Heerenveen, 18 november 2026
De uiteindelijk toegekende bijdrage vanuit de landelijke SPUK-regeling is in het voorjaar van 2026 aanzienlijk lager toegekend dan het door JHF aangevraagde bedrag. Tegelijkertijd moest JHF naar verwachting de voorschotten op de SPUKgelden van VWS en gemeente Leeuwarden in juni 2026 terugbetalen. Door de combinatie van een lager dan verwachte definitieve SPUK-toekenning en de verplichting tot terugbetaling van eerder verstrekte voorschotten ontstond voor JHF een liquiditeitsvraagstuk. JHF heeft daarom op 18 maart 2026 bij de Friese gemeenten een steunaanvraag ingediend. Tegelijkertijd heeft JHF in april het ministerie van VWS verzocht om uitstel van terugbetaling. Dit verzoek is gehonoreerd, waarbij uitstel is verleend tot 28 februari 2027.
De steunaanvraag aan de Friese gemeenten is beoordeeld door Sociaal Domein Fryslân (hierna: SDF) en de centrumgemeente Leeuwarden. Daarnaast heeft een ambtelijke werkgroep, waaraan meerdere Friese gemeenten deelnamen, een eigen reflectie op het advies opgesteld. In de adviezen wordt voorgesteld om de reeds door de Friese gemeenten verstrekte voorschotten van in totaal 2,5 miljoen EUR om te zetten in een lening. Met het collegebesluit d.d. 16 juni 2026 heeft het college ingestemd met deze lijn. Ons college heeft de gemeenteraad hierover geïnformeerd met de brief van 17 juni 2026. SDF heeft de opdracht gekregen om in overleg met JHF een leningovereenkomst op te stellen.
Eerder vastgestelde kaders omtrent lening
Op 16 juni 2026 heeft het college besloten uitvoering te geven aan de overeenstemming die de Friese portefeuillehouders Jeugd op 13 mei 2026 hebben bereikt over de steunaanvraag van JHF. Deze overeenstemming houdt in dat het door gemeente Leeuwarden verstrekte voorschot van in totaal €2,5 miljoen wordt omgezet in een lening, die JHF in maximaal drie jaar terugbetaalt, uiterlijk in 2029. De toegekende SPUK-bijdrage van €726.000 wordt opgenomen in het aflossingsschema. Daarnaast worden afspraken gemaakt over zekerheidsstelling, bijvoorbeeld door het vestigen van hypotheekrecht op onroerend goed, zodat de terugbetaling van de lening beter is verzekerd. Tot slot wordt compensatie verstrekt voor de hogere kosten, gemaakt door JHF.
Vaststellen leningsvoorwaarden De afgelopen periode is zowel bestuurlijk als ambtelijk intensief met JHF gesproken over de financiële positie van de organisatie, de afweging van de Friese portefeuillehouders en het college van Leeuwarden en de voorwaarden waaronder de verstrekte voorschotten kunnen worden omgezet in een lening. Na de zomer van 2026 is de nadere uitwerking van de leningsvoorwaarden in een stroomversnelling gekomen en zijn JHF en SDF tot een invulling van de voorwaarden gekomen. De belangrijkste punten zijn:
- Het college verklaart, gelet op de overeenstemming van het portefeuilleoverleg jeugd, bereidheid om het voorschot van 2.500.000 EUR om te zetten in een lening. Het uitgangspunt is dat JHF de lening uiterlijk 31 december 2029 aflost;
- Bij de aflossing wordt rekening gehouden met de financiële resultaten van JHF in de komende periode en de bijbehorende liquiditeits- en solvabiliteitspositie, waarbij de continuïteit van cruciale jeugdhulp geborgd moet blijven;
- Een onafhankelijke partij beoordeelt op drie meetmomenten de financiële positie van JHF. Daarbij dient het KPMG-rapport uit 2023 als eerste meetmoment en uitgangssituatie. Het tweede meetmoment vindt plaats op basis van de jaarstukken 2025 en het derde meetmoment op basis van de jaarstukken 2028, naar verwachting beschikbaar in de zomer van 2028, dan wel uiterlijk zes maanden voor het einde van de looptijd van de lening. Als hieruit blijkt dat door aflossing van de lening de continuïteit van cruciale jeugdzorg in het geding komt, wordt een voorstel aan het portefeuilleoverleg jeugd van SDF en het college van Leeuwarden voorgelegd over een eventuele wijziging van de aflossing;
- JHF is bereid om de gemeente een hypotheekrecht te verlenen op een drietal onroerende zaken tot meerdere zekerheid voor de betaling van de vordering.
Publiek belang en staatsteun Bij de omzetting van het voorschot in een lening is sprake van een zwaarwegend publiek belang als bedoeld in artikel 20, tweede lid, van de Financiële verordening gemeente Leeuwarden 2023. Dit belang is gelegen in het waarborgen van de continuïteit en beschikbaarheid van cruciale jeugdzorgfuncties in Friesland, waarin JHF een belangrijke rol vervult. Terugbetaling van het volledige voorschot binnen de oorspronkelijke termijn zou de financiële positie van JHF ernstig onder druk zetten en daarmee risico's opleveren voor de continuïteit van de jeugdzorg.
Bij het omzetten van het voorschot aan JHF in een lening is geen sprake van staatssteun. JHF biedt jeugdhulp aan jongeren uit de 18 Friese gemeenten. Op deze markt zijn geen internationale aanbieders actief. Ook komen er geen cliënten of investeringen uit andere EU-landen en gaan er geen cliënten of investeringen naar die landen. De lening heeft daarom geen invloed op de handel tussen EU-landen. Dat is een voorwaarde om van staatssteun te kunnen spreken. Een extern juridisch adviseur deelt deze conclusie.
Meer zekerheid Benadrukt moet worden dat middelen die reeds in 2024 beschikbaar zijn gesteld aan JHF als voorschot met de overeenkomst omgezet worden in een lening. Met de overeenkomst worden geen aanvullende middelen aan JHF beschikbaar gesteld.
Met de leningovereenkomst ontstaan voor de Friese gemeenten meer zekerheden vergeleken met de huidige situatie (voorschot). Het onafhankelijke oordeel over de financiële positie geeft meer inzicht in de feitelijke situatie van JHF. Daarnaast biedt het hypotheekrecht op vastgoed meer zekerheden.
De overeenkomst biedt tegelijk JHF tijd voor verder financieel herstel en de waarborg dat indien aflossing leidt tot vraagstukken over de continuïteit van zorg een aangepast voorstel aan de Friese gemeenten wordt gedaan.
Vervolg Hiermee beschouwt het college de overeenkomst als een passende opvolging van de overeenstemming die het Friese portefeuilleoverleg jeugd bereikte. De overeenkomst ligt ter inzage bij de griffie. Als de raad wensen en bedenkingen wenst aan te reiken kan dat tot 1 december bij de griffie.
Wij zullen na het tweede meetmoment, op basis van de jaarstukken 2025, de raad informeren over de uitkomsten van het onafhankelijke oordeel. Naar verwachting zal dit in Q2 2027 plaatsvinden.
Hoogachtend,
burgemeester en wethouders van Leeuwarden,
burgemeester.
secretaris.
_Dit document is rechtsgeldig digitaal ondertekend._