordeling urgentie: hoog Motivering: de omvang van de regionale opgave, de verwachte groei van de doelgroep en de maatschappelijke opbrengst van vroegtijdige preventie maken structurele versterking van Kansrijke Start noodzakelijk. Daarmee geeft de regio direct invulling aan de kern van het AZWA: het verkleinen van gezondheidsverschillen in de eerste 1.000 dagen. |
|---|---|---|
| Situatie: In hoeverre is deze basisfunctionaliteit (of onderdelen daarvan) al aanwezig in de regio? | Huidige situatie Midden-Holland beschikt over een stevige basis voor Kansrijke Start. In alle gemeenten zijn lokale coalities actief en regionaal is een samenwerkingsstructuur ingericht. De belangrijkste opgaven liggen in het verder harmoniseren, versterken en duurzaam borgen van de samenwerking, het aanbod en de monitoring. Toelichting 1. Governance en regie • Delokale coalitiesKansrijke Start zijn in alle vijf gemeenten ingericht. Zij verschillen in ontwikkelfase, capaciteit en organisatorische inrichting. In drie gemeenten wordt de lokale samenwerking ondersteund door een preventiecoördinator van Hecht GGD; in twee gemeenten ligt deze rol bij een beleidsmedewerker van de gemeente. • Er is eenregionale coalitie, een domeinoverstijgend netwerk, bestaande uit vertegenwoordigers uit geboortezorg (Verloskundige Samenwerking Verband (VSV), kraamzorg, Groene Hart Ziekenhuis (GHZ), Jeugdgezondheidszorg (JGZ), huisartsen, Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ), gemeenten, de coalities sociaal domein, informeel domein en ervaringsdeskundige. De regionale coördinatie is belegd bij Hecht GGD in opdracht van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugd en Wmo (GR-JW) en richt zich op het verbinden van regionale partners en het versterken van de samenwerking, een toegankelijk passend aanbod. In alle coalities is een grote betrokkenheid van professionals. • Ervaringsdeskundigheid(hier gebruikt als verzamelterm voor ouderervaringen, ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid wordt nog nauwelijks ingezet en benut. 2. Samenwerking - Eerste stappen zijn gezet in domeinoverstijgende samenwerkingsafspraken, zo is er een ‘regionale richtlijnzwangeren in kwetsbare situaties’ in ontwikkeling. Deze richtlijn vervangt twee convenanten uit 2016: Zorg voor zwangeren met 1) LVB en 2) verslaving. - Op inhoud zijn stappen gezet voor verbeterde vroegsignalering. De JGZ werkt al met deGIZ-methodiek, de kraamzorg implementeert deze werkwijze. GIZ staat voor Gezamenlijk Inschatten Zorgbehoefte en is een gespreksmethodiek. De regionale coalitie beveelt de GIZ-methodiek aan als uniforme domeinoverstijgende signaleringsinstrument. De VSV werkt toe naar een gezamenlijke aanpak voor vroegsignalering binnen de geboortezorg. Voor de partijen uit het sociale domein, |
25
26
| Col1 | Col2 | 4. Monitoring en leren Er is een dashboard Kansrijke Start ‘Een Gezonder Hollands Midden’ en een procesmonitor (2x per jaar). Een uniforme regionale ‘registratieset’ en domeinoverstijgende monitoring ontbreken nog, de RIVM-data zijn soms verouderd (landelijk probleem). Gegevensdeling van bijv. bereik is op beperkte incidentele basis georganiseerd. |
|---|---|---|
| SOLL | Ambitie: Wat is in de regio vastgesteld als een regionaal dekkend aanbod en wat is ervoor nodig om tot een regionaal dekkend aanbod te komen in de regio? | Ambitie In 2030 weet elk (aanstaand) gezin waar ze terecht kunnen voor betrouwbare informatie en vragen rond kinderwens, zwangerschap, geboorte en de eerste levensjaren, passend bij wat zij nodig hebben. • Voor alle (aanstaande) ouders is er dicht bij huis laagdrempelige toegang tot goede basiszorg en heldere informatie, ongeacht waar ze wonen. Bij elk gezin wordt vroeg en breed gekeken of er een balans is tussen draaglast en draagkracht via een regionaal afgesproken werkwijze voor vroegsignalering • (Aanstaande) ouders bij wie een verhoogd risico op kwetsbaarheid wordt gesignaleerd krijgen op tijd een steuntje in de rug. • (Aanstaande) ouders in een kwetsbare of zeer kwetsbare situatie ontvangen tijdig extra samenhangende integrale ondersteuning. Midden-Holland beschikt over een duurzaam georganiseerde Kansrijke Start-aanpak, volgens de landelijke handreiking en passend bij de regionale context. Gemeenten en regionale partners werken samen in een structureel verankerde ketenaanpak, waarin de vroegsignalering is versterkt met een uniforme werkwijze en een regionaal dekkend en toegankelijk basisaanbod beschikbaar is. Kansrijke Start vormt de basis voor de regionale uitvoering van de onderdelen: Nu Niet Zwanger, Integrale Gezinspoli en Rookvrije Start. Voor een sluitende keten worden de verschillende basisfunctionaliteiten als onderdelen van Kansrijke Start onderling verbonden en in samenhang doorontwikkeld. Voorwaarden Voor de ambitie en continuïteit van de regionale samenwerking en het basisaanbod zijn bestuurlijk commitment, voldoende capaciteit en structurele financiering noodzakelijk. Om de ambitie voor 2030 te realiseren, zijn de volgende randvoorwaarden noodzakelijk. Er zijn structurele afspraken over regionale coördinatie (ketenregisseur) eigenaarschap, governance en rolverdeling. Gemeenten en partners werken volgens gezamenlijke afspraken voor vroegsignalering, toeleiding, warme overdracht en passende ondersteuning. Structurele financiering is noodzakelijk voor invoering uniforme vroegsignalering en voor een kwalitatief en regionaal dekkend basisaanbod in alle gemeenten duurzaam beschikbaar te houden. Monitoring sluit zoveel mogelijk aan bij bestaande registraties en landelijke indicatoren. Gemeenten en partners maken afspraken over een minimale regionale registratieset en structurele gegevensdeling, zodat voortgang, bereik en resultaten gevolgd kunnen worden zonder onnodige administratieve lasten. |
| Ontwerp: Wat zijn expliciet gemaakte keuzes in de invulling van deze basisfunctionaliteit, en welke keuzes dienen nog gemaakt te worden? | Ontwerp In deze paragraaf zijn de belangrijkste ontwerpkeuzes opgenomen die richting geven aan de inrichting. Waar keuzes nog niet zijn gemaakt, is aangegeven welke uitwerking of besluitvorming nog nodig is. |
27
28
| Col1 | Col2 | 2. Samenwerking • Besluitvorming door partners vertegenwoordigd in de regionale coalitie in Midden-Holland over de regionale werkwijze voor vroegsignalering, warme overdracht en toeleiding, inclusief de keuze van het instrument en de organisatorische en financiële consequenties. De regionale coalitie heeft daarbij een voorkeur voor verbreding van de inzet van de GIZ- methodiek. Definitieve besluitvorming is afhankelijk van de organisatorische en financiële consequenties. Implementatie vraagt om investeringen in scholing, intervisie en tijd voor zorgvuldige toepassing. • Lokale multidisciplinaire overleggen (MDO's) voor complexe casuïstiek, georganiseerd volgens een regionale werkwijze en met een doorlopende ondersteuningslijn tussen geboortezorg, eerste lijn, tweede lijn en het sociaal domein. 3. Toegankelijk en passend aanbod • Een verdere uitwerking van het regionaal dekkend (minimaal) basisaanbod, inclusief de afweging welke voorzieningen regionaal en welke lokaal worden georganiseerd — oftewel: welke interventies we inzetten. • Besluitvorming over de regionale organisatie en financiering van laagdrempelig groepsaanbod, waaronder de mogelijke invoering van een vorm van Centering Zorg, met een doorgaande lijn van zwangerschap naar ouderschap. • Een regionale aanpak voor eerder bereiken van moeilijk bereikbare (aanstaande) ouders en gezinnen en tijdige, passende ondersteuning. |
|---|---|---|
| GAP (projectplan) | Projectdoelstellingen: Omschrijf de SMART-afspraken die zijn gemaakt. | De projectdoelstellingen zijn rechtstreeks afgeleid van de landelijke bouwstenen van de Handreiking Ketenaanpak Kansrijke Start en geconcretiseerd op basis van de regionale GAP-analyse. Projectdoelstellingen (Aanstaande) gezinnen hebben laagdrempelige toegang voor vragen en de gezinnen in een kwetsbare situatie worden tijdig bereikt en ontvangen passende ondersteuning, zodat ieder kind een Kansrijke Start krijgt. 1. Governance en regie • Lokale en regionale coalitiepartners functioneren als een netwerk voor de uitvoering, doorontwikkeling en borging van de ketenaanpak. 2027:Bestuurlijke opdracht verstrekt door gemeenten en zorgverzekeraar aan Hecht GGD met aanstelling regionale ketenregisseur. Een Kansrijke Start-team brengt de vier basisfunctionaliteiten structureel bij elkaar; deelprojectleiders zoeken actief de onderlinge samenhang op met de ketenregisseur die dit verbindt en versterkt. De ketenregisseur zoekt daarnaast structureel de verbinding met de coördinatoren van de andere basisfunctionaliteiten, zoals Overgewicht en obesitas volwassenen, Overgewicht en obesitas kinderen, Sociaal Verwijzen, Laagdrempelige steunpunten EPA en Nicotinevrij, zodat kansen om elkaar te versterken worden benut. Hangt natuurlijk ook samen met de keuze van die kleine gemeenten, want sommigen hebben veel te veel dossiers. 2027-2029:Elke coalitiepartner heeft de regionale samenwerkingsafspraken en IMH-visie geïmplementeerd en bekrachtigd. Regionale scholing is beschikbaar voor professionals die met de doelgroep werken. 2029is IMH opgenomen in werkwijzen zoals MDO’s, intakes en zorgpaden. 2027-2028: regionale afspraken over structurele inzet van ervaringsdeskundigheid vastgesteld (organisatie, ondersteuning en vergoeding). |
29
30
| Col1 | Financieel plan (optioneel): Welke financiële middelen worden ingezet voor dit onderdeel? | Vanuit zowel SPUK AZWA lokaal als vanuit SPUK AZWA regionaal worden middelen opgenomen voor de inzet van de interventies o m te komen tot de uitvoering van Kansrijke Start. |
|---|---|---|
| Monitoring (optioneel): Omschrijf de manier waarop de voortgang, prestaties en risico’s worden gevolgd en gerapporteerd. | Monitoring De voortgang wordt gevolgd met een regionaal monitoringskader dat aansluit bij bestaande landelijke en regionale databronnen. De regio ontwikkelt hiervoor een minimale registratieset. De uitkomsten worden gebruikt voor sturing, verantwoording en kwaliteitsverbetering. |
| IST/ SOLL/ Onderdelen Uitwerking GAP | Col2 | Col3 |
|---|---|---|
| IST | Urgentie: Wat is er bekend over de urgentie van deze basisfunctionaliteit in de regio? | Regionale opgave In Midden-Holland is bij een deel van de inwoners al vóór de zwangerschap sprake van psychische, sociale of maatschappelijke kwetsbaarheid. Voor deze doelgroep kan een onbedoelde zwangerschap grote gevolgen hebben voor ouder en kind. Tijdige aandacht voor kinderwensverkenning, anticonceptie en gezondheid rondom de kinderwens (reproductieve gezondheid) is daarom essentieel. Omvang van de opgave Landelijk loopt één op de acht vrouwen risico op een onbedoelde zwangerschap wanneer zij vruchtbaar is, geen zwangerschap wenst en geen anticonceptie gebruikt (bron: Rutgers, monitor seksuele gezondheid 2023). In 2026 woonden er ongeveer 48.671 vrouwen in de vruchtbare leeftijd van 15 tot 45 jaar en ongeveer 49.425 mannen in dezelfde leeftijdsgroep. Vertaald naar Midden-Holland gaat het om ongeveer 6.084 vrouwen; wanneer ook de betrokken mannelijke partners worden meegeteld, betreft dit potentieel ongeveer 12.262 inwoners. De urgentie van Nu Niet Zwanger Diverse gezondheids- en sociale risicofactoren dragen bij aan een verhoogde kans op een ongunstig verloop van zwangerschap en geboorte. Vrouwen met een psychische kwetsbaarheid raken vaker ongepland zwanger en lopen bovendien meer risico op terugkeer of verergering van klachten. Onbedoelde zwangerschappen in kwetsbare omstandigheden kunnen leiden tot hogere kosten. Juist daarom is het gesprek over kinderwens, anticonceptie en reproductieve gezondheid van belang op plekken waar kwetsbaarheid al bekend is. Bestuurlijke noodzaak Voor Midden-Holland is het noodzakelijk om Nu Niet Zwanger (NNZ) als regionale basisfunctionaliteit duurzaam te |
31
| Col1 | Col2 | implementeren en te borgen. Dit sluit aan bij de landelijke verplichting vanuit het AZWA om NNZ als basisfunctionaliteit in te richten. Beoordeling urgentie: hoog Motivering: onbedoelde zwangerschappen in kwetsbare situaties kunnen leiden tot hogere kosten voor zorg, jeugdhulp, maatschappelijke opvang en andere vormen van ondersteuning. Preventie vóór de zwangerschap is daarom effectiever, minder belastend en maatschappelijk doelmatiger dan ingrijpen nadat problemen zijn ontstaan. Omdat onbedoelde zwangerschap oververtegenwoordigd is onder juist deze kwetsbare groepen, draagt NNZ direct bij aan het verkleinen van gezondheidsverschillen. |
|---|---|---|
| Situatie: In hoeverre is deze basisfunctionaliteit (of onderdelen daarvan) al aanwezig in de regio? | Huidige Situatie NNZ wordt in alle 5 gemeenten aangeboden. Er is een regionaal dekkend netwerk van 18 organisaties. De basisfunctionaliteit is daarmee aanwezig, maar wordt nog niet structureel en vanzelfsprekend ingezet in de praktijk door professionals. Implementatie en borging van de werkwijze en beleid in de keten vragen nog aandacht. De huidige situatie is dat het keuzegesprek over kinderwens in de regio nog niet overal structureel wordt gevoerd binnen zorg, welzijn, maatschappelijke opvang, verslavingszorg, GGZ en overig sociaal domein. Daardoor blijft ondersteuning afhankelijk van toevallige signalering en individuele professionals. NNZ is nog beperkt zichtbaar in beleid en jaarplannen. De implementatie vraagt nog om extra acties door NNZ standaard op te nemen in werkprocessen. De scholing van professionals dient structureel geborgd te zijn. De regio beschikt over een regionaal netwerk van deelnemende organisaties, opgeleide professionals en een bestaande samenwerkingsstructuur tussen het sociaal-en medisch domein. De opgave ligt in de verdere implementatie en duurzame borging, waarvan scholing een belangrijk onderdeel is | |
| SOLL | Ambitie: Wat is in de regio vastgesteld als een regionaal dekkend aanbod en wat is ervoor nodig om tot een regionaal dekkend aanbod te komen in de regio? | Ambitie In 2030 ontvangen inwoners in een kwetsbare situatie tijdig integrale ondersteuning bij het maken van een bewuste keuze over een kinderwens. NNZ is ingericht volgens de landelijke handreiking en duurzaam verankerd in de regionale preventie- infrastructuur. Organisaties die werken met de doelgroep hebben de methodiek structureel geborgd in hun beleid, werkprocessen en reguliere cliëntcontacten, waardoor kinderwensverkenning een vanzelfsprekend onderdeel is van de ondersteuning en een regionaal dekkend aanbod beschikbaar is. Welke structurele voorwaarden zijn nodig? Naast de inspanningen van het regionaal NNZ-team (werkzaam bij Hecht GGD) is daarvoor nodig: • Dat gemeenten NNZ opnemen in hun opdrachten, contracten en/of accountgesprekken met de diverse lokale én regionale aanbieders. • Dat er wordt onderzocht of er vanuit de zorgverzekeraar een mogelijkheid is tot cofinanciering van anticonceptie en sterilisatietrajecten. • Dat er met de zorgverzekeraar in gesprek wordt gegaan over de mate waarin invloed mogelijk is op het benutten van NNZ in het medisch domein, zoals bij huisartsen, verloskundigen en ziekenhuizen. • Dat er wordt onderzocht of anticonceptie vergoed wordt vanuit de gemeentepolis. • Dat we bewust investeren in culturele sensitiviteit in de communicatie — op politiek, bestuurlijk én doelgroepniveau. Nu Niet Zwanger raakt aan onderwerpen als kinderwens, seksualiteit en anticonceptie: thema's die cultureel en |
32
| Col1 | Col2 | religieus gevoelig kunnen liggen. Juist daarom vraagt dit gesprek om zorgvuldigheid, zodat het op de juiste manier wordt aangegaan en de eigen regie van de doelgroep wordt versterkt, • Dat NNZ verbonden wordt met, en samenhangend ontwikkeld binnen de bredere aanpak Kansrijke Start. |
|---|---|---|
| Ontwerp: Wat zijn expliciet gemaakte keuzes in de invulling van deze basisfunctionaliteit, en welke keuzes dienen nog gemaakt te worden? | Ontwerp Aanvullend op de generieke ontwerpkeuzes van Kansrijke Start kiest de regio voor: het toepassen van NNZ volgens de handreiking VWS. Een regionale aanpak zorgt voor uniforme werkwijzen, gezamenlijke deskundigheidsbevordering, een herkenbare werkwijze voor professionals en een gelijkwaardig aanbod in alle gemeenten. | |
| GAP (projectplan) | Projectdoelstellingen: Omschrijf de SMART-afspraken die zijn gemaakt. | Projectdoelstellingen 1. Governance en regie Bestuurlijk commitment en duidelijkeopdracht, in samenhang met de andere basisfunctionaliteiten onder Kansrijke Start. Gemeenten in Midden-Holland geven gezamenlijk opdracht aan Hecht voor de uitvoering van NNZ. Zij spreken uit dat kinderwensverkenning onderdeel is van de preventieve aanpak rond gezondheid, bestaanszekerheid en kansrijk opgroeien. Voor structurele borging wordt NNZ bij betrokken regionale partijen opgenomen a) in beleid en uitvoering (beleidskaders, programma’s en in de intake, inwerkprogramma, dossier, en professionals zijn getraind), en bij b) inkoop en sturing: waarbij NNZ wordt verankerd in de betrokken organisaties, dit wil zeggen opgenomen in contracten, opdrachten en accountgesprekken. 2027:Medische domein: 15% is getraind in de NNZ-methodiek; gemeenten: 20% heeft NNZ verankerd. Voor de regio is onderzoek gedaan naar cofinanciering van anticonceptie 2028: Publiek sociaal domein: 30% van de aangesloten organisaties heeft NNZ geïmplementeerd en geborgd. Medisch domein: 30% van de professionals zijn getraind in NNZ. Gemeenten: 40% heeft NNZ verankerd 2029: Publieke gezondheids- & sociaal domein: 60% van de aangesloten organisaties heeft NNZ geïmplementeerd en geborgd. Medische domein: 50% is getraind in NNZ. Gemeenten: 60% heeft NNZ verankerd. 2. Samenwerking • Structureleregionale coördinatieen expertise: een goed functionerend NNZ-team bij Hecht GGD vormt de spil van de uitvoering. Het team zorgt voor netwerkopbouw, deskundigheidsbevordering, consultatie en ondersteuning bij complexe casuïstiek en verbinding tussen sociaal en zorgdomein. Structurele capaciteit is noodzakelijk om de uitvoering, continuïteit, kwaliteit en regionale samenwerking te waarborgen. • De NNZ-aanpak vraagt om goede samenwerking tussen professionals uit sociaal en zorgdomein. Heldereafspraken over verwijzing, consultatie, privacy en casuïstiekbespreking zorgen ervoor dat cliënten tijdig en passend ondersteund kunnen worden worden gemaakt door het NNZ-team. • NNZ wordt insamenhangmet de overige onderdelen van Kansrijke Start ontwikkeld. De coördinator NNZ zoekt pro- actief de samenhang op met de Integrale GezinsPoli (kinderwens, anticonceptie, verwijzing vanuit de verloskunde) en met Rookvrije Start (preconceptiefase). De coördinator NNZ zoekt daarnaast de verbinding met de coördinatoren van Sociaal Verwijzen en Laagdrempelige steunpunten EPA, gezien de samenhang tussen onbedoelde zwangerschap en psychosociale of psychische kwetsbaarheid. • Daarnaast vraagt dit ook om een sterke basis binnen het NNZ-team zelf. Een goed functionerendNNZ-teambij Hecht GGD vormt de spil van de uitvoering: netwerkopbouw, deskundigheidsbevordering, consultatie en ondersteuning bij complexe casuïstiek, en verbinding tussen sociaal en zorgdomein. Structurele capaciteit is noodzakelijk om de |
33
34
| Col1 | Col2 | 4. Monitoring en leren • Registratie en monitoring maken zichtbaar hoeveel cliënten bereikt worden, welke ondersteuning wordt geboden en welke resultaten worden behaald. Deze informatie ondersteunt gemeenten en Hecht bij sturing, verantwoording en het verder verbeteren van de uitvoering van NNZ. 2027: Regionaal registratie- en monitoringskader voor NNZ is vastgesteld door gemeenten en deelnemende organisaties. 2028: Registratie is bij alle deelnemende organisaties operationeel; Jaarlijkse regionale rapportage over bereik en resultaten beschikbaar. 2029: Monitoringsgegevens worden structureel gebruikt voor sturing en bijstelling van de uitvoering, met een jaarlijkse rapportage aan gemeenten en deelnemende organisaties. |
|---|---|---|
| Financieel plan (optioneel): Welke financiële middelen worden ingezet voor dit onderdeel? | De bekostiging van NNZ zal worden opgenomen in het bestedingsvoorstel 2027 en worden bekostigd door de vijf gemeenten vanuit SPUK AZWA lokaal. | |
| Monitoring (optioneel): Omschrijf de manier waarop de voortgang, prestaties en risico’s worden gevolgd en gerapporteerd. | Monitoring • Verbeteren registratie en monitoring, zodat deze informatie de gemeenten en GGD ondersteunt bij sturing, verantwoording en het verder verbeteren van de uitvoering van NNZ. • Het streven is te werken volgens landelijk regionale vastgestelde minimale dataset, aangevuld met regionale indicatoren, zoals hoeveel cliënten bereikt worden, welke ondersteuning wordt geboden en welke resultaten worden behaald. • Er is een data governance-structuur ingericht waarin afspraken zijn vastgelegd over beheer, eigenaarschap, wijziging en gebruik van NNZ-data. • Het voor NNZ ingerichte registratielandschap ondersteunt de uitvoering met eenduidige, veilige en bruikbare data voor sturing, verantwoording en verbetering. Door een koppeling met Zorgdomein te maken kunnen professionals zoals huisartsen en wijkteams cliënten veilig en digitaal doorverwijzen voor NNZ-begeleiding. • Er wordt gebruik gemaakt van een landelijke NNZ-registratieapplicatie. Hierin worden indicatoren, als opgeschaalde casuïstiek en het wel/niet realiseren van de anticonceptie, op regionaal niveau opgenomen. Daarnaast worden het aantal betrokken organisaties en aantal professionals dat (bij)geschoold is in de NNZ-methodiek en casuïstiekbesprekingen/intervisie geregistreerd. |
35
Gezette stappen in opdracht van de gemeenten in Midden-Holland:
- Onderstaande informatie is door adviesbureau AEF genoteerd op basis van interviews met betrokken professionals, beleidsadviseurs van gemeenten en onderzoekers van de GGD. Input van de regionale coalitie Kansrijke Start Midden-Holland is hierin verwerkt.
- Op basis van hun inhoudelijke expertise is dit vervolgens aangevuld vanuit gemeenten en GGD.
- Met ondersteuning van de epidemiologen/ onderzoekers van Hecht GGD zijn cijfers verzameld en vanuit verschillende organisaties bijeengebracht.
- De uitwerking wordt de komende weken verder vormgegeven
| IST/ SOLL/ Onderdelen Uitwerking GAP | Col2 | Col3 |
|---|---|---|
| IST | Urgente: Wat is er bekend over de urgente van deze basisfunctonaliteit in de regio? | Regionale opgave De Integrale Gezinspoli (IGP) is bedoeld voor een in omvang beperkte, maar (zeer) kwetsbare groep (aanstaande) gezinnen waarbij medische, psychische, ontwikkelings- en sociale problematek samenkomen. Juist deze samenloop vergroot het risico op een ongunstge ontwikkeling van het kind, overbelastng van ouders en een toenemende zorg- en ondersteuningsvraag. Voor deze gezinnen is een integrale, domeinoverstjgende aanpak noodzakelijk, waarin betrokken professionals gezamenlijk optrekken. De IGP richt zich specifek op (aanstaande) gezinnen in een sociaal kwetsbare situate met een medisch-specialistsche zorgvraag of een hoog risico daarop. Dit vraagt om nauwe samenwerking en korte lijnen met het Groene Hart Ziekenhuis (GHZ) en de betrokken regionale partners. Omvang van de opgave Jaarlijks worden in Midden-Holland ongeveer 3.000 kinderen geboren, waarvan naar schatng ongeveer iets meer dan 100 kinderen (3,7%) in een meervoudige kwetsbare situate worden geboren. Daarnaast bevinden zich ongeveer 170 zwangeren (5,9%) in een meervoudige kwetsbare situate. In de bijlage tref u kerngetallen aan over onze regio. Uit bestaande regionale samenwerkingen blijkt dat jaarlijks ongeveer 100 zwangeren en 280 kinderen uit gezinnen met complexe problematek instromen en worden bereikt (voor details zie de ‘ist-analyse’, later in dit document). Deze cijfers bieden een eerste indicate van de instroom, maar vragen om verdere verdieping. Deze aantallen kunnen niet één- op-één worden vertaald naar de potentële doelgroep van de IGP Enerzijds kan er sprake zijn van overlap tussen de bestaande initateven, waardoor de omvang wordt overschat. En niet elke casus met meervoudige problematek kent bovendien een medische hulpvraag. Anderzijds wordt niet bij alle (aanstaande) gezinnen met een medische hulpvraag de stapeling van problematek tjdig en breed gesignaleerd of bereikt, waardoor de werkelijke opgave juist groter kan zijn. Om de omvang van de opgave beter te kunnen bepalen en onderbouwen, is een verdiepend onderzoek nodig. |
36