Berkelland, 31 augustus 2026
Bron laatst gecontroleerd op 4 oktober 2026.
BESLUITVORMING AANPAK DUOMIX RECREATIEPADEN GEMEENTE BERKELLAND
Datum: 24 Mei 2026
1. DE UITGANGSPUNTEN T.B.V. HET TE NEMEN BESLUIT:
Financiën Het saneren en reconstrueren van de vier paden kost € 800.000. Het aandeel van het saneren van de staalslakken is daarin € 550.000. Dat betekent dat een reguliere reconstructie (waarbij geen sprake zou zijn van staalslakken) € 250.000 zou kosten. De kosten voor reconstructie dienen we te activeren. De investering levert voor het
moment geen subsidiemogelijkheden. De dekking voor de saneringskosten kan worden gevonden binnen de ruimte in het begro�ngsresultaat 2026.
P a g i n a 1 | 9
BESLUITVORMING AANPAK DUOMIX RECREATIEPADEN GEMEENTE BERKELLAND
Datum: 24 Mei 2026
Kan�ekeningen en risico’s
_Ongewenst contact met staalslakken_
In �jden van droogte bestaat het risico dat stofvorming ontstaat en mensen deeltjes met gi�ige metalen inademen. Ook bestaat de mogelijkheid dat gi�ige metalen in de omliggende bodem en het grondwater uitlogen. Het gaat met name om het zware metaal vanadium en vanadiumoxiden. Die stof is �jdens het onderzoek aangetroffen.
Uit het onderzoek blijkt dat er op alle loca�es sprake is van een harde laag Duomix. De laag hee� de eigenschappen van een verhardingslaag, niet van een halfverharding. Het oppervlak is daarmee rela�ef vast en niet makkelijk los te werken. Stofvorming ligt daarom minder voor de hand en op grond daarvan scha�en de onderzoekers in dat de risico’s voor fietsers en wandelaars op dit moment laag zijn. Daar tekenen we wel bij aan dat het Pad in ’t Kooweiden in slechte staat verkeert. Er is sprake van a�rokkelend materiaal en dat kan de risico’s vergroten. Het Bennekerpad, het Brakelpad en het Laantje van Osterhaus zijn in een ma�ge staat en vertonen ook a�rokkelend materiaal. Deze drie paden zullen naar verwach�ng in hoog tempo verslechteren en op korte termijn aan vervanging toe zijn.
_Afvoer kan het probleem verschuiven_
Een aanvullend risico is het stor�arief voor het vrijkomende Duomix. Dat kan s�jgen als meer wegbeherende instan�es overgaan tot sanering. Ook is onduidelijk waar het materiaal na het saneren terechtkomt. Landelijk vindt onderzoek plaats naar het circulair hergebruiken van staalslakken. We zoeken in de werkvoorbereiding naar een zo duurzaam mogelijke bestemming voor het vrijkomende materiaal. Denkbaar zijn start-ups die duurzame mogelijkheden tot hergebruik van staalslakken ontwikkelen of ontwikkeld hebben.
2. CONCLUSIES UIT HET INDICATIEVE BODEMONDERZOEK
Resultaten en conclusies
Op basis van het uitgevoerde indica�eve onderzoek blijkt het volgende:
- op basis van de visuele beoordeling is geconstateerd dat het materiaal overeenkomt met de gangbare samenstelling van Duomix (0-8 mm) zoals dat door diverse leveranciers wordt aangeboden;
P a g i n a 2 | 9
Datum: 24 Mei 2026
indica�ef geclassificeerd als “wonen” (T102) danwel “industrie”(T101).. Er is geen eenduidige rela�e, plaatselijk (monster M4) is ook vanadium aangetoond waarbij de kwaliteitseis “landbouw/natuur” niet wordt overschreden. Deze grond staat ook direct in contact met de halfverharding en is indica�ef geclassificeerd als “landbouw/natuur”;
- in M1 en M2 is geen vanadium aangetoond, deze grond staat niet direct in contact met de halfverharding en is indica�ef geclassificeerd als “landbouw/natuur”.
.
Opvallend is dat vanadium is aangetoond in de grond die direct in contact staat met de halfverhardingslaag (Kooweidenpad). Daar waar zich een funda�elaag van puin bevindt tussen de halfverhardingslaag en de onderliggende bodem is geen vanadium aangetoond (Bennekerpad en Brakelpad). Dit is mogelijk te verklaren door de wijze van aanbrengen en de (weers)omstandigheden ten �jde van het aanbrengen. Een andere factor kan zijn dat de bodem die in contact staat met het halfverhardingsmateriaal, waarvan verwacht wordt dat deze een lagere pH-waarde zal hebben dan het halfverhardingsmateriaal, mobilisa�e van vanadium op gang brengt. Ook is het mogelijk dat �jdens aanbrenging van de halfverharding enige vermenging van bouwstof en grond hee� opgetreden. Overigens is dit laatste niet waargenomen in het veld.
Op basis van de analyseresultaten en visuele beoordeling wordt geconcludeerd dat het halfverhardingsmateriaal hoogstwaarschijnlijk Duomix betre�.
Er is aangetoond dat in ver�cale rich�ng verspreiding van vanadium plaatsvindt/hee� plaatsgevonden. Het is echter niet met zekerheid te zeggen dat het proces van uitloging via percola�e door het halfverhardingsmateriaal nog steeds plaatsvindt daar waar de halfverharding in gebonden vorm aanwezig is. Bovengrondse afspoeling is meer waarschijnlijk.
Aanbevelingen
rich�ng plaatsgevonden of hee� er bij de aanlegwerkzaamheden vermenging plaatsgevonden van de niet vormgegeven bouwstof en grond.
P a g i n a 3 | 9
Datum: 24 Mei 2026
3. KOSTENINSCHATTING VAN DE 3 VERSCHILLENDE OPTIES
| KOSTENRAMING UITGANGSPUNTEN EN WORST CASE: | Col2 | Col3 | Col4 | Col5 | Col6 | Col7 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Datum: 24 Mei 2026 | ||||||
| _Uitgangspunten Gemeente Berkelland:_ | ||||||
| Afschrijving reguliere reconstructie: | 250.000,00 € | 60,00 | jr | 4.167,00 € | per jaar | |
| Saneren: | 550.000,00 € | 2.070,00 | m3 | 265,70 € | per m3 | |
| Immobiliseren geschat, gesaldeerd: | 50,00 € | per m3 | ||||
| Saldo tussen inname, mobilisering en verkoop bouwstof: | Saldo tussen inname, mobilisering en verkoop bouwstof: | |||||
| _Optie 1 conform indicatief onderzoek:_ | ||||||
| Reguliere reconstructie recreatiepaden: | 310.500,00 € | 3.450,00 | m3 | 90,00 € | per m2 | |
| Af te graven afvalstoffen Duomix, RCL | 550.000,00 € | 2.070,00 | m3 | 2.300,00 | 1,50 | 0,60 |
| 860.500,00 € | ||||||
| Bouwplaatskosten, W+R: | 129.075,00 € | 15,00% | ||||
| Kostenraming uitgangspunt: | 989.575,00 € | excl. btw | ||||
| _Optie 2 worst case:_ | ||||||
| Reguliere reconstructie recreatiepaden: | 310.500,00 € | 3.450,00 | m2 | 90,00 € | per m2 | |
| Af te graven afvalstoffen Duomix, RCL | 5.500.000,00 € | 20.700,00 | m3 | 2.300,00 | 4,50 | 2,00 |
| Bronbemaling incl. Zuiveren grondwater: | 81.000,00 € | 9.000,00 € | mnd | 9 | ||
| installatie Bronbemaling: | 20.000,00 € | 10.000,00 € | st | 2 | ||
| gedetailleerd bodem onderzoek: | 50.000,00 € | 50.000,00 € | st | 1 | ||
| 5.961.500,00 € | ||||||
| Bouwplaatskosten, W+R: | 894.225,00 € | 15,00% | ||||
| Kostenraming worst case: | 6.855.725,00 € | excl. btw | ||||
| _Optie 3 immobilisering vd staalslakken:_ | _Optie 3 immobilisering vd staalslakken:_ | |||||
| Reguliere reconstructie recreatiepaden: | 310.500,00 € | 3.450,00 | m2 | 90,00 € | per m2 | |
| Af te graven afvalstoffen Duomix, RCL | 1.035.000,00 € | 20.700,00 | m3 | 2.300,00 | 4,50 | 2,00 |
| Bronbemaling incl. Zuiveren grondwater: | 81.000,00 € | 9.000,00 € | mnd | 9 | ||
| installatie Bronbemaling: | 20.000,00 € | 10.000,00 € | st | 2 | ||
| gedetailleerd bodem onderzoek: | 50.000,00 € | 50.000,00 € | st | 1 | ||
| 1.496.500,00 € | ||||||
| Bouwplaatskosten, W+R: | 224.475,00 € | 15,00% | ||||
| Kostenraming immobilisatie afv.st.: | 1.720.975,00 € | excl. btw |
P a g i n a 4 | 9
Datum: 24 Mei 2026
4. BASISPRINCIPES VOOR IMMOBILISATIE VAN STAALSLAKKEN/ DUOMIX.
Staalslakken (vooral LD-staalslakken uit de staalproduc�e) kunnen worden geïmmobiliseerd door de verontreinigende stoffen (zoals zware metalen, vanadium, chroom en hoge pH door vrije kalk) te binden of in te kapselen, zodat uitloging naar bodem, grondwater of oppervlaktewater sterk vermindert. Dit is relevant vanwege milieurisico’s bij toepassing als bouwstof (wegen, dijken, geluidswallen).
Belangrijkste methoden voor immobilisa�e
1. Stabilisa�e/Solidifica�e (S/S) met bindmiddelen Dit is de meest toegepaste techniek:
- Cement, kalk of gips als bindmiddel toevoegen. De verontreiniging wordt chemisch gebonden en fysiek ingekapseld in een harde matrix.
- Geopolymeren : Op basis van staalslak + andere industriële reststoffen (bijv. red mud, vliegas of metakaolin) met alkali-ac�vator (natrium-silicaat). Dit vormt een duurzame, cement-ach�ge matrix die zware metalen (Pb, Cu, Zn, etc.) zeer effec�ef immobiliseert (vaak >95% efficiën�e). Mechanismen: fysische inkapseling, chemische binding (Si-O-Me, Al-O-Me) en precipita�e.
- Resultaat: Het materiaal wordt een duurzame bouwstof voor funderingen op industrieterreinen.
2. Mineralogische stabilisa�e en natuurlijke verharding Mengsels zoals Duomix (LD-staalslak + gegranuleerde hoogovenslak) harden uit door hydraulische reac�es (vorming van C-S-H en andere mineralen). Dit leidt tot inkapseling van metalen. Bij juiste toepassing (vochtgehalte, verdich�ng) daalt de emissie op termijn en stabiliseert de pH. Aging (veroudering): Vrije CaO/MgO laten hydrateren (natuurlijk of versneld met stoom) om volumeveranderingen en hoge pH-problemen te voorkomen.
3. Fysieke isola�e (IBC-maatregelen)
- Afdekken met een dichte laag (bijv. slib, klei, folie of andere bouwstof) om contact met water te minimaliseren.
- Encapsula�e : Volledig inpakken in een barrièrelaag (folie + klei) voor risicovolle loca�es. Dit wordt toegepast bij bestaande toepassingen waar uitloging optreedt.
P a g i n a 5 | 9
Datum: 24 Mei 2026
4. Chemische immobilisa�e (addi�even)
- IJzerhoudende materialen, sulfiden of fosfaten voor specifieke metalen (bijv. Pb als pyromorphiet).
- pH-regula�e: Verlaging of buffering om mobiliteit van metalen te verminderen.
Prak�sche aandachtspunten (Nederland)
- Regelgeving : LD-staalslakken vallen onder strenge regels (Omgevingswet, Bodemkwaliteit). Er geldt vaak een (�jdelijk) verbod of vergunningplicht voor toepassingen met >20% staalslak, vooral bij open of halfverharde toepassingen. IBC (Isoleren, Beheersen, Controleren) is cruciaal bij risico’s.
- Risico’s bij niet-goede immobilisa�e : Hoge pH (kalkmelk), stof (irrita�e, bloedneuzen), uitloging van metalen (V, Cr, etc.) en volumeverandering (zwelling).
- Voordelen van immobilisa�e : Circulair hergebruik mogelijk als bouwstof, lagere milieubelas�ng dan storten.
Voor specifieke situa�es (bestaande toepassingen of nieuwe verwerking) is het raadzaam een gespecialiseerd bedrijf (bodemsanering/immobilisa�e) of instan�e (OM, ILT, provincie) te raadplegen voor tests (uitloging, sterkte) en vergunningen. Technieken als geopolymeren of cement-stabilisa�e bieden vaak de beste combina�e van techniek, duurzaamheid en kosten. Bronnen: Wetenschappelijke studies over S/S en geopolymeren, Nederlandse rapporten (RIVM, ILT, TAUW) en prak�jkvoorbeelden
Voorbeeld van een produc�e dat staalslakken, met name de zware metalen kan immobiliseren:
ImmoCem is ideal for projects requiring environmental remediation and the creation of
sustainable construction materials:
- Remediation : ImmoCem immobilizes harmful substances in contaminated soil,
making it safe for reuse in construction projects
- Soil and sludge : ImmoCem converts contaminated soil and sludge into non hazardous materials with strong, durable properties
- Backfill : ImmoCem stabilizes treated materials for use as backfill, ensuring
compliance with environmental standards for safe reuse
P a g i n a 6 | 9
Datum: 24 Mei 2026
- Tailings : ImmoCem helps stabilize mining tailings, reducing environmental risks and
making the material suitable for safe disposal or reuse
- Waste streams : ImmoCem immobilizes pollutants in waste streams, preventing
contamination and allowing for safe reuse in construction applications
ImmoCem enables the safe and efficient transformation of contaminated substances into
high-quality construction materials. It supports complex environmental remediation
projects and enhances material reuse. By facilitating the recycling of contaminated
materials, ImmoCem contributes to a circular economy and promotes more sustainable
construction practices.
- +31 (0) 168 40 94 40
- info@powercem.com
- Plaza 24, 4782 SK, Moerdijk The Netherlands
Bron: h�ps://powercem.com/immocem/
P a g i n a 7 | 9
Datum: 24 Mei 2026
5. CONCLUSIE
1. Een indicatief bodemonderzoek levert geen gedetailleerde informatie op die ertoe leidt dat een bestekschrijver exacte hoeveelheden kan detecteren voor een begroting.
2. Uit de aanbevelingen in het bodemonderzoek blijkt dat het raadzaam is om zowel de bermen (horizontale afspoeling), als de diepere ondergrond (verticale uitspoeling), als het grondwater te onderzoeken op met name zware metalen w.o. vanadium.
3. Uit de kostenraming op pagina 4 blijkt dat de kosten tussen de ca. € 1 Miljoen en bijna € 6,9 Miljoen kunnen liggen. De spreiding is veel te groot om op basis van de huidige gegevens een budget vrij te geven, dat zeer waarschijnlijk te veel laag is, omdat de hoeveelheden af te voeren afvalstoffen veel hoger zullen zijn, gelet op het indicatieve onderzoek!
4. Het is aan te raden om het gehele project in aaneengesloten fasen uit te voeren, niet alleen uit kostenoverwegingen, doch tevens kan dan het afgevoerde materiaal, indien geïmmobiliseerd, weer hergebruikt worden, hetgeen de kosten substantieel reduceert!
5. Aangeraden wordt om eerst een gedetailleerd bodemonderzoek in opdracht te geven, waarbij zowel de bermen, de ondergrond tot in het grondwater, als het grondwater zelf wordt onderzocht. De kosten worden geschat op ca. € 50.000,00 excl. btw .
6. Aan de hand van het gedetailleerde bodemonderzoek kunnen de hoeveelheden worden vastgesteld, die de volgende opties qua kosten in beeld brengen:
A. De uitgangssituatie, waarbij de afvalstoffen naar een gecertificeerd innamestation afgevoerd worden, de kosten voor de opslag moeten gefixeerd kunnen worden en omgezet naar een bedrag per m3.
B. Alternatief de naar een tussenopslag afgevoerde afvalstoffen te
mobiliseren adhv een goedgekeurd plan van aanpak, af te stemmen met de leverancier en overheden. Dit materiaal kan met een leache van 100 jaren, als gecertificeerde bouwstof hergebruikt worden.
P a g i n a 8 | 9
Datum: 24 Mei 2026
C. Middels een gedegen voorbereiding met alle betrokken partijen
kan de gecertificeerde bouwstof als fundatie materiaal in projecten al dan niet binnen de Gemeente Berkelland gebruikt worden. De revenuen uit de bouwstof zullen de kosten voor de afvoer en behandeling reduceren, vooralsnog gesaldeerd ingeschat op € 50,00 per m3 .
6. VOORSTEL PLAN VAN AANPAK
A. Vrijgave Budget voor een gedetailleerd onderzoek groot € 50.000,00 of
ander bedrag zoals voorgesteld door het College, enkel voor dit onderzoek.
B. Opstelling van een gedetailleerde begroting voor zowel de reconstructie met
de afvoer naar een verwerker, als de reconstructie met de afvoer EN immobilisatie EN hergebruik van het afgevoerde materiaal als gecertificeerde bouwstof.
C. Beide begrotingen worden aan de Gemeenteraad voorgelegd ter goedkeuring
adhv een advies van het College.
D. Besluitvorming in de Raad
E. Voorbereiding en uitvoering, 2026 en 2027.
P a g i n a 9 | 9