Dijk en Waard, 25 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
Regioadvies Programma Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee (VAWOZ) & 380 kV Netuitbreiding Noord- Holland-Noord
_3-12-2025_
_Versie definitief_
Opgesteld door provincie Noord-Holland in samenwerking met
alle betrokken gemeentes en waterschappen
1
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
Inhoudsopgave
Aanleiding, context & regioadvies................................................................................................ 3
Ruimte bieden aan het toekomstige energiesysteem................................................................. 3
Opgaves in samenhang............................................................................................................. 3
Het regioadvies......................................................................................................................... 4
Proces.......................................................................................................................................... 7
Algemene uitgangspunten........................................................................................................... 9
Advies op hoofdlijnen................................................................................................................ 12
Toelichting................................................................................................................................. 15
Overkoepelend advies............................................................................................................. 15
Advies per onderwerp............................................................................................................. 18
1. Aanlanden van waterstof............................................................................................ 18
2. Aanlanden van elektriciteit......................................................................................... 18
3. Locatie 380/150 kV station NNHN-Noord en aanlanding 2GW.................................... 21
4. Hoogspanningscorridor.............................................................................................. 27
5. 380 kV station NNHN-Zuid – zonder aanlanding......................................................... 36
6. Aanlandtracés en locatie converters A9 Zuid.............................................................. 41
7. Grootschalige Elektrolyse........................................................................................... 44
8. Doorkijk langere termijn............................................................................................ 45
Overige aandachtspunten........................................................................................................ 46
Bijlages...................................................................................................................................... 47
2
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
Ruimte bieden aan het toekomstige energiesysteem
We hebben als land en als provincie de ambitie om in 2050 klimaatneutraal te zijn en minder afhankelijk te worden van het buitenland voor onze energievoorziening. We maken de omslag naar een duurzaam en meer zelfvoorzienend energiesysteem met andere energiebronnen, nieuwe energiedragers en diverse vormen van opslag en transport.
Door elektrificatie van vervoer, verwarming en industrie zal de elektriciteitsvraag fors stijgen. En met de stijging van de elektriciteitsvraag, is er ook meer transportcapaciteit nodig op het hoogspanningsnet. Dit betekent dat er een nieuwe 380 kV-verbinding moet komen om het NoordHollandse elektriciteitsnetwerk klaar te maken voor de toekomst. Zolang deze verbinding er niet is, kan er geen enkel bedrijf of instelling in Noord-Holland Noord (het gebied boven het Noordzeekanaal) een grotere of nieuwe aansluiting voor de levering of afname van elektriciteit krijgen [1]. Door de uitbreiding van het 380kV net worden de bestaande en toekomstige knelpunten op 150 kV-niveau in het gebied boven het Noordzeekanaal opgelost. Het ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG) werkt samen met TenneT aan de ruimtelijke procedure voor deze nieuwe 380 kV-hoogspanningsverbinding tussen de MRA en de Kop van Noord-Holland met bijbehorende hoogspanningsstations: het project 380 kV Netuitbreiding Noord-Holland Noord (380 kV NNHN). Dit project is van een zeer grote omvang en schaal met grote en langdurige impact op de leefomgeving van onze inwoners. TenneT noemt het op hun website de aanleg van een ‘nieuwe stroomsnelweg met extra op- en afritten’.
Daarnaast zijn er grote hoeveelheden hernieuwbare energie nodig om aan de energievraag te voldoen. Het gaat om onder andere duurzaam opgewekte elektriciteit en groene waterstof. Met name de ontwikkeling van grootschalige windenergie op zee zal hierin voorzien [2]. Deze elektriciteit wordt dan via (ondergrondse) kabels naar het land gebracht en daar aangesloten op het hoogspanningsnetwerk. Daarnaast wordt op zee geproduceerde waterstof aan land gebracht naar het Waterstofnetwerk Nederland. Binnen het programma Verbindingen Aanlanding Wind op Zee (pVAWOZ) onderzoekt het ministerie van KGG hoe en waar langs de Nederlandse kust de windenergie van de Noordzee het beste aan land kan worden gebracht. In Noord-Holland worden locaties in en rond het Noordzeekanaalgebied en in de Kop van Noord-Holland (Kop van NH) onderzocht. Binnen het pVAWOZ worden onder andere de zoeklocaties voor de nieuw hoogspanningsstations uit het project 380kV NNHN onderzocht op de mogelijkheden voor aanlanding van elektriciteit.
Het realiseren van deze nieuwe energiehoofdstructuur is voor alle overheden van belang. Het is noodzakelijk om onze inwoners en bedrijven ook in de toekomst van stroom te blijven voorzien. Daarnaast is het een belangrijk randvoorwaarde voor de verduurzaming van onze woningen, mobiliteit, economie en industrie en voor het realiseren van onze ambities voor een circulaire economie en een gezondere leefomgeving.
Opgaves in samenhang
De opgave om ruimte te bieden aan het toekomstige energiesysteem vraagt om belangrijke en lastige keuzes, want de ruimte in onze provincie is beperkt. Naast een duurzaam energiesysteem willen we ook een gezondere leefomgeving, voldoende woningen, ruimte voor werkgelegenheid,
1 Zie capaciteitskaart Liander: [https://www.liander.nl/grootzakelijk/capaciteit-op-het-net/capaciteit-per-regio/onze-](https://www.liander.nl/grootzakelijk/capaciteit-op-het-net/capaciteit-per-regio/onze-capaciteitskaarten) [capaciteitskaarten](https://www.liander.nl/grootzakelijk/capaciteit-op-het-net/capaciteit-per-regio/onze-capaciteitskaarten) 2 De ambitie van het Rijk hierop is recent omlaag bijgesteld, zie kamerbrief: [https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2025/07/16/kamerbrief-het-windenergie-](https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2025/07/16/kamerbrief-het-windenergie-infrastructuurplan-noordzee) [infrastructuurplan-noordzee](https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2025/07/16/kamerbrief-het-windenergie-infrastructuurplan-noordzee)
3
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
onze kwetsbare natuur beschermen en landschappelijke en erfgoedwaarden beschermen. Er zijn grenzen aan wat er ruimtelijk binnen de provincie ingepast kan worden. Uit het provinciale Ruimtelijk Voorstel blijkt dat we minimaal 27% ruimte tekort hebben [3]. Met name in het zuidelijke deel van onze provincie is de druk op de ruimte groot. Dit betekent dat we zorgvuldig en in samenhang keuzes moeten maken over waar we aan welke ontwikkelingen ruimte geven en onder welke voorwaarden we dat doen.
De provincie Noord-Holland werkt op dit moment aan het vernieuwen van haar Omgevingsvisie [4]. Ook werken provincie, HHNK en gemeentes in de regio’s Alkmaar, West-Friesland en de Kop van Noord-Holland samen aan een gezamenlijk Ontwikkelperspectief voor Noord-Holland Noord. In de MRA hebben Rijk en regio gezamenlijk een verstedelijkingsconcept [5] opgesteld en het Ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied [6]. De keuze voor aanlanding van wind op zee, in combinatie met de nieuwe 380 kV-verbinding naar de Kop van NH zien we nadrukkelijk in deze brede ruimtelijke context. Het zijn ruimtelijk structurerende keuzes die invloed hebben op de toekomstige ontwikkelmogelijkheden: we leggen niet alleen het energiesysteem van de toekomst aan, maar geven hiermee ook sturing aan toekomstige energetische en ruimtelijk-economische ontwikkelingen. Tegelijkertijd zien we dat het ministerie van KGG hier een andere weg kiest: een deel van de onderzochte zoeklocaties gaat in tegen (recent) gemaakte keuzes en bestuurlijke afspraken met het Rijk in o.a. de NOVEX NZKG.
Het regioadvies
In 2026 besluit de ministerraad over het vaststellen van het programmadocument van VAWOZ. Ook neemt de Minister van KGG in overeenstemming met de Minister van VRO dan een besluit over het project 380 kV NNHN. Het ministerie van KGG heeft in maart 2025 de decentrale overheden – provincie, gemeenten en waterschappen – gevraagd om een gezamenlijk en samenhangend regioadvies op te stellen over het pVAWOZ en het project 380 kV NNHN. KGG vraagt ons onze voorkeur uit te spreken voor de onderzochte zoekgebieden en routes en dit te verwoorden in een Regioadvies. We worden gevraagd antwoord te geven op 16 vragen en de voorkeuren te onderbouwen met informatie uit de plan-MER en IEA en toe te lichten door de belangen en belangenafweging van de medeoverheden uiteen te zetten (zie bijlage 1 voor de uitvraag van KGG). In dit advies geven we een integraal en gezamenlijk antwoord op deze vragen.
De minister neemt – als bevoegd gezag - het advies mee in haar besluitvorming. Daarmee wil niet gezegd worden dat het advies integraal wordt opgevolgd. Als regio vragen wij de minister om het advies zeer serieus te nemen en zwaar te laten wegen in de besluitvorming. Naast het zoveel als mogelijk gedeelde standpunt van provincie, gemeenten en waterschappen geeft dit regioadvies de gedeelde visie van de overheden weer op compenserende maatregelen en randvoorwaarden. Deze zijn integraal onderdeel van het advies. Dat betekent dus dat wij alleen achter de benoemde keuzes staan wanneer ook invulling aan de voorwaarden wordt gegeven en deze worden vastgelegd in bestuurlijke afspraken. Een zorgvuldige afweging aan de voorkant, met draagvlak vanuit de regio, zal helpen om aan de achterkant met minder vertraging door te kunnen pakken.
_Geen unaniem advies_
Tot een gezamenlijk gedragen advies komen is geen gemakkelijke opgave gebleken. Alle door u onderzochte zoekgebieden, tracés en corridors hebben grote impact op onze inwoners, bedrijven en de leefomgeving. Er is geen logische of makkelijke oplossing. Elke keuze heeft (grote)
3 https://www.noord[holland.nl/bestanden/pdf/Ruimtelijk%20Voorstel%20digitale%20versie%2030%2009%202024.pdf](https://www.noord-holland.nl/bestanden/pdf/Ruimtelijk%20Voorstel%20digitale%20versie%2030%2009%202024.pdf) 4 [Omgevingsvisie](https://www.noord-holland.nl/Onderwerpen/Ruimtelijke_inrichting/Projecten/Regie_op_de_ruimte)
5 [NOVEX MRA (Verstedelijkingsstrategie) - metropoolregioamsterdam](https://www.metropoolregioamsterdam.nl/project/verstedelijkingsstrategie/)
6 [Nieuwe koers voor Noordzeekanaalgebied door Rijk, regio en partners | Noordzeekanaalgebied](https://www.noordzeekanaalgebied.nl/nieuwsberichten/nieuwe-koers-voor-noordzeekanaalgebied-door-rijk-regio-en-partners/)
4
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
negatieve consequenties. Dit leidt er dan ook toe dat dit regioadvies niet unaniem is. Een aantal partijen kan specifieke keuzes in het regioadvies niet ondersteunen. Waar mogelijk is dit aangegeven in het advies en zijn de zorgen van deze partijen opgenomen.
Ruimtevragers
Project 380 kV NNHN
- 380/150 kV station in de Kop van NH - ca 24 ha. Dit station moet via een ondergrondse 150 kV verbinding aansluiten op het bestaande station Middenmeer150 (op Agriport A7).
- 380 kV station dichtbij de bestaande 380 kV-verbinding die loopt tussen Beverwijk en Diemen
- ca 17 ha;
- Bovengrondse 380 kV-hoogspanningsverbinding tussen deze twee stations. Een dubbele mastenrij is nodig indien gekozen wordt voor meer dan één elektrische aanlanding in de Kop. Programma VAWOZ voor Noord-Holland
- 1-2 aanlandingen van op zee geproduceerde waterstof
- 2-5 elektrische aanlandingen, met per aanlanding;
`o` een converterstation van ca 5,5 ha
`o` een ondergronds tracé van zee naar de converter
`o` een ondergronds tracé van de converter naar een hoogspanningsstation
- Daarnaast wordt de mogelijkheid van een elektrolyser onderzocht.
5
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
_Onderzochte ondergrondse tracés en zoeklocaties converters in Noord-Holland binnen pVAWOZ._
_Onderzochte corridors en zoeklocaties binnen 380kV_ _NNHN voor een bovengrondse hoogspanningsverbinding_ _en twee nieuwe hoogspanningsstations. (Uit: Notitie_ _Reikwijdte en Detailniveau)_
6
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
_Een vrijwel onmogelijke vraag in een te kort tijdsbestek met onvolledige informatie_
De belangen van de verschillende overheden zijn deels tegenstrijdig, met name als het gaat om locatie- en corridorkeuzes. Dat maakt de vraag om tot een gezamenlijk regioadvies te komen complex en zet de onderlinge verhoudingen op scherp. Daarnaast is het tijdsbestek om tot dit advies te komen uitermate kort. De (onvolledige) resultaten van de onderzoeken (IEA/planMER) zijn pas in juli/augustus 2025 gedeeld en uiterlijk 19 december 2025 dient een gezamenlijk onderschreven regioadvies bij het Rijk te worden ingediend. Dit heeft het proces om tot een gezamenlijk advies te komen behoorlijk onder druk gezet.
Op dit moment (december 2025) is nog niet alle informatie als basis voor dit regioadvies en waar ook de minister zijn/haar besluit op moet baseren, beschikbaar. Cruciale onderzoeksresultaten ontbreken om tot een volledige afweging te komen. Er loopt nog een landelijk Heritage Impact Assessment (HIA) waarin voor alle TenneT-projecten de effecten op UNESCO-werelderfgoed worden verkend. Onderdeel hiervan zijn de mogelijke mitigerende maatregelen en de technische haalbaarheid van deze maatregelen. Het gaat dan o.a. om het ondergronds brengen van bestaande 150 kV-tracés door UNESCO-werelderfgoed ter compensatie of de mogelijkheden van het ondergronds brengen van de 380 kV-verbinding wanneer dit als de enige mitigerende maatregel wordt gezien. Daarnaast vindt er nog een modelstudie plaats op ‘draadslachtoffers’ om de analyse uit de planMER te valideren en waar nodig aan te vullen. Tevens is er nog geen inzicht gegeven door TenneT wat de mogelijkheden en effecten zijn van het ondergronds brengen van een bestaande 150 kV-verbinding en gedeeltelijk ondergronds brengen van 380kV NNHN onder andere ter hoogte van UNESCO-werelderfgoed.
Andere informatie die op dit moment (d.d. 03-12-2025) nog ontbreekt en effect kan hebben op de te maken afweging:
- Locatiekeuze van het nieuwe hoogspanningsstation A9 Zuid is nog onduidelijk;
- De aanvullende aanlandtracés van Egmond/Castricum naar Vijfhuizen (en evt. A9 Zuid);
In deze context van onzekerheden en het ontbreken van essentiële onderzoeken wordt de regio nu gevraagd een advies te geven. Diverse partijen ervaren hierdoor een belemmering om tot verdere advisering en onderbouwde besluitvorming over het regioadvies te komen. Het voorliggende advies is opgesteld op basis van de op dit moment beschikbare kennis en inzichten. Mocht nieuwe informatie leiden tot significante andere inzichten over bijvoorbeeld de onderzochte corridors, tracés of zoekgebieden dan willen we hierover opnieuw met de minister en met elkaar in gesprek.
Ook willen wij – in ieder geval na het afgeven van het regioadvies, maar voor het nemen van de Voorkeursbeslissing en het vaststellen van het concept-programma VAWOZ - met de minister in gesprek om invulling aan de voorwaarden te geven en deze vast te leggen in bestuurlijke afspraken.
_Wijze van totstandkoming van het regioadvies_
In overleg met de betrokken overheden is afgesproken dat de provincie Noord-Holland het proces van de totstandkoming van het regioadvies coördineert en optreedt als penvoerder. Er heeft in 2024 en 2025 een zorgvuldig proces van afstemming met betrokken gemeenten en waterschappen plaatsgevonden.
7
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
In november 2024 zijn we gestart met het voeren van het gesprek met alle betrokken partijen over de samenhang tussen beide trajecten en de keuzes, de kansen, dilemma’s en pijnpunten. Door al vroegtijdig met elkaar in gesprek te gaan op basis van de op dat moment beschikbare kennis, hebben alle partijen een goed beeld gekregen van elkaars standpunten, voorwaarden en ideeën. Overheden hebben in deze periode principes voor afweging opgesteld, samenhangende varianten vergeleken en eerste richtingen besproken. Dit leverde een eerste gezamenlijke denkrichting op over het pVAWOZ. Voor 380kV NNHN leidde het tot eensgezindheid over een tweetal minst onwenselijke varianten. ‘Minst onwenselijk’, want alle mogelijke combinaties van stationslocaties en corridors hebben grote impact op de leefomgeving.
In juni/juli 2025 zijn de (concept) onderzoeksresultaten van het pVAWOZ en de 380kV NNHN gedeeld met de medeoverheden. Dit is de informatie waar het regioadvies zich voor een groot deel op baseert. Aan de hand van de onderzoeksresultaten uit de planMER en IEA zijn de door de overheden verkende richtingen en varianten verder aangescherpt/afgevallen tot het voorliggende regioadvies. Veel partijen hebben meermaals aangegeven dat de tijd tussen het beschikbaar komen van de resultaten en het uitbrengen van het advies te kort is om alle informatie te analyseren, te bespreken met de colleges en de raden om advies te vragen.
Het concept van dit advies is in het najaar van 2025 besproken in de Provinciale Statencommissie, in de Gemeenteraden van diverse gemeenten en in het Algemeen Bestuur van de waterschappen. Dit heeft geleidt tot enkele aanscherpingen in het advies.
8
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
Om tot een gezamenlijk en zo veel mogelijk gedragen regioadvies te komen hebben provincie, gemeentes en waterschappen de volgende uitgangspunten opgesteld. De uitgangspunten geven weer wat de regio belangrijk vindt en vormen de basis voor ons advies aan de minister.
Vraag en aanbod bij elkaar en in balans: elektrisch aanlanden daar waar de vraag wordt verwacht én aansluitend op de verwachte vraag Door vraag en aanbod van energie te bundelen worden bestaande en nieuwe energieinfrastructuur efficiënt benut en kunnen netuitbreidingen worden voorkomen. [7] We zetten daarom in op elektrische aanlandingen daar waar de (toekomstige) vraag zich concentreert en in balans is met de verwachte toekomstige vraag. Zo worden grote overschotten van elektriciteit in NoordHolland beperkt. Het voorkomt dat elektriciteit moet worden doorgevoerd naar het achterland met nog meer netuitbreidingen tot gevolg. De ruimte in Noord-Holland is te schaars om meer aan te landen dan er jaarlijks aan vraag is en er over het huidige netwerk getransporteerd kan worden naar het achterland.
Rekening houden met onze inwoners: de sociaal-economische draagkracht en de gezondheidscondities in de regio We vinden het belangrijk dat zo min mogelijk inwoners directe hinder ondervinden van de aanleg en het gebruik van de nieuwe energie-infrastructuur. Van belang is vooral voldoende afstand van gevoelige bestemmingen (zoals woningen) tot hoogspanningslijnen en -stations vanwege geluidshinder en het elektromagnetische veld. In de planMER zijn de milieugezondheidsrisico’s in beeld gebracht. Dit gaat veelal over de directe (gezondheids)effecten van de aanleg en het gebruik van de nieuwe infrastructuur. Wat minder goed in beeld wordt gebracht in de onderzoeken van de planMER en IEA zijn de meer indirecte en cumulatieve effecten op de leefkwaliteit. In delen van Noord-Holland, met name het gebied rondom het Noordzeekanaal, staat de leefbaarheid al zwaar onder druk. De opgave in dit gebied is om de leefbaarheid te vergroten. Juist omdat het gebied rond het NZKG al sterk onder druk staat vinden we het belangrijk om lusten en lasten waar mogelijk te spreiden over de provincie.
Inzetten op maximale omgevingskwaliteit: efficiënt omgaan met onder- en bovengrondse ruimte, en rekening houden met aanwezige landschappelijke karakteristieken en erfgoedwaarden In de Omgevingswet is omgevingskwaliteit expliciet opgenomen als doelstelling. De plannen die nu worden opgesteld dienen rekening te houden met het verleden (zoals erfgoedwaarden), het heden (huidige ruimtegebruik, landschappelijke karakteristieken) en mogelijke toekomstscenario’s (voor energie, klimaat, verstedelijking). Door efficiënt om te gaan met onderen bovengrondse ruimte en rekening te houden met aanwezige én toekomstige landschappelijke karakteristieken en erfgoedwaarden kan de negatieve impact van de nieuwe energieinfrastructuur voor onze inwoners en landschappen zo beperkt mogelijk blijven. De volgende punten dragen ons inziens bij aan het vergroten van de omgevingskwaliteit:
- Bundeling van nieuwe hoogspanningsinfrastructuur met bestaande energie-infrastructuur of snelweg. Dit voorkomt nieuwe landschappelijke doorsnijdingen en beperkt de effecten op natuur, gezondheid en landschap. [8]
- Bundeling van (ondergrondse) VAWOZ-kabels met reeds bestaande ondergrondse kabels- en leidingentracés van Gasunie/TenneT en/of parallel aan (regionale) weginfrastructuur.
7 Dit sluit aan bij de leidende principes uit de Noord-Hollandse Energievisie.
8 Bij de ontwikkeling van de tracé alternatieven door E-merge is een van de ontwerpuitgangspunten geweest dat aansluiting wordt gezocht bij bestaande structuurlijnen, zoals wegen, kanalen, mastopstellingen en dergelijke, in het landschap.
9
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
- Vanuit het perspectief van omgevingskwaliteit is het gewenst om zo min mogelijk knikken in het tracé aan te brengen en te streven naar lange, rechte tracéstukken. Dit vergroot de landschappelijke leesbaarheid en beperkt de visuele impact van de nieuwe infrastructuur.
- Nieuwe hoogspanningsstations passen het beste op of direct aansluitend bij bedrijventerreinen. In deze gebieden is de schaal van een groot station vergelijkbaar met die van de omgeving. Ook is daar vaak de energievraag geclusterd. Wanneer hier geen mogelijkheden zijn, dan heeft het de voorkeur om te kijken naar de samenhang en combinatiemogelijkheden met andere gebiedsopgaven. [9]
- Converters hebben een hoogte van 25 meter en hebben geluidsruimte nodig. Daarom worden ze bij voorkeur daar gerealiseerd waar het past bij het industriële karakter van de plek: binnen de contouren van bestaande bedrijven/industrieterreinen. Als dit niet mogelijk blijkt maar aanlanding wel gewenst, wordt aansluiting gezocht bij bestaande industrieterreinen en/of bedrijfsbebouwing van vergelijkbare hoogte. Converters midden in het open landschap zijn een no go.
- Zo min mogelijk aantasting van de kernkwaliteiten van UNESCO-werelderfgoed. Het gaat hier om twee werelderfgoederen die mogelijk aangetast worden: de Hollandse Waterlinies en Droogmakerij de Beemster.
- Zo min mogelijk aantasting van landschappelijke karakteristieken in het algemeen en de kernkwaliteiten van het Beschermd Landschap [10] in het bijzonder. In de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie [11] van de provincie Noord-Holland zijn bestaande landschappelijke karakteristieken en erfgoedwaarden in beeld gebracht. Dit is de basis voor het NoordHollandse landschapsbeleid, en staat wat ons betreft centraal bij de verdere uitwerking van de plannen om de kwaliteit van het landschap en de cultuurhistorie te behouden en versterken.
Rekening houden met water en bodem condities, nu en in de toekomst Elektriciteitsstations en converters behoren tot de vitale en kwetsbare functies; functies die bij uitval tot maatschappelijke ontwrichting en grote schade kunnen leiden en waarbij slachtoffers niet zijn uitgesloten. Bij extreme omstandigheden moeten ze zoveel mogelijk blijven functioneren om inwoners en bedrijven van stroom te voorzien. Het is daarom noodzakelijk om bij de locatiekeuze en het ontwerp van een nieuw station rekening te houden met toekomstige risico’s door klimaatverandering: hitte, droogte, wateroverlast en overstromingen. Deze risico’s verschillen per gebied. Dit betekent dat sommige gebieden meer geschikt zijn dan andere voor het huisvesten van dit type functies. [12] Keuzes leiden zo min mogelijk tot grotere schaderisico’s, lock-ins of veel grotere investeringen in het bodem- en watersysteem. Daarmee voorkomen we dat keuzes leiden tot onwenselijk / niet toekomstbestendig landgebruik of tot afwenteling in tijd of plaats.
Zo min mogelijk aantasting van aanwezige en toekomstige natuur- en recreatiewaarden Onze minimale inzet bij het ontwikkelen van nieuwe energie-infrastructuur is het behoud van de aanwezige habitat voor flora en fauna. Dit betekent dat er geen afname van soorten, leefgebieden en waardevolle natuur is en dat compensatie plaatsvindt in de directe omgeving. De Wet Natuurbescherming [13], onderdeel van de Omgevingswet, is het wettelijk kader voor de afwegingen of een nieuwe ontwikkeling past bij de beschermde status van soorten en gebieden in de hele provincie. We houden ons aan dit wettelijke kader in de keuzes die we maken. Deze wetgeving
9 Zie [Ruimtelijke handreiking elektriciteitsstations, provincie Noord-Holland](https://www.noord-holland.nl/bestanden/pdf/Ruimtelijke%20handreiking%20elektriciteitsstations%20%20(1).pdf)
10 Zie [Beschermd landschap](https://www.noord-holland.nl/Onderwerpen/Ruimtelijke_inrichting/Beschermd_landschap) | provincie Noord-Holland 11 Zie [Leidraad Landschap en Cultuurhistorie | Provincie Noord-Holland](https://leidraadlc.noord-holland.nl/)
12 Uit: [Ruimtelijke handreiking elektriciteitsstations, provincie Noord-Holland](https://www.noord-holland.nl/bestanden/pdf/Ruimtelijke%20handreiking%20elektriciteitsstations%20%20(1).pdf)
13 Uit: 380kV NNHN IEA hoofdrapport d.d. 3 oktober 2025 p. 61 en 62. Vogelsoorten die onderdeel zijn van de instandhoudingsdoelstellingen van een Natura 2000-gebied, genieten extra bescherming, zoals vastgelegd in de Vogelrichtlijn en uitgewerkt in de Omgevingswet. Voor deze soorten moet worden aangetoond dat de staat van instandhouding door de aanleg of aanwezigheid van een hoogspanningsverbinding niet verslechtert. Een vergunning voor een Natura 2000-activiteit wordt alleen verleend als uit de Passende Beoordeling blijkt dat significant negatieve gevolgen voor de natuurlijke kenmerken van het gebied uitgesloten kunnen worden.
10
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
heeft grote impact op de mogelijke vergunbaarheid van zoeklocaties, corridors en tracés. Ook is dit het wettelijk kader voor natuurcompensatie. De Omgevingsverordening NH2022 beschrijft de wezenlijke kenmerken en waarden van natuurgebieden die deel uitmaken van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) en geeft juridische uitgangspunten voor compensatie voor ontwikkelingen in NNN. Ook natuur/groen zonder beschermingsregime vanuit natuur heeft waarde. De meest waardevolle landschappen vallen onder het provinciale regime van Beschermd Landschap. Vooral in gebieden met een relatief ongezonde leefomgeving, veel woningen en weinig openbare ruimte, zijn deze groene gebieden van groot belang voor de leefbaarheid. We zien kansen om de aanleg van een nieuw bovengronds tracé te koppelen aan het versterken van een natuur-recreatie netwerk in de nabijheid van stedelijke gebieden en het versterken van natuurwaarden en natuurverbindingen (samenhang) in de landelijke gebieden.
Keuzes zijn robuust richting de toekomst en houden rekening met de factor tijd Rekening houden met de factor tijd betekent rekening houden met de sturende werking van nieuwe energie-infrastructuur. In de komende decennia zal er nog meer energie-infrastructuur gerealiseerd moeten worden. Ook is er naar verwachting in de toekomst meer ruimte nodig voor energieopslag, bijvoorbeeld in de vorm van batterijen. Door bij nieuwe ontwikkelingen van elektriciteitsstations aan de voorkant na te denken over hoe eventuele uitbreiding in de toekomst plaats kan vinden kunnen ingewikkelde inpassingsvraagstukken later in de tijd deels worden voorkomen. Nieuwe elektriciteitsinfrastructuur is daarnaast een middel om ruimtelijke ontwikkelingen in gewenste gebieden te stimuleren of gebieden juist te vrijwaren. De provincie heeft in de energievisie ‘energieknooppunten’ benoemd waar clustering van energie-intensieve activiteiten al plaatsvindt en in de toekomst zou kunnen plaatsvinden. De vraag bij de ontwikkeling van de nieuwe energie-infrastructuur is welke andere ruimtelijke ontwikkelingen in de nabijheid worden gestimuleerd en of dit ook op langere termijn gewenste ontwikkelingen zijn of juist niet. Bij veel van de onderzochte zoeklocaties zijn nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in de directe nabijheid ongewenst. Ook voor het hoogspanningstracé geldt dat we rekening houden met de mogelijkheid voor een extra afslag of uitbreiding (bij/naar een van de energieknooppunten), passend bij de nationale, provinciale en gemeentelijke visies richting de toekomst.
Aansluiten bij andere gebiedsopgaven en -processen en de opgave voor het energiesysteem combineren met andere doelstellingen Door de ontwikkeling van energie-infrastructuur samen met andere ontwikkelingen zoals bedrijvigheid of natuurontwikkeling op te pakken ontstaan kansen voor het combineren van opgaven. Een integrale benadering op gebiedsniveau is nodig om tot oplossingen te komen die efficiënt met de schaarse ruimte in onze provincie omgaan en die zoveel mogelijk maatschappelijke doelen dienen. Bij een integrale benadering staan de verschillende opgaves, landschappelijke kenmerken en de culturele identiteit van het gebied centraal. Belangrijk is dat opgaven in een gebied elkaar versterken en niet in de weg zitten. En dat combinatie- en compensatiekansen benut worden ter verbetering van het gebied als geheel.
11
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
We roepen het Rijk allereerst op tot de volgende overkoepelende acties:
- Passende en ruimhartige compensatie. Wij zien kansen om de compensatie vanuit het Rijk veel integraler op te pakken, zodat dit meerdere beleidsdoelen kan dienen. Wij staan alleen achter de benoemde keuzes wanneer ook invulling aan de voorwaarden en voorgestelde compensaties wordt gegeven en deze worden vastgelegd in bestuurlijke afspraken. In de toelichting gaan we per keuze in op welke compenserende maatregelen wat ons betreft passend zijn.
- Start direct met een ontwerpende aanpak. Een breder perspectief op de opgave is noodzakelijk. Het gaat om grootschalige ruimtelijke ingrepen die, zeker in het geval van de nieuwe hoogspanningsverbinding, de schaal van de landschappen overstijgen. Dit vraagt om grote zorgvuldigheid en een ontwerpende aanpak.
- Behoud flexibiliteit voor verdere uitwerking. Kies niet overal direct voor de corridor/het tracé binnen de lijntjes of een specifiek zoekgebied, maar bouw ruimte in om in het vervolgproces met de verschillende overheden tot de beste oplossing te komen.
- Combineer de aanleg van het nieuwe hoogspanningstracé met het ondergronds brengen van bestaande 150 kV-verbindingen en blijf de mogelijkheden onderzoeken om delen van de nieuwe 380kV- verbinding ondergronds aan te leggen
- Zorgvuldige en transparante communicatie bij het vervolgproces. We verwachten dat u al het mogelijke organiseert om gedupeerden, grondeigenaren en andere belanghebbenden adequaat te informeren en op een zorgvuldige wijze te betrekken.
Voor specifieke keuzes in het programma VAWOZ en NNHN komen we tot het volgende advies:
- Het aanlanden van op zee geproduceerde waterstof gebeurt wat de regio betreft bij Den Helder.
- Ons advies is om twee elektrische aanlandingen van 2GW in Noord-Holland te realiseren: één in de Kop van NH op het nieuwe hoogspanningsstation van 380kV NNNH en één op het nieuw te bouwen hoogspanningsstation A9 Zuid. Ook zien we de mogelijkheid van één elektrische aanlanding van 700MW op het bestaande 150kV station Velsen/Vattenfallcentrales via tracé over terrein van TSN.
- Een aanlanding op het nieuwe zuidelijk station van de 380kV netuitbreiding (NNHN) is ongewenst.
- Onze voorkeursroute voor A9 Zuid is over het terrein van Tata Steel, onder het NZKG door en langs de A9. Om dit mogelijk te maken roepen we het Rijk op om hier met Tata Steel Nederland nadere afspraken over te maken. In de huidige verwachting is dit op zijn vroegst na 2039 mogelijk, om te versnellen is aanvullende inzet nodig. Voor het converterstation adviseren we een locatie binnen de contouren of in de directe nabijheid van Westpoort. Dit is onder andere afhankelijk van de locatiekeuze voor A9 Zuid.
- Een uitbreiding van de 380kV randstadring met een tweede mastenrij is vanuit ons perspectief een vrijwel onmogelijke opgave. Ook is een tweede mastenrij door NoordHolland (tussen het noordelijke en zuidelijke 380kV NNHN-station) om enkel overschotten te transporteren naar het achterland ongewenst. We pleiten daarom ook voor diepe aanlandingen via ondergrondse kabels naast de voorgestelde twee aanlandingen van 2GW en één van 700MW aan de kust.
- Voor het noordelijk station van de netuitbreiding is ons advies om de locatie ‘NO4 of NO5’ op Agriport A7 te kiezen. De gemeentes in de Kop van Noord-Holland ondersteunen enkel een keuze voor NO4 omdat de regio de nieuwe energie-infrastructuur alleen binnen de contouren van Agriport A7 wil faciliteren. NO4 biedt ruimte voor een combinatie met een converter in hetzelfde gebied. In het geval van NO5 past de converter het beste op het gebied van NO7. Dit betekent echter dat er ook buiten de contouren van Agriport A7
12
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
nieuwe infrastructuur komt. Wel zien we dat er uitdagingen zijn, specifiek voor het garanderen van de waterveiligheid. We roepen daarom op om de norm van de dijk te verhogen, aansluitend bij het gevoerde en ingezette ruimtelijke beleid. Daarnaast is een toekomstbestendige klimaatrobuuste inrichting en ruimhartige compensatie noodzakelijk. Deze keuze wordt niet gesteund door het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier.
- Voor het zuidelijk station en het zuidelijk deel van het hoogspanningstracé leidt de significante aantasting van Natura 2000 in het midden en zuiden van de Gele, Rode en Lichtblauwe corridor tot een niet vergunbare situatie wanneer er alternatieven zijn. Deze alternatieven zijn namelijk Donkerblauw en Groen. Dit betekent een (wettelijk gedwongen) keuze voor de enige zuidelijke stationslocatie aan de Groene en Donkerblauwe corridor: de Wijkermeerpolder. Zaanstad, Beverwijk en Heemskerk ondersteunen deze keuze daarom niet. Deze gedwongen keuze leidt tot een enorme aantasting van het open landschap, met negatieve effecten op o.a. leefbaarheid en gezondheid, landschap, natuur en recreatie. Daarom verwachten wij passende ruimhartige compensatie die verder gaat dan een eenmalige subsidie. We maken hier nadrukkelijk geen keuze voor een van de vier zoekgebieden (ZW1 t/m ZW4). We vinden het noodzakelijk dat er eerst een meer gedetailleerd ontwerpend onderzoek wordt uitgevoerd in samenhang met de andere opgaves in dit gebied om te komen tot de beste locatiekeuze en inpassing.
- Voor het hoogspanningstracé tussen het noordelijk en zuidelijk station verschilt de regio van mening. De provincie Noord-Holland en de gemeenten in de regio West-Friesland zien de variant ‘groen via P15’ als de ‘minst onwenselijk keuze’, met als alternatief het volledig groene tracé. De gemeentes in de regio Kop van NH hebben de voorkeur voor de andere variant: in het zuiden beginnen op de groene corridor en via paarse verbindingsstukken P7, P8, en P10 naar de rode corridor. Ook Regio Alkmaar ziet dit als het beste alternatief voor de (naar verwachting niet vergunbare) Geel-Rode variant. De donkerblauwe corridor is voor alle partijen een volstrekte no-go.
- We zien het ondergronds brengen van de bestaande bovengrondse 150 kV verbinding Beverwijk-De Weel als een belangrijke randvoorwaarde voor regionaal draagvlak. Daarnaast verkleint het de (bovengrondse) impact en vergroot de kans op vergunbaarheid vanuit UNESCO en Natura 2000 wet- en regelgeving. Een dubbele mastenrij willen we vermijden. Onderzocht moet worden of het bestaande 150 kV-netwerk ondergronds kan worden gebracht en op die plek de nieuwe 380 kV-verbinding kan worden gerealiseerd. Dit draagt bij aan een robuust en landschappelijk zorgvuldig ontwerp met minder impact op de leefomgeving van inwoners. Daarnaast is een fatsoenlijke uitkoopregeling noodzakelijk. Ook is het opstellen van een plan vereist waarbij wordt gekeken naar het hele tracé, het landschap en de ruimtelijke gevolgen. Naast de technische inpassing moeten in dit plan ook kansen voor aangrenzende gemeenten worden meegenomen, zoals recreatieve verbindingen, ecologische versterking, (nieuwe) natuur en groen-blauwe dooradering, klimaatadaptatie en ruimtelijke kwaliteit.
- We pleiten voor ondergrondse aanleg van de 380 kV ter hoogte van UNESCOwerelderfgoed de Hollandse Waterlinies als uit landelijk HIA blijkt dat het ondergronds brengen van de huidige 150 kV-verbinding in dit UNESCO-gebied niet voldoende is. Een keuze voor de donkerblauwe corridor of verbindingsstuk P5 omdat dit enkel vanuit UNESCO gezien beter is, is onacceptabel.
- Wanneer het natuurbelang (en mogelijk UNESCO) niet zo beperkend zou zijn vanuit de wetgeving, was een meer integrale afweging mogelijk geweest tussen de in dit regioadvies beargumenteerde groene variant vanaf de Wijkermeerpolder en de variant met een station in de Wijdewormer, langs de A7 (via geel/rood).
13
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
_Kaart Regioadvies programma VAWOZ en 380kV Netuitbreiding Noord-Holland Noord_
14
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
In dit deel gaan we eerst in op een aantal overkoepelende adviezen. Daarna lichten we per onderwerp het advies nader toe.
Overkoepelend advies
Voordat we ingaan op de onderbouwing van specifieke locatiekeuzes roepen we het Rijk allereerst op tot de volgende overkoepelende acties:
Passende en ruimhartige compensatie Een aantal keuzes lijkt bijna onontkoombaar en leidt tot onwenselijke situaties die afwijken van de eerder genoemde uitgangspunten. Keuzes hebben grote impact op de woon-, werk- en leefomgeving van inwoners en daarnaast op Beschermd Landschap (BL), natuur (NNN) en weidevogelleefgebieden. Dat vraagt om ruimhartige compensatie voor mensen, de leefbaarheid, flora, fauna en landschap over de verschillende departementen heen. Er zijn op rijksniveau andere doelstellingen en programma’s, zoals bijvoorbeeld Groen in en om de Stad (GIOS), waar nu geen middelen voor zijn. Wij zien kansen om de compensatie vanuit het Rijk veel integraler op te pakken, zodat dit meerdere beleidsdoelen kan dienen.
De invulling van het geplande gebiedsfonds van 197 miljoen loopt nu geheel buiten de processen van pVAWOZ en 380 kV NNHN om. Dat is een gemiste kans, want het tijdig betrekken van compensatiemogelijkheden had het bereiken van een gezamenlijk regioadvies vergemakkelijkt. Een structurele ondersteuning bij het oplossen van de problemen waar gemeenten mee worstelen en waarbij het Rijk kan bijdragen aan een oplossing, heeft een grotere meerwaarde dan een eenmalige, doelgebonden gebiedsinvestering. In dit advies gaan we per keuze in op welke compenserende maatregelen wat ons betreft passend zijn. Wij staan alleen achter de benoemde keuzes wanneer ook invulling aan de voorwaarden en voorgestelde compensaties wordt gegeven en deze worden vastgelegd in bestuurlijke afspraken. Koppel daarbij het zwaartepunt van de compensatie geografisch aan de plek waar het zwaartepunt van de lasten landen.
Start direct met een ontwerpende aanpak Een breder perspectief op de opgave is noodzakelijk. Het gaat om grootschalige ruimtelijke ingrepen die, zeker in het geval van de nieuwe hoogspanningsverbinding, de schaal van de landschappen overstijgen. Dit vraagt om grote zorgvuldigheid en een andere aanpak. We vinden het belangrijk om zo veel mogelijk vanuit het bovenregionale perspectief tot een afweging en ruimtelijk ontwerp te komen. Vanuit een samenhangende ruimtelijke-strategische langetermijnvisie op schaal van Noord-Holland, waarin de uitbreiding van het hoogspanningsnet wordt verbonden met andere (toekomstige) ruimtelijke ontwikkelingen.
Een dergelijke aanpak knelt met de beperkingen die wet- en regelgeving nu stellen op specifieke onderwerpen. Ook de technische aanpak van de MER-methodiek met plusjes en minnetjes op deeltracés sluit wat ons betreft niet aan bij dit bovenregionale perspectief. In een vroeg stadium is door provincie en diverse gemeentes gepleit voor een meer ontwerpende benadering (in aanvulling op de IEA en planMER) vanuit het perspectief op de ruimtelijke toekomst van de provincie en regio’s en het betrekken van het ministerie van VRO [14]. In het provinciale Ruimtelijk Voorstel hebben we gesignaleerd dat er keuzes gemaakt worden die impact hebben op de beleidsterreinen van andere departementen. Dit heeft helaas niet geleid tot een andere aanpak.
Dit sluit aan bij het advies van het College van Rijksbouwmeester en Rijkadviseurs. Ook zij signaleren dat de inrichting van het MER-proces niet goed aansluit bij de ruimtelijke, ontwerpende
14 Zienswijze provincie Noord-Holland op Concept NRD 380kV NNHN
15
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
aanpak die nodig is. Het gaat bij de aanleg van een nieuwe hoogspanningsverbinding niet om een inpassingsopgave maar om aanpassing [15]. Dat vraagt om een andere werkwijze met ruimte voor het verkennen van nieuwe gebiedsperspectieven en het tegen het licht houden van de gehanteerde methodes en wet- en regelgeving. In dit advies gaan we per keuze in op wat een ontwerpende aanpak wat ons betreft inhoudt.
Behoud flexibiliteit voor verdere uitwerking Met het trechterproces waar we nu inzitten wordt de scope van het project en het programma verder verkleind. In de eerdere fase hebben we gezien hoe dwingend de lijn op de kaart is in het onderzoeken van mogelijkheden: kansrijke locaties buiten het zoekgebied voor 380kV NNHN konden niet meer worden meegenomen. Dit baart ons zorgen richting de volgende fase. Ook wanneer zoekgebieden en tracés in grove lijnen bepaald zijn, is er ruimte nodig voor het verkennen van verschillende alternatieven. In dit regioadvies laten we sommige (meer gedetailleerde) keuzes daarom nog open. Kies dus niet overal direct voor de corridor binnen de lijntjes of een specifiek zoekgebied, maar bouw ruimte in om in het vervolgproces met de verschillende overheden tot de beste oplossing te komen.
Combineer de aanleg van het nieuwe hoogspanningstracé met het ondergronds brengen van bestaande 150 kV-verbindingen en blijf de mogelijkheden onderzoeken om delen van de nieuwe 380kV-verbinding ondergronds aan te leggen Er wordt door TenneT nog onderzoek uitgevoerd naar de (on)mogelijkheden over het ondergronds brengen van bestaande 150kV-verbindingen en de nieuwe 380kV-verbinding. Het beleid van het Rijk en dat van TenneT is om nieuwe hoogspanningsverbindingen (220/380 kV) bovengronds aan te leggen in verband met o.a. de leveringszekerheid. 150 kV verbindingen zijn minder storingsgevoelig en worden tegenwoordig wel ondergronds aangelegd. De impact op de leefomgeving en de druk op de ruimte is in Noord-Holland ontzettend groot. Door bestaande bovengrondse 150kV verbindingen ondergronds te brengen kan deze impact beperkt blijven. Daarom vragen we u om de aanleg van de nieuwe verbinding te combineren met het ondergronds brengen van bestaande 150kV verbindingen en daarnaast de mogelijkheden te blijven onderzoeken voor het ondergronds aanleggen van delen van de nieuwe 380kV-verbinding. Daarbij hebben we de volgende prioritering:
1. Wij zien het ondergronds brengen van de gehele 150 kV-verbinding Beverwijk-De Weel (of Beverwijk- Oterleek-A7, afhankelijk van de tracékeuze) als noodzakelijke randvoorwaarde om dit complexe ruimtelijke vraagstuk op te lossen. Het is een belangrijke randvoorwaarde voor regionaal draagvlak, het verkleint de (bovengrondse) impact, het vergroot de kans op vergunbaarheid vanuit UNESCO en Natura 2000 wet- en regelgeving en het vermindert het aantal ‘draadslachtoffers’ (vogels die tegen de bedrading aan vliegen). Helaas zijn effecten en haalbaarheid van het ondergronds brengen van de 150 kV-verbinding nog niet onderzocht, ondanks dat onder andere de provincie NoordHolland, Regio Alkmaar en gemeente Amsterdam hier al in hun zienswijze op de conceptNRD voor hebben gepleit. Daardoor kan dit nu ook niet goed worden meegenomen in de bredere afweging. We roepen u op om dit alsnog te doen. 2. We roepen u op tot het blijven onderzoeken van de mogelijkheden voor ondergrondse aanleg van 380kV, o.a. door technische innovaties. Wanneer uit onderzoeken blijkt dat er enige ruimte is voor ondergrondse aanleg van 380kV dan verwachten we dat dit serieus wordt overwogen, onderzocht en toegepast. Wij zien toepassing van deze maatregel bij voorkeur op de plek waar de meeste inwoners directe schade ondervinden. 3. Het ondergronds brengen van de bestaande 150kv vanaf Oterleek via Eilandspolder en Beemster naar Oostzaan. Op deze wijze is er netto een kwaliteitsverbetering te bereiken, worden draadslachtoffers verder beperkt, en bestaande verrommeling in UNESCO erfgoederen opgeruimd.
15 College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs, Landschap onder hoogspanning
16
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
Zorgvuldige en transparante communicatie bij het vervolgproces
De mogelijke komst van een nieuwe hoogspanningsverbinding, een hoogspanningsstation of een converterstation leidt tot grote onrust en zorgen bij onze inwoners en bedrijven. We constateren dat diverse inwoners en bedrijven vinden dat ze niet of onvoldoende zijn geïnformeerd. Alle overheidslagen hebben hier een rol in, maar primair ligt de verantwoordelijkheid bij het bevoegd gezag en de initiatiefnemer. Dat zijn in dit geval het ministerie van KGG en TenneT. Inwoners moeten op een toegankelijke en gemakkelijke manier bij u terecht kunnen met hun vragen. De komende periode richting voorkeursbeslissing, en ook daarna bij de verdere uitwerking van het ontwerp, zal steeds meer duidelijk worden over exacte locaties. We verwachten dat u al het mogelijke organiseert om gedupeerden, grondeigenaren en andere belanghebbenden adequaat te informeren en op een zorgvuldige wijze te betrekken. En uiteraard dat zij uiteindelijk voldoende gecompenseerd worden.
17
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
Advies per onderwerp
1. Aanlanden van waterstof
Ondank de recent aangekondigde pauzeknop voor de op zee geproduceerde waterstof zien we kansen voor Noord-Holland. Specifiek hebben wij een voorkeur voor aanlanden in Den Helder. Een aanlanding van waterstof in de Kop van Noord-Holland draagt bij aan het ontwikkelen van de waterstofhub in deze regio en zorgt voor een goede spreiding van lusten en lasten over de provincie. Tevens kan Den Helder goed aangesloten worden op het toekomstige Waterstofnetwerk Nederland. Dit is in lijn met het Waterstofprogramma Noord-Holland [16] en de Energievisie [17].
De locatie op Oostoever (DHL-AS2) bij het Tenaz-terrein (voorheen NAM) is hiervoor het meest geschikt omdat dit aansluit bij het bestaande ruimtegebruik met industrieel karakter in dit gebied. Dit in tegenstelling tot zoekgebied DHL-AS1. Ook biedt de locatie Oostoever behalve het Tenaz-terrein zelf, nog andere locaties (aansluitend aan het Tenaz-terrein) die mogelijk ruimte bieden voor een aanlandstation voor waterstof. Dit biedt de flexibiliteit bij de verdere uitwerking. Een flexibiliteit die de locatie DHL-AS1 niet heeft.
Een waterstofaanlanding in het NZKG zien we als minder kansrijk vanwege de al bestaande druk op de ruimte in het gebied, dit ook blijkt uit de IEA [18]. Elektriciteit is lastiger te transporteren wanneer deze eenmaal aangesloten is op het hoogspanningsnet dan waterstof via buisleidingen. Daarom kan de beperkte ruimte in het NZKG beter ingezet worden voor elektrische aanlandingen die in de lokale vraag voorzien.
_Voorwaarde_
- Het Waterstofnetwerk Nederland moet in Noord-Holland ontwikkeld zijn. Concreet betekent dit de verbinding van het Noordzeekanaalgebied via Alkmaar en de Wieringermeer richting Den Helder. In het uitrolplan voor het waterstofnetwerk van Hynetwork is dit tracé 12 [19]. We roepen de minister dan ook op om hier een duidelijke planning voor te maken die toeziet op een tijdige realisatie van dit deel van het waterstofnetwerk.
2. Aanlanden van elektriciteit
Uit het rapport ‘systeemintegratie’ van het programma VAWOZ blijkt dat de ‘380 kV randstadring’ onvoldoende capaciteit heeft [20]. Concreet betekent dit dat de 380kV-verbinding van Beverwijk via Diemen naar de Maasvlakte knelpunten vertoont en mogelijk moet worden uitgebreid met een tweede mastenrij wanneer er veel aanlandingen plaats gaan vinden in Noord-Holland en ZuidHolland. Vanuit ons perspectief is dit een vrijwel onmogelijke opgave. Het huidige 380kV-netwerk loopt dwars door het stedelijk gebied van Oostzaan en Zaandam en wordt op dit moment al versterkt. Een tweede mastenrij is hier niet in te passen. Omringd door zeer waardevolle veenweide natuur zien wij ook in de rest van dit gebied geen ruimte voor extra bovengrondse
16 Waterstofprogramma Noord-Holland, vastgesteld april 2025 [https://noordholland.bestuurlijkeinformatie.nl/Reports/Item/e936964a-195b-41a3-af3c-c027a5cea5ec](https://noordholland.bestuurlijkeinformatie.nl/Reports/Item/e936964a-195b-41a3-af3c-c027a5cea5ec)
17 Energievisie 2.0 – Provincie Noord-Holland - https://www.noord[holland.nl/Onderwerpen/Klimaat_Energie/Duurzame_energie/Visie_op_energie](https://www.noord-holland.nl/Onderwerpen/Klimaat_Energie/Duurzame_energie/Visie_op_energie)
18 IEA VAWOZ – deelrapport E – 2.2.4 “De routes zijn beide [op Tata terrein] technisch zeer uitdagend en complex”
19 Hynetwork – het uitrolplan - [https://www.hynetwork.nl/over-hynetwork/het-uitrolplan](https://www.hynetwork.nl/over-hynetwork/het-uitrolplan)
20 Paragraaf 5.5 Bijlage B van IEA VAWOZ. “Uit de doorrekening van de vier scenario’s zonder de netuitbreiding in de Randstad volgt dat dan in zowel Noord- als Zuid-Holland elektrische aanlanding uitdagend wordt. Er lijkt dan nog één elektrische aanlanding mogelijk in de Kop van Noord-Holland en één elektrische aanlanding in Noord-Holland Zuid óf Zuid-Holland.” Zie ook IEA Bijlage B Deelrapport Systeemintegratie - Bijlage verschillen en gevoeligheidsanalyses – paragraaf 6.2 Geen netuitbreiding Randstad
18
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
hoogspanningsverbindingen. Dit vraagt om andere oplossingen zoals bijvoorbeeld diepe aanlandingen of gelijkstroom hoogspanningsverbindingen.
Een ander gevolg hiervan is dat er van een tweede mastenrij door Noord-Holland wat ons betreft geen sprake is.
De onderzoeken van pVAWOZ laten zien dat het mogelijk is om voor 2040 1x 2GW aan te landen in Noord-Holland Noord en 1x 2GW aan te landen in Noord-Holland Zuid óf Zuid-Holland. Voor de periode na 2040 is dit afhankelijk van de groei van de elektriciteitsvraag en of er een adequate oplossing gevonden wordt voor het knelpunt Randstadring (zijnde geen dubbele hoogspanningsverbinding). Dit staat los van de mogelijkheid om een windpark van 700MW aan te landen op het terrein van Tata Steel/Velsercentrales omdat deze aanlanding een bestaande elektriciteitscentrale vervangt.
_Volgorde van aansluitlocaties_ Het ministerie van KGG vraagt ons om aan te geven welke twee aanlandlocaties onze voorkeur hebben. En welke voorkeursvolgorde we hebben voor een mogelijke derde, vierde en vijfde aanlanding. Onze beantwoording betreft de voorkeursvolgorde van wenselijkheid, dit is niet noodzakelijkerwijs de volgordelijkheid in tijd. Deze tweede kan namelijk afhankelijk zijn van andere factoren zoals realisatietermijnen van 380 kV-stations en de ontwikkelingen op het terrein van Tata Steel.
De volgorde van aansluitlocaties is met name gebaseerd op de mogelijkheden van het energiesysteem. Op de specifieke locatie- en tracékeuzes gaan we later in dit advies verder in.
Mede vanwege het knelpunt van de Randstadring zien wij op dit moment ruimte voor drie aanlandingen in Noord-Holland: één aanlanding van 2GW in de Kop van Noord-Holland, één aanlanding van 2GW op het nieuwe 380/150kV station A9 Zuid en één aanlanding van 700MW op 150kV station Velsen. Onze voorkeur hiervoor beschrijven we in hoofdstuk 8 Doorkijk langere termijn.
1. 380 kV-station NNHN-noord (Kop van Noord-Holland)
Eén van de uitgangspunten voor ons regioadvies is rekening houden met de sociaal-economische draagkracht en de gezondheidscondities in de regio door spreiding van lusten en lasten. In de IJmond zijn reeds meerdere energie-infrastructuur projecten geland: 3x een aanlanding van 700 MW, het Waterstofnetwerk NZKG, 150 kV Beverwijk-Oterleek. Dit heeft voor druk op de omgeving gezorgd. In de Kop van NH is er elektriciteitsvraag en ruimte op het (nog te realiseren) netwerk om overige elektriciteit af te voeren.
Uit het rapport systeemintegratie blijkt dat het mogelijk is om 1x 2 GW aan te landen op het station NNHN-Noord zonder noodzaak voor een tweede mastenrij binnen het project NNHN [21]. In de analyse is uitgegaan van een elektriciteitsvraag in 2040 van 8-9 TWh (equivalent 1 GW). Daarmee zorgt een aanlanding van 2 GW in dit gebied voor een overschot aan elektriciteit die afgevoerd moet worden naar het zuiden. Dit overschot biedt ruimte voor verdere toename van de elektriciteitsvraag, dit sluit aan bij onze verwachtingen voor dit gebied. Belangrijke kanttekening is dat deze aanlanding niet de elektriciteitsproductie op land (RES) in de weg moet gaat zitten.
2. 380 kV-station A9-Zuid
Als tweede voorkeurslocatie zien we het nog te realiseren transformatorstation A9 Zuid. Bij het ontwerp hiervan is rekening gehouden met 1x 2GW aanlanding. Dit beschouwen we als no-regret
21 IEA VAWOZ – rapport B systeemintegratie – tabel 0-1
19
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
vanwege de nabijheid van de vraag uit de Amsterdamse haven en het NZKG in de breedte en het draagvlak bij gemeenten en havenbedrijf. Bij de ruimtelijke zoektocht voor A9 Zuid wordt ook rekening gehouden met een eventuele tweede aanlanding door te kijken of 3 ha extra beschikbaar is, die nodig is voor toekomstige uitbreiding van A9 Zuid. Hier komen we op terug in hoofdstuk 8.
De onderzoeken vanuit pVAWOZ maken duidelijk dat er in het NZKG/de MRA nog te bedienen vraag is. In Zuid-Holland is de voorziene vraag tot 2040 al vervuld met de aanlandingen die tot 2031 worden gerealiseerd. Vanuit het uitgangspunt om vraag en aanbod bij elkaar te brengen is één aanlanding in het NZKG wenselijk.
De Cluster Energie Strategie (CES) NZKG 2024 bevestigt dit beeld. In deze analyse is uitgegaan van de aanlanding van 4,8 GW wind op zee in het NZKG. Dit is de bestaande aanlanding van 2,1 GW bij Wijk aan Zee plus 2,7 GW bestaande uit een 2 GW aanlanding en een 700 MW aanlanding op station Velsen. Dat resulteert op basis van de huidige plannen in een overschot van 685 MW in 2040 in het NZKG. [22]
3. 150 kV-station Velsen
Als derde locatie zien we de aanlanding van het 700 MW windpark HKW kavel VIII op het 150 kV station Velsen. Aangezien het hiervoor nodig is dat de Velsercentrales uit bedrijf zijn, is dit een optie vanaf het moment dat de verduurzaming van Tata Steel Nederland (TSN) verder gekomen is. Het windpark sluit in dat geval aan op het ‘vrijgekomen’ stopcontact. Dit is een goede doelmatige manier om bestaande infrastructuur her te gebruiken. Echter is dit wel afhankelijk van de tijdslijn en omvang van de verduurzaming van Tata Steel. De huidige inschatting is dat dit pas een optie is na 2039-2040. In ieder geval gaat onze voorkeur uit naar een tracé over het terrein van TSN (VLSVLS1-E) en niet door de Zeestraat, deze kan namelijk niet rekening op draagvlak in de omgeving terwijl er wel een haalbaar alternatief is [23].
_Niet: 380 kV-station NNHN-zuid_
Het nieuw te realiseren station NNHN-zuid vinden we zeer ongeschikt om op aan te landen. Alle onderzochte locaties liggen in of bij kwetsbare landschappen die een belangrijke rol vervullen in het groen-blauwe netwerk van de MRA. Ook ontbreekt het (perspectief op) grootschalige elektriciteitsvraag. Op het 380 kV station (NNHN-zuid) is geen ‘afrit’ voorzien, het station wordt niet aangesloten op het onderliggende netwerk. De elektriciteit die aanlandt wordt dus allemaal getransporteerd via het 380kV netwerk en belast het netwerk onnodig.
Pas wanneer er een adequate oplossing is gevonden voor het knelpunt Randstadring én de lokale vraag naar elektriciteit toegenomen is, komen een eventuele 4 [e] en 5 [e] aanlanding in beeld. (Zie hoofdstuk 8 Doorkijk langere termijn.)
22 [Cluster Energie Strategie Noordzeekanaalgebied 2024](https://www.noordzeekanaalgebied.nl/uploads/79791-nzkg-ces-rapport-2024-tg-pdfa.pdf)
23 VAWOZ IEA – deelrapport D – paragraaf 3.3.3 – “De route van een eventuele aanlanding bij Tata Steel moet dan ook via het Tata Steel-terrein worden doorgeleid en niet opnieuw via de Zeestraat, parken en de openbare groene ruimte.”
20
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
3. Locatie 380/150 kV station NNHN-Noord en aanlanding 2GW
_Onderzochte locaties voor het hoogspanningsstation (boven) en de aanlanding (onder)_
Het nieuwe 380kV/150kV-hoogspanningsstation NNHN-Noord in combinatie met een aanlanding zal een structurerend knooppunt zijn in het energienetwerk van de Kop van NH. Vanaf hier worden in de toekomst - via het bestaande 150 kV-station Middenmeer – de andere 150 kVstations en de in de energievisie benoemde energieknooppunten Den Helder, Agriport en Hoorn van elektriciteit voorzien.
21
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
De locatie Agriport A7 sluit het beste aan bij de geformuleerde uitgangspunten, en vinden wij daarom de meest geschikte plek voor NNHN-noord en converter: hier komen vraag en aanbod bij elkaar, zijn er naar verwachting weinig effecten op gezondheid, wordt efficiënt omgegaan met onder- en bovengrondse ruimte en sluit de ontwikkeling het beste aan bij de aanwezige landschappelijke karakteristiek. Ook is er weinig tot geen aantasting van natuur-en recreatiewaarden en is dit een robuuste keuze richting de toekomst. Wel brengt deze locatie uitdagingen met zich mee om voldoende rekening te houden met de water en bodemcondities, nu en in de toekomst. Dit geldt specifiek voor het garanderen van de waterveiligheid.
_Locatie NO4 / NHNn-C5b en NO5 / NNHNn-C5a_ Specifiek zien wij de locaties NO4 en NO5 (het zuidelijke deel) als mogelijke locaties voor het hoogspanningsstation. Dit zijn rondom Agriport A7 de twee locaties die qua ligging ten opzichte van de bestaande bedrijvigheid het beste ingepast kunnen worden. De locaties NNHNn-C5b (specifiek het deelgebied NO4 van NNHN) en NNHNn-C5a (specifiek het deelgebied NO7 van NNHN) zijn wat ons betreft de enige geschikte locaties voor een converter. We maken hier nadrukkelijk nog geen keuze omdat de huidige onderzoeken te weinig gedetailleerde informatie geven over o.a. de inlussing van de leidingen. We vinden het noodzakelijk dat er eerste een meer gedetailleerd ontwerpend onderzoek wordt uitgevoerd op de omgeving van Agriport A7 om te komen tot de beste locatie en situering van de objecten. Ons advies is dan ook om locaties NO4/NNHN-C5b, NO5 (gedeeltelijk) en NO7 (binnen NNHNn-C5a) in uw voorkeursbeslissing en in het programma VAWOZ op te nemen. Dat geeft ruimte en flexibiliteit om in het vervolgproces (gezamenlijk) richting projectbesluit te komen tot de beste locatie en situering van de objecten.
Gemeente Hollands Kroon heeft aangegeven dat de locatie NO5 / NHNn-C5b geen steun heeft van het college en de raad. De andere gemeenten in de Kop steunen dit standpunt. De reden hiervoor is dat de regio de nieuwe energie-infrastructuur alleen op een bedrijventerrein en dus bínnen de contouren van Agriport A7 wil faciliteren. Qua uitstraling past dit soort energie-infrastructuur het beste binnen het industriële karakter van Agriport A7 [24]. De locatie NO5 dient als ruimtelijke buffer tussen Middenmeer en Agriport A7 en is bij de gemeente Hollands Kroon in beeld om ruimtelijke kwaliteit aan het gebied toe te voegen. Een keuze voor NO5 tast het open polderlandschap aan. Daarnaast ligt NO5 buiten de contouren van Agriport A7.
_Zoekgebieden uit NNHN bij Agriport Zoekgebieden pVAWOZ bij Agriport Bestaande contouren Agriport_
24 Dit sluit aan bij de [Ruimtelijke handreiking elektriciteitsstations, provincie Noord-Holland](https://www.noord-holland.nl/bestanden/pdf/Ruimtelijke%20handreiking%20elektriciteitsstations%20%20(1).pdf)
22
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
_Vraag en aanbod bij elkaar en in balans_ Agriport is in de provinciale energievisie aangeduid als energieknooppunt. Op Agriport A7 bevindt zich de grootste elektriciteitsvraag van Noord-Holland Noord in de vorm van datacenters en glastuinbouw. Ook naar de toekomst toe ziet TenneT op deze locatie een toename van de vraag naar elektriciteit. Dit is dus dé locatie waar vraag en aanbod samenkomen.
Zoals aangegeven wordt het nieuwe 380/150 kV-station verbonden met het bestaande station 150 kV-station Middenmeer. Door te kiezen voor Agriport A7 vermijden we hogere kosten (voor TenneT) en consequenties voor de bodem van een lang ondergronds 150 kV-tracé naar station Middenmeer. Daarnaast blijkt uit de IEA dat 150 kV Middenmeer vol zit [25]. Dat betekent dat als het nieuwe 380 kV/150 kV-hoogspanningsstation bij bijvoorbeeld Schagen of De Weel komt, nieuwe afnemers op Agriport A7 alsnog met ondergrondse 150 kV-kabels moeten worden verbonden met dit station. Dat gaat in tegen onze principes van slim omgaan met de ruimte en het voorkomen van transport door vraag en aanbod te bundelen.
_Inzetten op maximale omgevingskwaliteit_ Een ander belangrijk argument om voor Agriport A7 te kiezen is het uitgangspunt van omgevingskwaliteit. Het nieuwe 380 kV/150 kV-hoogspanningsstation in combinatie met een converter past het beste op een locatie met een industrieel karakter: binnen de contouren van een bestaand bedrijventerrein of daar direct tegenaan. De locaties NO4 en NO5/ NHNn-C5b en NNHNn-C5a sluiten het beste aan bij dit uitgangspunt, beter dan NO6, NO3 en NO2. Beide locaties worden nu gebruikt als landbouwgrond. NO5 grenst aan Agriport A7. Deze locatie ligt aan de west kant van de snelweg A7, buiten de contouren van Agriport A7. NO4 ligt tussen de bedrijfsbebouwing van Agriport A7 en binnen de contouren van Agriport A7. Het goed inpassen van een converter van 25 meter hoog en een hoogspanningsstation van 24 hectare blijft op deze locaties een uitdaging en vraagt om een zorgvuldig ontwerp.
_Rekening houden met gezondheidscondities en zo min mogelijk aantasting van natuur- en_ _recreatiewaarden._ Uit beide IEA’s blijkt dat de locaties rondom Agriport A7 over het algemeen minder negatieve effecten hebben op natuur (NNN), leefomgeving en gezondheid, en beter aansluiten bij het landschap (zie bijlage 2. overzicht effectbeoordelingen planMER NNHN op noordelijke stationslocatiealternatieven).
_Keuzes zijn robuust richting de toekomst en houden rekening met de factor tijd_ Een aanlanding en hoogspanningsstation op Agriport A7 scheppen een nieuwe conditie voor mogelijk meer grootschalige bedrijvigheid met grote elektriciteitsvraag in de nabijheid. In hoeverre we hier wel of niet ruimte aan kunnen bieden nemen we mee in de lopende trajecten van het Ontwikkelperspectief NHN en de Provinciale Omgevingsvisie. Uit de uitkomsten van pVAWOZ blijkt dat wanneer er in de omgeving aanvullende grootschalige elektriciteitsvraag gerealiseerd wordt, het goed is voor de stabiliteit van elektriciteitssysteem als deze ook (deels) het windprofiel volgt [26], oftewel dat de vraag aansluit op het aanbod van wind over de tijd.
Een station en aanlanding bij Schagen of De Weel of een van de andere locaties buiten Agriport A7, zorgen voor een compleet nieuwe dynamiek, niet passend bij het huidige karakter, landschap en ruimtegebruik van dit gebied en niet aansluitend bij de bestaande visies van overheden.
De locatie NO7 heeft geen uitbreidingsruimte en is onbereikbaar voor toekomstige verbindingen, zo blijkt uit het onderdeel toekomstvastheid van de IEA NNHN [27]. Daarom is deze locatie niet
25 380kV NNHN Integrale Effectenanalyse d.d. 3 oktober 2025– pag. 110
26 VAWOZ IEA – deelrapport B systeemintegratie.
27 380kV NNHN Integrale Effectenanalyse d.d. 3 oktober 2025 – pag. 36 en 108
23
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
geschikt voor een transformatorstation. Wel zou er op deze locatie een converter ontwikkeld
| Col1 | Col2 | Col3 | Col4 | Col5 |
|---|---|---|---|---|
| Een c landel besch toeko pVAW IEA va met 3 | nsequentie van de keus voor Agripo ijke principe “Rekening houden met reven uitgangspunt om rekening te h mst. Agriport A7 ligt in een diepe dro OZ scoren de locaties binnen de Wier n de 380kV NNHN geeft aan dat een meter.30 | t A7 is dat deze op gespannen voet staat met het Water en Bodem”28 en het door de overheden ouden met water en bodem condities, nu en in de ogmakerij op ca. 4,5 meter onder NAP. In de IEA van ingermeerpolder op dat punt ook zeer negatief29. De station op deze locatie opgehoogd dient te worden | ||
| De vo Hoogh van m Omda heeft naar d hoogs beslot verste wettel | orkeurslocaties in de Wieringermeerp eemraadschap Hollands Noorderkwa eerlaagsveiligheid en de principes va t feitelijk inzicht in de langetermijnef de provincie in samenwerking met HH e gevolgen voor waterveiligheid en w panningsstation in de Kop31. Het ond en het peil van het IJsselmeer te laten rking van de primaire waterkering (IJ ijke norm te blijven voldoen: een ma | older worden dan ooknietgesteund door het rtier, omdat deze strijdig zijn met de uitgangspunten n water en bodem sturend (WBS). fecten op het watersysteem ontbreken in beide IEA’s, NK en KGG een quickscan door Deltares laten doen ateroverlast van het realiseren van een aanlanding en erzoek laat onder andere zien dat wanneer er wordt meestijgen met de zeespiegel (+0,3 meter) sselmeerdijk) noodzakelijk is om aan de huidige ximaal toelaatbare ondergrens (1:1.000 per jaar) en | ||
| een si Daarn | gnaleringswaarde (1:3.000 per jaar)32 aast geeft een indicatieve berekening | van Deltares aan dat het maatschappelijk-economisch | ||
| optim signal wanne realise van de Met h ontwik voor u | um één normklasse hoger (strenger) eringswaarde van 1:10.000 en onder er de huidige ontwikkelmogelijkhede ren van een 380/150 kV station en a norm maatschappelijk rendabel is. et datacenterbeleid van zowel Rijk als keling van de Wieringermeerpolder. itbreiding van de energie-infrastruct | is dan de wettelijke norm namelijk een grens van 1:3.000 per jaar. De berekening laat zien dat n binnen Agriport A7 worden benut,zonderhet anlanding, dit al tot een situatie leidt waarin verhoging provincie is richting gegeven aan een andere Dat heeft geleid tot enerzijds een grotere noodzaak ur en anderzijds tot aanzienlijk meer | ||
| waard kan w voldoe ontwi | eontwikkeling. De consequentie van orden toegevoegd, dat de primaire k t. Oftewel: de huidige norm is te laa keld. Al deze keuzes liggen primair | dit beleid is dat er inmiddels zo veel waarde is en nog ering niet aan de maatschappelijk rendabele norm g voor de waarde die achter de dijk staat en nog wordt ij het Rijk en de verschillende departementen. We |
verwachten dus ook op dat niveau een uitspraak en afweging in de volle breedte, onder andere in de Nota Ruimte. Zonder verhoging van de norm zien wij risico’s aan het doorzetten van het huidige ruimtelijke beleid. We verzoeken u daarom met klem om de wettelijke norm van de Wieringermeerdijk naar 1:10.000 signaleringswaarde (= 1:3.000 ondergrens) te verhogen.
Er zal echter altijd een risico blijven bestaan dat de assets ruim 4,5 meter onder water komen te staan. De provincie Noord-Holland en HHNK zetten (net als het Rijk [33] ) in op klimaatbestendige
28 Kamerbrief: [https://open.overheid.nl/documenten/dpc-d278a56998fb4253af9f35329e230b7bacafc217/pdf](https://open.overheid.nl/documenten/dpc-d278a56998fb4253af9f35329e230b7bacafc217/pdf)
29 VAWOZ plan-MER hoofdstuk 3 – paragraaf 3.2.4
30 Concept 380kV NNHN Integrale Effectenanalyse d.d. 8 augustus 2025– pag.123 en [Quickscan waterveiligheid](https://www.deltares.nl/expertise/publicaties/quickscan-waterveiligheid-netwerkuitbreiding-nnhn-en-vawoz) [netwerkuitbreiding NNHN en VAWOZ | Deltares](https://www.deltares.nl/expertise/publicaties/quickscan-waterveiligheid-netwerkuitbreiding-nnhn-en-vawoz) 31 [Quikscan waterveiligheid netwerkuitbreiding NNHN en VAWOZ | Deltares](https://www.deltares.nl/expertise/publicaties/quickscan-waterveiligheid-netwerkuitbreiding-nnhn-en-vawoz)
32 Deze norm is gelijk aan die van nagenoeg alle andere primaire keringen ten noorden van het Noordzeekanaal.
33 zie onder meer de Deltabeslissing ruimtelijke adaptatie
24
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
inrichting van vitale en kwetsbare functies in 2050 [34]. Uitval van vitale functies, kan leiden tot zogenaamde cascade-effecten (domino-effecten) die hun weerslag hebben tot ver buiten de Wieringermeerpolder. Dan spreken we van grootschalige maatschappelijke ontwrichting met hoge schades en mogelijke slachtoffers tot gevolg. Vanwege de directe koppeling van dit nieuwe station met het bestaande station Middenmeer150 lijken cascade effecten hoe dan ook te ontstaan. We roepen TenneT en KGG op om voorafgaand aan een beslissing in beeld te brengen wat de cascade-effecten zijn van een hoogspanningsstation en een converter op deze locatie en welke maatregelen genomen kunnen worden om de ketengevolgen zo klein mogelijk te maken en maatschappelijke ontwrichting zoveel mogelijk te voorkomen.
Het gezamenlijke standpunt van zowel Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, het Hoogheemraadschap van Rijnland als de provincie Noord-Holland is dat dergelijke infrastructuur op voldoende hoogte moet worden aangelegd om overstromingsrisico’s te beperken.
Het realiseren van een terp van dit formaat zien wij niet als oplossing: dit heeft potentieel grote effecten op het watersysteem, dekt de bodem af, en heeft zeer grote landschappelijke gevolgen.
_Tracékeuze pVAWOZ_ De keuze voor Agriport A7 betekent een langer ondergronds tracé voor de gelijkstroom kabels van pVAWOZ. De twee onderzochte aanlandtracés richting Agriport A7 zijn na mitigatie niet onderscheidend [35]. We maken daarom nu nog geen keuze voor het tracé naar Agriport A7 en vragen u om dat ook nog niet te doen. Tijdens de projectprocedure kunnen deze routes goed tegen elkaar worden afgewogen op basis van gedetailleerder vervolgonderzoek.
_Voorwaardes_
We stellen de volgende expliciete voorwaardes aan de ontwikkeling van het 380/150 kV-station en een aanlanding in de Wieringermeerpolder bij Agriport A7 op de locaties NO4/NHNn-C5b en NO5/NNHNn-C5a:
- Er vindt ruimhartig compensatie door middel van gebiedsinvesteringen plaats. De A7-corridor is samen met de N9 en de spoorlijn met bijbehorende de treinstations Schagen, Anna Paulowna en Den Helder, de belangrijkste ontsluitingsweg die de Regio Kop van NoordHolland, meer specifiek de gemeente Hollands Kroon, verbindt met de rest van de regio. De A7-corridor is een kralenketting die verschillende plekken aan elkaar rijgt, zoals Agriport A7, dorpen als Middenmeer, Wieringerwerf en Den Oever, bedrijventerrein Wieringerwerf Zuid, het Robbenoordbos en het uitgestrekte agrarische polderlandschap. In de afgelopen jaren zijn er op het gebied van bedrijvigheid, data en energie grote investeringen gedaan in dit gebied. Dit gedeelte van de gemeente Hollands Kroon verdient echter een kwaliteitsimpuls op landschap, recreatie en leefbaarheid. Aansluitend op deze karakteristieken en kwaliteiten vragen we in dit gebied om:
`o` Financiering van het Park Cultuurweg en landschappelijke inpassing A7 corridor. Het plan voor Park Cultuurweg tussen Agriport A7 en Middenmeer, dient meerdere doelen waaronder de functie als sociale ontmoetingsplek, recreatie, wateropvang/langer vasthouden van water en het versterken van groenstructuren in de Wieringermeer.
`o` Investeringen in de klimaatadaptieve inrichting van Agriport A7 en de Wieringermeerpolder, waaronder versterking van de groen-blauwe dooradering van de Wieringermeerpolder;
34 Zie uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie 2025-2027: https://www.noord[holland.nl/bestanden/pdf/Klimaat_Energie/Uitvoeringsagenda%20Klimaatadaptatie%202025-2027.pdf](https://www.noord-holland.nl/bestanden/pdf/Klimaat_Energie/Uitvoeringsagenda%20Klimaatadaptatie%202025-2027.pdf) Ook zijn er in 2024 zijn door de MRA, Provincie Noord-Holland, Provincie Zuid-Holland en Provincie Gelderland ‘Doelvoorschriften vitaal en kwetsbaar’ opgesteld. Eén van de doelvoorschriften stelt 'geen stations’ te bouwen op een locatie met het overstromingsrisico zoals bij Agriport A7. https://www.noord[holland.nl/bestanden/pdf/Klimaat_Energie/Studie%20doelvoorschriften%20Vitaal%20en%20Kwetsbaar.pdf](https://www.noord-holland.nl/bestanden/pdf/Klimaat_Energie/Studie%20doelvoorschriften%20Vitaal%20en%20Kwetsbaar.pdf) 35 Hoofdrapport IEA VAWOZ - 6.3.2 Resultaten elektrische verbindingen regio Noord-Holland
25
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
- Het Rijk evalueert de normering van de Wieringermeerdijk opnieuw, gebruik makend van de resultaten van het onderzoek van Deltares.
- Met het verhogen van de norm ontstaat er ruimte voor het doorzetten van het huidige ruimtelijke beleid en verdere ontwikkelingen op Agriport A7. Belangrijk hierbij is dat Rijk, provincie, gemeente en waterschap duidelijke afspraken maken om gezamenlijk de risico’s en kosten in toom te houden. Deze afspraken gaan over de verdere ontwikkeling van het gebied op lange termijn, verantwoordelijkheden en kostenverdeling (zowel publiek als privaat), specifiek op het zo min mogelijk afwentelen van kosten van ruimtelijke ontwikkelingen op dijkversterkingen.
- De gevolgen voor een locatiekeuze mogen niet op andere overheden worden afgewenteld.
- Het is noodzakelijk om verdiepend onderzoek te doen naar de overstromingsrisico’s en het daarbij behorend handelingsperspectief, waarbij ook de cascade-effecten in beeld moeten worden gebracht. Voor het verkrijgen van een nauwkeuriger beeld zal data geactualiseerd en op elkaar afgestemd moeten worden. [36]
- Klimaatbestendige inrichting van het 380/150kV station en de converter.
- Starten van een ontwerpend onderzoek dat de volgende producten oplevert:
`o` Ruimtelijke strategische visie
`o` Beschrijft de ruimtelijk-strategische aspecten van het station en de converter in relatie tot de bredere dynamiek in de polder.
`o` Legt vast hoe het energieknooppunt Agriport A7 kan bijdragen aan een toekomstbestendige ontwikkeling van de Wieringermeer, inclusief de koppeling met andere opgaven in het gebied.
`o` _Bijvoorbeeld: De lage ligging van de polder maakt investeringen in_ _waterveiligheid onvermijdelijk. Daarnaast is er sprake van verzilting, wat_ _steeds meer druk zal zetten op de grondgebonden landbouw. Door hier_ _vroegtijdig op in te spelen kan de ontwikkeling/positionering van het_ _energieknooppunt worden benut om nieuwe bedrijvigheid strategisch te_ _positioneren op de meest kwetsbare en verziltende delen van de polder, waar_ _het landbouwkundig verdienmodel onder druk staat. Dit voorkomt het_ _vastlopen van toekomstige keuzemogelijkheden en versterkt de economische_ _veerkracht van het gebied._
`o` De Werkplaats Mooi Nederland is een goede plek om dit gezamenlijk te onderzoeken.
`o` Landschapsplan (ruimtelijke inpassing)
`o` Richt zich op een hoogwaardige landschappelijke inpassing van het 380/150 kV-station, de converter van 25 meter hoog en de bijbehorende infrastructuur.
`o` Zorgt voor een verbinding tussen het energieknooppunt Agriport A7 en de karakteristieke structuur en ontstaansgeschiedenis van de Wieringermeer.
- Versnellen van de uitbreiding van 150 kV-station Anna Paulowna. Dit is nodig om de ontwikkelingen maritiem cluster ed. tijdig te faciliteren. [37]
36 De Quickscan van Deltares maakt duidelijk dat de bestaande data van overstromingsscenario’s, normeringen, potentiële schades en verwachtingen voor de toekomst niet één op één met elkaar matchen. Dit is een onvermijdelijk gevolg van het feit dat de data het resultaat zijn van onderzoeken die in verschillende programma’s en jaren zijn uitgevoerd, gedurende een periode waarin ook de normeringssystematiek is veranderd en het landgebruik een forse wijziging heeft doorgemaakt. 37 Zoals aangegeven in de brief over het laten afvallen van Den Helder als mogelijke locatie voor een elektrische aanlanding. https://www.noord[holland.nl/Actueel/Archief/2024/December_2024/Geen_groot_hoogspanningsstation_en_bovengrondse_elektricitei](https://www.noord-holland.nl/Actueel/Archief/2024/December_2024/Geen_groot_hoogspanningsstation_en_bovengrondse_elektriciteitsmasten_in_de_buurt_van_Den_Helder) [tsmasten_in_de_buurt_van_Den_Helder](https://www.noord-holland.nl/Actueel/Archief/2024/December_2024/Geen_groot_hoogspanningsstation_en_bovengrondse_elektriciteitsmasten_in_de_buurt_van_Den_Helder)
26
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
4. Hoogspanningscorridor
_Onderzochte corridors t.o.v. Natura 2000_ _gebieden_
No-go met betrekking tot de donkerblauwe en lichtblauwe corridors
De donkerblauwe en lichtblauwe corridors zijn wat ons betreft de slechtste keuze, onacceptabel en een volstrekte no-go. Dit wordt gesteund door alle gemeenten, waterschappen en de provincie. Beide corridors maken nieuwe doorsnijdingen door het landschap en bundelen niet met bestaande 150 kV-verbindingen of snelweginfrastructuur. Ook zien we bij deze corridors de grootste aantasting van aanwezige en toekomstige natuur- en recreatiewaarden.
De donkerblauwe corridor doorsnijdt het Oer-IJ gebied en de binnenduinrand (Beschermd Landschap Noord-Kennemerland). Een landschap met hoge cultuurhistorische, landschappelijke, natuurlijke en recreatieve waardes. Ook heeft deze corridor een grote kans op draadslachtoffers onder de seizoenstrek [38]. De corridor heeft de grootste negatieve effecten door verzuring en vermesting als gevolg van stikstofdepositie. Daarnaast is het de langst mogelijke en meest inefficiënte route.
De lichtblauwe corridor doorsnijdt zeer waardevolle natuurgebieden langs de rand van het Markermeer: het veenweidegebied van Waterland en Natura 2000-gebied Polder Zeevang. De IEA laat zien dat dit voor Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld en Twiske en Polder Zeevang tot
38 380kV NNHN Integrale Effectenanalyse d.d. 3 oktober 2025 – pag. 87
27
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
significant negatieve effecten leidt [39]. In het noorden (boven Hoorn) knikt deze corridor naar het oosten langs de bestaande 150kV. Dit leidt tot een onnodig lange, inefficiënte route.
Beide routes hebben een relatief korte doorkruising van UNESCO werelderfgoed de Hollandse Waterlinies. Echter, als het UNESCO belang bij de corridors wordt afgezet tegen de grote negatieve effecten op de gehele lengte van de corridors, dan weegt de totaliteit van alle negatieve effecten op de donkerblauwe en lichtblauwe corridors voor ons zwaarder.
Zuidelijk deel: Voorkeur voor de groene corridor
Uit de IEA van 380 kV NNHN blijkt dat de wet- en regelgeving op UNESCO en Natura 2000 [40] een sterk beperkende werking heeft op de te maken keuzes. Vanuit de regelgeving op Natura 2000 zien we dat er drie corridors zijn waarvoor de minister niet kan kiezen als de andere twee ‘haalbaar, probleemoplossend en betaalbaar’ zijn. De onderzoekers komen tot de conclusie dat kiezen voor het gele, rode of lichtblauwe corridor _“alleen mogelijk is als onderbouwd kan worden_ _dat donkerblauw en groen onvoldoende probleemoplossend zijn, (technisch) niet haalbaar zijn_ _en/of niet redelijkerwijze betaalbaar zijn”_ _[41]_ _._ Deze negatieve effecten op N2000 treden met name op in het zuiden en het midden van de corridors [42].
Uit de IEA uitkomsten blijkt vooralsnog dat groen en donkerblauw haalbare alternatieven lijken. Zowel de donkerblauwe als de groene corridor worden met een middelhoog risico ingeschat. Er is dus een risico dat deze corridors niet haalbaar zijn, maar dit risico wordt lager ingeschat dan bij de andere drie. [43]
_Delen van de tracéalternatieven en verbindingsstukken waar de_ _risico’s op vergunbaarheid Natura 2000 spelen, weergegeven in_ _grijs (bron IEA, hfst 4)_
39 380kV NNHN Integrale Effectenanalyse d.d. 3 oktober 2025 – pag. 61, 62, 68, 87,
40 380kV NNHN Integrale Effectenanalyse d.d. 3 oktober 2025 o.a. pag. 66 en 67 & planMER deelrapport natuur
41 Citaat uit Concept 380kV NNHN Integrale Effectenanalyse d.d. 8 augustus 2025 – pag. 48. In de versie 3 oktober p.62-63 als volgt verwoord: “Uit de Passende Beoordeling volgt dat significant negatieve gevolgen op Natura 2000-gebieden voor een aantal deeltracés niet kan worden uitgesloten. Dit betekent dat hiervoor geen vergunning voor kan worden verleend, tenzij de ADC-toets met succes wordt doorlopen. Om de eerste stap van de toets te doorlopen moet worden aangetoond (A) dat er voor de tracéalternatieven geel, rood en lichtblauw geen alternatieve oplossingen zijn. Dit kan waarschijnlijk niet worden aangetoond omdat de tracéalternatieven groen en donkerblauw alternatieve oplossingen zijn waarvoor geen significant negatieve gevolgen op Natura 2000 worden verwacht. De verwachting is daarom dat de ADC-toets voor de tracés geel (deeltracés GEZM, GE-M en GE-NM), rood (R-Z, R-ZM1, R-ZM2 en R-M) en lichtblauw (LB-Z1, LB-Z2, LB-ZM en LB-M) niet met succes wordt doorlopen.” 42 380kV NNHN Integrale Effectenanalyse d.d. 3 oktober 2025 – pag. 62, 63 en 231
43 380kV NNHN Integrale Effectenanalyse d.d. 3 oktober 2025 – pag. 62 en 63
28
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
De consequentie van de natuurwetgeving is dat er voor het zuidelijk deel in feite nog maar twee corridors overblijven, namelijk groen en donkerblauw. Omdat de negatieve effecten met name in het midden en zuiden spelen is er vanaf Oterleek wel ruimte om via een paars verbindingsstuk (P7/P8) af te buigen naar één van de andere corridors. Een tweede consequentie is dat het startpunt van de verbinding aan de zuidzijde op een buitengewoon ongelukkige en zeer ongewenste plek zal moeten komen: in het landelijk gebied tussen Beverwijk en Zaanstad (zie hoofdstuk 5 380kV station NNHN Zuid).
Een keuze voor een station in de Wijdewormer (ZM1/ZM2), langs de A7 (P18 & via geel/rood) richting Agriport A7 was eerder als variant wel bij de overheden in beeld, o.a. vanwege de bundeling met bestaande infrastructuur. Maar deze variant valt hierdoor af. Deze variant lijkt onvergunbaar als er alternatieven zijn [44]. Gezien de urgentie om Noord-Holland van voldoende stroom te voorzien, adviseren we – uitgaande van de huidige inzichten en kennis - in het zuidelijk deel een variant die wel haalbaar lijkt en onnodige vertragingen voorkomt: de groene corridor. [45]
De colleges van Beverwijk, Heemskerk en Zaanstad onderschrijven deze keuze niet. Zij hebben vanuit de opgestelde uitgangspunten de inhoudelijke voorkeur voor bovengenoemde variant: het geel-rode tracé met een station in de Wijdewormer. Ook Regio Alkmaar heeft de eerste voorkeur voor deze variant. Vanwege de eerder genoemde ontbrekende informatie (de landelijke Heritage Impact Assessment (HIA) inclusief de haalbaarheid door mitigerende maatregelen zoals het ondergronds brengen van 150 en/of 380kV en de modelstudie op ‘draadslachtoffers’) vinden deze partijen dat het te vroeg is om een keuze te maken. Ook pleiten ze voor een meer evenredige verdeling van lusten en lasten.
_Zorgen m.b.t. sociaal-economische draagkracht en de gezondheidscondities in de regio_ Voor Beverwijk, Heemskerk en Zaanstad is de vergunbaarheid vanuit de wetgeving op N2000 een onbegrijpelijke sturende factor in de te maken keuzes. Opgaven die een grote impact op de leefbaarheid kunnen hebben, belanden nu in die gebieden waar de leefbaarheid al (sterk) onder druk staan. Het is moeilijk uitlegbaar dat de bescherming van de gezond- en leefbaarheid van de mens niet op gelijke hoogte in de integrale afweging kan worden meegenomen als natuur- en cultuurwaarden. Met deze worsteling nu maar ook in de toekomst vragen wij u om extra inzet te plegen om de gezond- en leefbaarheid van deze gebieden te verbeteren door ruimhartige compensatie toe te passen, via middelen of investeringen die hiertoe leiden.
Daarnaast zien we dat de groene corridor goed aansluit bij een aantal van de geformuleerde uitgangspunten:
_Keuze is robuust richting de toekomst en houdt rekening met de factor tijd_ De groene corridor volgt de as waarlangs de meeste stedelijke ontwikkelingen plaatsvinden. Het hoogspanningstracé ligt hier op de grens van enerzijds de ontwikkelcorridor AlkmaarHeerhugowaard-Schagen-Den Helder en anderzijds de open landschappen in het midden van de provincie van o.a. de Schermer en Westfriesland Midden. De route van deze corridor komt vlak langs het in de energievisie aangeduide robuuste energieknooppunt Alkmaar. Op lange termijn maakt dit het relatief gemakkelijk om een nieuwe ‘afslag’ te maken bij de Boekelermeer. Een dergelijke ingreep zit niet in de huidige en voorziene plannen van TenneT, maar we zien dat dit een van de meest aannemelijke plekken in de provincie is waar de elektriciteitsvraag gaat stijgen. De Boekelermeer is ook vanuit Circulaire Economie aangeduid als een strategische locatie [46].
44 380kV NNHN Integrale Effectenanalyse d.d. 3 oktober 2025 – pag. 62, 63 en 231
45 Bijlage 4 geeft een compleet overzicht van de IEA resultaten voor de varianten donkerblauw, groen via P15, geel, rood vanaf wijdewormer, en lichtblauw. 46 [Ruimtelijke verkenning circulaire werklocaties Provincie Noord-Holland.pdf](https://www.noord-holland.nl/bestanden/pdf/Ruimtelijke%20verkenning%20circulaire%20werklocaties%20Provincie%20Noord-Holland.pdf)
29
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
_Inzetten op maximale omgevingskwaliteit & zo min mogelijk aantasting van aanwezige en_ _toekomstige natuur- en recreatiewaarden: 150kV ondergronds_ Een tweede reden om voor deze corridor te kiezen is dat het 380 kV-tracé tot aan Heerhugowaard bundelt met de bestaande 150 kV-verbinding. Hiermee wordt een nieuwe landschappelijke doorsnijding zo veel mogelijk voorkomen. Het staat of valt echter met de wijze van bundeling. Een tweede mastenrij langs de bestaande 150 kV-verbinding die niet parallel lopen en elkaar ook nog eens kriskras kruisen (zoals bij de ‘referentielijnen’ die in de IEA worden gebruikt) is een absolute no-go. Dit heeft als gevolg dat er veel meer aantasting van het landschap zal zijn en is voor ons onacceptabel.
We stellen dan ook de uitdrukkelijke voorwaarde dat deze bestaande 150 kV-verbinding vanaf Beverwijk ondergronds wordt aangelegd tot en met De Weel. Ook natuur beherende organisaties en de stichting Samenwerkende vogelwerkgroepen Noord-Holland Noord geven aan dat, om de impact op natuur en vogels van de 380 kV-verbinding te mitigeren, de bestaande 150 kVverbinding in de corridor ondergronds gebracht zou moeten worden [47]. Vanuit de natuur en milieuorganisaties wordt dit gezien als de corridor met de minste impact op natuur.
Helaas is aan de zuidzijde het doorkruisen van BL niet te voorkomen. De corridor gaat dwars door BL Assendelft en omgeving, BL Alkmaardermeer en omgeving en BL de Schermer. Dit vraagt om zeer zorgvuldige inpassing en compensatie en vergroot de noodzaak tot ondergronds brengen van 150 kV-verbinding Beverwijk-De Weel.
De groene corridor heeft een lange doorkruising van UNESCO Hollandse Waterlinies met negatieve effecten op de kernkwaliteiten. Het is nog onduidelijk hoe vanuit het landelijk HIA hiernaar gekeken wordt. Ons pleidooi is het opruimen van verrommeling (bestaande 150 kV). Een keuze voor verbindingsstuk P5 omdat dit enkel vanuit UNESCO gezien beter is, is onacceptabel. De groene corridor sluit veel beter aan bij de uitgangspunten van het regioadvies [48].
47 380kV NNHN Integrale Effectenanalyse d.d. 3 oktober 2025 – pag. 115
48 Donkerblauw-Z2 + P5 hebben een grotere en naar verwachting blijvende impact op landbouw, recreatie, landschappelijke karakteristiek, veiligheid, nautische elementen, waar Groen-ZZ, -Z en -ZM effect heeft op de [woonomgeving die mogelijk kan worden gemitigeerd. bron: https://nnhn-iea.witteveenbos.com/nl/samenstellen/](https://nnhn-iea.witteveenbos.com/nl/samenstellen/) (E-Merge viewer IEA NNHN)
30
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
Noordelijk deel: Voorkeur voor de groene corridor via P15 / groen naar rood Er is verdeeldheid tussen de overheden over de route vanaf Oterleek verder naar Agriport A7. De provincie Noord-Holland adviseert om de variant ‘Groen via P15’ te kiezen. De Westfriese gemeentes onderschrijven dit provinciale advies. De gemeentes in de Kop van NH pleiten voor ‘Groen via Rood’: vanaf Groen ZM volgt deze variant de paarse verbindingsstukken P7, P8, P10 en gaat daarna verder via rood. Ook Regio Alkmaar ziet ‘Groen via Rood’ als een goede alternatieve optie wanneer ook de nog lopende onderzoeken bevestigen dat de Geel-Rode variant langs de A7 na mitigerende maatregelen niet kan.
Een complete vergelijking van de IEA resultaten van de noordelijke varianten is te vinden in bijlage 5.
_Het noordelijk deel van de onderzochte corridors_ _De twee varianten ‘Groen via P15’ en_ _‘Groen via Rood’_
Een variant ‘over geel’ lijkt niet vergunbaar op Natura 2000 (zie kaartje op p.26). Daarnaast is deze variant ongewenst in verband met de lange doorsnijding dwars door Beschermd Landschap BL Opmeer-Wognum én BL Abbekerk zonder bundeling met bestaande infrastructuur. Ook een route via P14 is minder wenselijk, deze snijdt ook dwars door BL Opmeer-Wognum én BL Abbekerk en omgeving en loopt mogelijk ook door BL Veenhuizen en Oterleek wanneer gezocht wordt naar optimalisatie.
Onderstaand beschrijven we de voor- en nadelen van ‘Groen via P15’ en ‘Groen via Rood.’
_Inzetten op maximale omgevingskwaliteit_ Een deel van de deeltracés binnen de variant Groen via Rood worden op het thema landschap, cultuurhistorie en archeologie negatiever beoordeeld dan Groen via P15 [49]. Het Groen via Rood-tracé snijdt dwars BL Opmeer-Wognum en BL Abbekerk en Omgeving. Bijzondere kwaliteiten zijn de inversiekreekruggen en getijdewelvingen en de typische lange bebouwingslinten op de oorspronkelijke kreekruggen. Het tracé zal op het deel van BL OpmeerWognum inbreuk maken op de aanwezige openheid. Ook worden via deze route verschillende karakteristieke bebouwingslinten doorsneden zoals de Spierdijkerweg, Bobeldijk,
49 Zie bijlage 5
31
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
Braasdorpermeer, Grote Zomerdijk, en Westeinderweg. Groen via P15 doorkruist een korter stuk BL: BL Veenhuizen. Dit heeft impact op de historische Berkmeerpolder.
Positief aan Groen via Rood is dat deze meer kilometers bundelt met bestaande hoogspanningsen snelweginfrastructuur dan Groen via P15. Bundeling voorkomt nieuwe landschappelijke doorsnijdingen en beperkt de effecten op natuur, gezondheid en landschap. Voor de regio Kop van Noord-Holland en regio Alkmaar is dit uitgangspunt de belangrijkste reden om voorkeur voor Groen via Rood te hebben. Groen via Rood bevat mogelijk meer ‘knikken’ dan het iets kortere tracé Groen via P15. Het is belangrijk dat er goed wordt gekeken naar de tracé- vormgeving van beide tracé opties, deze kan namelijk nog sterk beïnvloed worden door de mitigatie van milieueffecten. Meer knikken komt de vormgeving en daarmee de omgevingskwaliteit niet ten goede. Zonder aanpassingen in het ruimtegebruik ter hoogte van Agriport A7, zal deze route de A7 meerdere keren moeten kruisen.
Dit alles leidt tot de conclusie dat Groen via Rood een iets grotere impact heeft op omgevingskwaliteit dan Groen via P15.
_Sociaal-economische draagkracht en gezondheidscondities_ Met name door het doorsnijden van diverse bebouwingslinten Groen via Rood heeft een negatievere impact dan Groen via P15 op de leefbaarheid [47]. Er zijn aanzienlijk meer inwoners die direct hinder zullen ondervinden. De planMER [50] toont aan dat Groen via Rood bijna 3 keer zoveel gevoelige gebouwen (zoals woningen, of andere plekken waar mensen langdurig verblijven [51] ) binnen de magneetveldzone raakt dan Groen via P15. Ook raakt Groen via Rood bijna 2 keer zoveel geluidsgevoelige gebouwen dan Groen via P15 en doorkruist Groen via Rood in totaal 3,7 km stiltegebied. [52] Voor luchtkwaliteit in de aanlegfase raakt Groen via Rood ruim 2 keer zoveel gevoelige gebouwen dan Groen via P15 [53]. Voor de optimalisatie kan er gekeken worden naar de schuifruimte binnen de corridor om hiermee de effecten op gevoelige gebouwen te beperken. Hierbij geldt wel dat in het zoekgebied, en dan met name het noordelijke deel, sprake is van veel lintbebouwing in oostwestrichting. Hierdoor is het noodzakelijk dat de tracéalternatieven de lintbebouwing kruisen, en het raken van gevoelige bestemmingen niet kan worden vermeden [54].
De groene corridor via P15 is ter hoogte van het dorp Hensbroek smal. Dit heeft impact op het dorp. Aan de andere zijde, bij woonwijk de Draai in Heerhugowaard, loopt deze corridor relatief dicht langs bebouwing. Dit leidt niet tot grote directe gezondheidseffecten, maar veel inwoners zullen hun uitzicht zien veranderen. Ook bij Krommenie en het zuidelijke deel van Heerhugowaard loopt de groene corridor langs bebouwing en zullen veel inwoners hun uitzicht zien veranderen. We vinden het belangrijk dat hier voldoende compensatie (o.a. ondergronds brengen van de bestaande 150 kV) tegenover staat en zien mogelijkheden in combinaties met (nieuwe) natuur en recreatie.
_Aanwezige en toekomstige natuur- en recreatiewaarden_ Uit de Integrale Effect Analyse (IEA) en planMER blijkt dat beide tracé opties vanaf Oterleek naar Agriport A7 een impact hebben op natuur. De corridor Groen via Rood heeft in vergelijking met Groen via P15 volgens de IEA een minder negatieve impact op natuur. Groen via Rood heeft minder impact op NNN-gebieden en weidevogelleefgebieden [55]. Dit komt o.a. doordat de aantallen broedparen van weidevogels binnen de verstoringscontour van Groen via P15 hoger zijn.
50 48 versus 17 gebouwen, zie Deelrapport thema leefomgeving en gezondheid dd 3 oktober 2025– pag. 50-53
51 Onder langdurig verblijf wordt verstaan: een dagelijks verblijf gedurende minimaal een jaar met een verblijftijd van minimaal 14–18 uur per dag. Zie Deelrapport thema leefomgeving en gezondheid dd 3 oktober 2025. 52 101 versus 55 gebouwen, zie Deelrapport thema leefomgeving en gezondheid dd 3 oktober 2025– pag. 59-62
53 68 versus 31 gebouwen, zie Deelrapport thema leefomgeving en gezondheid dd 3 oktober 2025– pag. 59-62
54 Deelrapport thema leefomgeving en gezondheid dd 3 oktober 2025– pag. 55, 64
55 Zie bijlage 5
32
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
Bijlage: Havengeldverordenin Bedrijventerreine
g kaart
tvaart57 is er gekeken naar de impact van defensie op de r gspanningsverbinding en de mogelijke beperkingen die di prekken met defensie is gebleken dat er binnen het zoekg
ealisatie van de t met zich mee kan brengen. Uit ebied geen technische uitdagingen
die een belemmering vormen en een nieuwe 380Kv verbinding in principe geen obstakel mt voor een laagvlieggebied. De regio Kop van Noord-Holland schat in dat de variant Groen via in vergelijking tot de variant Groen via Rood zorgt voor meer hinder voor Defensie bij het vliegen. Volgens de regio Kop van Noord-Holland is dit bij de variant Groen via Rood niet het al omdat deze een bestaande 150kV verbinding volgt van west naar oost. _ere onderdelen IEA/uitgangspunten_ wee varianten zijn weinig onderscheidend van elkaar op de andere onderwerpen in de IEA. _ene variant als alternatief naast Groen via P15_ ehele groene variant (via Groen NM en Groen N1) ziet provincie Noord-Holland als mogelijk rnatief voor ‘Groen via P15’. Mocht de tracékeuze bij Groen terecht komen, dan heeft de Regio maar, ná Groen via Rood (afslag Oterleek), het gehele Groene tracé als voorkeur boven het en via P15 tracé, alleen onder de voorwaarde dat bestaande 150kV ondergronds wordt racht. De verschillen tussen deze varianten zitten met name op landschappelijk vlak, natuur ezondheid. De groene corridor volgt langer de bestaande 150kV verbinding. Dit is positief: neer de 150kV ondergronds wordt aangelegd blijft de impact beperkt, dat is dan ook een voorwaarde. Een ander positief punt is dat hiermee het doorsnijden van het BL Veenhuizen e historische Berkmeerpolder wordt voorkomen en er geen effect is op waardevol evogelleefgebied. Daar staat tegenover dat dit een langer tracé oplevert met meer knikken. s vanuit omgevingskwaliteit onwenselijk omdat het een onrustiger beeld oplevert aan de zon en de landschappelijke belemmeringen vanuit BL juist accentueert. Ook worden er door angere tracé meer gevoelige bestemmingen geraakt58 en gaat dit tracé dichter langs ouwing bij Heerhugowaard, De Noord, Oude Niedorp en Nieuwe Niedorp. Hierdoor ervinden meer mensen direct en indirect hinder. De provincie en Regio Alkmaar pleiten ervoor beide varianten in het vervolg nader (ontwerpend) te onderzoeken. s overziend concluderen de provincie Noord-Holland en Regio West-Friesland dat Groen via
die een belemmering vormen en een nieuwe 380Kv verbinding in principe geen obstakel mt voor een laagvlieggebied. De regio Kop van Noord-Holland schat in dat de variant Groen via in vergelijking tot de variant Groen via Rood zorgt voor meer hinder voor Defensie bij het vliegen. Volgens de regio Kop van Noord-Holland is dit bij de variant Groen via Rood niet het al omdat deze een bestaande 150kV verbinding volgt van west naar oost. _ere onderdelen IEA/uitgangspunten_ wee varianten zijn weinig onderscheidend van elkaar op de andere onderwerpen in de IEA. _ene variant als alternatief naast Groen via P15_ ehele groene variant (via Groen NM en Groen N1) ziet provincie Noord-Holland als mogelijk rnatief voor ‘Groen via P15’. Mocht de tracékeuze bij Groen terecht komen, dan heeft de Regio maar, ná Groen via Rood (afslag Oterleek), het gehele Groene tracé als voorkeur boven het en via P15 tracé, alleen onder de voorwaarde dat bestaande 150kV ondergronds wordt racht. De verschillen tussen deze varianten zitten met name op landschappelijk vlak, natuur ezondheid. De groene corridor volgt langer de bestaande 150kV verbinding. Dit is positief: neer de 150kV ondergronds wordt aangelegd blijft de impact beperkt, dat is dan ook een voorwaarde. Een ander positief punt is dat hiermee het doorsnijden van het BL Veenhuizen e historische Berkmeerpolder wordt voorkomen en er geen effect is op waardevol evogelleefgebied. Daar staat tegenover dat dit een langer tracé oplevert met meer knikken. s vanuit omgevingskwaliteit onwenselijk omdat het een onrustiger beeld oplevert aan de zon en de landschappelijke belemmeringen vanuit BL juist accentueert. Ook worden er door angere tracé meer gevoelige bestemmingen geraakt58 en gaat dit tracé dichter langs ouwing bij Heerhugowaard, De Noord, Oude Niedorp en Nieuwe Niedorp. Hierdoor ervinden meer mensen direct en indirect hinder. De provincie en Regio Alkmaar pleiten ervoor beide varianten in het vervolg nader (ontwerpend) te onderzoeken. s overziend concluderen de provincie Noord-Holland en Regio West-Friesland dat Groen via
Regio Alkmaar concludeert dat, na het tracé Groen via Rood (bij Oterleek rechtsaf), het Groene tracé (zonder P15) het beste is, omdat dan het uitgangspunt “bestaande infrastructuur volgen” wordt aangehouden. Regio Kop van Noord-Holland trekt de conclusie dat Groen via Rood de beste oplossing is. Ook Regio Alkmaar ziet dit als het beste alternatief voor de Geel-Rode variant.
56 Door overlap met recreatiefuncties: recreatiepark ten oosten van Heerhugowaard, wandelpark Obdam. Zie planMER deelrapport gebruiksfuncties dd 3 oktober 2025 - pag. 49 57 Concept IEA - deelrapport luchtvaart dd 3 oktober
58 11 meer gevoelige gebouwen binnen magneetveldzone, 11 meer geluidsgevoelige gebouwen en 11 meer gevoelige gebouwen voor luchtkwaliteit in aanlegfase. zie Deelrapport thema leefomgeving en gezondheid dd 3 oktober 2025
33
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
_Voorwaardes_
We stellen de volgende voorwaardes aan het realiseren van een 380kV hoogspanningsverbinding via de groene corridor en verbindingsstuk P15 / via de groene corridor en verbindingsstukken P7, P8, en P10 naar de rode corridor:
- Wij zien het ondergronds brengen van de gehele 150 kV-verbinding Beverwijk-De Weel als uitdrukkelijke randvoorwaarde. Het draagt bij aan regionaal draagvlak, het verkleint de (bovengrondse) impact, het vergroot de kans op vergunbaarheid vanuit UNESCO en Natura 2000 wet- en regelgeving en vermindert het aantal draadslachtoffers [59]. Onderzocht moet worden of het bestaande 150 kV-netwerk ondergronds kan worden gebracht en op die plek de nieuwe 380 kV-verbinding kan worden gerealiseerd. Dit draagt bij aan een robuust en landschappelijk zorgvuldig ontwerp met minder impact op de leefomgeving.
- Regio Westfriesland stelt bij een keuze voor Groen via P15 als randvoorwaarde het ondergronds uitvoeren van het 380kV tracé vanaf de Oostdijk door Koggenland.
- Mocht de minister kiezen voor de paarse verbindingsstukken naar rood, dan verwachten we dat de bestaande 150kV verbinding tussen Oterleek en de A7 ondergronds wordt gebracht.
- Bij een keuze voor Groen via Rood vinden we dat het tracé na Oterleek het tracé van de bestaande 150kV-verbinding richting Hoorn dient te volgen en de bestaande 150kV ondergronds te brengen tot in ieder geval Wognum. We verwachten dat de verbindingsstukken P7 en P8 hier worden opgerekt tot boven de bestaande 150kV verbinding, zodat de mogelijkheden voor meer bundeling onderzocht kunnen worden. Hiermee wordt voorkomen dat de drie poldermolens aan de Noordschermerdijk ingeklemd tussen twee mastenrijen komen. Ook kunnen er op deze wijze twee extra knikken worden voorkomen.
- Ter hoogte van UNESCO Hollandse Waterlinies: 380 kV ondergronds als uit landelijk HIA blijkt dat het ondergronds brengen van de huidige 150 kV in dit UNESCO gebied niet voldoende is.
- Ruimhartige compensatie d.m.v. gebiedsinvesteringen, leefbaarheidsfonds en planschaderegeling voor inwoners en ondernemers.
`o` Ruimte voor overleg in de komende periode (in ieder geval tot het Voorkeursbesluit van de Minister en indien nodig ook daarna) om de compensatie verder te specificeren. Zoals context (wie heeft voordeel van de compensatie) en de soort compensatie (financiële compensatie en/of compensatie in ‘natura').
- Een fatsoenlijke en ruimhartige uitkoopregeling voor gedupeerde grond- en woningeigenaren van woningen en andere gevoelige bestemmingen binnen de magneetveldzone is absoluut noodzakelijk.
- Doorlopend onderzoek naar de mogelijke effecten van de magneetveldzones op de volksgezondheid.
- Behoud van flexibiliteit voor verdere uitwerking in het trechterproces.
- Er wordt NNN aangetast, dit dient zo veel mogelijk gemitigeerd te worden, bijvoorbeeld door middel van ondergrondse tracés, gestuurde boringen en planning van werkzaamheden buiten het weidevogelbroedseizoen. Waar dit niet mogelijk is, vindt compensatie plaats volgens de uitgangspunten van de OV NH2022. Waar aantasting vermeden kan worden, dient dit vermeden te worden, met name als het gaat om moeilijk vervangbare ‘wezenlijke kenmerken en waarden’. [60] Één van de uitgangspunten in de OV NH 2022 is dat natuur in beginsel fysiek wordt gecompenseerd (niet financieel). Dit zal
59 380kV NNHN Integrale Effectenanalyse d.d. 3 oktober 2025 – pag. 62. Vraag is of deze redenatie klopt: de 380kV is dusdanig hoger dat dit een risico vormt voor andere vogel soorten. Omdat dit dus om verschillende soorten gaan, mag/kan dit mogelijk niet tegen elkaar worden “weggestreept” binnen de natuurwetgeving (wanneer de 150kV ondergronds gaat). Advies is om dit nader te onderzoeken. 60 [Werkingsgebieden OV NH2022 en beschrijvingen beschermingsregimes](https://geoapps.noord-holland.nl/GeoWeb/Viewer/?app=20a6c8a07610469aad9d8ccc0f57bf5f)
34
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
moeten worden gevolgd als sprake is van aantasting van de ‘wezenlijke kenmerken en waarden’ van het NNN. In het kader van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, dient hierbij ook aandacht te zijn voor de effecten, o.a. door veranderingen in biotische en abiotische condities, die de ontwikkelingen hebben op NNN buiten de planlocatie. Reken daarom met een bufferzone rondom de planlocaties.
- Geen sloop van cultureel historisch monumentaal waardevolle panden, zeker niet als verplaatsing mogelijk is.
- Vermijden van het NNN Alkmaarder- en Uitgeestermeer en het landschappelijk, cultuurhistorisch en natuurlijk waardevolle eiland De Woude (NNN Westwouderpolder). Bundel in plaats daarvan met de N246 en de bestaande 150kV infrastructuur. Breng die ondergronds om de schade te beperken.
- Wanneer u kiest voor de variant Groen (via P15), kies dan binnen de Wieringermeerpolder niet voor een specifieke corridor maar houdt deze opties open: Groen NN2, P17, GeelNN en RoodNN. Daarmee behouden we de flexibiliteit om tot het beste ontwerp te komen voor het laatste stuk tot NO5 of NO4. Voor de Regio Kop van Noord-Holland is NO5 onbespreekbaar.
- Geen tweede 380kV-mastenrij door Noord-Holland. Uit de onderzoeken van pVAWOZ blijkt ook dat deze niet nodig is wanneer één keer aangeland wordt in de Kop van NoordHolland
- Voor het gehele tracé is ontwerpend onderzoek noodzakelijk om te komen tot een zorgvuldig en toekomstbestendig ontwerp.
`o` Gezien de lengte van dit tracé is het op zichzelf een nieuw landschappelijk element/structuur. Daarom is een tracébreed landschaps- en ruimtelijk strategisch plan vereist, waarin naast technische inpassing ook koppelkansen voor aangrenzende gemeenten worden meegenomen, zoals recreatieve verbindingen, ecologische versterking, (nieuwe) natuur en groen-blauwe dooradering, klimaatadaptatie en ruimtelijke kwaliteit. Daarbij wordt vooruitgekeken op provinciale schaal, met aandacht voor toekomstige robuuste landschappelijke structuren. Voor de stations wordt gebruik [gemaakt van de inspiratiegids natuurinclusief bouwen van TenneT (zie Inspiratiegids](https://www.tennet.eu/nl/over-tennet/duurzaamheid/inspiratiegids-natuurinclusief-bouwen) [natuurinclusief bouwen.](https://www.tennet.eu/nl/over-tennet/duurzaamheid/inspiratiegids-natuurinclusief-bouwen)
`o` In het ontwerpend onderzoek voor het ruimtelijk strategisch plan is het van belang om bestaande beschermingsregimes niet als absolute begrenzing te hanteren. Het doel is te komen tot een samenhangend ruimtelijk ontwerp dat de lokale landschappen overstijgt. Deze benadering voorkomt dat beschermingsregimes, zoals BL, UNESCO-werelderfgoed, NNN en Natura 2000, bij voorbaat als een absoluut ‘nee’ worden geïnterpreteerd.
35
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
5. 380 kV station NNHN-Zuid – zonder aanlanding
_Onderzochte locaties voor het zuidelijke hoogspanningsstation_
Alle locaties aan de zuidzijde hebben grote nadelen en zijn ongewenst vanuit landschappelijk perspectief MRA / MRA Verstedelijkingsconcept & Ontwikkelperspectief NZKG, waar Rijk en regio in samenwerken. Dit heeft de regio ook aangegeven in haar zienswijze op de concept NRD. [61]
Zoals aangegeven is de consequentie van de wetgeving op N2000/draadslachtoffers dat de minister niet anders kan dan kiezen voor de groene of donkerblauwe corridor als deze voldoende probleemoplossend zijn, (technisch) haalbaar zijn en redelijkerwijze betaalbaar zijn. De zuidelijke locaties ZM1, ZM2, ZO1, ZO2, ZO3 en ZO4 zijn niet goed bereikbaar vanuit de groene of donkerblauwe corridor en vallen hierdoor ook af. Dit betekent dat het startpunt van de verbinding aan de zuidzijde op een buitengewoon ongelukkige en zeer ongewenste plek zal moeten komen: namelijk in het landelijk gebied tussen Beverwijk en Zaanstad. Voor de gemeentes Zaanstad, Beverwijk en Heemskerk is deze locatie en argumentatie onacceptabel. Een echt integrale afweging op schaal van heel Noord-Holland en vanuit een toekomstperspectief op Noord-Holland is door deze wetgeving niet mogelijk. De locaties ZW1 t/m ZW4 sluiten niet goed aan bij de door de overheden geformuleerde uitgangspunten. Passende en ruimhartige compensatie is hier dan ook op zijn plek.
We maken hier nadrukkelijk geen keuze voor een van de vier zoekgebieden. We vinden het noodzakelijk dat er eerste een meer gedetailleerd ontwerpend onderzoek wordt uitgevoerd in samenhang met de andere opgaves in dit gebied om te komen tot de beste locatiekeuze en inpassing. Ook de aansluiting op het nieuwe tracé, de inlussing daarvan en het ondergronds brengen van de 150 kV-verbinding Beverwijk-De Weel zijn hier onderdeel van.
_Zoeklocaties sluiten niet aan bij andere gebiedsopgaven en -processen_ In de afgelopen decennia is door alle overheden samen actief ingezet op het openhouden van het landschap tussen de IJmond en Zaanstad en boven Amsterdam. Tegelijkertijd wordt intensief gewerkt aan binnenstedelijke verdichting. We zien dat de onderzochte zoeklocaties niet
61 [Inspraakbundel concept-NRD - 380 kV Netuitbreiding Noord-Holland Noord](https://www.rvo.nl/sites/default/files/2025-02/Inspraakbundel-concept-NRD-380-kV-Netuitbreiding-Noord-Holland-Noord.pdf)
36
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
aansluiten op dit beleid. Daarnaast is onder andere in het Ontwikkelperspectief NZKG, waar Rijk en regio in samenwerken, aangegeven dat er in het gebied tussen Zaanstad en Beverwijk een opgave voor groen en waterberging ligt. [62] In het door Rijk en Regio opgestelde Verstedelijkingsconcept MRA wordt het gehele Oer-IJ genoemd als zoekgebied voor tijdelijke piekwaterberging. Ook bij Deltaprogramma Centraal Holland is dit gebied in beeld voor waterberging.
_Vraag en aanbod bij elkaar_ Op het zuidelijke 380 kV-station is geen ‘afrit’ voorzien, het station wordt dus niet aangesloten op het onderliggende netwerk maar fungeert als een koppelpunt. De aantrekkende werking op energieafnemers en energieproducenten die direct op een 380 kV-station aansluiten is beperkt volgens E-merge. Slechts een enkeling sluit direct aan op het 380 kV-netwerk. Dat betreft dan grootschalige elektriciteitsproductie, zoals de Diemercentrale of windenergie afkomstig van zee (VAWOZ), of grootschalige afname voor bijvoorbeeld de productie van waterstof [63]. Nabijheid van vraag (via bijvoorbeeld het 150 kV-net) is daarmee minder relevant voor dit station. Wel zien we dat potentiële grote afnemers, zoals een elektrolyser, zich met name in het NZKG kunnen vestigen. De locaties ZW1 t/m ZW 4 liggen dichter bij het NZKG dan de andere onderzochte zoeklocaties.
_Keuzes zijn niet robuust richting de toekomst en houden geen rekening met de factor tijd_ Eventuele ontwikkelingen gekoppeld aan een 380 kV-station, zoals een nieuw 150 kV-station, batterijen, een aanlanding of nieuwe bedrijvigheid zijn enkel mogelijk binnen het bestaande industriecluster, zoals opgenomen in het Ontwikkelperspectief NZKG. Er is geen ruimte voor verdere verstedelijking of energiesysteemfuncties in het landschap. Dit geldt voor alle onderzochte locaties voor het zuidelijke station. In de provinciale energievisie is gesteld dat batterijen gebundeld worden met vraag/aanbod in energieknooppunten. Dat is dus zeer onwenselijk in de directe omgeving van dit station.
_Keuzes houden geen rekening met de sociaal-economische draagkracht en de_ _gezondheidscondities in de regio_ Rondom het Noordzeekanaal staat de leefbaarheid al zwaar onder druk. In de gemeentes Beverwijk, Heemskerk, Velsen en Zaanstad wonen ruim 300.000 inwoners in de directe nabijheid van haven en industrie. Zij worden al belast met geur, geluid en uitstoot van (zware) industrie, provinciale wegen en snelwegen, logistiek zoals de scheepvaart en geluidshinder door vliegverkeer. [64] Dit leidt tot stapeling van leefomgevingseffecten en heeft een negatieve uitwerking op de gezondheid. Er is geen milieuruimte meer beschikbaar in dit gebied en er is te weinig ruimte voor recreatie en ontspanning door gebrek aan natuur en landschap. Ook krijgt deze regio nog te maken met verzwaring van de bestaande 380 kV-lijn Beverwijk – Diemen, waardoor nog eens 350 nieuwe kwetsbare locaties alleen al in Zaanstad hier last van gaan ondervinden. Gemeente Beverwijk draagt al veel bij aan de nationale energie-infrastructuur. Een bijdrage die de eigen regionale vraag al ruimschoots overstijgt. Voorbeelden hiervan zijn het nieuwe 2,1GW aanlandstation in Wijk aan Zee met drie aanlandingen van wind op zee, een nieuw 150 kV-station nabij de Bazaar in Beverwijk-Oost, de aftakking van het hoofdwaterstofnetwerk NZKG naar het Tata-terrein en het bestaande 380 kV-station aan de Kagerweg.
Kiezen voor een van de locaties ZW1 t/m ZW4 betekent dat de leefomgeving in een al zwaar belast deel van Nederland nog verder onder druk komt te staan. Vanuit gezondheidscondities gezien zijn de andere zoeklocaties meer geschikt. De directe effecten op de gezondheid zijn
62 Ontwikkelperspectief NZKG: [231219-nzkg-ontwikkelperspectief-boekje-spreads-lowres-def.pdf](https://www.noordzeekanaalgebied.nl/uploads/231219-nzkg-ontwikkelperspectief-boekje-spreads-lowres-def.pdf)
63 380kV NNHN Integrale Effectenanalyse d.d. 3 oktober 2025 – pag. 109
64 Zie o.a. [Blik op leefomgeving en gezondheid voor de verstedelijkingstrategie Metropoolregio Amsterdam vanuit](https://www.rivm.nl/gezonde-stad/blik-op-leefomgeving-en-gezondheid-voor-verstedelijkingstrategie-metropoolregio-amsterdam) [beschikbare data en trends. | RIVM](https://www.rivm.nl/gezonde-stad/blik-op-leefomgeving-en-gezondheid-voor-verstedelijkingstrategie-metropoolregio-amsterdam) en [Industrie en Omwonenden - Onderzoeksraad voor Veiligheid](https://onderzoeksraad.nl/onderzoek/industrie-en-omwonenden/)
37
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
negatiever bij ZW3 en ZW4 dan bij ZW1 en ZW2. Met name bij ZW4 liggen er zeer veel geluidsgevoelige gebouwen binnen de 50 dB(A) contour. [65]
_Corridors en zoekgebieden t.o.v._ _Milieugezondheidsrisico in Noord-Holland_
_Combinatiekaart onderzoeken gezonde_ _leefomgeving_ _[66]_
_Omgevingskwaliteit staat sterk onder druk & natuur- en recreatiewaarden worden aangetast_ Alle onderzochte zoeklocaties voor het zuidelijke station zijn vanuit het perspectief van omgevingskwaliteit ongewenst. Het nieuwe hoogspanningsstation sluit nergens aan op een bestaand bedrijventerrein en alle zoeklocaties liggen in Beschermd Landschap.
Specifiek voor ZW1 t/m ZW4 geldt dat het Beschermd Landschap Assendelft en omgeving met zijn zeer open karakter het laatste stukje open landschap is, bekeken op een groter schaalniveau. De ligging is nabij stedelijk gebied van Zaanstad, Beverwijk en Heemskerk. De openheid van dit gebied is een groot contrast met het omliggende stedelijk gebied, en is een belangrijk recreatief uitloopgebied voor de inwoners van deze gemeentes.
Het gebied bevat daarnaast waardevolle natuur o.a. in de vorm van weidevogelleefgebied. Afhankelijk van de zoeklocaties toont de planMER aan dat er (sterk) negatieve effecten zijn op weidevogelleefgebied, Natura 2000 en/of NNN en/of beschermde soorten. [67] (zie bijlage 3 voor een overzicht van de planMER resultaten voor de zuidelijke stations). Bovendien ligt in dit gebied een natuurverbinding.
De meest westelijke zoekgebieden ZW1 en ZW2 liggen midden in het Oer-IJ gebied en in de bufferzone van het UNESCO-werelderfgoed Hollandse Waterlinies. Hiervoor geldt een ‘ja-mits
65 918 gebouwen zie 380kV NNHN Integrale Effectenanalyse d.d. 3 oktober 2025 – pag. 100
66 MRA: [Eindverslag Verstedelijking MRA en Gezondheid | RIVM, 2021](https://www.rivm.nl/documenten/eindverslag-verstedelijking-mra-en-gezondheid) Noord-Holland Noord: [Gezonde leefomgeving](https://geoapps.noord-holland.nl/kaartenportaal/apps/storymaps/stories/8b8378f6d8814c1b8a6834703f0ab78d) [en kwetsbaarheid Noord-Holland Noord](https://geoapps.noord-holland.nl/kaartenportaal/apps/storymaps/stories/8b8378f6d8814c1b8a6834703f0ab78d) 67 380kV NNHN Integrale Effectenanalyse d.d. 3 oktober 2025 – pag. 37, 38, 86, 89, 91
38
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
regime’, wat betekent dat het station hier alleen gebouwd mag worden als het goed ingepast is en rekening is gehouden met de kernkwaliteiten van de Hollandse Waterlinies [68].
_Keuzes houden geen rekening met de water en bodem condities_ Alle zoeklocaties in het zuidwestelijke deel liggen op veengronden. Veengronden zijn instabiel, en klinken door veenoxidatie (het blootstellen van veengronden aan de lucht door verlaging van de grondwaterspiegel) verder in. Hetzelfde geldt voor de locaties ten noorden van Amsterdam. [69] Deze gronden zijn het meest ongeschikt om op te bouwen. Zoals aangegeven is het gebied tussen Beverwijk en Zaanstad in beeld voor waterberging, specifiek het diepste deel bij zoekgebied ZW4. Ook geldt voor ZW4 een grotere kans op overstroming (met een diepte van 2,05,0) waardoor het station hier opgehoogd dient te worden. [70] Dit zal slechts een tijdelijke oplossing zijn, omdat door de druk op de grond, de bodem extra hard daalt.
_Voorwaardes_
We stellen de volgende expliciete voorwaardes aan de ontwikkeling van het 380kV station op ZW1, ZW2, ZW3 of ZW4:
- Maak nog geen keuze voor een van de vier zoeklocaties, maar behoud ruimte en flexibiliteit om tot het beste ontwerp in dit gebied te komen.
- Er vindt ruimhartig compensatie plaats. De maat en schaal van de aantasting van het landschap door zowel het station als het tracé zijn op dit moment nog niet te overzien. Daadwerkelijke compensatie van de aantasting vraagt om die reden een gezamenlijke aanpak, waarin nader te bepalen ruimhartige compensatieafspraken bestuurlijk moeten worden vastgelegd. In bovenstaande analyse is duidelijk te lezen op welke elementen het gebied ernstig wordt aangetast: het gebied zelf ( _sluit niet aan bij andere gebiedsopgaven_ _en -processen)_, de verbinding met het stedelijk gebied ( _natuur- en recreatiewaarden_ _worden aangetast)_ en vooral de leefbaarheid voor de inwoners. De compensatie vindt wat ons betreft plaats langs die drie lijnen, waarbij we ter illustratie noemen waarover afspraken moeten worden gemaakt:
`o` _Het gebied:_ Een toekomstgerichte opwaardering van het dan nog resterende buitengebied, door bijvoorbeeld:
- Versterking OeR-IJ
- Ontwikkeling van de Kil-zone.
- Versterken en ontwikkelen biologische en kleinschalige landbouw in Wijkermeerpolder aansluitend op Heerenboeren / Rijk van Rorik / de groene Amsterdammer.
`o` _De verbinding met de stad:_ Beter kunnen benutten van het resterende buitengebied door ontwikkeling van de stedelijke randen, bijvoorbeeld:
- Park Omzoom
- Park Hoogtij en Park Nauerna
- Velsen Noord + Aagtendijk + Kagerweg
- Maar ook in algemene zin de aanlooproutes en verbindingen tussen stad en land vergroenen
`o` _Bewoners/ Leefbaarheid en gezondheidscondities:_ Opzetten van een leefbaarheidsfonds waarmee de meest-geraakte bevolking zelf keuzen kan maken om de compensatie daadwerkelijk vorm te geven. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan versterking van zones in het geraakte gebied, maar ook
68 380kV NNHN Integrale Effectenanalyse d.d. 3 oktober 2025– pag.93
69 380kV planMER hoofdrapport – samenvatting d.d. 3 oktober 2025 pagina 195
70 380kV NNHN Integrale Effectenanalyse d.d. 3 oktober 2025– pag.131 en 380kV NNHN Integrale Effectenanalyse d.d. 8 augustus 2025– pag.123
39
Regioadvies pVAWOZ & 380kV NNHN
gebieden elders in de stad, die de rol van het aangetaste gebied deels kunnen overnemen.
- De ontwikkeling van een krachtig en blijvend landschappelijk raamwerk, blijvende investeringen in landschap en beheer én het instellen van adequate beschermingsregimes. Het gebied is een belangrijk uitloopgebied voor een omgeving waar de leefbaarheid ook op andere vlakken onder druk staat. Ook kwaliteiten als openheid en historische gaafheid van het landschap zijn hier schaarser dan in bijvoorbeeld de noordoostflank van de MRA. Reden om hier extra zorgvuldig te zijn bij positionering en inpassing van het station.
- Geen ruimte voor systeembatterijen of andere energetische functies bij dit station. Mogelijke toekomstige ontwikkelingen zoals uitbreiding van het station, een aanlanding, systeembatterijen en/of de vestiging van energie gerelateerde bedrijven kunnen de doodssteek zijn voor de nog resterende landschapskwaliteiten.
- Wanneer NNN wordt aangetast dient dit zo veel mogelijk gemitigeerd te worden. Waar dit niet mogelijk is, vindt compensatie plaats volgens de uitgangspunten van de OV NH2022.
- De natuurverbinding in dit gebied dient ook tijdens de werkzaamheden beschikbaar te zijn. Als de verbinding wordt aangetast, dient hier compensatie voor plaats te vinden. Het is aan de initiatiefnemer om de exacte maatvoering van de verbindingszones te bepalen en te onderzoeken of het project hieraan raakt.
- Starten van een ontwerpend onderzoek dat de volgende producten oplevert:
`o` Ruimtelijke strategische gebiedsvisie
- Beschrijft de ruimtelijk-strategische aspecten van het station in relatie tot bredere opgaven in de omgeving, zoals woningbouw, mobiliteit, energie, natuur en waterbeheer.
- Legt vast hoe deze opgaven en het station elkaar wederzijds kunnen versterken, en biedt een kader voor toekomstige ontwikkelingen in het gebied.
`o` Landschapsplan (ruimtelijke inpassing en bescherming)
- Richt zich op een hoogwaardige landschappelijke inpassing van het station, met behoud van de nog aanwezige kwaliteiten zoals openheid en historische gaafheid van het landschap.
- Ontwikkelt een krachtig en blijvend landschappelijk raamwerk, borgt blijvende investeringen in landschap en beheer, en voorziet in adequate beschermingsregimes.
`o` _Bijvoorbeeld: Onderzocht moet worden of het resterende deel van de_ _Wijkermeerpolder en de nog zichtbare structuren van het Oer-IJ kan worden_ _ontwikkeld als landschapspark, waarmee wordt bijgedragen aan waterhuishouding,_ _recreatie, cultuurhistorie, erfgoed en een gezonde leefomgeving. Daarbij kan dit park_ _tevens dienen als klimaatbuffer voor het station, waardoor grillen van_ _klimaatveranderingen beter kunnen worden opgevangen en de maatregelen voor de_ _vitale en kwetsbare infrastructuur minder ingrijpend hoeven te zijn. We zien de_ _Houtrakpolder bij A9 Zuid als voorbeeld, waar gewerkt wordt aan een breder_ _landschapsplan in samenhang met de nieuwe e-infra. Inpassing van het nieuwe_ _station wordt gecombineerd met het versterken van het landschap, de recreatieve én_ _de ecologische waarde van het gebied._
40