Brunssum, 8 december 2026
Bron laatst gecontroleerd op 20 november 2026.
Bundel - Commissie Burgerzaken van 8 december 2026
1 19:00 - Opening
2.a 19:01 - Vaststellen concept besluitenlijst d.d. 13 oktober 2026 Concept Besluitenlijst Commissie BuZa 13-10-2026
2.b 19:02 - Toezeggingenlijst (afgedaan tussen 22-09-2026 en 17-11-2026) Toezeggingen (2)
2.c 19:03 - Actieve informatieplicht en passieve informatieplicht
2.d 19:04 - Terugkoppeling vanuit verbonden partijen
3 19:05 - Raadsvoorstel Verordening Individuele Inkomenstoeslag ISD BOL 2027 RAADSVOORSTEL 202719988 Verordening Individuele Inkomenstoeslag ISD BOL 2027 ~~Raadsvoorstel 202719988 (bijlage) Verordening Inkomenstoeslag 2027 - wijzigingen in~~ ~~rood~~ ~~Raads~~ voorstel 202719988 (bijlage) Verordening Inkomenstoeslag 2027
4 19:30 - Raadsvoorstel 2e BeRap 2026 ISD BOL RAADSVOORSTEL 202709481 2e BeRap 2026 ISD BOL ~~Raadsvoorstel 202709481 (bijlage) 2e BeRap 2026 ISD~~ BOL ~~Raadsvoorstel 202709481 (bijlage) 30e BW 2e Berap 2026~~ ISD-BOL
5 19:50 - Raadsvoorstel Meerjarenbeleidsplan ISD BOL 2027-2030 RAADSVOORSTEL 202703948 Meerjarenbeleidsplan ISD BOL 2027-2030 ~~Raadsvoorstel 202703948 (bijlage) Advies Meerjarenbeleidsplan ISD BOL~~ 2027-2030 ~~Raadsvoorstel 202703948 (bijlage) Beantwoording vragen SMO-raad incl. reactie gem~~ eente ~~Raadsvoorstel 202703948 (bijlage) Meerjarenbeleidsplan ISD BOL 2027-2030~~
6 20:00 - Raadsvoorstel 2e Begrotingswijziging GR WOZL RAADSVOORSTEL 202722246 2e begrotingswijziging GR WOZL 2026 ~~Raadsvoorstel 202722246 (bijlage) 2de begrotingswijziging 2026 GR~~ WOZL ~~Raadsvoorstel 202722246 (bijlage) 31e begrotingswijziging 2026 Gemeente~~ Brunssum inzake GR ~~WOZL-WSP~~ ~~Raadsvoorst~~ el 202722246 (bijlage) Factsheet 2de begrotingswijziging 2026 GR WOZL ~~Raadsvoorstel 202722246 (bijlage) Financiele tabel 2e BW 2026 WOZL-WSP~~ ~~Raadsvoorstel 202722246 (bijlage) Uitgaande brief zienswijze gemeente Bru~~ nssum 2e ~~Begrotingswijziging 2026~~
7 20:20 - Raadsvoorstel 2e Begrotingswijziging GR WSP RAADSVOORSTEL 202722255 2e begrotingswijziging GR WSP 2026 ~~Raadsvoorstel 202722255 (bijlage) 2de begrotingswijziging 2026 W~~ SP ~~Raadsvoorstel 202722255 (bijlage) 31e begrotingswijziging 2026 Geme~~ ente Brunssum inzake GR ~~WOZL-WSP 2e begr wijz 2026~~ ~~Raadsvoorstel 202722255 (bij~~ lage) Factsheet 2de begrotingswijziging 2026 GR WSP ~~Raadsvoorstel 202722255 (bijlage) Financiele tabel 2e BW 2026 WOZL-WSP~~ ~~Raadsvoorstel 202722255 (bijlage) Zienswijze inzake 2e begrotingswijzigin~~ g 2026 GR WSP
8 20:40 - Raadsvoorstel AWACS-Leefbaarheidsfonds RAADSVOORSTEL 202646790 Bestedingsrichting Leefbaarheidsfonds AWACS ~~Raadsvoorstel 202646790 (bijlage) Bestuurlijke overeenkomst Ministerie van~~ ~~Defensie-Beekdaelen-Brunssum - getekend op 7 februari 2025~~
9 21:05 - Sluiting
BESLUITENLIJST
VAN DE
OPENBARE VERGADERING
VAN DE RAADSCOMMISSIE BURGERZAKEN
VAN DE GEMEENTE BRUNSSUM
GEHOUDEN OP
DINSDAG 13 OKTOBER 2026 OM 19.00 UUR
IN DE BURGEMEESTER QUINTZAAL
Pagina 1 van 3
_Besluitenlijst van de vergadering van de raadscommissie Burgerzaken van 13 oktober 2026_
Besluitenlijst van de openbare vergadering van de raadscommissie Burgerzaken, gehouden op dinsdag 13 oktober 2026 om 19:00 uur in de Burgemeester Quintzaal.
_Van deze vergadering zijn geluidsopnamen beschikbaar via:_ Agenda Brunssum - Commissie Burgerzaken dinsdag 13 oktober 2026 19:00 - 20:06 - iBabs Publieksportaal
AANWEZIG COMMISSIE BURGERZAKEN:
Voorzitter: Dhr. Theunissen (VVD Brunssum)
Burger-commissieleden: Mw. Schreijen (VVD Brunssum) Mw. Hallingse (LBL) Dhr. Van Goor (PvdA) Mw. Brekelmans (BBB Lijst Palmen) Mw. Arts-Robeerts (PAK) Dhr. Peters (Lijst Borger) Mw. Gulpen (VVD Brunssum) Raadsleden: Dhr. Zeedzen (Lijst Borger) Mw. Sabah-Carta (PvdA) Dhr. Drenth (LBL) Dhr. Snackers (BBB Lijst Palmen) Dhr. Dautzenberg (PAK) Collegeleden: Mw. Brüning en Mw. Hermans Notulist (plv. griffier): Mw. Tummers Ambtelijke ondersteuning: Dhr. Peters Externe ondersteuning: Mw. Heuts Participanten: Afwezig met afmelding:
Agendapunt 1: Opening De voorzitter opent de vergadering om 19.00 uur.
Agendapunt 2.a: Vaststellen concept besluitenlijst d.d. 1 september 2026 De besluitenlijst van de commissie Burgerzaken van 1 september 2026 wordt ongewijzigd vastgesteld.
Agendapunt 2.b: Toezeggingenlijst (afgedaan tussen 25-08-2026 en 22-09-2026) Geen opmerkingen.
Agendapunt 2.c: Actieve informatieplicht en passieve informatieplicht In het kader van de actieve informatieplicht zijn er geen opmerkingen. In het kader van de passieve informatieplicht zijn er geen opmerkingen.
Agendapunt 2.d: Terugkoppeling vanuit verbonden partijen Er is geen terugkoppeling vanuit de verbonden partijen.
Agendapunt 3: Raadsvoorstel Centrumregeling Bureau Leren en Doorstromen Het woord wordt gegeven aan portefeuillehouder mw. Hermans, ambtelijk ondersteund door dhr. Peters.
De commissie adviseert unaniem voor behandeling in de raad van het raadsvoorstel/besluit: De commissie adviseert unaniem het voorstel als akkoordstuk te behandelen in de raadsvergadering van 3 november 2026.
Pagina 2 van 3
_Besluitenlijst van de vergadering van de raadscommissie Burgerzaken van 13 oktober 2026_
Agendapunt 4: Raadsvoorstel Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ ISD BOL 2026 Het woord wordt gegeven aan portefeuillehouder mw. Brüning, ambtelijk ondersteund door dhr. Peters en extern ondersteund door mw. Heuts.
De commissie adviseert unaniem voor behandeling in de raad van het raadsvoorstel/besluit: De commissie adviseert unaniem het voorstel als akkoordstuk te behandelen in de raadsvergadering van 3 november 2026.
Agendapunt 5: Sluiting De voorzitter sluit de vergadering om 19:40 uur.
Pagina 3 van 3
_Besluitenlijst van de vergadering van de raadscommissie Burgerzaken van 13 oktober 2026_
| Onderwerp | Datum toezegging | Nummer | Portefeuillehouder | Datum reactie | Afgedaan |
|---|---|---|---|---|---|
| Toezegging 8 - Financiële ondersteuning lokale politieke partijen | 27-10-2026 | 8 | Van der Rijt | 28-10-2026 | Ja |
| Toezegging 7 - Raadsinformatiebrief cijfers kosten programma sociaal domein | 23-06-2026 | 7 | Van Dijk | 27-10-2026 | Ja |
| Start bouw na gesprekken verenigingen | 17-09-2024 | 40 | Janssen | 26-10-2026 | Ja |
Raadsvoorstel
Collegeverg. d.d.: 27 oktober 2026 Zaaknummer: 202719988 Afdeling opsteller: Maatschappelijke ontwikkeling Bereikbaar onder: +31455278665, theo.peters@brunssum.nl Portefeuillehouder: Merle Brüning Raadsvergadering d.d.: 15 december 2026 Uiterlijke datum: Niet van toepassing
Aan de raad,
1. Onderwerp Verordening Individuele Inkomenstoeslag ISD BOL 2027
2. Uitgangssituatie (WAAROM?) a. Aanleiding Vanaf 1 januari 2027 ontstaat de wettelijke mogelijkheid om Individuele Inkomenstoeslag (IIT) naast het aanvraagproces ook ambtshalve toe te kennen. Aanvankelijk werd door de VNG en Divosa aangegeven dat, als er geen inhoudelijke wijzigingen m.b.t. tot de bedragen of percentages zouden zijn, volstaan kon worden met het enkel aanpassen van de beleidsregels. In het recente Webinar van woensdag 30 september jl. werd deze visie echter bijgesteld. Strekking van het verhaal is dat aanpassing van de verordening toch noodzakelijk is om de ambtshalve verstrekkingen mogelijk te maken.
b. Huidige situatie/probleemstelling De BOL-gemeenten hebben al eerder, bij DB besluit van 8 april 2026, besloten om vanaf 2027 van start te gaan met proactieve dienstverlening in brede zin. De doelstelling van een proactieve dienstverlening is om inwoners te ontlasten bij het aanvragen van minimaregelingen. Door ondersteuning en informatie actief aan te bieden, hoeven inwoners minder zelf uit te zoeken of stappen te ondernemen. Hierdoor wordt het niet-gebruik van regelingen verminderd en wordt het aanvraagproces eenvoudiger en toegankelijker gemaakt.
Dit DB-besluit bevatte daarnaast expliciet een visie ter zake de ambtshalve verstrekking van de IIT. Door de instemming met voornoemd DB-besluit en het voorstel proactieve dienstverlening was ISD BOL in de veronderstelling dat de keuze voor het al dan niet invoeren van de ambtshalve IIT een feit was. De instemming van dat besluit is daarom meegenomen bij de overwegingen om de IIT verordening aan te gaan passen.
3. Gewenste situatie (WAT?)
- Wat willen we bereiken? Een aangepaste IIT-verordening waarmee ISD BOL de ITT ambtshalve kan verstrekken, zoals bedoeld in de Wet proactieve dienstverlening SZW. Tevens wordt hiermee tegemoetgekomen aan het DB besluit van 8 april 2026 om vanaf 2027 van start te gaan met proactieve dienstverlening in brede zin.
- Kaders
1. eerdere besluitvorming (BBV nr. ) Niet aan de orde.
2. traject tot dusverre DB ISD BOL: 14 oktober 2026 Collegevergadering: 27 oktober; Presidium: 17 november; Commissie Buza: 1 of 8 december;
3. rol/ bevoegdheden college van B en W
1
De beleidsbepalende bevoegdheid ligt bij de gemeente Brunssum. De verordeningen die op grond van de Participatiewet moeten worden vastgesteld, worden door ISD BOL voorbereid maar moeten derhalve door de gemeenteraad van Brunssum worden vastgesteld. ISD BOL heeft de IIT-Verordening voorbereid, en heeft deze via het Dagelijks Bestuur aan het college van B&W aangeboden. 4. algemene beleidskaders (landelijk/ provinciaal/ lokaal)
- Participatiewet;
- Participatiewet in Balans.
5. past het voorstel in de strategische visie/ relatie met uitvoeringsagenda? Niet aan de orde.
6. relatie met programmabegroting/ financiële gevolgen Niet aan de orde.
- Argumenten en overwegingen Daar het advies van de VNG eerder was dat de verordening niet hoefde te worden aangepast en ze recentelijk dat advies pas hebben bijgesteld, kunnen niet alle gemeenten deze verordening nog tijdig (voor 1-1-2027) vast laten stellen door hun raden. Binnen Parkstad is geïnventariseerd dat dit mogelijk niet tijdig meer zal gaan lukken in Landgraaf en in Kompas. In de overige gemeenten (w.o. Brunssum) zou dit wel nog mogelijk zijn.
Gevolg hiervan is dat ISD BOL niet vooruit kan lopen op een nog niet bekendgemaakte wijzigingsverordening. Een besluit treedt niet in werking voordat het is bekendgemaakt. Dat geldt ook voor een verordening of wijzigingsverordening. ISD BOL kan vanaf 1 januari 2027 daarom alleen ambtshalve beschikken als de huidige verordening daarvoor voldoende beoordelingsregels en geen belemmerende bepalingen bevat. In onze vigerende verordening vormen met name de definitie van peildatum (“datum waarop de persoon aanvraagt”) en artikel 5 lid 3 (“situatie op aanvraagdatum”) een probleem. Bij een ambtshalve toekenning ontbreken die data. De bestaande verordening biedt dan geen duidelijk aanknopingspunt voor de referteperiode, vermogenstoets en hoogte. Consequentie daarvan is dat ISD BOL moet wachten met feitelijke ambtshalve besluiten totdat de wijzigingsverordening is vastgesteld en bekendgemaakt.
Gelet hierop wordt de gemeenteraad verzocht om vaststelling van deze verordening (IIT) naar voren te halen en z.s.m. te laten vast te stellen en niet te laten liggen totdat de overige (participatie) verordening(en) worden vastgesteld.
- Opties en keuze De wettelijke regeling is voldoende als grondslag om de IIT vanaf 1 januari 2027 ambtshalve te verlenen. Artikel 36, eerste lid, Participatiewet bepaalt vanaf die datum uitdrukkelijk dat het bestuur de individuele inkomenstoeslag ambtshalve of op aanvraag kan verlenen. De wet maakt de ambtshalve route dus rechtstreeks mogelijk. Echter gelijktijdige aanpassing van de verordening wordt uitdrukkelijk aanbevolen.
- Financiën Naar verwachting zal het ambtshalve toekennen tot slechts enkele nieuwe toekenningen leiden. De kosten worden gedekt uit het budget voor Maatschappelijke Participatie (630003/441101).
4. Bijlagen:
- 202720474: Verordening Individuele Inkomenstoeslag ISD BOL 2027;
- 202720475: Verordening Individuele Inkomenstoeslag ISD BOL 2027 met in het rood de aanpassingen;
Het college van burgemeester en wethouders,
Burgemeester Secretaris
2
3
Raadsbesluit
Afdeling: Maatschappelijke ontwikkeling Registratiekenmerk: 202719988
De raad van de gemeente Brunssum,
Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 27 oktober 2026, afdeling Maatschappelijke ontwikkeling;
Besluit: 1.De Verordening Individuele Inkomenstoeslag ISD BOL 2027 vast te stellen; 2.De Verordening Individuele Inkomenstoeslag ISD BOL 2023 per 1 januari 2027 in te trekken.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 15 december 2026
De Raad voornoemd,
Voorzitter Griffier
4
Verordening Individuele inkomenstoeslag ISD BOL 2027
De raad van de gemeente <>;
Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van <>, met overneming van
de daarin vermelde motieven;
gelet op artikel 8, eerste lid, aanhef en onderdeel b, tweede lid van de
Participatiewet
B E S L U I T:
-In te trekken de: Verordening Individuele Inkomenstoeslag ISD BOL 2023
-vast te stellen de: Verordening Individuele Inkomenstoeslag ISD BOL 2027
Artikel 1 Begrippen
In deze verordening wordt verstaan onder:
a. Inkomen: totaal van inkomen, bedoeld in artikel 32 van de Participatiewet en de
algemene bijstand;
b. Dagelijks Bestuur: Dagelijks Bestuur van de Intergemeentelijke sociale dienst
Brunssum en Landgraaf
c. Peildatum: datum waarop een persoon individuele inkomenstoeslag aanvraagt of
bij ambtshalve verlening, de datum waarop het Dagelijks Bestuur vaststelt dat de
persoon voor individuele inkomenstoeslag in aanmerking komt.
d. Referteperiode: periode van 3 jaar voorafgaand aan de peildatum;
e. In deze verordening wordt verstaan onder het in aanmerking te nemen vermogen:
het vermogen zoals bedoeld in artikel 34 van de wet.
f. Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en die niet nader worden
omschreven hebben dezelfde betekenis als in de Participatiewet de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ), het Besluit bijstandverlening
zelfstandigen 2004 (Bbz 2004), de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en de
Gemeentewet.
Artikel 2 Verlening
1.De individuele inkomenstoeslag kan, overeenkomstig artikel 36, eerste lid, van de
PW, ambtshalve of op aanvraag worden verleend.
2.Een aanvraag wordt ingediend middels een door het Dagelijks Bestuur vastgesteld
formulier.
Artikel 3 Langdurig laag inkomen
1
Pagina 2/8
1.Een persoon heeft een langdurig laag inkomen als bedoeld in artikel 36, eerste
lid, van de Participatiewet als gedurende de referteperiode het in aanmerking te
nemen inkomen niet hoger is dan 100% van de toepasselijke bijstandsnorm.
2.Onder laag inkomen zoals bedoeld in het eerste lid wordt verstaan de geldende
bijstandsnorm van het betreffende beoordelingsjaar.
Artikel 4 Recht op individuele inkomenstoeslag
1. Recht op de individuele inkomenstoeslag op grond van de wet en deze
verordening heeft de belanghebbende die:
a. langdurig een laag inkomen heeft;
b. in de referteperiode voorafgaand aan de peildatum geen in aanmerking te nemen
vermogen, zoals bedoeld in art 34 van de Participatiewet.
c. geen zicht heeft op inkomensverbetering.
2. Het Dagelijks Bestuur stelt bij nadere regeling vast aan welke aanvullende
voorwaarden voldaan moet worden om in aanmerking te komen voor de
individuele inkomenstoeslag.
Artikel 5 Hoogte individuele inkomenstoeslag
1. Een individuele inkomenstoeslag bedraagt per kalenderjaar (bedragen 2026):
a. € 475 voor een alleenstaande;
b. € 547 voor een alleenstaande ouder;
c. € 336 voor een gehuwde;
2. Als één van de gehuwden is uitgesloten van het recht op individuele
inkomenstoeslag ingevolge de artikelen 11 of 13, eerste lid, van de Participatiewet,
kan de rechthebbende echtgenoot in aanmerking komen voor een individuele
inkomenstoeslag naar de hoogte die voor hem als alleenstaande of alleenstaande
ouder zou gelden.
3. Voor toepassing van het eerste en tweede lid is de situatie op de peildatum
bepalend.
4. De bedragen genoemd in het eerste lid worden jaarlijks geïndexeerd overeen
komstig de ontwikkelingen van de consumentenprijsindex volgens het Centraal
Bureau voor de Statistiek. De bedragen worden naar boven afgerond op hele euro’s.
5. De individuele inkomenstoeslag wordt in één keer uitbetaald.
Artikel 6 Inwerkingtreding en citeertitel
1. Deze verordening treedt in werking op 1 januari 2027 onder gelijktijdige
intrekking van de verordening Individuele inkomenstoeslag ISD BOL 2023.
2. Deze verordening wordt aangehaald als: Verordening individuele
inkomenstoeslag ISD BOL 2027.
Pagina 3/8
Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van < >.
De raad van de gemeente < >
De griffier, De voorzitter,
Pagina 4/8
Toelichting
_Algemeen_
Aan de bijstand ligt het uitgangspunt ten grondslag dat het normbedrag, bedoeld
ter voorziening in de algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan met inbegrip
van een component reservering, in beginsel toereikend is. Toch kan de financiële
positie van mensen die langdurig op een minimuminkomen zijn aangewezen onder
druk komen te staan als er na verloop van tijd geen enkel perspectief lijkt te zijn om
door inkomen uit arbeid het inkomen te verhogen. Om die reden is bij de invoering
van de Wet werk en bijstand (hierna: WWB) in 2004 de langdurigheidstoeslag in het
leven geroepen. Sinds 1 januari 2009 is de langdurigheidstoeslag gedecentraliseerd.
Ook is de langdurigheidstoeslag sinds die datum een bijzondere vorm van
(categoriale) bijzondere bijstand. Per 1 januari 2015 vervangt de individuele
inkomenstoeslag de langdurigheidstoeslag. Sindsdien is het verlenen van de toeslag
geen gebonden bevoegdheid meer, maar een discretionaire bevoegdheid. Dit
betekent dat het Dagelijks Bestuur een individuele inkomenstoeslag kan verlenen
als een persoon voldoet aan de voorwaarden daarvoor. Het Dagelijks Bestuur kan in
beleidsregels aangeven welke groepen niet in aanmerking komen voor individuele
inkomenstoeslag en in welke gevallen personen uitzicht hebben op
inkomensverbetering. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan personen aan
wie in de referteperiode een maatregel is opgelegd wegens een schending van een
arbeidsverplichting of een re-integratieverplichting of aan personen die uit 's Rijks
kas bekostigd onderwijs volgen.
_Vast te leggen regels in verordening_
De individuele inkomenstoeslag is niet gerelateerd aan bepaalde kosten. Het is een
inkomensondersteunende maatregel voor bepaalde personen die langdurig een laag
inkomen hebben en daarbij, gelet op de omstandigheden van die persoon, geen
uitzicht hebben op inkomensverbetering (artikel 36, eerste lid, van de
Participatiewet). Bij verordening moeten regels vastgesteld worden over het verlenen
van een individuele inkomenstoeslag als bedoeld in artikel 36 van de
Participatiewet. Deze regels moeten in ieder geval betrekking hebben op de wijze
waarop invulling wordt gegeven aan de begrippen ‘langdurig’ en ‘laag inkomen’. Op
grond van deze verordening is geen sprake van een laag inkomen bij een inkomen
hoger dan 100% van de toepasselijke bijstandsnorm. Daarnaast moet bij
verordening de hoogte van de individuele inkomenstoeslag bepaald worden. Het
Dagelijks Bestuur kan in (wet interpreterende) beleidsregels aangeven wanneer
sprake is van 'geen uitzicht op inkomensverbetering'. Gelet op de tekst van artikel
8, tweede lid, van de Participatiewet hoeft dit criterium niet te worden vastgelegd in
de verordening. Bij de beoordeling van het criterium 'geen uitzicht op
inkomensverbetering' moet het college rekening houden met de omstandigheden
Pagina 5/8
van de persoon. In artikel 36, tweede lid, van de Participatiewet is bepaald dat tot
die omstandigheden in ieder geval worden gerekend:
- de krachten en bekwaamheden van de persoon, en
- de inspanningen die de persoon heeft verricht om tot inkomensverbetering te
komen.
Artikelsgewijze toelichting
Enkel die bepalingen die nadere toelichting behoeven worden hier behandeld.
Artikel 1 Begrippen
Begrippen die al zijn omschreven in de Participatiewet, Algemene wet bestuursrecht
(hierna: Awb) of de Gemeentewet worden niet afzonderlijk gedefinieerd in deze
verordening. Deze zijn vanzelfsprekend van toepassing op deze verordening.
_Inkomen_
Met inkomen wordt bedoeld het inkomen zoals bedoeld in artikel 32 van de
Participatiewet. In afwijking hiervan wordt algemene bijstand voor de beoordeling
van het recht op individuele inkomenstoeslag ook in aanmerking genomen als
inkomen. Bijzondere bijstand kan niet als inkomen in aanmerking worden genomen.
Aangezien individuele inkomenstoeslag een vorm van bijzondere bijstand is, is het
niet nodig expliciet te bepalen dat een eerder verstrekte individuele
inkomenstoeslag buiten beschouwing moet worden gelaten bij de vaststelling van
het inkomen. Het wordt niet wenselijk geacht een eerder verstrekte individuele
inkomenstoeslag in aanmerking te nemen als inkomen, omdat dit het ongewenst
effect kan hebben dat een persoon geen recht op een individuele inkomenstoeslag
heeft omdat hij een te hoog inkomen heeft gehad in de referteperiode vanwege een
eerder verstrekte toeslag.
_Peildatum_
De peildatum is de datum waartegen een persoon individuele inkomenstoeslag
aanvraagt (artikel 1 van deze verordening) dan wel de datum waarop het dagelijks
bestuur vaststelt dat de persoon voor individuele inkomenstoeslag in aanmerking
komt. Het gaat om de datum waarop een persoon langdurig een laag inkomen
heeft, geen in aanmerking te nemen vermogen heeft als bedoeld in artikel 34 van
de Participatiewet en, gelet op de omstandigheden van die persoon, geen uitzicht
op inkomensverbetering heeft. De peildatum komt meestal overeen met de
aanvraagdatum. De peildatum kan in beginsel niet liggen vóór de dag waarop een
persoon zich heeft gemeld om individuele inkomenstoeslag aan te vragen, tenzij
sprake is van bijzondere omstandigheden. Dit volgt uit artikel 44, eerste lid, van de
Participatiewet en de jurisprudentie rondom artikel 44 van de Participatiewet.
Pagina 6/8
_Referteperiode_
Verder is bepaald wat onder de referteperiode moet worden verstaan: een periode
van 36 maanden voorafgaand aan de peildatum. Zie ook de toelichting bij artikel 3
onder ‘Langdurig’.
Artikel 2 Verlening
De Participatiewet in balans heeft artikel 36, eerste lid, van de Participatiewet
dusdanig gewijzigd dat het bestuur aan een persoon ook ambtshalve een
individuele inkomenstoeslag kan verlenen. Voorheen was de individuele
inkomenstoeslag alleen op aanvraag verkrijgbaar. Het eerste lid maakt duidelijk dat
het bestuur de bevoegdheid heeft om zowel ambtshalve als op aanvraag tot
verlening over te gaan, maar verandert niets aan datgene dat al in de wet is
geregeld.
Het tweede lid bepaalt dat de aanvraag moet worden ingediend met een door het
bestuur vastgesteld formulier. Het gaat dan om een schriftelijke aanvraag (artikel
4:1 van de Awb) die wordt ondertekend door de aanvrager en ten minste de naam
en het adres van de aanvrager bevat, de dagtekening en een aanduiding van de
beschikking die wordt gevraagd (artikel 4:2, eerste lid, van de Awb). De aanvrager
verschaft ook de gegevens en bescheiden die voor de beslissing op de aanvraag
nodig zijn en waarover hij redelijkerwijs de beschikking kan krijgen (artikel 4:2,
tweede lid, van de Awb). Het verplichte gebruik van een aanvraagformulier zorgt
voor een efficiëntere afhandeling van aanvragen en voorkomt dat noodzakelijke
gegevens voor de beoordeling van het recht op de individuele inkomenstoeslag bij
de aanvraag ontbreken. Daarmee wordt de aanvrager ontlast.
Artikel 3 Langdurig laag inkomen
Van belang bij het bepalen wat een langdurig laag inkomen is, is wat onder
‘langdurig’ en onder ‘laag’ wordt verstaan.
_Langdurig_
De door de gemeenteraad vastgestelde langdurige periode voorafgaand aan de
peildatum, wordt aangeduid als referteperiode. De referteperiode is vastgesteld in
artikel 1 van deze verordening.
_Laag inkomen_
Een inkomen is laag als het niet hoger is dan 100% van de toepasselijke
bijstandsnorm op basis van de kostendelersnorm.
Pagina 7/8
De vraag of het inkomen van een persoon gedurende de referteperiode niet hoger is
dan het langdurig lage inkomen van 100% van de toepasselijke bijstandsnorm, zal
niet al te rigide mogen worden beoordeeld. Een marginale overschrijding van dit
lage inkomen moet worden genegeerd. Gaat het inkomen van een persoon
gedurende (een deel van) de referteperiode de toepasselijke bijstandsnorm
maandelijks met ongeveer € 5 of meer te boven, dan is geen sprake meer van een
marginale overschrijding van de bijstandsnorm die niet aan toekenning van een
individuele inkomenstoeslag in de weg staat. Er is immers geen sprake van een
incidentele geringe overschrijding van de bijstandsnorm of van te verwaarlozen
bedragen van enkele eurocenten.
Artikel 4 Recht op individuele inkomenstoeslag
Eerste lid (ad b)
Er wordt voor wat betreft de vermogensbepaling in het kader van het recht op de
individuele inkomenstoeslag wordt uitgegaan van de peildatum.
Eerste lid (ad c)
De wettelijke toelichting geeft als voorbeeld van aanvragers die zicht hebben op
inkomensverbetering: studenten met een uitkering op grond van de WSF. Deze
doelgroep heeft vanwege het volgen van hun studie zicht op inkomensverbetering
(zij kunnen in staat worden geacht na hun opleiding een zekere
inkomensverbetering te bereiken) en hebben derhalve geen recht op de individuele
inkomenstoeslag.
Tweede lid
In de beleidsregel individuele inkomenstoeslag zijn aanvullende voorwaarden
opgenomen waaraan voldaan moet worden om in aanmerking te komen voor
de individuele inkomenstoeslag.
Artikel 5 Hoogte individuele inkomenstoeslag
Hoogte bedragen per 1-1-23 eensluidend vastgesteld binnen Parkstad.
Bij de hoogte van de individuele inkomenstoeslag wordt onderscheid gemaakt
tussen een alleenstaande, een alleenstaande ouder en gehuwden.
_Gehuwden_
Bij gehuwden moet in het oog worden gehouden dat het recht op individuele
inkomenstoeslag de gehuwden gezamenlijk toekomt. Worden personen op de
peildatum als gehuwden aangemerkt, dan moeten beide gehuwden voldoen aan de
voorwaarden van artikel 36, eerste lid, van de Participatiewet. Voldoet een van hen
Pagina 8/8
niet aan deze voorwaarden, dan bestaat voor beiden geen recht op individuele
inkomenstoeslag (CRvB 13-07-2010, nr. 08/2345 WWB,
ECLI:NL:CRVB:2010:BN2529).
Is een van de echtgenoten uitgesloten van het recht op individuele
inkomenstoeslag, anders dan vanwege het niet voldoen aan de voorwaarden van
artikel 36, eerste lid, van de Participatiewet, dan komt de rechthebbende partner
wel in aanmerking voor een individuele inkomenstoeslag. Het gaat hier om een
partner die op een van de in artikelen 11 of 13, eerste lid, van de Participatiewet
genoemde gronden geen recht heeft op bijstand. Als slechts een partner recht heeft
op individuele inkomenstoeslag, komt deze rechthebbende partner in aanmerking
voor een individuele inkomenstoeslag naar de hoogte die voor hem als
alleenstaande of alleenstaande ouder zou gelden. Dat is geregeld in het tweede lid.
_Indexering_
In het vijfde lid is een indexeringsbepaling opgenomen. Deze bepaling voorkomt
dat de verordening telkens opnieuw moet worden vastgesteld, enkel voor indexatie
van de bedragen. Het is van belang de nieuwe bedragen (na indexatie) duidelijk te
communiceren.
Verordening Individuele inkomenstoeslag ISD BOL 2027
De raad van de gemeente Brunssum;
Gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 27 oktober 2026, met
overneming van de daarin vermelde motieven;
gelet op artikel 8, eerste lid, aanhef en onderdeel b, tweede lid van de
Participatiewet
B E S L U I T:
-In te trekken de: Verordening Individuele Inkomenstoeslag ISD BOL 2023
-vast te stellen de: Verordening Individuele Inkomenstoeslag ISD BOL 2027
Artikel 1 Begrippen
In deze verordening wordt verstaan onder:
a. Inkomen: totaal van inkomen, bedoeld in artikel 32 van de Participatiewet en de
algemene bijstand;
b. Dagelijks Bestuur: Dagelijks Bestuur van de Intergemeentelijke sociale dienst
Brunssum en Landgraaf
c. Peildatum: datum waarop een persoon individuele inkomenstoeslag aanvraagt of
bij ambtshalve verlening, de datum waarop het Dagelijks Bestuur vaststelt dat de
persoon voor individuele inkomenstoeslag in aanmerking komt.
d. Referteperiode: periode van 3 jaar voorafgaand aan de peildatum;
e. In deze verordening wordt verstaan onder het in aanmerking te nemen vermogen:
het vermogen zoals bedoeld in artikel 34 van de wet.
f. Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en die niet nader worden
omschreven hebben dezelfde betekenis als in de Participatiewet de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze
werknemers (IOAW), de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk
arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ), het Besluit bijstandverlening
zelfstandigen 2004 (Bbz 2004), de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en de
Gemeentewet.
Artikel 2 Verlening
1.De individuele inkomenstoeslag kan, overeenkomstig artikel 36, eerste lid, van de
PW, ambtshalve of op aanvraag worden verleend.
2.Een aanvraag wordt ingediend middels een door het Dagelijks Bestuur vastgesteld
formulier.
1
Pagina 2/8
Artikel 3 Langdurig laag inkomen
1.Een persoon heeft een langdurig laag inkomen als bedoeld in artikel 36, eerste
lid, van de Participatiewet als gedurende de referteperiode het in aanmerking te
nemen inkomen niet hoger is dan 100% van de toepasselijke bijstandsnorm.
2.Onder laag inkomen zoals bedoeld in het eerste lid wordt verstaan de geldende
bijstandsnorm van het betreffende beoordelingsjaar.
Artikel 4 Recht op individuele inkomenstoeslag
1. Recht op de individuele inkomenstoeslag op grond van de wet en deze
verordening heeft de belanghebbende die:
a. langdurig een laag inkomen heeft;
b. in de referteperiode voorafgaand aan de peildatum geen in aanmerking te nemen
vermogen, zoals bedoeld in art 34 van de Participatiewet.
c. geen zicht heeft op inkomensverbetering.
2. Het Dagelijks Bestuur stelt bij nadere regeling vast aan welke aanvullende
voorwaarden voldaan moet worden om in aanmerking te komen voor de
individuele inkomenstoeslag.
Artikel 5 Hoogte individuele inkomenstoeslag
1. Een individuele inkomenstoeslag bedraagt per kalenderjaar (bedragen 2026):
a. € 475 voor een alleenstaande;
b. € 547 voor een alleenstaande ouder;
c. € 336 voor een gehuwde;
2. Als één van de gehuwden is uitgesloten van het recht op individuele
inkomenstoeslag ingevolge de artikelen 11 of 13, eerste lid, van de Participatiewet,
kan de rechthebbende echtgenoot in aanmerking komen voor een individuele
inkomenstoeslag naar de hoogte die voor hem als alleenstaande of alleenstaande
ouder zou gelden.
3. Voor toepassing van het eerste en tweede lid is de situatie op de peildatum
bepalend.
4. De bedragen genoemd in het eerste lid worden jaarlijks geïndexeerd overeen
komstig de ontwikkelingen van de consumentenprijsindex volgens het Centraal
Bureau voor de Statistiek. De bedragen worden naar boven afgerond op hele euro’s.
5. De individuele inkomenstoeslag wordt in één keer uitbetaald.
Pagina 3/8
Artikel 6 Inwerkingtreding en citeertitel
1. Deze verordening treedt in werking op 1 januari 2027 onder gelijktijdige
intrekking van de verordening Individuele inkomenstoeslag ISD BOL 2023.
2. Deze verordening wordt aangehaald als: Verordening individuele
inkomenstoeslag ISD BOL 2027.
Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 15 december 2026.
De raad van de gemeente Brunssum
De griffier, De voorzitter,
Pagina 4/8
Toelichting
_Algemeen_
Aan de bijstand ligt het uitgangspunt ten grondslag dat het normbedrag, bedoeld
ter voorziening in de algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan met inbegrip
van een component reservering, in beginsel toereikend is. Toch kan de financiële
positie van mensen die langdurig op een minimuminkomen zijn aangewezen onder
druk komen te staan als er na verloop van tijd geen enkel perspectief lijkt te zijn om
door inkomen uit arbeid het inkomen te verhogen. Om die reden is bij de invoering
van de Wet werk en bijstand (hierna: WWB) in 2004 de langdurigheidstoeslag in het
leven geroepen. Sinds 1 januari 2009 is de langdurigheidstoeslag gedecentraliseerd.
Ook is de langdurigheidstoeslag sinds die datum een bijzondere vorm van
(categoriale) bijzondere bijstand. Per 1 januari 2015 vervangt de individuele
inkomenstoeslag de langdurigheidstoeslag. Sindsdien is het verlenen van de toeslag
geen gebonden bevoegdheid meer, maar een discretionaire bevoegdheid. Dit
betekent dat het Dagelijks Bestuur een individuele inkomenstoeslag kan verlenen
als een persoon voldoet aan de voorwaarden daarvoor. Het Dagelijks Bestuur kan in
beleidsregels aangeven welke groepen niet in aanmerking komen voor individuele
inkomenstoeslag en in welke gevallen personen uitzicht hebben op
inkomensverbetering. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan personen aan
wie in de referteperiode een maatregel is opgelegd wegens een schending van een
arbeidsverplichting of een re-integratieverplichting of aan personen die uit 's Rijks
kas bekostigd onderwijs volgen.
_Vast te leggen regels in verordening_
De individuele inkomenstoeslag is niet gerelateerd aan bepaalde kosten. Het is een
inkomensondersteunende maatregel voor bepaalde personen die langdurig een laag
inkomen hebben en daarbij, gelet op de omstandigheden van die persoon, geen
uitzicht hebben op inkomensverbetering (artikel 36, eerste lid, van de
Participatiewet). Bij verordening moeten regels vastgesteld worden over het verlenen
van een individuele inkomenstoeslag als bedoeld in artikel 36 van de
Participatiewet. Deze regels moeten in ieder geval betrekking hebben op de wijze
waarop invulling wordt gegeven aan de begrippen ‘langdurig’ en ‘laag inkomen’. Op
grond van deze verordening is geen sprake van een laag inkomen bij een inkomen
hoger dan 100% van de toepasselijke bijstandsnorm. Daarnaast moet bij
verordening de hoogte van de individuele inkomenstoeslag bepaald worden. Het
Dagelijks Bestuur kan in (wet interpreterende) beleidsregels aangeven wanneer
sprake is van 'geen uitzicht op inkomensverbetering'. Gelet op de tekst van artikel
8, tweede lid, van de Participatiewet hoeft dit criterium niet te worden vastgelegd in
de verordening. Bij de beoordeling van het criterium 'geen uitzicht op
inkomensverbetering' moet het college rekening houden met de omstandigheden
Pagina 5/8
van de persoon. In artikel 36, tweede lid, van de Participatiewet is bepaald dat tot
die omstandigheden in ieder geval worden gerekend:
- de krachten en bekwaamheden van de persoon, en
- de inspanningen die de persoon heeft verricht om tot inkomensverbetering te
komen.
Artikelsgewijze toelichting
Enkel die bepalingen die nadere toelichting behoeven worden hier behandeld.
Artikel 1 Begrippen
Begrippen die al zijn omschreven in de Participatiewet, Algemene wet bestuursrecht
(hierna: Awb) of de Gemeentewet worden niet afzonderlijk gedefinieerd in deze
verordening. Deze zijn vanzelfsprekend van toepassing op deze verordening.
_Inkomen_
Met inkomen wordt bedoeld het inkomen zoals bedoeld in artikel 32 van de
Participatiewet. In afwijking hiervan wordt algemene bijstand voor de beoordeling
van het recht op individuele inkomenstoeslag ook in aanmerking genomen als
inkomen. Bijzondere bijstand kan niet als inkomen in aanmerking worden genomen.
Aangezien individuele inkomenstoeslag een vorm van bijzondere bijstand is, is het
niet nodig expliciet te bepalen dat een eerder verstrekte individuele
inkomenstoeslag buiten beschouwing moet worden gelaten bij de vaststelling van
het inkomen. Het wordt niet wenselijk geacht een eerder verstrekte individuele
inkomenstoeslag in aanmerking te nemen als inkomen, omdat dit het ongewenst
effect kan hebben dat een persoon geen recht op een individuele inkomenstoeslag
heeft omdat hij een te hoog inkomen heeft gehad in de referteperiode vanwege een
eerder verstrekte toeslag.
_Peildatum_
De peildatum is de datum waartegen een persoon individuele inkomenstoeslag
aanvraagt (artikel 1 van deze verordening) dan wel de datum waarop het dagelijks
bestuur vaststelt dat de persoon voor individuele inkomenstoeslag in aanmerking
komt. Het gaat om de datum waarop een persoon langdurig een laag inkomen
heeft, geen in aanmerking te nemen vermogen heeft als bedoeld in artikel 34 van
de Participatiewet en, gelet op de omstandigheden van die persoon, geen uitzicht
op inkomensverbetering heeft. De peildatum komt meestal overeen met de
aanvraagdatum. De peildatum kan in beginsel niet liggen vóór de dag waarop een
persoon zich heeft gemeld om individuele inkomenstoeslag aan te vragen, tenzij
sprake is van bijzondere omstandigheden. Dit volgt uit artikel 44, eerste lid, van de
Participatiewet en de jurisprudentie rondom artikel 44 van de Participatiewet.
Pagina 6/8
_Referteperiode_
Verder is bepaald wat onder de referteperiode moet worden verstaan: een periode
van 36 maanden voorafgaand aan de peildatum. Zie ook de toelichting bij artikel 3
onder ‘Langdurig’.
Artikel 2 Verlening
De Participatiewet in balans heeft artikel 36, eerste lid, van de Participatiewet
dusdanig gewijzigd dat het bestuur aan een persoon ook ambtshalve een
individuele inkomenstoeslag kan verlenen. Voorheen was de individuele
inkomenstoeslag alleen op aanvraag verkrijgbaar. Het eerste lid maakt duidelijk dat
het bestuur de bevoegdheid heeft om zowel ambtshalve als op aanvraag tot
verlening over te gaan, maar verandert niets aan datgene dat al in de wet is
geregeld.
Het tweede lid bepaalt dat de aanvraag moet worden ingediend met een door het
bestuur vastgesteld formulier. Het gaat dan om een schriftelijke aanvraag (artikel
4:1 van de Awb) die wordt ondertekend door de aanvrager en ten minste de naam
en het adres van de aanvrager bevat, de dagtekening en een aanduiding van de
beschikking die wordt gevraagd (artikel 4:2, eerste lid, van de Awb). De aanvrager
verschaft ook de gegevens en bescheiden die voor de beslissing op de aanvraag
nodig zijn en waarover hij redelijkerwijs de beschikking kan krijgen (artikel 4:2,
tweede lid, van de Awb). Het verplichte gebruik van een aanvraagformulier zorgt
voor een efficiëntere afhandeling van aanvragen en voorkomt dat noodzakelijke
gegevens voor de beoordeling van het recht op de individuele inkomenstoeslag bij
de aanvraag ontbreken. Daarmee wordt de aanvrager ontlast.
Artikel 3 Langdurig laag inkomen
Van belang bij het bepalen wat een langdurig laag inkomen is, is wat onder
‘langdurig’ en onder ‘laag’ wordt verstaan.
_Langdurig_
De door de gemeenteraad vastgestelde langdurige periode voorafgaand aan de
peildatum, wordt aangeduid als referteperiode. De referteperiode is vastgesteld in
artikel 1 van deze verordening.
_Laag inkomen_
Een inkomen is laag als het niet hoger is dan 100% van de toepasselijke
bijstandsnorm op basis van de kostendelersnorm.
De vraag of het inkomen van een persoon gedurende de referteperiode niet hoger is
dan het langdurig lage inkomen van 100% van de toepasselijke bijstandsnorm, zal
Pagina 7/8
niet al te rigide mogen worden beoordeeld. Een marginale overschrijding van dit
lage inkomen moet worden genegeerd. Gaat het inkomen van een persoon
gedurende (een deel van) de referteperiode de toepasselijke bijstandsnorm
maandelijks met ongeveer € 5 of meer te boven, dan is geen sprake meer van een
marginale overschrijding van de bijstandsnorm die niet aan toekenning van een
individuele inkomenstoeslag in de weg staat. Er is immers geen sprake van een
incidentele geringe overschrijding van de bijstandsnorm of van te verwaarlozen
bedragen van enkele eurocenten.
Artikel 4 Recht op individuele inkomenstoeslag
Eerste lid (ad b)
Er wordt voor wat betreft de vermogensbepaling in het kader van het recht op de
individuele inkomenstoeslag wordt uitgegaan van de peildatum.
Eerste lid (ad c)
De wettelijke toelichting geeft als voorbeeld van aanvragers die zicht hebben op
inkomensverbetering: studenten met een uitkering op grond van de WSF. Deze
doelgroep heeft vanwege het volgen van hun studie zicht op inkomensverbetering
(zij kunnen in staat worden geacht na hun opleiding een zekere
inkomensverbetering te bereiken) en hebben derhalve geen recht op de individuele
inkomenstoeslag.
Tweede lid
In de beleidsregel individuele inkomenstoeslag zijn aanvullende voorwaarden
opgenomen waaraan voldaan moet worden om in aanmerking te komen voor
de individuele inkomenstoeslag.
Artikel 5 Hoogte individuele inkomenstoeslag
Hoogte bedragen per 1-1-23 eensluidend vastgesteld binnen Parkstad.
Bij de hoogte van de individuele inkomenstoeslag wordt onderscheid gemaakt
tussen een alleenstaande, een alleenstaande ouder en gehuwden.
_Gehuwden_
Bij gehuwden moet in het oog worden gehouden dat het recht op individuele
inkomenstoeslag de gehuwden gezamenlijk toekomt. Worden personen op de
peildatum als gehuwden aangemerkt, dan moeten beide gehuwden voldoen aan de
voorwaarden van artikel 36, eerste lid, van de Participatiewet. Voldoet een van hen
niet aan deze voorwaarden, dan bestaat voor beiden geen recht op individuele
Pagina 8/8
inkomenstoeslag (CRvB 13-07-2010, nr. 08/2345 WWB,
ECLI:NL:CRVB:2010:BN2529).
Is een van de echtgenoten uitgesloten van het recht op individuele
inkomenstoeslag, anders dan vanwege het niet voldoen aan de voorwaarden van
artikel 36, eerste lid, van de Participatiewet, dan komt de rechthebbende partner
wel in aanmerking voor een individuele inkomenstoeslag. Het gaat hier om een
partner die op een van de in artikelen 11 of 13, eerste lid, van de Participatiewet
genoemde gronden geen recht heeft op bijstand. Als slechts een partner recht heeft
op individuele inkomenstoeslag, komt deze rechthebbende partner in aanmerking
voor een individuele inkomenstoeslag naar de hoogte die voor hem als
alleenstaande of alleenstaande ouder zou gelden. Dat is geregeld in het tweede lid.
_Indexering_
In het vijfde lid is een indexeringsbepaling opgenomen. Deze bepaling voorkomt
dat de verordening telkens opnieuw moet worden vastgesteld, enkel voor indexatie
van de bedragen. Het is van belang de nieuwe bedragen (na indexatie) duidelijk te
communiceren.
Raadsvoorstel
Collegeverg. d.d.: 27 oktober 2026 Zaaknummer: 202709481 Afdeling opsteller: Maatschappelijke ontwikkeling Bereikbaar onder: +31455278665, theo.peters@brunssum.nl Portefeuillehouder: Merle Brüning Raadsvergadering d.d.: 15 december 2026 Uiterlijke datum: Niet van toepassing
Aan de raad,
1. Onderwerp ISD BOL 2e Bestuursrapportage 2026
2. Uitgangssituatie (WAAROM?) a. Aanleiding De uitvoering van de Participatiewet en aanverwante wetten is door de gemeenten Brunssum en Landgraaf, opgedragen aan de Intergemeentelijke Sociale Dienst Brunssum en Landgraaf (ISD BOL).
Conform de Gemeenschappelijke Regeling (GR) ISD BOL heeft Gemeente Brunssum de 2e Bestuursrapportage (Berap) ISD BOL 2026 ontvangen op 9 september 2026.
Op grond van art. 21 van de Gemeenschappelijke Regeling van ISD BOL (GR), wordt de voorlopig vastgestelde 2e Berap 2026 ISD BOL aan de gemeenteraad toegezonden. Op grond van art. 21 van de GR kunnen de raden van de deelnemende gemeenten (binnen 12 weken nadat de berap hen is toegezonden) hun zienswijze over de berap naar voren brengen bij het Dagelijks Bestuur.
Binnen 12 weken betekent dat de raad vóór 2 december haar zienswijze moet indienen. ISD BOL is ervan op de hoogte dat de Brunssumse commissie- en raadsvergadering op respectievelijk 1 of 8 december en 15 december 2026 zullen plaatsvinden. Een reactie van de gemeenteraad kan worden meegenomen voor de definitieve vaststelling van de 2e Berap 2026. De definitieve vaststelling van de 2e Berap 2026 gebeurt samen met de behandeling van eventuele bezwaren van de deelnemende gemeenten tijdens de DB- en AB-vergadering van respectievelijk 13 en 20 januari 2027.
b. Huidige situatie/probleemstelling In de 2e Berap 2026 van ISD BOL wordt beleidsmatig en financieel verslag gedaan van de maanden januari tot en met juli 2026. De verantwoording in deze Berap is gebaseerd op het Bedrijfsplan 2026 ISD BOL. Het Bedrijfsplan 2026 is de uitwerking van het Beleidsplan 2023-2026: "De klant centraal". In het Bedrijfsplan 2026 ISD BOL zijn 5 beleidsinhoudelijke activiteiten opgenomen waarover ISD BOL in deze Berap rapporteert.
De 2 [e] Berap is besproken tijdens de AB-vergadering ISD BOL van 23 september 2026.
Huidige situatie is dus dat de 2e Berap nog niet is vastgesteld door het dagelijks bestuur en nog niet aan de gemeenteraad is toegezonden. Voordat het aan de gemeenteraad wordt toegezonden, wordt het College voorgesteld om uw gemeenteraad te adviseren ten aanzien van deze stukken geen zienswijze in te dienen bij het Algemeen Bestuur van ISD BOL en evenmin een zienswijze af te geven omdat de 2e Berap 2026 overeenkomt met de verwachtingen vanuit de bijgestelde begroting en de jaarrekening 2025.
3. Gewenste situatie (WAT?) a. Wat willen we bereiken? Kennis te nemen van de 2e Bestuursrapportage 2026 ISD BOL en de gemeenteraad te adviseren ten aanzien van deze stukken geen zienswijze af te geven.
1
Voor volgend jaar de fictieve budgetten re-integratie en SW als onderdeel van het Participatiebudget te oormerken op basis van de mei-circulaire 2026: het fictieve budget re-integratie ad. €2.066.558 te oormerken voor re-integratiedoeleinden voor de doelgroep Participatiewet en het fictieve budget SW ad. €9.476.854 te oormerken voor de uitkeringen in het kader van de sociale werkvoorziening.
b. Kaders
1. eerdere besluitvorming (BBV nr. ) Niet aan de orde. 2. traject tot dusverre Ontvangst 2e bestuursrapportage: 9 september 2026 Collegevergadering: 27 oktober 2026 Commissievergadering: 1/8 december 2026 Eind reactietermijn zienswijze: 2 december 2026 3. rol/ bevoegdheden college van B en W Het college adviseert de gemeenteraad. 4. algemene beleidskaders (landelijk/ provinciaal/ lokaal)
- Participatiewet;
- Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (lOAW);
- Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (lOAZ);
- Gemeentewet;
- Gemeenschappelijke Regeling ISD BOL. 5. past het voorstel in de strategische visie/ relatie met uitvoeringsagenda? Ja. 6. relatie met programmabegroting/ financiële gevolgen Onderstaand wordt de 2e Bestuursrapportage 2026 van ISD BOL vertaald naar de gevolgen voor onze gemeentelijke financiële huishouding:
2
_Werkdeel ISD BOL_ Van het re-integratiebudget is voor 2026 €463.206 geoormerkt voor de re-integratieactiviteiten van ISD BOL en geldt tevens als budgetplafond. Het budget Werkdeel 2026 (re-integratiebudget) in de begroting van de gemeente komt hiermee overeen.
_Kinderopvang_ De prognose kinderopvang zoals door ISD BOL opgenomen in haar (vanuit de 1e berap 2026) bijgestelde begroting 2026 bedroeg €56.000. Deze prognose wordt in de 2e Berap 2025 naar boven bijgesteld tot €102.000. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de kosten bij Sociaal Medische Indicatie (SMI).
_Inkomensdeel incl. BBZ, IOAW, IOAZ_ De definitieve beschikking gebundelde uitkering BUIG over 2026 bedraagt € 13.921.615. in de Begroting 2026 van de gemeente werd rekening gehouden met een uitkering van € 13.686.317 waardoor er een voordeel van € 235.298 ontstaat. Omdat ISD-BOL rekening hield met de nadere voorlopige BUIG 2026 ad. € 13.469.245 in de 2 [e] Berap 2026 resteert een saldo effect ad. € 18.226 (voordeel).
Daar staat tegenover dat ISD BOL in de 2 [e] Berap 2026 €13.812.631 aan uitgaven Inkomensdeel incl. BBZ, IOAW, IOAZ prognosticeren, waar in de begroting van de gemeente Brunssum is uitgegaan van €13.908.631 aan uitgaven. Dit zorgt voor een voordeel van € 96.000.
Dus naast een aframing van de kosten met €-21.770 staat een bijraming van de inkomsten van € 18.226. Hierdoor ontstaat een positief saldo van € 39.995, waarvoor bijgaande 30 [e] begrotingswijziging 2026 wordt voorgesteld.
_Onderzoek rechtmatigheid/KTO/MER_ Het onderzoek Rechtmatigheid, het klanttevredenheidsonderzoek (KTO) en de MER zijn opgenomen in het Bedrijfsplan ISD BOL en worden betaald uit het Inkomensdeel (BUIG). In de 2 [e] Berap van ISD BOL is hiervoor €27.459 opgenomen, in de begroting van de gemeente Brunssum €44.536.
_Bedrijfsvoering_ De bedrijfsvoeringskosten ISD BOL worden in de 2e Berap 2026 naar boven bijgesteld. Dit levert voor de gemeente Brunssum een nadeel op van €30.307. In onderdeel 3.c. is hier reeds een verklaring voor gegeven.
_Maatschappelijke participatie_ De uitgaven voor maatschappelijke participatie zijn hoger geraamd dan in de bijgestelde begroting. In de 2 [e] Berap 2026 ISD BOL worden de kosten maatschappelijke participatie voor Brunssum geraamd op €1.156.300, welk bedrag €15.000 hoger is dan de €1.141.300 in de gemeentelijke begroting.
_Subtotaal 2_ _[e]_ _Bestuursrapportage 2026 ISD BOL_ Voor de gemeente Brunssum valt de 2e Berap 2026 ISD BOL voordelig uit met € 39.995. Dit wordt middels bijgaande 30 [e] begrotingswijziging 2026 verwerkt in de begroting van de gemeente Brunssum.
c. Argumenten en overwegingen In deze paragraaf zal voor de 2 [e] Berap 2026 ISD BOL worden ingegaan op de algemene ontwikkelingen, klantaantallen, maatschappelijke participatie en bedrijfsvoering.
De vertaling naar de financiële consequenties voor Gemeente Brunssum zijn gemaakt in onderdeel 3.b.6.
_Algemeen_ Door middel van de 2e Berap 2026 doet het Dagelijks Bestuur (DB) van ISD BOL verslag over de periode januari tot en met juli 2026. Analoog aan de begroting geschiedt dit aan de hand van de beleidsthema's:
- bevorderen uitstroom;
- beperken instroom;
- maatschappelijke participatie;
- toelichting op de bedrijfsvoering.
3
Omdat de begroting 2026 al vroeg, in februari/maart 2025 is opgesteld, is kritisch gekeken of bijstelling van de budgetten noodzakelijk is. Dit aan de hand van de jaarrekening 2025, begroting 2027 en het bedrijfsplan 2026.
_Klantaantallen_ Het jaar 2025 werd afgesloten met een toename van de cliëntaantallen PW van 0,5% (eindstand 649 cliënten). Op 1 augustus 2026 is het cliëntenaantal voor de gemeente Brunssum 649, daarmee is het aantal cliënten gelijk gebleven ten opzichte van de eindstand 2025. De instroom van cliënten in de gemeente Brunssum tot 1 augustus 2026 is aanzienlijk lager dan in de vergelijkbare periode in 2025. Dit geldt ook voor de uitstroom ten opzichte van 2025.
Qua cliëntaantallen is voor Brunssum de volgende prognose gesteld voor 2026 e.v.:
| Brunssum | Realisatie 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| PW | 0% | -2% | -2% | -2% | -2% | -2% |
| Brunssum | 649 | 637 | 625 | 613 | 601 | 589 |
_Maatschappelijke participatie_ Dit programma omvat het minimabeleid en de bijzondere bijstand dat als instrument wordt ingezet om financiële belemmeringen weg te nemen die bestaan voor participatie in de samenleving. Dit laatste wordt nagestreefd omdat dit mensen perspectief geeft en bijdraagt aan het functioneren en de kwaliteit van de stad/wijk. Vanuit de 2e berap wordt door ISD BOL €15.000 bijgeraamd vanwege hogere uitgaven op maatschappelijke participatie.
_Bedrijfsvoering_ Dit programma omvat alle lasten en baten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Het zijn de bedrijfsvoeringskosten die niet direct aan een kerntaak kunnen worden toegerekend. Bij de uitgaven voor bedrijfsvoering zien we positieve en negatieve bijstellingen:
- stijging van de ‘salariskosten';
- stijging van de ‘overige personeelskosten';
- stijging van de kosten voor ‘Automatisering’;
- Daling van ‘algemene kosten’ (bezwaar en beroep).
Per saldo betekent dit voor de gemeente Brunssum dat de uitgaven aan bedrijfsvoering met €31.384 naar boven bijgesteld worden.
_Conclusies_
- ISD BOL (c.q. de keten met WSP en Betere Buren) blijft achter op de doelstelling om een afname van het cliëntenbestand (van 2%) voor 2026 te realiseren;
- Doordat landelijk het aantal bijstandsgerechtigden stijgt, stijgt daarmee ook het definitieve macro (landelijke) BUIG-budget;
- Hierdoor stijgt het beschikbare BUIG-budget voor de gemeente Brunssum en heeft het achterblijven van de doelstelling (-2%) geen negatieve financiële consequenties voor het ‘Inkomensdeel’;
- De uitgaven voor maatschappelijke participatie stijgen voor de gemeente Brunssum;
- De uitgaven voor bedrijfsvoering stijgen bij ISD BOL.
d. Opties en keuze In feite zijn er 2 opties: 1. Een zienswijze afgeven bij het Dagelijks Bestuur van ISD BOL; 2. Géén zienswijze afgeven bij het Dagelijks Bestuur van ISD BOL.
Het college adviseert de raad om geen zienswijze af te geven (optie 2) omdat de 2e Berap 2026 overeenkomt met de verwachtingen vanuit de bijgestelde begroting en de jaarrekening 2025. Ambtelijk is aan ISD BOL kenbaar gemaakt dat het voor de gemeenteraad niet mogelijk is om binnen 12 weken na verzending van de stukken hun zienswijze te geven. Er is afgesproken dat, indien de gemeenteraad een zienswijze wil
4
afgeven, ISD BOL deze zienswijze per omgaande na de raadsvergadering van 15 december 2026 ontvangt, waarmee de zienswijze alsnog wordt meegenomen bij de definitieve vaststelling van de 2e bestuursrapportage in het AB van 20 januari 2027. Daarnaast wordt geadviseerd om in te stemmen met de voorliggende beslispunten ten aanzien van de 2e Berap 2026 ISD BOL met de daarin opgenomen begrotingswijzigingen.
Participatiebudget 2027 Het Participatiebudget maakt deel uit van de 'integratie-uitkering Sociaal Domein' van het gemeentefonds. In het Participatiebudget zit dus geld waarmee gemeenten mensen die een beroep doen op de Participatiewet naar werk begeleiden. Ook kunnen gemeenten met geld uit het Participatiebudget mensen betalen die vallen onder de oude Wsw-regeling. Gemeenten ontvangen in dit kader ook geld voor de nieuwe doelgroepen. Dat zijn mensen met een arbeidsbeperking die wel mogelijkheden hebben om te werken. In het verleden ontvingen deze mensen een Wajonguitkering. In de mei-circulaire 2026 is aangegeven dat het Participatiebudget voor gemeente Brunssum in 2027 € 11.543.412 bedraagt. Middels dit voorstel wordt geadviseerd om voor volgend jaar de fictieve budgetten re-integratie en SW als onderdeel van het Participatiebudget te oormerken op basis van de mei-circulaire 2026: het fictieve budget re-integratie ad. €2.066.558 te oormerken voor re-integratiedoeleinden voor de doelgroep Participatiewet en het fictieve budget SW ad. €9.476.854 te oormerken voor de uitkeringen in het kader van de sociale werkvoorziening.
4. Bijlagen:
- 202709476: 2e Berap 2026 ISD BOL;
- 202715973: 30e begrotingswijziging 2026.
Het college van burgemeester en wethouders,
Burgemeester Secretaris
5
Raadsbesluit
Afdeling: Maatschappelijke ontwikkeling Registratiekenmerk: 202709481
De raad van de gemeente Brunssum,
Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 27 oktober 2027, afdeling Maatschappelijke ontwikkeling;
Besluit: 1.Kennis te hebben genomen van de 2e Bestuursrapportage 2026 ISD BOL; 2.Af te zien van het afgeven van een zienswijze bij het Dagelijks Bestuur van ISD BOL; 3.Voor het jaar 2027 de budgetten re-integratie en sociale werkvoorziening als onderdeel van het Participatiebudget te oormerken op basis van de mei-circulaire 2026: a.het budget re-integratie ad. €2.066.558 te oormerken voor re-integratiedoeleinden voor de doelgroep Participatiewet en; b.het budget sociale werkvoorziening ad. €9.476.854 te oormerken voor de uitkeringen in het kader van de sociale werkvoorziening; 4.Bijgaande 30e begrotingswijziging 2026 (bijlage 202715973) vast te stellen.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 15 december 2026
De Raad voornoemd,
Voorzitter Griffier
6
versie 2.1 4
Pagina 1 van 94
2 [e] BERAP ISD BOL 2026 versie 2.1
Voorwoord
Voor u ligt de 2 [e] bestuursrapportage (BERAP) 2026 van ISD BOL. In deze rapportage geven
wij de voortgang weer van de programmabegroting ISD BOL 2026 over de maanden januari
tot en met juli 2026. Daar waar ontwikkelingen in de afgelopen maanden vragen om
bijstelling van budgetten, zijn deze opgenomen in de begrotingswijziging.
De 2 [e] BERAP maakt onderdeel uit van de planning & control(P&C)-cyclus. De P&C-cyclus
bestaat uit meerdere documenten (begroting, beleidsplan, bedrijfsplan, bestuursrapportages
en jaarstukken). De volgtijdelijkheid van de verschillende documenten is belangrijk. Gevolg
hiervan is dat de (primitieve) programmabegroting 2026 in maart 2025 is opgesteld welke
op 2 juli 2025 door het Algemeen Bestuur is vastgesteld.
De verantwoording in deze BERAP is gebaseerd op het Bedrijfsplan 2026 ISD BOL, waarbij het
stramien van de programmabegroting wordt gevolgd. In overeenstemming met dit stramien
wordt gerapporteerd over de drie kerntaken te weten: kerntaak bevorderen uitstroom,
kerntaak beperken instroom en kerntaak maatschappelijke participatie.
Het Bedrijfsplan 2026 is de uitwerking van het Beleidsplan 2023-2026: "De klant centraal".
In het Bedrijfsplan 2026 ISD BOL zijn 4 beleidsinhoudelijke activiteiten opgenomen waarover
we in deze BERAP rapporteren. Door op deze wijze te rapporteren wordt de verbinding
gelegd naar de maandrapportages van ISD BOL. Hiermee wordt invulling gegeven aan de
PDCA-cyclus voor de P&C-documenten binnen ISD BOL en wordt over het hele verslagjaar
gelijkluidend gerapporteerd.
Het Dagelijks Bestuur ISD BOL
Pagina 2 van 94
2 [e] BERAP ISD BOL 2026 versie 2.1
Inhoudsopgave
Voorwoord 2
Inhoudsopgave 3
1. Inleiding 5
2. Algemeen 6
3. Financiële risico’s 8
4. Dashboard 11
5. Monitoring 29
Monitoring 1: De instroomreden per doelgroep 29
Monitoring 2: De inzet van de preventiemedewerker aan de poort 31
Monitoring 3: Het beperken van de instroom aan de poort 33
Monitoring 4: De uitgaven op de bijzondere bijstand en het minimabeleid 34
Monitoring 5: De uitgaven op het participatiebudget (W-deel) 37
Monitoring 6: De uitgaven op de LKS, additionele kosten en kosten persoonlijke
ondersteuning 38
Monitoring 7: Het aantal uitkeringen met inkomstenkorting en de hoogte van het
gekorte bedrag 39
Monitoring 8: De inzet van trajecten voor laaggeletterdheid 40
Monitoring 9: De uitstroomreden uit de uitkering 41
6. Kerntaken conform beleidsplan 43
6.1 Kerntaak: Bevorderen uitstroom 44
Activiteit 1: Voorportaal administratieve leerfabriek 44
6.2 Kerntaak: Beperken instroom 46
Activiteit 2: Fraudebestrijding 46
Activiteit 3: Debiteurenontvangsten 47
Activiteit 4: Hulp op maat 48
Pagina 3 van 94
2 [e] BERAP ISD BOL 2026 versie 2.1
Armoedebestrijding 50
Armoede 1: Bevorderen van de financiële kracht 50
Armoede 2: Voorzieningenwijzer 51
Armoede 3: Vroegsignalering Wgs 53
7. Financiële verantwoording per kerntaak 56
7.1 Toerekening salarissen naar de beleidsvelden 57
7.2 Kerntaak: bevorderen uitstroom 60
7.3 Kerntaak: beperken instroom 62
7.4 Kerntaak: maatschappelijke participatie 65
7.5 Financiële verantwoording bedrijfsvoeringkosten 68
7.6 Financiële verantwoording projecten 72
BIJLAGEN 76
A. Begrotingswijziging 2 [e] BERAP 2026 77
B. Verdeling kosten 88
C. Overzicht compensabele BTW 89
D. Totaaloverzicht baten en lasten per gemeente 90
E. Lijst van gebruikte afkortingen 93
Pagina 4 van 94
2 [e] BERAP ISD BOL 2026 versie 2.1
1. Inleiding
De begroting 2026 is ingedeeld volgens het bekende stramien van de programmabegroting.
Dat betekent dat inzicht wordt gegeven in de financiële situatie van de drie kerntaken van
het beleidsplan 2023-2026: bevorderen uitstroom, beperken instroom en maatschappelijke
participatie. Voor de uitvoering van de drie kerntaken maakt ISD BOL bedrijfsvoeringskosten.
ISD BOL houdt dit stramien ook aan in deze 2 [e] BERAP 2026, aangevuld met het programma
Projecten. Het betreft hier projecten die ISD BOL op verzoek uitvoert voor de 2 deelnemende
gemeenten. Deze worden apart geadministreerd en dus ook apart inzichtelijk gemaakt.
In deze BERAP wordt volgens bovenomschreven stramien de stand van zaken over de
maanden januari tot en met juli 2026 beschreven. Hierbij zal per kerntaak gerapporteerd
worden over de uitgevoerde beleidsinhoudelijke activiteiten, zoals opgenomen in het
bedrijfsplan 2026.
In de voorgestelde bijstelling van de budgetten is rekening gehouden met de uitgaven over
de maanden januari tot en met juli 2026. De voorgestelde begrotingswijziging is op
detailniveau als bijlage bij deze 2 [e] BERAP 2026 opgenomen.
Pagina 5 van 94
2 [e] BERAP ISD BOL 2026 versie 2.1
2. Algemeen
Clientaantallen
Het jaar 2025 werd afgesloten met een toename van de cliëntaantallen PW van 0,8%.
- Gemeente Brunssum: 0,5% (eindstand 649 cliënten)
- Gemeente Landgraaf: 1,1% (eindstand 921 cliënten)
Wat betreft de ontwikkelingen van de cliëntaantallen voor het jaar 2026 is afgesproken om
een daling van 2% aan te houden.
Stand van zaken per 1 augustus 2026
Op 1 augustus 2026 is het cliëntenaantal:
- Voor de gemeente Brunssum 649, daarmee is het aantal cliënten gelijk gebleven ten
opzichte van de eindstand 2025;
- Voor de gemeente Landgraaf 906, daarmee is het aantal cliënten gedaald met 1,63%
ten opzichte van de eindstand van 2025.
ISD BOL ontzorgt haar ketenpartners Betere Buren Brunssum en het Mensontwikkelbedrijf
Landgraaf met name op administratief gebied. De ontwikkelcoaches bij de
mensontwikkelbedrijven kunnen daardoor maximaal inzetten op de begeleiding van hun
cliënten.
Deze ontzorgde taak zal ISD BOL onverminderd blijven voortzetten en zo nodig en gewenst
uitbreiden.
Om meer inzicht te geven in de opbouw van de totale cliëntaantallen, worden in
onderstaande tabellen de geprognosticeerde ontwikkelingen van de cliëntaantallen
afzonderlijk getoond van de PW (Participatiewet) en de IOAW (Wet inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers).
In onderstaande tabel worden de aantallen PW gepresenteerd.
| Gemeente | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
|---|---|---|---|---|---|
| Brunssum | -2% | -2% | -2% | -2% | -2% |
| Landgraaf | -2% | -2% | -2% | -2% | -2% |
| Aantallen | Ultimo 2026 | Ultimo 2027 | Ultimo 2028 | Ultimo 2029 | Ultimo 2030 |
| Brunssum | 637 | 625 | 613 | 601 | 589 |
| Landgraaf | 902 | 884 | 866 | 849 | 832 |
| TOTAAL | 1.539 | 1.509 | 1.479 | 1.450 | 1.421 |
Pagina 6 van 94
2 [e] BERAP ISD BOL 2026 versie 2.1
In onderstaande tabel worden de aantallen IOAW gepresenteerd.
| Gemeente | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
|---|---|---|---|---|---|
| Brunssum | -2% | -2% | -2% | -2% | -2% |
| Landgraaf | -2% | -2% | -2% | -2% | -2% |
| Aantallen | Ultimo 2026 | Ultimo 2027 | Ultimo 2028 | Ultimo 2029 | Ultimo 2030 |
| Brunssum | 11 | 11 | 10 | 10 | 10 |
| Landgraaf | 14 | 13 | 13 | 13 | 13 |
| TOTAAL | 25 | 24 | 23 | 23 | 23 |
Pagina 7 van 94
2 [e] BERAP ISD BOL 2026 versie 2.1
3. Financiële risico’s
In deze 2 [e] BERAP 2026 wordt inzicht gegeven in de bijstelling van de budgetten uitgaande
van de ontwikkelingen vanuit de afgelopen periode en naar de meest actuele situatie.
In deze paragraaf geeft ISD BOL een overzicht van de belangrijkste risico’s die mogelijk van
invloed kunnen zijn op de uiteindelijke financiële huishouding van ISD BOL.
Ontwikkelingen in de wereld en landelijke ontwikkelingen zorgen voor onzekerheden:
- Toenemende geopolitieke spanningen en de daaruit voortvloeiende financiële
instabiliteit creëren een complexe en onzekere economische omgeving en zijn
daarmee risicofactoren voor ISD BOL;
- De Richtlijn Tijdelijke Bescherming (verlengd tot 4 maart 2028) biedt gevluchte
Oekraïners recht op opvang, medische zorg, onderwijs en werkmogelijkheden. ISD
BOL regelt op verzoek van de gemeenten Brunssum en Landgraaf het leefgeld en
bijzondere kosten voor deze doelgroep. Dit brengt uitvoeringskosten met zich mee
en ISD BOL moet personeel vrijmaken om deze zaken te regelen. De toekomst van de
Oekraïense vluchtelingen in Nederland is onzeker, onbekend is of en wanneer zij
kunnen terugkeren naar hun vaderland;
- De krapte op de arbeidsmarkt: ook bij ISD BOL is er sprake van verloop van personeel
en gaat het invullen van ontstane vacatures moeizaam. Er wordt dan alles in het werk
gesteld om ontstane vacatures in te vullen of wordt intern naar (soms tijdelijke)
oplossingen gezocht, dit om de burger zo optimaal mogelijk te kunnen blijven
bedienen. Als interne medewerkers ‘doorstromen’ naar een nieuwe functie kan dat
mogelijk tot gevolg hebben dat extra geïnvesteerd moet worden in opleidingen en
zal dit kostenverhogend werken.
BUIG-budget
De hoogte van het BUIG-budget wordt gebaseerd op een zgn. objectieve berekening en een
historische berekening:
Objectieve berekening: een berekening wat de objectieve kans is dat een huishouden
afhankelijk is van een bijstandsuitkering. Die kans is afhankelijk van kenmerken van het
desbetreffende huishouden (zoals leeftijd, samenstelling, gezondheid), de buurt waar dit
huishouden woont (overlast en onveiligheid) en de gemeente (arbeidsmarktkansen). De basis
voor dit model is een statistische analyse dat uitgaat van de kans dat een huishouden
bijstand ontvangt.
Historische berekening: er wordt gekeken naar de daadwerkelijke bijstandsuitgaven van twee
jaar geleden.
Welk deel objectief en welk deel historisch wordt bepaald hangt dus af van het aantal
inwoners. Bij een stijgend aantal inwoners loopt het aandeel dat objectief wordt bepaald
lineair op van 0% bij 15.000 inwoners tot 100% bij 40.000 inwoners. Oftewel, hoe meer
inwoners, hoe kleiner het aandeel dat historisch wordt bepaald, hoe groter het aandeel dat
objectief wordt bepaald.
Pagina 8 van 94
2 [e] BERAP ISD BOL 2026 versie 2.1
De gemeente Brunssum telde op 1 januari 2025 27.534 inwoners, de gemeente Landgraaf
telde 36.839 inwoners.
Het BUIG-budget voor de gemeente Landgraaf is door het inwonersaantal grotendeels
gebaseerd op de objectieve berekening en slechts een klein deel op een historische
berekening. Voor de gemeente Brunssum is de verhouding objectieve berekening/
historische berekening noodzakelijk voor vaststelling van het toekomende BUIG-budget
ongeveer gelijk.
In de regel zijn er 3 momenten waarop het ministerie mededeling doet over het
macrobudget:
| September - oktober | Definitief budget lopend jaar – voorlopig budget komend jaar |
|---|---|
| Mei | Nader voorlopig budget lopend jaar |
| September - oktober | Definitief budget lopend jaar – voorlopig budget komend jaar |
In september 2025 werd het voorlopig budget 2026 bekend gemaakt:
Brunssum € 13.686.317
Landgraaf € 17.754.145
In mei 2026 werd het nader voorlopig budget 2026 bekend gemaakt:
- Brunssum € 13.469.245 (-/- € 217.072)
- Landgraaf € 17.338.244 (-/- € 415.901)
Het definitief budget 2026 is bij het opstellen van deze 2 [e] BERAP nog niet bekend.
De ontwikkeling van het budget van het inkomensdeel is altijd onduidelijk en niet op
voorhand te calculeren. De batenkant van het inkomensdeel blijft om deze reden onzeker en
dus risicovol. Wat betreft de lastenkant is er sprake van een open eindregeling.
De deelnemende gemeenten van ISD BOL moeten het weerstandsvermogen op peil houden
om mogelijke financiële tegenvallers op het inkomensdeel op te vangen.
Digitalisering van de overheid
ISD BOL digitaliseert in hoog tempo, in lijn met de bredere maatschappelijke ontwikkelingen.
Dit biedt voordelen zoals sneller contact, efficiëntere dienstverlening en eenvoudige
gegevensuitwisseling, maar brengt ook toenemende verantwoordelijkheden, risico’s en
kosten met zich mee.
- Privacy & beveiliging
Voor digitale dienstverlening verwerkt ISD BOL grote hoeveelheden
persoonsgegevens. Deze gegevens moeten veilig worden opgeslagen en beheerd,
conform geldende wet- en regelgeving. De eisen op het gebied van
informatiebeveiliging en privacy worden bovendien steeds strenger.
- Wetten & verplichtingen voor ISD BOL
ISD BOL moet voldoen aan diverse wetten en normen, waaronder:
Pagina 9 van 94
2 [e] BERAP ISD BOL 2026 versie 2.1