Boxtel, 6 november 2026
Bron laatst gecontroleerd op 19 november 2026.
Betreft: Schriftelijke vragen op grond van artikel 37 RvO over de inwonersraadpleging opvang asielzoekers Datum: 5 november 2026
Geacht college,
Naar aanleiding van onze eerdere politieke vragen d.d. 28 oktober, sturen wij u hierbij een technische en procesmatige verdieping op grond van artikel 37 RvO. Nu de exacte opzet van de inwonersraadpleging en de samenwerking met Populytics bekend zijn geworden, roept de methodiek bij BALANS veel vragen op over de betrouwbaarheid van de raadpleging, de vraagstelling, het gebruik van de resultaten en de informatievoorziening aan de gemeenteraad.
BALANS verzoekt u deze vragen in samenhang met onze eerdere vragen te beantwoorden:
1. De exacte formulering en kosten van de onderzoeksopdracht De exacte formulering van de opdracht die de gemeente aan Populytics heeft verstrekt, bepaalt in hoge mate de kaders, de richting en de (on)afhankelijkheid van de uiteindelijke vragenlijst.
a. Wat was de exacte, letterlijke tekst van de onderzoeksopdracht (de probleemstelling en de te onderzoeken vragen) die door of namens het college naar Populytics is gestuurd? b. BALANS ontvangt graag een afschrift van het document waarin deze opdracht formeel is vastgelegd en overgedragen aan het onderzoeksbureau, of dit nu via een formele brief, een emailwisseling, een offerte-uitvraag of een getekende overeenkomst/bijlage is geschied. Is het college bereid deze document(en) zo spoedig mogelijk aan BALANS te overleggen? c. BALANS ontvangt graag een afschrift van het document waarin vermeld staat wat het afgesproken bedrag is waarvoor Populytics deze opdracht aanvaard heeft. Is het college bereid deze document(en) zo spoedig mogelijk aan BALANS te overleggen?
2. Doel en onafhankelijkheid van de raadpleging Het ingehuurde bureau Populytics is een commerciële spin-off van de TU Delft die opereert in opdracht van de gemeente als betalende klant. Uit eerdere, nagenoeg identieke trajecten van dit bureau zoals de raadpleging rondom de AMV-opvang in Engelen (gemeente ’s-Hertogenbosch) en de enquête "Denk mee over migratie" in Sint-Michielsgestel, bleek dat de opzet van de vragenlijst primair was ontworpen om de komst van een opvanglocatie als voldongen feit te presenteren en lokaal verzet statistisch te neutraliseren. We weten allemaal hoe deze initiatieven zijn afgelopen.
a. Hoe is gecontroleerd dat de informatie, vragen en antwoordmogelijkheden neutraal zijn en inwoners niet in een bepaalde richting sturen? b. Wie heeft de vragenlijst opgesteld en wie heeft de definitieve versie goedgekeurd?
- Welke inhoudelijke wijzigingen heeft de gemeente voorgesteld? c. Kunnen inwoners duidelijk aangeven dat zij geen opvang van asielzoekers in Boxtel wensen?
- Zo ja, waar en hoe wordt dit standpunt afzonderlijk zichtbaar in de resultaten?
3. Uitnodiging en deelname In de verzonden brieven wordt inwoners verplicht om de persoonlijke code te laten gebruiken door het gezinslid dat (boven de 16 jaar) “als eerste jarig is”. Dit wekt bij veel inwoners verwarring en irritatie op. Daarnaast heeft het college er expliciet voor gekozen om de doelgroep te verruimen naar jongeren vanaf 16 jaar.
a. Waarom is ervoor gekozen de persoonlijke code te laten gebruiken door de inwoner van 16 jaar of ouder die binnen het huishouden als eerste jarig is? Welk effect heeft deze methode op de samenstelling van de deelnemersgroep? b. Erkent het college dat door deze methode juist de meest goedgeïnformeerde en maatschappelijk betrokken burgers binnen een huishouden bewust buitengesloten of statistisch ‘verdund’ kunnen worden ten gunste van een minder geïnformeerde, minder betrokken invuller? c. Waarom is gekozen voor deelname vanaf 16 jaar?
- Wordt in de rapportage inzichtelijk gemaakt hoe verschillende leeftijdsgroepen hebben geantwoord?
- Wat is de exacte bestuursrechtelijke en democratische motivatie om bij dit zware, langdurige en politiek gevoelige dossier af te wijken van de wettelijke stemgerechtigde leeftijd van 18 jaar en de grens kunstmatig te verlagen naar 16 jaar?
- Deelt het college de mening van BALANS dat het betrekken van 16- en 17-jarigen, die de complexe maatschappelijke en financiële consequenties van opvangbeleid (zoals de druk op lokale leefbaarheid, gemeentelijke budgetten en de woningmarkt) nog niet zelfstandig dragen, de representativiteit van de daadwerkelijk stemgerechtigde en belastingbetalende Boxtelse bevolking ernstig kan vertekenen? d. Hoe kunnen inwoners deelnemen die moeite hebben met lezen of met het gebruik van een computer of smartphone?
4. Herhaald invullen Naast de unieke codes is er in de media (Brabants Centrum) een openbare link verspreid waarmee iedereen de vragenlijst kan invullen. Deze link kent geen harde barrière en kan via incognito vensters of wisselende IP-adressen herhaaldelijk door dezelfde personen of georganiseerde actiegroepen worden misbruikt. Daarnaast bereiken ons signalen dat de openbare vragenlijst meerdere keren vanaf hetzelfde IPadres kan worden ingevuld. Dit roept vragen op over de controle op dubbele deelname.
a. Kan één persoon via de openbare link meerdere keren een volledig ingevulde vragenlijst insturen, ook vanaf hetzelfde apparaat of IP-adres?
- Welke maatregelen voorkomen of herkennen dit? b. Hoe wordt voorkomen dat iemand zowel met een persoonlijke code als via de openbare link deelneemt en daardoor meerdere keren meetelt? c. Hoe wordt gecontroleerd of deelnemers via de openbare link inwoners van de gemeente Boxtel zijn en voldoen aan de leeftijdsgrens? d. Worden de resultaten van deelname met een persoonlijke code en deelname via de openbare link afzonderlijk gerapporteerd?
- Als deze resultaten ook worden samengevoegd, hoe gebeurt dat en hoe zwaar telt iedere groep mee? e. Wordt in het eindrapport vermeld hoeveel inzendingen wegens vermoedelijke dubbele deelname of andere onregelmatigheden buiten beschouwing zijn gelaten, en op basis van welke criteria?
5. Begrijpelijkheid en werking van de vragenlijst De methodiek dwingt inwoners te kiezen over verschillende thema’s veiligheid, locaties en groepsgrootte met 50 punten. Uit de evaluaties in Engelen en ook in St Michielsgestel over de enquête met de PWE-methode (Participatie Waarde evaluatie) kwam commentaar over het gebruik van de punten.
a. Is de vragenlijst vooraf getest op begrijpelijkheid en gebruiksgemak?
- Zo ja, door wie en welke verbeteringen zijn daaruit voortgekomen? b. Is de volgorde van de stellingen en thema’s voor iedere deelnemer hetzelfde, of wisselt deze?
- Hoe wordt voorkomen dat vragen aan het einde minder aandacht krijgen doordat deelnemers tijdens het invullen vermoeid raken? c. In hoeverre is de vragenlijst speciaal aangepast aan de Boxtelse situatie en de kernen Boxtel, Liempde, Esch en Lennisheuvel, aangezien het ingehuurde bureau deze raadplegingen op gestandaardiseerde wijze en in een zeer hoog tempo als fabriekswerk voor tientallen overheden uitvoert?
- Welke onderdelen zijn standaard en welke onderdelen zijn specifiek voor onze gemeente opgesteld?
- Worden de resultaten per kern inzichtelijk gemaakt, voor zover het aantal deelnemers en hun privacy dat toelaten?
6. Betekenis en gebruik van de resultaten Om te voorkomen dat de resultaten van de raadpleging achteraf onderhevig zijn aan politieke en bestuurlijke (her)interpretatie, is het voor de controlerende taak van de gemeenteraad essentieel dat er vooraf heldere, kwantificeerbare eindpunten en succesfactoren worden gedefinieerd.
a. Hoe kan worden onderbouwd, als het college de uitkomsten wil gebruiken om uitspraken te doen over draagvlak voor opvang van asielzoekers, wanneer niet rechtstreeks wordt gevraagd of inwoners opvang wenselijk vinden? b. Hoe wordt voorkomen dat een voorkeur voor bepaalde voorwaarden wordt uitgelegd als instemming met opvang zelf? c. Hoe worden kritische reacties, bezwaren en open antwoorden verwerkt?
- Kan de raad controleren hoe deze reacties zijn samengevat? d. Ontvangt de raad bij het eindrapport ook de volledige vragenlijst, een toelichting op de onderzoeksmethode en inzicht in eventuele correcties en beperkingen van het onderzoek?
BALANS ziet uw feitelijke en punctuele beantwoording met belangstelling tegemoet.
Hoogachtend,
Fractie BALANS Gerlof Roubos Luc Bormans (woordvoerder) Frank Timmermans Rianne van Esch Kevin Strik